Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài kế toán bán hàng tại các doanh nghiệp thương mại Trong chương này, luận văn làm rõ tính cấp thiết nghiên cứu đề tài; xác lập và tuyên bố đề tài nghiên cứu; mục tiêu nghiên cứu; phạm vi nghiên cứu về không gian, thời gian; và kết cấu của đề tài. Chương 2: Tóm lược một số vấn đề cơ bản về kế toán bán hàng trong các doanh nghiệp thương mại. Chương này, luận văn nêu tóm tắt một số khái niệm sử dụng trong kế toán bán hàng, lý thuyết về kế toán bán hàng trong các doanh nghiệp thương mại theo chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành, khái quát về tình hình khách thể của một số công trình nghiên cứu trong những năm trước, từ những cơ sở lý luận và thực tiễn xác định nội dung nghiên cứu của đề tài. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và các kết quả phân tích thực trạng kế toán bán hàng máy tính tại công ty Cổ Phần Thế Giới Công Nghệ Số F5.
Trong chương này, luận văn làm rõ phương pháp hệ nghiên cứu và khái quát tổng quan về công ty, cơ cấu bộ máy quản lý, tổ chức công tác kế toán bán hàng máy tính ở công ty Cổ Phần Thế Giới Công Nghệ Số F5 và tập trung làm rõ thực trạng kế toán bán hàng máy tính ở công ty. Chương 4: Các kết luận và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán bán hàng máy tính tại công ty Cổ Phần Thế Giới Công Nghệ Số F5. Trên cơ sở đánh giá thực trạng kế toán bán hàng máy tính tại công ty Cổ Phần Thế Giới Công Nghệ Số F5, luận văn đã đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán bán hàng máy tính tại công ty phù hợp với hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị. SVTH: Lê Thị Nhâm Lớp: K43D1 Luan van Luận văn tốt nghiệp 5 GVHD: TS.Đặng Thị Hoà Chương 2: Tóm lược một số vấn đề cơ bản về kế toán bán hàng trong các doanh nghiệp thương mại.1 Một số khái niệm cơ bản về kế toán bán hàng tại các doanh nghiệp thương mại 2.1 Bán hàng và nhiệm vụ của kế toán bán hàng * Khái niệm bán hàng Bán hàng là khâu cuối cùng trong quá trình hoạt động kinh doanh của một DNTM, nó chính là quá trình chuyển giao quyền sở hữu về hàng hóa từ tay người bán sang tay người mua để nhận quyền sở hữu về tiền tệ hoặc quyền được đòi tiền ở người mua (giáo trình kế toán tài chính doanh nghiệp thương mại – trường Đại Học Thương Mại).
* Nhiệm vụ của kế toán bán hàng Kế toán nghiệp vụ bán hàng cần phải thực hiện nhiệm vụ chủ yếu sau đây: - Ghi chép và phản ánh chính xác kịp thời tình hình bán hàng của DN cả về số lượng, cả về giá trị theo từng mặt hàng, nhóm hàng. - Phản ánh và giám đốc chính xác tình hình thu hồi tiền, tình hình công nợ và thanh toán công nợ phải thu ở người mua. - Tính toán chính xác giá vốn của hàng hóa tiêu thụ, từ đó xác định chính xác kết quả bán hàng. - Cung cấp những thông tin kinh tế cần thiết cho các bộ phận liên quan, trên cơ sở đó có những biện pháp kiến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động kinh doanh.2 Doanh thu và các khoản giảm trừ doanh thu - Doanh thu: Là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu (theo CMKT số 14 đoạn 03, điều 1).
- Doanh thu bán hàng: Là toàn bộ số tiền thu được, hoặc sẽ thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hóa cho khách hàng bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có) (theo CMKT trang 300). SVTH: Lê Thị Nhâm Lớp: K43D1 Luan van Luận văn tốt nghiệp 6 GVHD: TS.Đặng Thị Hoà - Doanh thu giảm trừ + Chiết khấu thương mại: Là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua với khối lượng lớn (Theo VAS 14, đoạn 03, điều 2) + Hàng bán bị trả lại: Là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu thụ nhưng bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán”. + Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hóa kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu (VAS 14, đoạn 03, điều 3). Các khoản giảm trừ = Chiết khấu + Giảm giá + Doanh thu hàng bán doanh thu thương mại hàng bán bị trả lại - Doanh thu thuần: là số chênh lệch giữa doanh thu bán hàng với các khoản giảm giá hàng bán; chiết khấu thương mại; doanh thu của số hàng bán bị trả lại; thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp.
Doanh thu thuần = Tổng doanh thu - Các khoản giảm trừ về tiêu thụ tiêu thụ doanh thu (giáo trình kế toán tài chính- học viện tài chính 2008) - Giá trị hợp lý của hàng bán: là giá trị tài sản có thể trao đổi hoặc giá trị một khoản nợ được thanh toán một cách tự nguyện giữa các bên có đầy đủ hiểu biết trong sự trao đổi ngang giá (theo VAS 14, đoạn 03, điều 7) 2.3 Giá gốc hàng bán và một số khái niệm khác - Giá gốc hàng bán là giá gốc của hàng xuất kho để bán, bao gồm “chi phí mua, chi phí chế biến và các chi phí liên quan trực tiếp khác phát sinh để có được hàng tồn kho ở địa điểm và trạng thái hiện tại” (theo VAS 02). - Phải thu khó đòi: Là các khoản nợ mà người mắc nợ khó hoặc không có khả năng trả nợ đúng kỳ hạn trong năm kế hoạch (giáo trình kế toán tài chính – Học Viện Tài Chính). - Lập dự phòng nợ phải thu khó đòi: Là việc DN tính trước vào chi phí của DN một khoản chi để khi có các khoản nợ khó đòi, không đòi được thì tình hình tài chính của DN không bị ảnh hưởng (giáo trình kế toán tài chính – Học Viện Tài Chính). SVTH: Lê Thị Nhâm Lớp: K43D1 Luan van Luận văn tốt nghiệp 7 GVHD: TS.Đặng Thị Hoà 2.4 Một số nội dung khác liên quan a.
Các phương thức bán hàng Trong các DNTM, việc tiêu thụ hàng hóa có thể được thực hiện theo các phương thức sau: Phương thức bán buôn, bán lẻ, bán đại lý. * Phương thức bán buôn hàng hóa Bán buôn hàng hóa là phương thức bán hàng cho các đơn vị thương mại, các DN sản xuất… để thực hiện bán ra hoặc để gia công rồi bán ra. Trong phương thức bán buôn hàng hóa thường bao gồm hai phương thức sau đây: Phương thức bán buôn hàng hóa qua kho: Bán buôn qua kho là phương thức bán buôn hàng hóa mà hàng bán phải được xuất ra từ kho bảo quản của DN. Trong phương thức này có hai hình thức: + Bán buôn qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp tại kho.
+ Bán buôn qua kho theo hình thức gửi hàng. Phương thức bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng Là phương thức bán buôn hàng hóa mà trong đó hàng hóa bán ra khi mua về từ nhà cung cấp không đem về nhập kho của DN mà giao bán ngay hoặc chuyển bán ngay cho khách hàng. Phương thức này có thể thực hiện theo các hình thức sau: + Bán buôn vận chuyển thẳng theo hình thức giao hàng trực tiếp. + Bán buôn vận chuyển thẳng theo hình thức gửi hàng.
* Phương thức bán lẻ hàng hóa Bán lẻ hàng hóa là phương thức bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng hoặc các tổ chức kinh tế, các đơn vị kinh tế tập thể mua về mang tính chất tiêu dùng nội bộ. Phương thức bán lẻ thường có các hình thức sau: + Hình thức bán lẻ thu tiền tập trung + Hình thức bán lẻ thu tiền trực tiếp + Hình thức bán hàng tự phục vụ + Hình thức bán hàng trả góp Phương thức bán hàng đại lý SVTH: Lê Thị Nhâm Lớp: K43D1 Luan van Luận văn tốt nghiệp 8 GVHD: TS.Đặng Thị Hoà Là phương thức bán hàng mà trong đó DNTM giao hàng cho cơ sở nhận bán đại lý, ký gởi để các cơ sở này trực tiếp bán hàng. Sau khi bán được hàng, cơ sở đại lý thanh toán tiền hàng cho DNTM và được hưởng một khoản tiền gọi là hoa hồng đại lý. Số hàng chuyển giao cho các cơ sở đại lý vẫn thuộc quyền sở hữu của DNTM, đến khi nào cơ sở đại lý thanh toán tiền bán hàng hoặc chấp nhận thanh toán thì nghiệp vụ bán hàng mới hoàn thành.
Các phương thức thanh toán Hiện nay DNTM thường áp dụng các phương thức thanh toán sau: * Hình thức thanh toán trực tiếp Là phương thức thanh toán mà quyền sở hữu về tiền tệ sẽ được chuyển từ người mua sang người bán ngay sau khi quyền sở hữu hàng hóa bị chuyển giao. Thanh toán trực tiếp có thể bằng tiền mặt, ngân phiếu, séc hoặc có thể bằng hàng hóa (nếu bán theo phương thức hàng đổi hàng). * Hình thức thanh toán trả chậm Là phương thức thanh toán mà quyền sở hữu về tiền tệ sẽ được chuyển giao sau một khoảng thời gian so với thời điểm chuyển quyền sở hữu về hàng hóa, do đó thành khoản công nợ phải thu của khách hàng. Ở hình thức việc chuyển quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa dịch vụ được thực hiện, nhưng khách hàng mới chỉ chấp nhận thanh toán, chưa trả tiền hàng ngay.
Tuy vậy, đơn vị vẫn ghi nhận doanh thu bán hàng, nói cách khác doanh thu được ghi nhận trước kỳ thu tiền. Lý thuyết cơ bản về kế toán bán hàng trong các DN thương mại.1 Quy định về kế toán bán hàng theo chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam thì kế toán bán hàng chịu sự chi phối của các chuẩn mực: Chuẩn mực số 01 - chuẩn mực chung, chuẩn mực số 02 - hàng tồn kho và chuẩn mực số 14 - doanh thu và thu nhập khác. Cụ thể: * Theo chuẩn mực chung: Một số nguyên tắc kế toán cơ bản - Một số nguyên tắc kế toán cơ bản: + Nguyên tắc cơ sở dồn tích: Mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính của doanh nghiệp liên quan đến tài sản, nợ phải trả, nguồn vốn chủ sở hữu, doanh thu, chi phí phải SVTH: Lê Thị Nhâm Lớp: K43D1 Luan van Luận văn tốt nghiệp 9 GVHD: TS.Đặng Thị Hoà được ghi sổ kế toán vào thời điểm phát sinh, không căn cứ vào thời điểm thực tế thu hoặc thực tế chi tiền hoặc tương đương tiền.