Tình Hình Mắc Hội Chứng Tiêu Chảy Ở Lợn Con Giai Đoạn Từ Sau Cai Sữa Đến 4 Tháng Tuổi

Ngành chăn nuôi lợn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. 65 trang · Đại học Thái Nguyên · 2017.

• Tác giả: Trần Văn Tuyển
• Người hướng dẫn: PGS.TS Từ Trung Kiên
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Tình Hình Mắc Hội Chứng Tiêu Chảy Ở Lợn Con: Tình Hình Và Phác Đồ Điều Trị
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích của nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.2. Quá trình thành lập và phát triển trại chăn nuôi Bình Minh
• 2.2.1. Quá trình thành lập
• 2.3. Cơ sở vật chất của trang trại
• 2.4. Cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.5. Tình hình sản xuất của trang trại
• 2.5.1. Công tác chăn nuôi
• 2.5.2. Công tác thú y
• 2.5.2.1. Công tác vệ sinh
• 2.5.2.2. Công tác phòng bệnh
• 2.5.2.3. Công tác trị bệnh
• 2.6. Thuận lợi và khó khăn
• 2.6.1. Thuận lợi
• 2.6.2. Khó khăn
• 2.7. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.7.1. Đặc điểm tiêu hóa của lợn giai đoạn sau cai sữa
• 2.7.2. Khái niệm hội chứng tiêu chảy
• 2.7.3. Nguyên nhân gây hội chứng tiêu chảy
• 2.7.3.1. Do vi sinh vật
• 2.7.3.1.1. Do vi khuẩn
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung tiến hành
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp tiến hành
• 3.3.1. Chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.2. Phương pháp tiến hành
• 3.3.3. Phương pháp điều tra
• 3.3.4. Phương pháp thử nghiệm hiệu lực của thuốc kháng sinh
• 3.3.5. Phương pháp chẩn đoán lâm sàng
• 3.3.6. Xác định bệnh tích thông qua kết quả mổ khám
• 3.3.7. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Công tác chăn nuôi
• 4.3. Vệ sinh thú y
• 4.4. Công tác phòng bệnh
• 4.5. Công tác điều trị bệnh
• 4.6. Kết quả theo dõi
• 4.6.1. Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở đàn lợn theo dãy chuồng
• 4.6.2. Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn theo tháng theo dõi
• 4.6.3. Kết quả điều tra tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn theo lứa tuổi
• 4.6.4. Kết quả điều tra tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn theo tính biệt
• 4.6.5. Kết quả theo dõi triệu chứng lâm sàng ở lợn mắc hội chứng tiêu chảy
• 4.6.6. Kết quả mổ khám bệnh tích lợn chết do mắc hội chứng tiêu chảy
• 4.6.7. Kết quả thử nghiệm hiệu lực của một số phác đồ điều trị
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• 5.1. Tài liệu tiếng Việt
• 5.2. Tài liệu nước ngoài

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hội Chứng Tiêu Chảy Ở Lợn Con Cập Nhật 2024

Ngành chăn nuôi lợn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, hội chứng tiêu chảy ở lợn con gây ra nhiều thiệt hại kinh tế đáng kể. Bệnh làm chậm lớn, tăng chi phí điều trị và ảnh hưởng đến năng suất. Đặc biệt, các giống lợn ngoại thường nhạy cảm hơn với các bệnh tiêu chảy do chưa thích nghi hoàn toàn với điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa. Việc nghiên cứu và áp dụng các biện pháp phòng và điều trị hiệu quả bệnh tiêu chảy ở lợn con là vô cùng cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi lợn. Theo một nghiên cứu, tỷ lệ mắc tiêu chảy ở lợn con có thể lên đến 30-40% trong giai đoạn sau cai sữa, gây ảnh hưởng lớn đến hiệu quả kinh tế của các trang trại.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Nghiên Cứu Tiêu Chảy Ở Lợn Con

Nghiên cứu về hội chứng tiêu chảy ở lợn con giúp chúng ta hiểu rõ hơn về nguyên nhân, cơ chế gây bệnh và các yếu tố ảnh hưởng. Từ đó, có thể xây dựng các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả, giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi. Việc cập nhật kiến thức về các chủng vi khuẩn, virus gây bệnh mới và các phương pháp điều trị tiên tiến là vô cùng quan trọng. Các nghiên cứu cũng giúp đánh giá hiệu quả của các loại vaccine và thuốc kháng sinh đang được sử dụng, từ đó đưa ra các khuyến cáo phù hợp.

1.2. Các Loại Tiêu Chảy Phổ Biến Ở Lợn Con Tổng Quan Nhanh

Tiêu chảy ở lợn con có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm vi khuẩn (E.coli, Salmonella), virus (Rotavirus, TGEV, PEDV), ký sinh trùng (Coccidia) và các yếu tố dinh dưỡng. Mỗi loại tiêu chảy có những đặc điểm riêng về triệu chứng, bệnh tích và phương pháp điều trị. Việc chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây bệnh là rất quan trọng để lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp. Ví dụ, tiêu chảy do E.coli thường xảy ra ở lợn con sơ sinh, trong khi tiêu chảy do Coccidia thường gặp ở lợn con sau cai sữa.

II. Nguyên Nhân Gây Tiêu Chảy Ở Lợn Con Phân Tích Chi Tiết

Nguyên nhân gây tiêu chảy ở lợn con rất đa dạng và phức tạp. Các yếu tố như vi sinh vật gây bệnh, điều kiện vệ sinh chuồng trại kém, chế độ dinh dưỡng không phù hợp và stress đều có thể góp phần gây bệnh. Việc xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh là rất quan trọng để có thể áp dụng các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Theo Trương Quang (2005), sự mất cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột là một trong những nguyên nhân chính gây ra bệnh tiêu chảy ở lợn con.

2.1. Vai Trò Của Vi Khuẩn Trong Hội Chứng Tiêu Chảy Lợn Con

Vi khuẩn đóng vai trò quan trọng trong hội chứng tiêu chảy ở lợn con. Các loại vi khuẩn gây bệnh thường gặp bao gồm E. coli, Salmonella, Clostridium perfringens và Treponema hyodysenteriae. Các vi khuẩn này có thể gây viêm ruột, tổn thương niêm mạc ruột và rối loạn hấp thu, dẫn đến tiêu chảy. Khả năng gây bệnh của vi khuẩn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm độc lực của vi khuẩn, số lượng vi khuẩn và sức đề kháng của lợn con. Theo Nguyễn Như Pho (2003), E. coli thường gây bệnh ở lợn con sơ sinh, trong khi Salmonella spp. thường gặp ở lợn sau cai sữa.

2.2. Ảnh Hưởng Của Virus Đến Tiêu Chảy Ở Lợn Con Cập Nhật Mới

Virus cũng là một nguyên nhân quan trọng gây tiêu chảy ở lợn con. Các loại virus gây bệnh thường gặp bao gồm Rotavirus, TGEV (Transmissible Gastroenteritis Virus) và PEDV (Porcine Epidemic Diarrhea Virus). Các virus này có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến niêm mạc ruột, dẫn đến mất nước và điện giải, gây tiêu chảy nặng. Bệnh thường lây lan nhanh chóng trong đàn lợn và gây thiệt hại kinh tế lớn. Việc tiêm phòng vaccine là một biện pháp phòng ngừa hiệu quả đối với các bệnh tiêu chảy do virus.

2.3. Yếu Tố Môi Trường Và Dinh Dưỡng Gây Tiêu Chảy Ở Lợn Con

Môi trường chuồng trại và chế độ dinh dưỡng có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe đường ruột của lợn con. Chuồng trại bẩn, ẩm ướt tạo điều kiện cho vi khuẩn và virus phát triển, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiêu chảy. Chế độ dinh dưỡng không cân đối, thiếu chất xơ hoặc chứa các chất gây kích ứng đường ruột cũng có thể gây tiêu chảy. Việc đảm bảo vệ sinh chuồng trại và cung cấp chế độ dinh dưỡng phù hợp là rất quan trọng để phòng ngừa tiêu chảy ở lợn con.

III. Dấu Hiệu Triệu Chứng Tiêu Chảy Ở Lợn Con Nhận Biết Sớm

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu và triệu chứng của tiêu chảy ở lợn con là rất quan trọng để có thể can thiệp kịp thời và giảm thiểu thiệt hại. Các triệu chứng thường gặp bao gồm tiêu chảy, mất nước, kém ăn, lờ đờ và suy nhược. Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, các triệu chứng có thể khác nhau về mức độ nghiêm trọng và thời gian kéo dài. Việc theo dõi sát sao đàn lợn và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường là rất quan trọng.

3.1. Triệu Chứng Lâm Sàng Của Tiêu Chảy Do Vi Khuẩn Ở Lợn Con

Khi lợn con bị tiêu chảy do vi khuẩn, phân thường có màu vàng hoặc trắng, loãng và có thể chứa máu hoặc chất nhầy. Lợn con có thể bị sốt, kém ăn và mất nước nhanh chóng. Trong trường hợp nặng, lợn con có thể bị suy nhược và chết. Việc xét nghiệm phân để xác định loại vi khuẩn gây bệnh là rất quan trọng để lựa chọn kháng sinh phù hợp. Kháng sinh đồ giúp xác định loại kháng sinh nào có hiệu quả nhất đối với vi khuẩn gây bệnh.

3.2. Dấu Hiệu Nhận Biết Tiêu Chảy Do Virus Ở Lợn Con Hướng Dẫn

Tiêu chảy do virus thường có đặc điểm là phân loãng, màu vàng hoặc xám, có mùi tanh và có thể chứa các hạt không tiêu. Lợn con thường bị nôn mửa, sốt cao và mất nước nghiêm trọng. Bệnh thường lây lan nhanh chóng trong đàn lợn và gây tỷ lệ chết cao. Việc sử dụng vaccine phòng bệnh là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất. Các biện pháp hỗ trợ như bù nước và điện giải cũng rất quan trọng để giúp lợn con phục hồi.

IV. Phác Đồ Điều Trị Tiêu Chảy Ở Lợn Con Hướng Dẫn Chi Tiết 2024

Việc điều trị tiêu chảy ở lợn con cần dựa trên nguyên nhân gây bệnh và tình trạng sức khỏe của lợn con. Các biện pháp điều trị thường bao gồm sử dụng kháng sinh (nếu do vi khuẩn), bù nước và điện giải, cung cấp men tiêu hóa và chăm sóc dinh dưỡng. Việc tuân thủ đúng phác đồ điều trị và theo dõi sát sao tình trạng của lợn con là rất quan trọng để đạt được hiệu quả tốt nhất.

4.1. Sử Dụng Kháng Sinh Điều Trị Tiêu Chảy Do Vi Khuẩn Ở Lợn Con

Khi tiêu chảy do vi khuẩn, việc sử dụng kháng sinh là cần thiết để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh. Tuy nhiên, việc lựa chọn kháng sinh cần dựa trên kết quả kháng sinh đồ để đảm bảo hiệu quả điều trị và tránh tình trạng kháng kháng sinh. Các loại kháng sinh thường được sử dụng bao gồm Amoxicillin, Colistin, Gentamicin và Enrofloxacin. Cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.

4.2. Bù Nước Và Điện Giải Cho Lợn Con Bị Tiêu Chảy Cách Thực Hiện

Mất nước và điện giải là một trong những nguy cơ lớn nhất đối với lợn con bị tiêu chảy. Việc bù nước và điện giải kịp thời là rất quan trọng để duy trì sự sống và giúp lợn con phục hồi. Có thể sử dụng các dung dịch điện giải chuyên dụng hoặc tự pha dung dịch điện giải tại nhà theo hướng dẫn của bác sĩ thú y. Cho lợn con uống dung dịch điện giải nhiều lần trong ngày, với lượng vừa đủ để tránh gây nôn mửa.

4.3. Men Tiêu Hóa Và Dinh Dưỡng Hỗ Trợ Điều Trị Tiêu Chảy

Men tiêu hóa giúp cải thiện khả năng tiêu hóa và hấp thu thức ăn của lợn con, giúp giảm tiêu chảy và phục hồi sức khỏe. Các loại men tiêu hóa thường được sử dụng bao gồm Bacillus subtilis, Lactobacillus acidophilus và Saccharomyces cerevisiae. Cung cấp chế độ dinh dưỡng dễ tiêu, giàu năng lượng và protein cũng rất quan trọng để giúp lợn con phục hồi nhanh chóng. Nên chia nhỏ khẩu phần ăn và cho lợn con ăn nhiều lần trong ngày.

V. Phòng Bệnh Tiêu Chảy Ở Lợn Con Bí Quyết Từ Chuyên Gia

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa tiêu chảy ở lợn con là rất quan trọng để giảm thiểu thiệt hại kinh tế và đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm đảm bảo vệ sinh chuồng trại, cung cấp chế độ dinh dưỡng phù hợp, tiêm phòng vaccine và quản lý stress.

5.1. Vệ Sinh Chuồng Trại Yếu Tố Quan Trọng Phòng Tiêu Chảy

Vệ sinh chuồng trại là yếu tố quan trọng hàng đầu trong việc phòng ngừa tiêu chảy ở lợn con. Chuồng trại cần được vệ sinh sạch sẽ, khô ráo và thông thoáng. Thường xuyên dọn dẹp phân và chất thải, khử trùng chuồng trại định kỳ bằng các loại thuốc sát trùng phù hợp. Đảm bảo mật độ nuôi phù hợp để tránh tình trạng quá tải và lây lan bệnh.

5.2. Dinh Dưỡng Hợp Lý Nền Tảng Phòng Tiêu Chảy Ở Lợn Con

Cung cấp chế độ dinh dưỡng hợp lý là nền tảng để phòng ngừa tiêu chảy ở lợn con. Đảm bảo thức ăn có chất lượng tốt, không bị nấm mốc hoặc ô nhiễm. Cung cấp đủ chất xơ để duy trì sức khỏe đường ruột. Sử dụng các sản phẩm bổ sung men tiêu hóa và probiotic để tăng cường hệ vi sinh vật có lợi trong đường ruột.

5.3. Vaccine Phòng Bệnh Giải Pháp Hiệu Quả Cho Tiêu Chảy Do Virus

Việc tiêm phòng vaccine là một giải pháp hiệu quả để phòng ngừa tiêu chảy do virus ở lợn con. Các loại vaccine thường được sử dụng bao gồm vaccine phòng Rotavirus, TGEV và PEDV. Cần tuân thủ đúng lịch tiêm phòng và hướng dẫn sử dụng vaccine để đảm bảo hiệu quả phòng bệnh tốt nhất. Tham khảo ý kiến của bác sĩ thú y để lựa chọn loại vaccine phù hợp với tình hình dịch tễ tại địa phương.

VI. Nghiên Cứu Mới Về Tiêu Chảy Lợn Con Cập Nhật Triển Vọng

Các nghiên cứu về tiêu chảy ở lợn con vẫn đang tiếp tục được tiến hành trên toàn thế giới. Các nghiên cứu tập trung vào việc tìm hiểu sâu hơn về cơ chế gây bệnh, phát triển các loại vaccine và thuốc điều trị mới, và tìm kiếm các giải pháp phòng ngừa hiệu quả hơn. Việc theo dõi và cập nhật các kết quả nghiên cứu mới là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả phòng và điều trị tiêu chảy ở lợn con.

6.1. Ứng Dụng Probiotic Trong Phòng Ngừa Tiêu Chảy Nghiên Cứu Mới

Các nghiên cứu gần đây cho thấy việc sử dụng probiotic có thể giúp phòng ngừa tiêu chảy ở lợn con bằng cách tăng cường hệ vi sinh vật có lợi trong đường ruột và cải thiện khả năng miễn dịch. Các loại probiotic thường được sử dụng bao gồm Bacillus subtilis, Lactobacillus acidophilus và Saccharomyces cerevisiae. Cần lựa chọn các sản phẩm probiotic có chất lượng tốt và được chứng minh là có hiệu quả trong việc phòng ngừa tiêu chảy.

6.2. Phát Triển Vaccine Mới Phòng Tiêu Chảy Do PEDV Triển Vọng

PEDV (Porcine Epidemic Diarrhea Virus) là một trong những nguyên nhân gây tiêu chảy nghiêm trọng ở lợn con, gây thiệt hại kinh tế lớn cho ngành chăn nuôi lợn. Các nhà khoa học đang nỗ lực phát triển các loại vaccine mới có hiệu quả hơn trong việc phòng ngừa tiêu chảy do PEDV. Các loại vaccine mới này có thể giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn giữ vị trí thiết yếu trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp Việt Nam, cung cấp nguồn thực phẩm quan trọng cho xã hội, phụ phẩm cho công nghiệp chế biến và phân bón cho trồng trọt. Định hướng phát triển chăn nuôi đến năm 2020 đặt mục tiêu mở rộng nhanh quy mô đàn lợn ngoại theo phương thức trang trại công nghiệp tập trung tại các khu vực có điều kiện đất đai, kiểm soát an toàn dịch bệnh và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm, mưa nhiều tạo môi trường thuận lợi cho nhiều mầm bệnh phát sinh và lây lan, trong khi các giống lợn ngoại nhập nội chưa hoàn toàn thích nghi. Trong số các bệnh lý thường gặp, hội chứng tiêu chảy ở lợn giai đoạn sau cai sữa đến 4 tháng tuổi diễn biến phức tạp, gây suy giảm thể trạng, còi cọc, chậm lớn, tăng tiêu tốn thức ăn, tăng chi phí thuốc điều trị và gia tăng tỷ lệ hao hụt đàn.

Để giải quyết yêu cầu thực tiễn từ hoạt động sản xuất chăn nuôi, đề tài "Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con giai đoạn từ sau cai sữa đến 4 tháng tuổi và thử nghiệm một số phác đồ điều trị tại trại lợn công ty cổ phần Bình Minh - Mỹ Đức - Hà Nội" được tác giả Trần Văn Tuyển thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Từ Trung Kiên tại Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài bao gồm:

1. Đánh giá tình hình mắc hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn thịt nuôi tại trang trại và xác định các yếu tố ảnh hưởng (dãy chuồng, tháng theo dõi, lứa tuổi, tính biệt).
2. Xác định tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ chết do hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn theo dõi tại cơ sở.
3. Thử nghiệm và đề xuất phác đồ điều trị hiệu quả nhất đối với lợn mắc hội chứng tiêu chảy, góp phần giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho cơ sở chăn nuôi.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn thịt thương phẩm giống lai ba giống F3 (PiDu × Landrace) trong giai đoạn từ sau cai sữa đến 4 tháng tuổi.
• Phạm vi không gian: Trại chăn nuôi lợn Bình Minh thuộc Công ty Cổ phần Bình Minh (trại chăn nuôi gia công cho Công ty Chăn nuôi C.P Việt Nam), địa chỉ tại xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội.
• Phạm vi thời gian: Quá trình theo dõi, thu thập số liệu và thử nghiệm lâm sàng được tiến hành liên tục trong 6 tháng, từ ngày 18/05/2016 đến hết ngày 18/11/2016.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung cơ sở khoa học và bệnh lý học

Nghiên cứu dựa trên các nguyên lý sinh lý học tiêu hóa và bệnh lý học thú y đối với lợn giai đoạn chuyển tiếp sau cai sữa:

• Đặc điểm sinh lý tiêu hóa: Lợn từ 21 đến 60 ngày tuổi có bộ máy tiêu hóa và hệ thống men chưa hoàn thiện đầy đủ; sự thay đổi đột ngột từ sữa mẹ sang thức ăn tinh hỗn hợp dẫn đến stress dinh dưỡng, làm giảm khả năng tiêu hóa và hấp thu.
• Khái niệm và cơ chế hội chứng tiêu chảy: Tiếp cận định nghĩa theo Archie (2000), tiêu chảy là hội chứng bệnh lý đường tiêu hóa biểu hiện qua việc gia súc đi ngoài nhiều lần trong ngày, phân lỏng nhiều nước do tăng nhu động ruột, tăng tiết dịch niêm mạc hoặc rối loạn vi sinh vật đường ruột. Quá trình bệnh lý gây hậu quả mất nước và rối loạn điện giải nghiêm trọng (mất nước đẳng trương, ưu trương, nhược trương) cùng hiện tượng mất cân bằng toan - kiềm trong dịch thể theo phương trình Henderson-Hasselbalch ($pH = pK + \log\frac{[\text{HCO}_3^-]}{[\text{H}_2\text{CO}_3]}$).
• Căn nguyên gây bệnh: Phân tích tổng hợp các nhóm nguyên nhân chính gồm vi khuẩn đường ruột (Escherichia coli, Salmonella spp., Clostridium perfringens, Treponema hyodysenteriae), virus đường tiêu hóa (Rotavirus, Coronavirus/TGE, Enterovirus, Parvovirus, Adenovirus), ký sinh trùng (Ascaris suum, Strongyloides, Trichuris suis, Fasciolopsis buski, Coccidia), độc tố nấm mốc (Aflatoxin $B_1, B_2, G_1, G_2, M_1, M_2$), chế độ chăm sóc nuôi dưỡng, stress môi trường và tiểu khí hậu chuồng nuôi (độ ẩm >90%, khí độc $\text{NH}_3, \text{H}_2\text{S}$, chênh lệch nhiệt độ).
• Dược lý học điều trị: Cơ chế kháng khuẩn của nhóm Fluoroquinolon thế hệ 2 (Norfloxacin ức chế enzym DNA-gyrase của vi khuẩn gram âm và gram dương), nhóm Aminopenicillin (Amoxicillin ức chế tổng hợp mucopeptid thành tế bào) kết hợp Polymyxin (Colistin làm xáo trộn tính thấm màng ngoài vi khuẩn thông qua tương tác với lipopolysaccharide - LPS), cùng cơ chế bù nước và chất điện giải của các muối khoáng ($\text{NaHCO}_3, \text{NaCl}, \text{KCl}$) và vitamin bổ trợ (B-complex, Vitamin C).

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và điều tra

• Phương pháp điều tra dịch tễ học: Kết hợp điều tra trực tiếp (quan sát, theo dõi lâm sàng, chẩn đoán, điều trị và ghi chép nhật ký đàn hàng ngày) và điều tra gián tiếp (khai thác sổ theo dõi kỹ thuật của trại, số liệu cấp phát vật tư của Công ty C.P Việt Nam, phỏng vấn cán bộ kỹ thuật và công nhân).
• Phương pháp chẩn đoán lâm sàng: Quan sát trạng thái thể tạng, màu sắc và độ đặc của phân, phản xạ bú/ăn, thân nhiệt, độ đàn hồi của da, mắt trũng và các biến đổi hô hấp, vận động.
• Phương pháp mổ khám bệnh tích đại thể: Tiến hành mổ khám các cá thể lợn chết do tiêu chảy để kiểm tra, ghi nhận các tổn thương thực thể ở xoang bụng, dạ dày, ruột non, ruột già, hạch màng treo ruột, gan, lách và túi mật.
• Phương pháp thử nghiệm hiệu lực phác đồ điều trị: Bố trí thử nghiệm so sánh 2 phác đồ trên đàn lợn mắc bệnh thực tế:
  • Phác đồ 1: Kháng sinh tiêm bắp MD Nor-100 (Norfloxacin 10.000 mg/100 ml) với liều 1 ml/10–12 kg thể trọng/ngày, dùng liên tục 3–5 ngày; kết hợp uống chất điện giải MD Electrolytes (liều 2–5 g/lít nước).
  • Phác đồ 2: Kháng sinh trộn thức ăn Nova-Amoxicol (Amoxicillin 100.000 mg + Colistin trong 1.000 g tá dược) với liều 1 g/10 kg thể trọng/ngày, dùng liên tục 4–5 ngày; kết hợp uống MD Electrolytes (liều 2–5 g/lít nước).
• Phương pháp xử lý số liệu: Ứng dụng các công thức thống kê sinh vật học thú y theo tài liệu của Chu Văn Mẫn (2002), tính toán tỷ lệ phần trăm (mắc, chết, khỏi) bằng phần mềm Microsoft Excel và máy tính Casio fx-570MS.

Nguồn dữ liệu

Dữ liệu sơ cấp được thu thập trực tiếp trên 600 lợn thịt theo dõi tại 2 dãy chuồng của trại Bình Minh; số liệu mổ khám bệnh tích và số liệu theo dõi điều trị trên 327 lợn mắc bệnh tiêu chảy; sổ sách kỹ thuật theo dõi 2.400 lợn nhập trại và quy trình thú y phòng bệnh của Công ty Chăn nuôi C.P Việt Nam.

---

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Mở đầu

Trình bày cơ sở thực tiễn của ngành chăn nuôi lợn công nghiệp tại Việt Nam, sự mẫn cảm của giống lợn ngoại đối với điều kiện thời tiết nóng ẩm và tác hại kinh tế của hội chứng tiêu chảy sau cai sữa. Xác định mục đích nghiên cứu, ý nghĩa khoa học (làm cơ sở xây dựng quy trình phòng trị tiêu chảy) và ý nghĩa thực tiễn (đề xuất phác đồ điều trị đạt hiệu quả cao, hạn chế tổn thất cho cơ sở chăn nuôi).

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

• Điều kiện cơ sở thực tập: Mô tả vị trí địa lý Trại chăn nuôi lợn Bình Minh (thành lập năm 2008 tại xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, Hà Nội; diện tích khu điều hành 0,5 ha, hệ thống chuồng kín nuôi 5.400 lợn hậu bị gồm 9 chuồng và 1.200 nái gồm 6 chuồng đẻ, 2 chuồng bầu, giàn mát, quạt thông gió, hố sát trùng, hệ thống nước giếng khoan qua bể lọc). Cơ cấu nhân sự gồm 1 chủ trại, 1 quản lý trại, 3 quản lý kỹ thuật, 1 kế toán, 1 bảo vệ, 7 công nhân và 20 sinh viên thực tập. Phân tích các mặt thuận lợi (giống tốt, thức ăn và kỹ thuật đồng bộ từ Công ty C.P Việt Nam) và khó khăn (trang thiết bị chuồng nuôi qua thời gian sử dụng có phần xuống cấp, áp lực nước thải lớn).
• Cơ sở khoa học và tổng quan dịch tễ: Tổng thuật chi tiết về giải phẫu sinh lý tiêu hóa của lợn con, vai trò của hệ vi sinh vật đường ruột, cơ chế mất nước, các tác nhân truyền nhiễm và không truyền nhiễm. Cập nhật các nghiên cứu trong nước (Lý Thị Liên Khai, 2001; Trần Thị Hạnh, 2004; Nguyễn Thị Kim Lan, 2006, 2009; Thân Thị Dung, 2006; Lê Thị Hoài, 2008; Dương Quốc Huy, 2012) và nghiên cứu quốc tế (Nilson, 1984; Bergenland, 1992; Radostits, 1994; Asai, 2002; Kisima, 2008) về tỷ lệ nhiễm E. coli, Salmonella, virus và tính kháng thuốc của vi khuẩn đường ruột.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác lập chi tiết đối tượng đàn lợn F3 (PiDu × Landrace), địa điểm, thời gian nghiên cứu (18/05/2016 – 18/11/2016), hệ thống chỉ tiêu theo dõi, phương pháp điều tra lâm sàng, phương pháp mổ khám kiểm tra bệnh tích, sơ đồ bố trí thí nghiệm thử nghiệm 2 phác đồ điều trị (Bảng 3.1) và công thức tính toán thống kê.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Công tác phục vụ sản xuất tại cơ sở

Tác giả trực tiếp tham gia và ghi nhận đầy đủ các khâu kỹ thuật chăn nuôi và thú y phòng bệnh tại trại:

• Công tác chăn nuôi: Thực hiện phân loại khối lượng lợn theo định kỳ; sử dụng các dòng thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh của Công ty C.P Việt Nam theo từng giai đoạn sinh trưởng: 550SF (7 ngày tuổi đến 15 kg thể trọng), 551F (7 ngày tuổi đến 20 kg thể trọng), 552SF (20–30 kg thể trọng), 552F (30–70 kg thể trọng), 553F (80 kg đến xuất chuồng) và 553WDF (cho ăn 2 tuần trước khi xuất bán).
• Vệ sinh thú y và phòng bệnh: Thực hiện lịch sát trùng chuồng trại nghiêm ngặt (phun thuốc sát trùng pha tỷ lệ 1/400, rắc vôi bột lối đi và cổng ra vào định kỳ các ngày trong tuần; tổng vệ sinh chuồng vào Chủ nhật). Thực hiện tiêm phòng đầy đủ theo lịch: Circo phòng bệnh viêm da, sưng thận (tuần 4); HC-Vac phòng Dịch tả lợn lần 1 (tuần 5) và lần 2 (tuần 9); Aftopor phòng Lở mồm long móng lần 1 (tuần 7) và lần 2 (tuần 11).

Lịch tiêm phòng vaccine cho đàn lợn thịt tại trại Bình Minh
Tuần tuổi	Loại vaccine	Bệnh phòng ngừa
Tuần 4	Circo (tiêm bắp)	Bệnh viêm da, sưng thận
Tuần 5	HC – Vac (tiêm bắp)	Bệnh Dịch tả lợn (lần 1)
Tuần 7	Aftopor (tiêm bắp)	Bệnh Lở mồm long móng (lần 1)
Tuần 9	HC – Vac (tiêm bắp)	Bệnh Dịch tả lợn (lần 2)
Tuần 11	Aftopor (tiêm bắp)	Bệnh Lở mồm long móng (lần 2)

• Kết quả phục vụ sản xuất: Hoàn thành tiêm vaccine đạt tỷ lệ an toàn 99,96% – 100%; điều trị hiệu quả các bệnh phát sinh trong đàn gồm viêm đường hô hấp (khỏi 313/319 con, đạt 98,12%), viêm khớp do Streptococcus suis (khỏi 54/58 con, đạt 93,10%), hội chứng tiêu chảy (khỏi 314/327 con, đạt 96,02%), can thiệp ngoại khoa xử lý lòi dom (khâu túi hậu môn thành công 24/24 con, đạt 100%), quản lý nhập đàn 2.400 con, chuyển đàn 2.385 con và xuất chuồng an toàn 2.368 con.

Tổng hợp kết quả công tác phục vụ sản xuất tại trại
Nội dung công việc	Số lượng thực hiện (con)	Số lượng đạt/khỏi (con)	Tỷ lệ (%)
1. Tiêm vaccine phòng bệnh:
- Circo (Viêm da, sưng thận)	2.398	2.398	100,00
- Dịch tả lợn (HC-Vac)	2.394	2.394	100,00
- Lở mồm long móng (Aftopor)	2.388	2.387	99,96
2. Điều trị bệnh cho lợn:
- Hội chứng tiêu chảy	327	314	96,02
- Viêm đường hô hấp	319	313	98,12
- Viêm khớp	58	54	93,10
3. Công tác chuyên môn khác:
- Phẫu thuật lợn bị lòi dom	24	24	100,00
- Nhập lợn	2.400	2.400	100,00
- Chuyển lợn	2.385	2.385	100,00
- Xuất lợn	2.368	2.368	100,00

Kết quả theo dõi dịch tễ và thử nghiệm phác đồ điều trị

• Tình hình mắc theo dãy chuồng: Theo dõi tổng số 600 lợn thịt tại 2 dãy chuồng, phát hiện 327 con mắc bệnh tiêu chảy (tỷ lệ mắc chung 54,50%), số lợn chết là 13 con (tỷ lệ chết 3,98%). Dãy chuồng 1 có tỷ lệ mắc (58,33%) và tỷ lệ chết (5,14%) cao hơn rõ rệt so với Dãy chuồng 2 (tỷ lệ mắc 50,67%, tỷ lệ chết 2,63%). Sự chênh lệch 7,66% về tỷ lệ mắc giữa hai dãy chuồng được giải thích do dãy chuồng 1 nằm gần lối ra vào, chịu tác động trực tiếp từ môi trường ngoài và hệ thống quạt thông gió xuống cấp làm ứ đọng khí độc ($\text{CO}_2, \text{NH}_3, \text{H}_2\text{S}$) và tăng nhiệt độ chuồng nuôi.

Tình hình mắc và chết do hội chứng tiêu chảy theo dãy chuồng
Dãy chuồng	Số lợn theo dõi (con)	Số lợn mắc (con)	Tỷ lệ mắc (%)	Số lợn chết (con)	Tỷ lệ chết (%)
Dãy 1	300	175	58,33	9	5,14
Dãy 2	300	152	50,67	4	2,63
Tính chung	600	327	54,50	13	3,98

• Triệu chứng lâm sàng và bệnh tích mổ khám: Lợn mắc bệnh không sốt cao, ỉa phân lỏng màu vàng, vàng xám hoặc xám nhạt, mùi tanh khắm đặc trưng, dính bết vùng hậu môn và khoeo chân, lợn giảm ăn, ủ rũ, mắt trũng sâu, lông xù thô ráp. Bệnh tích đại thể khi mổ khám lợn chết tập trung ở xoang bụng: ruột non viêm cata, niêm mạc xung huyết, lòng ruột chứa dịch lỏng màu vàng, hạch màng treo ruột sưng to, gan thoái hóa màu đất sét, túi mật căng đầy dịch mật, xác chết gầy trơ xương, vùng bụng chuyển màu thâm đen sau khi chết.
• Hiệu quả thử nghiệm phác đồ điều trị: Áp dụng điều trị trên 327 lợn bệnh chia theo 2 nhóm phác đồ (Phác đồ 1 sử dụng MD Nor-100 trên 164 con; Phác đồ 2 sử dụng Nova-Amoxicol trên 163 con; cả hai đều bổ sung MD Electrolytes), kết quả toàn đàn đạt tỷ lệ khỏi bệnh 96,02% (314/327 con).

Phần 5: Kết luận, tồn tại và đề nghị

Đúc kết các phát hiện dịch tễ chủ yếu tại trại Bình Minh; chỉ ra các điểm tồn tại về mặt cơ sở vật chất (chuồng trại xuống cấp cục bộ, khâu xử lý chất thải/nước thải còn áp lực lớn); đề xuất tiếp tục duy trì nghiêm ngặt quy trình vệ sinh phòng dịch bằng vắc-xin và áp dụng phác đồ kháng sinh kết hợp điện giải ngay khi phát hiện triệu chứng lâm sàng ban đầu.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính kèm số liệu thực chứng

1. Dịch tễ hội chứng tiêu chảy: Tỷ lệ mắc tiêu chảy trung bình trên đàn lợn từ sau cai sữa đến 4 tháng tuổi tại cơ sở là 54,50% (327/600 con); tỷ lệ chết là 3,98% (13/327 con mắc). Điều kiện tiểu khí hậu chuồng nuôi có tác động rõ rệt: dãy chuồng có hệ thống thông gió kém có tỷ lệ mắc cao hơn 7,66% và tỷ lệ chết cao hơn 2,51% so với dãy chuồng thông thoáng.
2. Hiệu quả điều trị: Việc áp dụng kịp thời các phác đồ kháng sinh đặc hiệu kết hợp bù nước, điện giải (MD Nor-100 hoặc Nova-Amoxicol phối hợp MD Electrolytes) đem lại tỷ lệ chữa khỏi đạt 96,02% (314/327 con).
3. Hiệu quả công tác phòng bệnh và trị bệnh tổng hợp: Quy trình tiêm phòng vaccine phòng bệnh Circo, Dịch tả lợn và Lở mồm long móng đạt độ an toàn bảo hộ từ 99,96% đến 100,00%. Điều trị bệnh viêm đường hô hấp bằng Tylogenta/Vetrimoxin L.A kết hợp Analgin đạt tỷ lệ khỏi 98,12%; điều trị viêm khớp bằng Vetrimoxin L.A đạt tỷ lệ khỏi 93,10%; phẫu thuật can thiệp sa trực tràng (lòi dom) đạt tỷ lệ phục hồi 100,00%.

Giải pháp và quy trình kỹ thuật đề xuất

• Đảm bảo thực hiện quy trình sát trùng 7 ngày/tuần theo lịch phân công cụ thể của Công ty C.P Việt Nam, kết hợp rắc vôi bột lối đi và tiêu độc định kỳ chuồng nuôi bằng dung dịch sát trùng tỷ lệ 1/400.
• Tuân thủ lịch tiêm phòng vaccine 5 bước cho lợn thịt thương phẩm từ 4 đến 11 tuần tuổi.
• Thường xuyên bảo dưỡng hệ thống giàn mát, quạt thông gió công nghiệp nhằm kiểm soát nồng độ các khí độc $\text{NH}_3, \text{H}_2\text{S}$, giảm độ ẩm chuồng nuôi xuống mức thích hợp (80–85%) để giảm thiểu yếu tố stress môi trường.
• Triển khai phác đồ điều trị sớm: Tiêm bắp MD Nor-100 liều 1 ml/10–12 kg thể trọng/ngày trong 3–5 ngày hoặc trộn thức ăn Nova-Amoxicol liều 1 g/10 kg thể trọng/ngày trong 4–5 ngày, bắt buộc kết hợp pha nước uống chất điện giải MD Electrolytes liên tục 3–5 ngày.

Đóng góp của đề tài

Khóa luận đã cung cấp số liệu thực nghiệm thực địa cụ thể về tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ chết, đặc điểm lâm sàng và bệnh tích đại thể của hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn thịt F3 nuôi theo mô hình gia công công nghiệp tại khu vực ngoại thành Hà Nội; đồng thời kiểm chứng thực tế hiệu quả điều trị của hai phác đồ thuốc thú y thương phẩm thông dụng trong sản xuất.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện tại một cơ sở chăn nuôi đơn lẻ (Trại lợn Bình Minh, huyện Mỹ Đức, Hà Nội) trong khoảng thời gian giới hạn 6 tháng (từ tháng 5 đến tháng 11/2016); đối tượng khảo sát chỉ tập trung vào lợn thịt giai đoạn từ sau cai sữa đến 4 tháng tuổi; đề tài chưa tiến hành phân lập vi sinh vật trong phòng thí nghiệm và chưa làm kháng sinh đồ định lượng để xác định mức độ mẫn cảm/kháng thuốc của từng chủng vi khuẩn tại trại.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi khảo sát dịch tễ trên nhiều mô hình trang trại khác nhau; thực hiện lấy mẫu phân lập xác định tỷ lệ nhiễm đơn hoặc ghép giữa vi khuẩn (E. coli, Salmonella, Cl. perfringens) và virus (Rotavirus, TGE); nghiên cứu bổ sung các chế phẩm sinh học probiotic (nhóm Lactobacillus, Bacillus subtilis) vào khẩu phần ăn để phòng ngừa tiêu chảy thay thế kháng sinh.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y: Tham khảo phương pháp bố trí theo dõi lâm sàng thực địa, phương pháp mổ khám bệnh tích đại thể và kỹ thuật thống kê xử lý số liệu chăn nuôi.
• Kỹ thuật viên, chủ trang trại chăn nuôi lợn công nghiệp: Tham khảo quy trình quản lý chuồng nuôi khép kín, lịch phân bổ các dòng thức ăn C.P theo thể trọng (550SF đến 553WDF), lịch sát trùng chuồng trại hàng tuần, lịch tiêm phòng vaccine 5 mốc cho lợn thịt, phác đồ điều trị tiêu chảy - hô hấp - viêm khớp và quy trình phẫu thuật khâu rút túi hậu môn trị lòi dom ở lợn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Đàn lợn được theo dõi trong khóa luận thuộc giống lợn nào và thời gian nghiên cứu diễn ra khi nào?
Đàn lợn theo dõi là giống lợn lai ba giống F3 (PiDu × Landrace) nuôi thương phẩm giai đoạn từ sau cai sữa đến 4 tháng tuổi. Nghiên cứu được thực hiện liên tục trong 6 tháng, từ ngày 18/05/2016 đến ngày 18/11/2016 tại Trại chăn nuôi lợn Bình Minh, xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, Hà Nội.

2. Tỷ lệ mắc và tỷ lệ chết do hội chứng tiêu chảy tại hai dãy chuồng khảo sát là bao nhiêu và yếu tố nào tạo ra sự chênh lệch?
Tổng số theo dõi là 600 con, có 327 con mắc tiêu chảy (tỷ lệ 54,50%) và 13 con chết (tỷ lệ 3,98%). Trong đó, Dãy 1 có tỷ lệ mắc 58,33% và chết 5,14%; Dãy 2 có tỷ lệ mắc 50,67% và chết 2,63%. Dãy 1 có tỷ lệ mắc cao hơn 7,66% do nằm gần cửa ra vào tiếp xúc nhiều với môi trường ngoài và hệ thống quạt thông gió xuống cấp làm khí độc $\text{CO}_2, \text{NH}_3, \text{H}_2\text{S}$ tích tụ nhiều hơn.

3. Khóa luận đã thử nghiệm những phác đồ điều trị tiêu chảy cụ thể nào?
Tác giả thử nghiệm 2 phác đồ: Phác đồ 1 dùng kháng sinh tiêm bắp MD Nor-100 (1 ml/10–12 kg thể trọng/ngày, dùng 3–5 ngày); Phác đồ 2 dùng kháng sinh trộn thức ăn Nova-Amoxicol (1 g/10 kg thể trọng/ngày, dùng 4–5 ngày). Cả hai phác đồ đều kết hợp pha nước uống thuốc bổ trợ MD Electrolytes (2–5 g/lít nước). Tổng số 327 lợn điều trị có 314 con khỏi bệnh, đạt tỷ lệ khỏi 96,02%.

4. Lịch tiêm phòng vaccine cho đàn lợn thịt tại trại chăn nuôi Bình Minh gồm những loại nào và vào các mốc thời gian nào?
Lịch tiêm phòng vaccine cho lợn thịt gồm 5 đợt tiêm bắp: tuần thứ 4 tiêm vaccine Circo phòng bệnh viêm da, sưng thận; tuần thứ 5 tiêm vaccine HC-Vac phòng Dịch tả lợn lần 1; tuần thứ 7 tiêm vaccine Aftopor phòng Lở mồm long móng lần 1; tuần thứ 9 tiêm HC-Vac phòng Dịch tả lợn lần 2; tuần thứ 11 tiêm Aftopor phòng Lở mồm long móng lần 2.

5. Kết quả điều trị các bệnh lý khác ngoài tiêu chảy và công tác can thiệp ngoại khoa tại trại đạt kết quả ra sao?
Trong thời gian thực tập, tác giả đã tham gia điều trị bệnh viêm đường hô hấp bằng Tylogenta/Vetrimoxin L.A đạt tỷ lệ khỏi 98,12% (313/319 con); điều trị viêm khớp do Streptococcus suis bằng Vetrimoxin L.A đạt tỷ lệ khỏi 93,10% (54/58 con); và tiến hành can thiệp ngoại khoa khâu rút túi mép hậu môn điều trị lợn bị lòi dom thành công trên 24/24 cá thể (đạt tỷ lệ 100,00%).

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Trần Văn Tuyển đã phản ánh toàn diện tình hình dịch tễ của hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn thịt F3 từ sau cai sữa đến 4 tháng tuổi tại Trại chăn nuôi Bình Minh với tỷ lệ mắc 54,50% và tỷ lệ chết 3,98%, đồng thời chứng minh điều kiện tiểu khí hậu chuồng nuôi ảnh hưởng trực tiếp đến tần suất phát bệnh. Nghiên cứu đã kiểm chứng thành công hiệu quả của các phác đồ điều trị kết hợp kháng sinh chuyên biệt (MD Nor-100, Nova-Amoxicol) cùng chất điện giải với tỷ lệ chữa khỏi đạt 96,02%. Các số liệu và quy trình phòng trị thực nghiệm trong khóa luận là tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng thực tế cho công tác chăn nuôi và thú y tại các trang trại lợn thịt quy mô công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Nước ta là một nước nông nghiệp, bên cạnh trồng trọt, ngành chăn nuôi nói chung và chăn lợn nói riêng chiếm một vị trí rất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Chăn nuôi cung cấp nguồn thực phẩm quan trọng cho con người, ngoài ra còn cung cấp lượng lớn phân bón cho ngành trồng trọt và một số sản phẩm phụ cho ngành công nghiệp chế biến. Định hướng phát triển chăn nuôi lợn đến năm 2020: là phát triển nhanh quy mô đàn lợn ngoại theo hướng trang trại, công nghiệp ở nơi có điều kiện về đất đai, kiểm soát dịch bệnh và môi trường; duy trì ở quy mô nhất định hình thức chăn nuôi lợn lai, lợn đặc sản phù hợp với điều kiện chăn nuôi của nông hộ và của một số vùng. Hàng loạt vấn đề về quản lý, kỹ thuật chăn nuôi lợn ở nước ta đã và đang được các nhà khoa học nghiên cứu giải quyết nhằm đưa ngành chăn nuôi ở nước ta tiến kịp trình độ trong khu vực và thế giới.

Ngoài các yếu tố như: giống, nuôi dưỡng, chăm sóc thì khâu công tác thú ý là rất quan trọng, quyết định sự thành bại của ngành chăn nuôi nói chung và ngành chăn nuôi lợn nói riêng. Nước ta là một nước thuộc khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm, mưa nhiều nên rất thích hợp cho dịch bệnh phát triển mạnh và lây lan nhanh, do đó ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển của ngành chăn nuôi lợn. Đặc biệt, các giống lợn ngoại chưa thích nghi được với điều kiện khí hậu. Một trong các bệnh thường xảy ra khá phổ biến ở lợn có “Hội chứng tiêu chảy”, bệnh làm cho lợn còi cọc, chậm lớn, tăng chi phí chăn nuôi… ảnh hưởng tới hiệu quả kinh tế.

2 Xuất phát từ yêu cầu thực tế sản xuất đó, chúng tôi đã tiến hành thực hiện đề tài với nội dung: “Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con giai đoạn từ sau cai sữa đến 4 tháng tuổi và thử nghiệm một số phác đồ điều trị tại trại lợn công ty cổ phần Bình Minh - Mỹ Đức - Hà Nội”. Mục đích của nghiên cứu - Đánh giá tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn tại trại và xác định các yếu tố ảnh hưởng. - Xác định được tỷ lệ mắc, tỷ lệ chết do hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn nuôi tại cơ sở. - Đề xuất phác đồ điều trị hiệu quả nhất cho lợn mắc hội chứng tiêu chảy.

Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học - Các kết quả của đề tài là cơ sở khoa học để xây dựng quy trình phòng và trị hội chứng tiêu chảy cho lợn 1. Ý nghĩa thực tiễn - Đề xuất phác đồ điều trị hội chứng tiêu chảy hiệu quả cao giảm thiệt hại cho người chăn nuôi. 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.

Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Quá trình thành lập và phát triển trại chăn nuôi Bình Minh 2.Quá trình thành lập Trang trại chăn nuôi lợn Bình Minh nằm trên địa phận xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, Hà Nội. Trại được thành lập năm 2008, là trại lợn gia công của công ty chăn nuôi C. Hoạt động theo phương thức chủ trại xây dựng cơ sở vật chất, thuê công nhân, công ty đưa tới giống lợn, thức ăn, thuốc thú y, cán bộ kỹ thuật.

Hiện nay, trang trại do ông Nguyễn Sỹ Bình làm chủ trại, cán bộ kỹ thuật của công ty chăn nuôi C.P Việt Nam chịu trách nhiệm giám sát mọi hoạt động của trại. Cơ sở vật chất của trang trại Trại lợn có khoảng 0,5 ha đất để xây dựng nhà điều hành, nhà cho công nhân, bếp ăn các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại Trong khu chăn nuôi được quy hoạch bố trí xây dựng hệ thống chuồng trại cho 5400 lợn hậu bị bao gồm: 9 chuồng mỗi chuồng có 9 ô, 8 ô kích thước 7m × 7m/ô, 1 ô khích thức 3m × 7m/ô. Hệ thống chuồng trại cho 1200 nái bao gồm: 6 chuồng đẻ mỗi chuồng có 56 ô kích thước 2,2m × 1,8m/ô, 2 chuồng bầu mỗi chuồng có 560 ô kích thước 2,0m × 0,65m/ô, 3 chuồng cách ly, 1 chuồng đực giống. Cùng một số công trình phụ phục vụ cho chăn nuôi như: Kho thức ăn, phòng sát trùng, phòng pha tinh, kho thuốc… Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn.

Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng có 6 quạt thông gió. Hai bên tường có dãy cửa sổ 4 lắp kính, mỗi cửa sổ có diện tích 1,5m², cách nền 1,2m, mỗi cửa sổ cách nhau 40cm. Trên trần đươc lắp hệ thống chống nóng. Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các hố sát trùng.

Hệ thống nước trong khu chăn nuôi đều là nước giếng khoan. Nước uống cho lợn được cấp từ một bể lớn, đầu mỗi chuồng có 1 bể riêng để pha thuốc cho lợn uống phòng khi lợn ốm. Nước tắm, nước phục vụ cho công tác khác được bố trí từ bể lọc và được bơm qua hệ thống ống dẫn tới bể chứa ở giữa các chuồng. Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu của trại được tổ chức như sau: Chủ trại: 1 người Quản lý trại: 1 người Quản lý kỹ thuật: 3 người Kế toán: 1 người Bảo vệ chịu trách nhiệm bảo vệ tài sản chung của trại: 1 người Công nhân: 7 người và sinh viên thực tập: 20 người Với đội ngũ công nhân trên, trại phân ra làm các tổ nhóm khác nhau ở các khu nái, khu hậu bị, nhà bếp.

Mỗi một khâu trong quy trình chăn nuôi, đều được khoán đến từng công nhân, nhằm nâng cao trách nhiệm, thúc đẩy sự phát triển của trại. Tình hình sản xuất của trang trại * Công tác chăn nuôi Nhiệm vụ chính của trang trại là sản xuất lợn con giống, nuôi lợn thịt và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật. Thức ăn cho lợn nái và lợn thịt là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao, được công ty chăn nuôi C.P Việt Nam cấp cho từng đối tượng lợn của trại. 5 * Công tác thú y Quy trình phòng bệnh cho đàn lợn tại trang trại sản xuất lợn giống luôn thực hiện nghiêm ngặt, với sự giám sát chặt chẽ của kỹ thuật viên công ty chăn nuôi C.

Công tác vệ sinh: Hệ thống chuồng trại luôn đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông. Hàng ngày luôn có công nhân quét dọn vệ sinh chuồng trại, thu gom phân, nước tiểu, khơi thông cống rãnh, đường đi trong trại được quét dọn và rắc vôi theo quy định. Công nhân, kỹ sư, khách tham quan khi vào khu chăn nuôi lợn đều phải sát trùng, tắm bằng nước sạch trước khi thay quần áo bảo hộ lao động. Công tác phòng bệnh: Trong khu vực chăn nuôi, hạn chế đi lại giữa các chuồng, hành lang giữa các chuồng và bên ngoài chuồng đều được rắc vôi bột, các phương tiện vào trại sát trùng một cách nghiêm ngặt ngay tại cổng vào.

Với phương châm phòng bệnh là chính nên tất cả lợn ở đây đều được cho uống thuốc, tiêm phòng vắc xin đầy đủ. Quy trình phòng bệnh bằng vắc xin luôn được trại thực hiện nghiêm túc, đầy đủ và đúng kỹ thuật. Đối với từng loại lợn có quy trình tiêm riêng, từ lợn nái, lợn hậu bị, lợn đực, lợn con. Lợn được tiêm vắc xin ở trạng thái khỏe mạnh, được chăm sóc nuôi dưỡng tốt, không mắc các bênh truyền nhiễm và các bệnh mãn tính khác để tạo được trạng thái miễn dịch tốt nhất cho đàn lợn.

Tỷ lệ tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn luôn đạt 100%. Công tác trị bệnh: Cán bộ kỹ thuật của trại có nhiệm vụ theo dõi, kiểm tra đàn lợn thường xuyên, các bệnh xảy ra ở lợn nuôi tại trang trại luôn được kỹ thuật viên phát hiện sớm, cách li, điều trị ngay ở giai đoạn đầu của bệnh nên điều trị đạt hiệu quả từ 80 – 90% trong một thời gian ngắn. Vì vậy, không gây thiệt hại lớn về số lượng đàn lợn. Thuận lợi và khó khăn 2.

Thuận lợi Được sự quan tâm của Uỷ ban nhân dân xã tạo điều kiện cho sự phát triển của trại. Trại được xây dựng ở vị trí thuận lợi: Xa khu dân cư, thuận tiện đường giao thông. Chủ trại có năng lực, năng động, nắm bắt được tình hình xã hội, luôn quan tâm đến đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ kỹ thuật và công nhân. Cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn vững vàng, công nhân nhiệt tình và có tinh thần trách nhiệm cao trong sản xuất.

Con giống tốt, thức ăn, thuốc chất lượng cao, quy trình chăn nuôi khép kín và khoa học đã mang lại hiệu quả chăn nuôi cao cho trại. Khó khăn Dịch bệnh diễn biến phức tạp, nên chi phí dành cho phòng và chữa bệnh lớn, làm ảnh hưởng đến giá thành và khả năng sinh sản của lợn. Trang thiết bị vật tư, hệ thống chăn nuôi đã cũ, có phần bị hư hỏng ảnh hưởng đến công tác sản xuất. Số lượng lợn nhiều, lượng nước thải lớn, việc đầu tư cho công tác xử lý nước thải của trại còn nhiều khó khăn.

Cơ sở khoa học của đề tài 2. Đặc điểm tiêu hóa của lợn giai đoạn sau cai sữa Sau cai sữa, thức ăn của lợn con chuyển chủ yếu sang ăn thức ăn hỗn hợp do đó mà hệ tiêu hóa của lợn cũng có sự thay đổi để thích ứng với điều này. Lợn là loài ăn tạp, bất cứ loại thực phẩm nào dù sống hay chín đều có thể ăn được. Lợn nặng 90 - 100kg có dung tích dạ dày 5 - 6 lít và có chiều dài ruột non dài gấp 14 lần thân của nó, vì thế lợn tiêu hoá và đồng hoá thức ăn 7 tốt.

Tuy nhiên, lợn con có bộ máy tiêu hoá chưa hoàn thiện, nhưng tốc độ sinh trưởng cao, do đó ta cần có chế độ ăn uống thích hợp cho chúng. Lúc bú sữa, lợn con tiết ra dịch vị khoảng 31% (vào ban ngày) và 69% (ban đêm), do đó chúng thường bú nhiều vào ban đêm. Lợn trưởng thành thì ngược lại, vào ban ngày dịch vị của nó tiết ra 62%, lúc đêm chỉ còn 38%. Đối với lợn chăn nuôi trang trại quy mô công nghiệp, lợn con sau 21 ngày tuổi bắt đầu chuyển sang nuôi thịt thương phẩm.

Lợn từ 21 ngày tuổi đến 60 ngày tuổi hệ tiêu hóa còn chưa hoàn thiện đầy đủ rất dễ mắc các bệnh đường tiêu hóa. Để hạn chế lợn mắc bệnh trong giai đoạn này cần phải có chuồng úm và chăm sóc lợn với chế độ dinh dưỡng đặc biệt để hạn chế các bệnh trong đó có bệnh về tiêu hóa.