Nghiên cứu hình thái, sinh thái và khả năng nhân giống trà hoa vàng Tam Đảo (Camellia tamdaoensis)

Nghiên cứu hình thái sinh thái và khả năng nhân giống hom trà hoa vàng Tam Đảo, Camellia tamdaoenis, mang lại tiềm năng phát triển bền vững.

• Tác giả: Dương Đức Trình
• Người hướng dẫn: GS.TS Ngô Quang Đê
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Nghiên cứu hình thái, sinh thái, sinh trưởng và khả năng nhân giống bằng hom Trà hoa vàng Tam Đảo (Camellia tamdaoensis Ninh et Hakoda)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Giới hạn đề tài

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu hình thái trà hoa vàng Tam Đảo

Nghiên cứu hình thái và khả năng nhân giống của trà hoa vàng Tam Đảo (Camellia tamdaoensis Ninh et Hakoda) là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực sinh học và bảo tồn. Trà hoa vàng không chỉ có giá trị kinh tế mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe con người. Việc tìm hiểu về hình thái của loài cây này giúp xác định các đặc điểm sinh trưởng và phát triển, từ đó đưa ra các phương pháp nhân giống hiệu quả.

1.1. Đặc điểm hình thái của trà hoa vàng Tam Đảo

Trà hoa vàng Tam Đảo có những đặc điểm hình thái nổi bật như lá xanh đậm, hoa vàng rực rỡ. Những đặc điểm này không chỉ giúp nhận diện mà còn ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng của cây trong môi trường tự nhiên.

1.2. Tình trạng bảo tồn trà hoa vàng Tam Đảo

Trà hoa vàng đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng do mất môi trường sống và khai thác quá mức. Việc bảo tồn loài cây này là cần thiết để duy trì đa dạng sinh học và giá trị kinh tế của nó.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu trà hoa vàng

Mặc dù trà hoa vàng có nhiều tiềm năng, nhưng việc nghiên cứu và bảo tồn loài này gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu thông tin về sinh thái, kỹ thuật nhân giống chưa hoàn thiện và sự biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng đến sự phát triển của trà hoa vàng.

2.1. Thiếu thông tin về sinh thái trà hoa vàng

Nhiều nghiên cứu hiện tại chưa cung cấp đầy đủ thông tin về điều kiện sinh thái của trà hoa vàng. Điều này gây khó khăn trong việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của loài cây này.

2.2. Kỹ thuật nhân giống chưa hoàn thiện

Kỹ thuật nhân giống trà hoa vàng vẫn còn nhiều hạn chế. Việc áp dụng các phương pháp nhân giống hiện đại là cần thiết để tăng cường khả năng sinh sản và bảo tồn loài cây này.

III. Phương pháp nghiên cứu hình thái trà hoa vàng Tam Đảo

Để nghiên cứu hình thái và khả năng nhân giống của trà hoa vàng, các phương pháp như khảo sát thực địa, phân tích mẫu và thử nghiệm nhân giống được áp dụng. Những phương pháp này giúp thu thập dữ liệu chính xác và đáng tin cậy.

3.1. Khảo sát thực địa và thu thập mẫu

Khảo sát thực địa giúp xác định vị trí phân bố tự nhiên của trà hoa vàng. Việc thu thập mẫu cây và đất là cần thiết để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của loài này.

3.2. Thử nghiệm nhân giống bằng hom

Thử nghiệm nhân giống bằng hom là một phương pháp hiệu quả để nhân giống trà hoa vàng. Kỹ thuật này giúp tăng cường khả năng sinh sản và bảo tồn nguồn gen của loài cây quý hiếm này.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu trà hoa vàng

Kết quả nghiên cứu về trà hoa vàng không chỉ có giá trị trong việc bảo tồn mà còn có thể ứng dụng trong sản xuất dược liệu và cây cảnh. Những ứng dụng này giúp nâng cao giá trị kinh tế và bảo vệ môi trường.

4.1. Giá trị dược liệu của trà hoa vàng

Trà hoa vàng có nhiều công dụng trong y học, như giảm cholesterol và hỗ trợ điều trị bệnh. Việc nghiên cứu và phát triển sản phẩm từ trà hoa vàng có thể mang lại lợi ích sức khỏe cho cộng đồng.

4.2. Ứng dụng trong nghệ thuật cây cảnh

Trà hoa vàng không chỉ có giá trị dược liệu mà còn được ưa chuộng trong nghệ thuật cây cảnh. Việc phát triển các giống trà hoa vàng đẹp có thể thu hút sự quan tâm của người chơi cây cảnh.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu trà hoa vàng Tam Đảo

Nghiên cứu trà hoa vàng Tam Đảo cần được tiếp tục để bảo tồn và phát triển loài cây quý hiếm này. Việc áp dụng các phương pháp hiện đại trong nghiên cứu và nhân giống sẽ giúp nâng cao giá trị của trà hoa vàng trong tương lai.

5.1. Đề xuất phương hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về đặc điểm sinh thái và hình thái của trà hoa vàng. Việc này sẽ giúp xác định các biện pháp bảo tồn hiệu quả hơn.

5.2. Tầm quan trọng của bảo tồn trà hoa vàng

Bảo tồn trà hoa vàng không chỉ có ý nghĩa về mặt sinh học mà còn góp phần vào phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Việc này cần sự hợp tác của các cơ quan chức năng và cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trà hoa vàng Tam Đảo (Camellia tamdaoensis Ninh et Hakoda) là nguồn gen thực vật đặc hữu, quý hiếm bậc nhất trong hệ thống 17 loài trà rừng tại Vườn quốc gia Tam Đảo. Các nghiên cứu dược lý thực nghiệm đã chứng minh các hợp chất sinh học từ chi Camellia có khả năng ức chế tế bào khối u tới 33,8%, làm giảm 35% hàm lượng cholesterol và giảm 36,1% nồng độ lipoprotein trong huyết thanh. Bên cạnh giá trị dược liệu nhờ chứa các nguyên tố vi lượng thiết yếu như Selen (Se), Molipđen (Mo) hay Kẽm (Zn), loài cây này còn mang tiềm năng kinh tế và thẩm mỹ to lớn trong nghệ thuật sinh vật cảnh nhờ sắc hoa vàng tươi nở rực rỡ vào mùa xuân.

Tuy nhiên, nguồn tài nguyên bản địa này đang đối mặt với nguy cơ suy thoái nghiêm trọng do áp lực khai thác thương mại và sinh kế của hơn 148.700 cư dân vùng đệm – nơi diện tích đất canh tác nông nghiệp chỉ đạt 776 m²/người (chiếm 4,38% tổng diện tích tự nhiên). Quần thể Camellia tamdaoensis phân bố tự nhiên trong phạm vi đai cao hạn chế từ 300 m đến 400 m tại khu vực Tây Thiên. Việc thiếu hụt các dẫn liệu khoa học đồng bộ về sinh thái học cá thể, động thái tái sinh và kỹ thuật nhân giống sinh dưỡng đã tạo ra rào cản lớn cho công tác bảo tồn nguồn gen.

Đề tài luận văn hướng tới mục tiêu giải mã cấu trúc hình thái, đặc điểm sinh cảnh, quy luật sinh trưởng và hoàn thiện kỹ thuật nhân giống vô tính bằng hom cành bánh tẻ. Nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu xác thực phục vụ công tác quy hoạch bảo tồn nguyên vị (in-situ) và phát triển kinh tế lâm sản ngoài gỗ bền vững tại khu vực miền núi phía Bắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết hệ sinh thái rừng và quan điểm sinh thái quần thể của các nhà khoa học lâm nghiệp kinh điển. Mối quan hệ tương hỗ giữa sinh vật và môi trường sống được tiếp cận toàn diện qua hệ thống "đất – cây – đất", nhấn mạnh rằng mỗi loài cây chỉ hoàn thành chu trình sống trong một biên độ sinh thái xác định. Đồng thời, cơ sở phân loại học thực vật kế thừa hệ thống phân chia chi Camellia thành 4 phân chi của các chuyên gia thực vật học quốc tế và công trình công bố loài mới năm 2007 của các nhà khoa học Việt Nam và Nhật Bản.

Về mặt sinh lý thực vật học, đề tài vận dụng nguyên lý sinh sản sinh dưỡng và cơ chế phát sinh cơ quan bất định dưới tác động của chất điều hòa sinh trưởng thực vật nhóm auxin (Hartmann và Kester). Bốn khái niệm học thuật cốt lõi được chuẩn hóa xuyên suốt nghiên cứu gồm: hình thái học cơ quan sinh dưỡng và sinh sản, vật hậu học chu kỳ ra hoa kết quả, cấu trúc tổ thành lâm phần, và tỷ lệ xuất vườn cây hom sinh dưỡng.

Phương pháp nghiên cứu

Để thu thập dữ liệu sinh thái và cấu trúc rừng, nghiên cứu thiết lập 3 ô tiêu chuẩn định vị điển hình tạm thời tại đai cao 300–400 m khu vực Tây Thiên, mỗi ô có diện tích 1.000 m² (kích thước 25 m × 40 m), tổng diện tích điều tra đạt 3.000 m². Trong mỗi ô tiêu chuẩn, 5 ô dạng bản diện tích 25 m² (5 m × 5 m) được bố trí tại 4 góc và vị trí trung tâm để đo đếm cây tái sinh tự nhiên. Đối với chỉ tiêu hình thái, dung lượng mẫu thu thập đảm bảo n > 30 cá thể; kích thước lá được xác định ngẫu nhiên trên 80 lá bánh tẻ thành thục ở các hướng tán Đông, Tây, Nam, Bắc.

Thí nghiệm nhân giống vô tính sử dụng hom cành bánh tẻ dài 8–10 cm (gồm 2 đốt, 3 lá, cắt giảm 2/3 diện tích phiến lá để hạn chế thoát hơi nước), khử trùng bằng Benlat 0,1% trong 15 phút. Các công thức xử lý kích thích tố ra rễ gồm IBA và NAA ở các nồng độ 0,5%, 1,0%, 1,5% và dạng dung dịch 100 ppm, 150 ppm, 200 ppm, cắm trên giá thể cát vàng đã xử lý nhiệt và duy trì độ ẩm 60%–70% trong vòm che Polyetylen. Toàn bộ số liệu thực nghiệm được xử lý bằng toán thống kê sinh học lâm nghiệp, xác định tổ thành loài chính qua ngưỡng số cây trung bình và kiểm định Chi-bình-phương ($\chi^2$) ở mức ý nghĩa 5% để so sánh sai khác về tỷ lệ ra rễ giữa các nghiệm thức.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình điều tra thực địa và thực nghiệm lâm sinh đã mang lại các phát hiện khoa học quan trọng:

• Đặc điểm hình thái và vật hậu: Trà hoa vàng Tam Đảo là cây gỗ nhỏ thường xanh, chiều cao vút ngọn bình quân trong lâm phần tự nhiên đạt 1,36 m (cây thành thục cao 4–6 m), đường kính gốc dao động 1,5–5,5 cm. Phiến lá hình bầu dục thuôn dài 12–18 cm (trung bình 15,2 cm), rộng 3,1–8,0 cm với 4–8 đôi gân phụ. Mùa hoa kéo dài từ tháng 11 đến tháng 2 năm sau, hoa màu vàng tươi đường kính 3,5–5,0 cm, mang hoa thức K5 C11-12 A∞ G(3-4). Quả nang hình cầu dẹt đường kính khoảng 4 cm, nứt thành 3 mảnh khi chín vào tháng 7–8, giải phóng hạt hình nêm dài 1,7 cm màu nâu đỏ.
• Đặc trưng sinh cảnh và lập địa: Loài phân bố tối ưu ở độ cao 300–400 m trên nền đất Feralit đỏ vàng phát triển từ đá phún xuất axit (chiếm 47,33% tổng diện tích Vườn). Khu vực này có nhiệt độ trung bình năm 20,1°C, lượng mưa dồi dào đạt 2.594 mm/năm (tập trung 90% từ tháng 4 đến tháng 10), độ ẩm không khí bình quân 86,5%–87,0%, tổng tích nhiệt năm 7.336,5°C và chỉ số khô hạn X = 0,0,0 (không có tháng kiệt).
• Tái sinh tự nhiên: Cây tái sinh dưới tán rừng chủ yếu có nguồn gốc từ chồi rễ, chiếm tỷ lệ trên 65% so với tái sinh bằng hạt. Mật độ tái sinh phân bố không đều, phụ thuộc chặt chẽ vào độ tàn che của tầng cây cao (tối ưu từ 0,6 đến 0,7) và lớp thảm mục dày giữ ẩm tốt.
• Hiệu quả giâm hom cành: Các nghiệm thức xử lý auxin cho kết quả vượt trội so với đối chứng. Hom bắt đầu liền sẹo sau 20–25 ngày và hình thành rễ sau 40–50 ngày. Nghiệm thức sử dụng IBA nồng độ 1,0%–1,5% đạt tỷ lệ ra rễ cao nhất (trên 80%), số rễ trung bình đạt 4–6 rễ/hom với chiều dài rễ bình quân đạt 3,5–4,8 cm sau 4 tháng giâm ủ.

Thảo luận kết quả

Điều kiện khí hậu nhiệt đới mưa mùa ẩm vùng cao cùng tầng đất Feralit giàu mùn là nhân tố quyết định tính thích nghi cục bộ của Trà hoa vàng Tam Đảo. Khả năng chịu bóng ở giai đoạn non đòi hỏi cấu trúc tán rừng phải duy trì độ che phủ hợp lý, tránh bức xạ trực tiếp làm khô héo phiến lá mỏng. Tỷ lệ tái sinh hạt tự nhiên trong rừng thấp là do vỏ quả mở tự nhiên vào mùa mưa lớn khiến hạt dễ bị cuốn trôi hoặc nấm mốc phá hủy phôi trước khi nảy mầm.

Các dẫn liệu thực nghiệm về động thái sinh trưởng chiều cao và đường kính có thể được minh họa trực quan qua biểu đồ phân bố Gauss và biểu đồ sinh khí hậu Gaussen – Walter. Ma trận đối sánh giữa các nồng độ kích thích tố sinh trưởng cho thấy auxin ngoại sinh đã kích hoạt mạnh mẽ sự phân chia tế bào tầng phát sinh tại vết cắt. Khi so sánh với các nghiên cứu trên loài Camellia petelotii tại cùng khu vực, Camellia tamdaoensis có khả năng thích ứng giâm hom tốt hơn nhờ cấu trúc mô vỏ xốp và thời gian ra hoa tập trung đúng dịp Tết, tạo giá trị thương phẩm cây cảnh vượt trội.

Đề xuất và khuyến nghị

Để bảo tồn và phát triển bền vững loài Trà hoa vàng Tam Đảo, bốn nhóm giải pháp kỹ thuật và chính sách hành động cần được triển khai đồng bộ:

1. Khoanh vùng bảo vệ nghiêm ngặt quần thể nguyên vị (In-situ): Ban Quản lý Vườn quốc gia Tam Đảo chủ trì thiết lập phân khu bảo vệ nghiêm ngặt diện tích 150–200 ha tại tiểu khu rừng tự nhiên đai cao 300–400 m khu vực Tây Thiên. Mục tiêu chấm dứt hoàn toàn 100% các hoạt động đào bới, bẻ cành thu hái tự phát của cư dân địa phương trong lộ trình từ nay đến năm 2027.
2. Xây dựng vườn giống chuyển vị (Ex-situ) và hệ thống vườn ươm chuẩn hóa: Chi cục Kiểm lâm phối hợp cùng Trường Đại học Lâm nghiệp đầu tư khu vườn ươm công nghệ cao 2 ha, áp dụng quy trình giâm hom xử lý IBA 1,0%–1,5% trên nền cát sạch khử trùng. Chỉ tiêu đặt ra là sản xuất 15.000–20.000 cây giống đạt tiêu chuẩn xuất vườn mỗi năm trong giai đoạn 2026–2028.
3. Chuyển giao mô hình nông lâm kết hợp dưới tán rừng: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn các tỉnh Vĩnh Phúc, Thái Nguyên và Tuyên Quang tổ chức tập huấn kỹ thuật trồng trà xen tán rừng phòng hộ cho 500 hộ gia đình vùng đệm. Phấn đấu nâng thu nhập bình quân của người dân tham gia mô hình lên 25%–30% vào năm 2029, giảm áp lực xâm hại tài nguyên rừng.
4. Hoàn thiện tiêu chuẩn chất lượng và chỉ dẫn địa lý: Viện Dược liệu chủ trì phối hợp với các doanh nghiệp hoàn thành việc phân tích hoạt chất saponin, flavonoid, thiết lập hồ sơ bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận và chỉ dẫn địa lý cho thương hiệu Trà hoa vàng Tam Đảo trước năm 2030.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm trong nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn:

• Cán bộ quản lý khu bảo tồn và lực lượng kiểm lâm: Khai thác các dữ liệu về sinh cảnh, đai phân bố và cấu trúc rừng để xây dựng phương án tuần tra, giám sát diễn biến tài nguyên và phân khu chức năng bảo tồn nguồn gen thực vật nguy cấp.
• Nhà khoa học, giảng viên và nghiên cứu sinh lâm học: Sử dụng nguồn dẫn liệu chuẩn xác về giải phẫu hình thái, hoa thức, phân loại chi Camellia và phương pháp luận thiết kế ô tiêu chuẩn thực địa phục vụ giảng dạy, nghiên cứu chuyên sâu.
• Doanh nghiệp dược liệu và trang trại sinh thái: Ứng dụng quy trình nhân giống vô tính bằng hom cành và thông số môi trường nhà ươm nhằm thương mại hóa quy mô lớn cây giống Trà hoa vàng chất lượng đồng đều.
• Sinh viên các ngành Khoa học Môi trường, Lâm sinh, Nông nghiệp: Tiếp cận phương pháp xử lý số liệu sinh học bằng kiểm định Chi-bình-phương ($\chi^2$), kỹ thuật điều tra thực vật và quy trình bố trí thí nghiệm lâm sinh học thực nghiệm.

Câu hỏi thường gặp

1. Trà hoa vàng Tam Đảo có giá trị y dược và sinh thái đặc biệt như thế nào? Loài cây này chứa nhiều hoạt chất quý như hợp chất polyphenol, selen và kẽm, có tác dụng kiềm chế tế bào khối u tới 33,8%, hạ cholesterol máu 35% và điều hòa huyết áp. Về mặt sinh thái, cây giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ đất, duy trì thảm thực bì thường xanh và độ phì nhiêu tại đai thấp của Vườn quốc gia Tam Đảo.

2. Vì sao Trà hoa vàng Tam Đảo chủ yếu phân bố ở độ cao 300–400 m? Đai cao 300–400 m sở hữu tiểu khí hậu nhiệt đới ẩm đặc thù với lượng mưa trên 2.500 mm/năm, độ ẩm không khí 86,5% và tầng đất Feralit đỏ vàng dày xốp. Đây là biên độ sinh thái tối ưu đáp ứng đặc tính chịu bóng, ưa ẩm và đòi hỏi điều kiện thoát nước tốt của rễ cây Camellia tamdaoensis.

3. Yếu tố kỹ thuật then chốt nào quyết định tỷ lệ ra rễ khi giâm hom? Việc lựa chọn cành bánh tẻ khỏe mạnh, cắt giữ 2 đốt lá, khử trùng bằng Benlat 0,1% và xử lý chất kích thích auxin (IBA nồng độ 1,0%–1,5%) là điều kiện cốt lõi. Đồng thời, giá thể cát sạch phải duy trì ẩm độ 60%–70% và độ che sáng 70%–80% trong vòm Polyetylen kín.

4. Khả năng tái sinh tự nhiên của loài trong rừng gặp những hạn chế gì? Quá trình tái sinh tự nhiên từ hạt bị cản trở do thời điểm quả chín rơi vào mùa mưa lớn (tháng 7–8), dẫn đến hạt dễ bị trôi dạt hoặc côn trùng phá hoại. Ngoài ra, độ tàn che quá dày hoặc thảm cỏ rậm rạp làm giảm tỷ lệ tiếp xúc của hạt với mặt đất khoáng.

5. Thời vụ thu hoạch hoa và cành hom tốt nhất trong năm là khi nào? Thời vụ thu hoạch hoa diễn ra từ tháng 11 đến tháng 2 năm sau khi nụ hoa vừa hé nở để giữ hàm lượng dược chất cao nhất. Thời điểm khai thác cành bánh tẻ để giâm hom thích hợp nhất là vào đầu mùa xuân hè (tháng 3–5), khi cây bắt đầu phát triển đợt chồi mới và tích lũy dinh dưỡng cao.

Kết luận

• Xác định Trà hoa vàng Tam Đảo (Camellia tamdaoensis) là loài đặc hữu phân bố tập trung tại đai cao 300–400 m khu vực Tây Thiên, Vườn quốc gia Tam Đảo.
• Làm rõ các chỉ số hình thái học đặc trưng với chiều cao trung bình 1,36 m, phiến lá dài 15,2 cm và hoa thức K5 C11-12 A∞ G(3-4) nở rộ vào dịp Tết Nguyên đán.
• Chứng minh điều kiện sinh cảnh đặc thù với lượng mưa 2.594 mm/năm, độ ẩm 86,5% và nền đất Feralit đỏ vàng quyết định sự sinh tồn của loài.
• Làm sáng tỏ thực trạng tái sinh tự nhiên phụ thuộc vào độ tàn che 0,6–0,7 và khẳng định tái sinh chồi giữ vai trò chủ đạo trong quần xã.
• Hoàn thiện quy trình nhân giống sinh dưỡng bằng hom cành xử lý IBA 1,0%–1,5%, đạt tỷ lệ ra rễ trên 80% sau 4 tháng theo dõi thực nghiệm.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp bức tranh khoa học toàn diện từ giải phẫu hình thái, sinh thái học đến kỹ thuật nhân giống thực nghiệm cho loài trà quý Tam Đảo. Kế hoạch tiếp theo cần tập trung khảo nghiệm trồng mở rộng trên các dạng lập địa khác nhau giai đoạn 2026–2028. Các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hãy tăng cường hợp tác bảo tồn và đầu tư chế biến sâu để biến nguồn gen bản địa quý báu này thành sản phẩm kinh tế mũi nhọn cho địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.Trên Thế giới Theo sử liệu, thì vào thế kỷ XVIII, khi Anh chiếm Hồng Kông và nhiều thành phố lớn khác tại Trung Hoa như Thiên Tân, Thượng Hải, Quảng Châu,.đã du nhập tập tính uống Trà của người Tàu về bản quốc. Hàng tháng để kịp có Trà, nhiều cuộc đua gọi là Đua Trà, bằng thuyền buồm chở các loại Trà quý từ Trung Hoa sang London rất hào hứng. Trong những thập niên đầu của thế kỷ XX nhà sưu tập G.Forest của vườn thực vật Hoàng gia Anh vào Vân Nam đã thu thập hạt các loài Trà Camellia Resculata, Camellia Saluenensis,…về trồng. Năm 1610 người Hòa Lan (Hà Lan) mang Trà từ Trung Hoa về Âu Châu.

Vua Ludwig XIV, Marquise de pompadour, và Goethe là những người uống trà xanh. Nữ hoàng Kathrina von Bragaza (1638-1705) con vua Johanns IV Bồ Ðào Nha (Portugal) cùng đoàn tùy tùng đến Anh Quốc làm lễ thành hôn năm 1665, dâng lễ vật quà cưới đến vua Charle II (1660-1685) trong đó có nửa kilô Trà. Chứng tỏ Trà lúc đó rất quý đối với giới quý tộc Âu Châu. Các quốc gia Ấn Ðộ, Tích Lan (Sri Lanka) bị Anh quốc chiếm làm thuộc địa, các thương gia Anh độc quyền nhập Trà năm 1657 về các cảng Cornwall, Dorset, Kent chở về cho 2000 đại lý ở London bán trà đen tại Âu Châu.

Trà nhập Âu Châu bằng đường thủy, trong thời gian này những đoàn lữ hành, vượt sa mạc dùng lạc đà chuyên chở trà từ Trung Hoa, Ấn Ðộ đến bán cho Liên Xô. Nhưng đến cuối thế kỷ XIX trà xanh tràn ngập thị trường Âu Châu, nhờ phương tiện lưu thông tiến bộ, thời gian chuyên chở làm cho trà xanh không mất phẩm chất. Các Tổng thống Hoa Kỳ: Lincoln, Roosevelt, Hoover, Kennedy đều uống trà. Năm 1650 thương thuyền Hòa Lan nhập trà vào New York, thời ấy LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 gọi là Amsterdam mới (new Amsterdam).

Năm 1773 ở Boston vì tranh cãi về thuế trà, bị phản đối một phần trà nhập cảng bị ném xuống biển.Ở Châu Á Trung Quốc là nước đi đầu trong nghiên cứu ứng dụng cây Trà vào nghệ thuật cây cảnh, làm thuốc và đồ uống. Trong một công trình nghiên cứu về Trà hoa vàng, hai nhà khoa học khác của Trung Quốc là Chen Jihui và Wu Shurong đã đưa ra các kết luận và bằng chứng, chứng minh tác dụng chữa bệnh của Trà hoa vàng dựa trên các kiểm nghiệm lâm sàng được tiến hành trong một thời gian dài. Công trình của hai nhà nghiên cứu đã được báo cáo tại hội nghị UNESCO thế giới về hóa sinh học vô cơ ứng dụng. Vào năm 1994, hơn 120 học giả chuyên ngành của thế giới đã công nhận công trình này tại hội nghị toàn cầu về Trà được tổ chức tại Nam Ninh (Trung Quốc) Theo Trương Hồng Đạt cho thấy ở Trung Quốc cây Trà có phân bố tự nhiên ở 16 tỉnh và có nhiều loài có giá trị thẩm mỹ cao.

Việc nghiên cứu về các loài Trà hoa được bắt đầu ở Trung Quốc từ những năm 40 của thế kỷ XX, kết quả của việc chọn giống và nhân gây tạo giống đã đưa số chủng loại Trà hoa từ 20 loài lên 120 loài. Đầu những năm 1950 ở Côn Minh (Trung Quốc) đã đưa việc nghiên cứu ứng dụng Trà hoa thành trọng điểm và đi sâu vào nghiên cứu nguồn gốc, phân loại, lai tạo ra các giống mới để phát triển Trà hoa, thiết lập các nguồn giống, xây dựng ngân hàng gen phục vụ cho các mục tiêu sản xuất nguyên liệu công nghiệp, đồ uống và nghệ thuật cây cảnh. Trình Kim Thủy và Trương Hồng Đạt đã tiến hành phân loại chi Camellia thành 4 chi phụ: Potocamelli, Camellia, Thea và Metacamellia.