Nghiên Cứu Hệ Thống Tài Khoản Kế Toán Tại Các Doanh Nghiệp Sản Xuất Chế Biến Gỗ Tại Bình Dương

Nghiên cứu hệ thống tài khoản kế toán và ứng dụng tại doanh nghiệp chế biến gỗ Bình Dương, tháng 5 năm 2015, Trường Đại học Thủ Dầu Một.

• Tác giả: Lê Thị Hương Chi
• Người hướng dẫn: Ths. Lê Đoàn Minh Đức
• Trường học: Trường Đại Học Thủ Dầu Một
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Hệ Thống Tài Khoản Kế Toán Và Việc Vận Dụng Tài Khoản Kế Toán Tại Các Doanh Nghiệp Sản Xuất Chế Biến Gỗ Tại Bình Dương
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Bình Dương

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Hệ Thống Tài Khoản Kế Toán Gỗ

Kế toán đóng vai trò quan trọng trong quản lý tài chính doanh nghiệp. Nó không chỉ giúp nhà quản lý nắm bắt tình hình tài chính mà còn hỗ trợ các nhà đầu tư, ngân hàng và Nhà nước. Hạch toán kế toán gắn liền với quá trình sản xuất, từ việc ghi chép sơ khai đến hệ thống thông tin tài chính hoàn chỉnh. Hệ thống tài khoản kế toán ngày càng được hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu quản lý và kiểm soát chi phí, doanh thu, đặc biệt trong các doanh nghiệp chế biến gỗ với quy trình phức tạp và chi phí sản xuất lớn.

1.1. Lịch Sử Phát Triển Hệ Thống Tài Khoản Kế Toán

Từ thời kỳ sơ khai với các bản ghi chép trên đất sét đến hệ thống kế toán kép của Luca Pacioli, kế toán đã trải qua một quá trình phát triển dài. Tại Việt Nam, hệ thống kế toán tài chính đã phát triển qua ba giai đoạn chính, từ nền kinh tế bao cấp đến nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Sự ra đời của Luật Kế toán Việt Nam và các chuẩn mực kế toán tài chính riêng đã đánh dấu bước phát triển quan trọng, hội nhập với thế giới. Hội Kế toán Việt Nam (VAA) trở thành thành viên của Liên đoàn Kế toán Quốc tế (IFAC) và Liên đoàn Kế toán các nước ASEAN (AFA).

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Trong Doanh Nghiệp Chế Biến Gỗ

Trong doanh nghiệp chế biến gỗ, kế toán không chỉ là công cụ ghi chép mà còn là hệ thống quản lý chi phí, doanh thu hiệu quả. Nó giúp doanh nghiệp kiểm soát nguyên vật liệu, chi phí nhân công, khấu hao tài sản cố định và các chi phí sản xuất khác. Kế toán cũng cung cấp thông tin quan trọng để tính giá thành sản phẩm gỗ, từ đó đưa ra các quyết định kinh doanh phù hợp. Việc áp dụng phần mềm kế toán cũng giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thiểu rủi ro.

II. Vấn Đề Thách Thức Nghiên Cứu Kế Toán Gỗ Bình Dương

Mặc dù hệ thống tài khoản kế toán mang tính thống nhất, nó vẫn còn nhiều thiếu sót khách quan do việc ban hành các văn bản, thông tư liên tục. Điều này gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc cập nhật và áp dụng. Ngoài ra, hệ thống tài khoản kế toán có thể làm giảm tính quản trị, sự năng động linh hoạt trong việc xử lý các chi phí doanh thu của doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp chế biến gỗ với quy mô lớn, quy trình công nghệ phức tạp.

2.1. Khó Khăn Trong Cập Nhật Thông Tư Quyết Định Mới

Việc thường xuyên thay đổi các thông tư, quyết định liên quan đến hệ thống tài khoản kế toán khiến cho doanh nghiệp gặp không ít khó khăn trong việc cập nhật cũng như áp dụng, xây dựng các tài khoản chi tiết phù hợp với nhu cầu quản lý của doanh nghiệp mình. Điều này đòi hỏi kế toán viên phải liên tục học hỏi, nâng cao trình độ để đáp ứng yêu cầu công việc. Các doanh nghiệp chế biến gỗ cần có giải pháp đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ kế toán để đảm bảo tính chính xác và kịp thời của thông tin kế toán.

2.2. Tính Linh Hoạt Trong Quản Trị Chi Phí Doanh Thu

Hệ thống tài khoản kế toán tuy được áp dụng rộng rãi và thống nhất song nó lại làm giảm đi tính quản trị, làm mất đi sự linh hoạt trong quản trị chi phí doanh thu. Với lại, doanh nghiệp sản xuất gỗ là doanh nghiệp có quy trình sản xuất phức tạp, vốn đầu tư lớn, vì thế yêu cầu quản trị về chi phí và doanh thu cần có sự chi tiết, rõ ràng hơn hết thảy. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống tài khoản chi tiết, phù hợp với đặc thù sản xuất kinh doanh để quản lý hiệu quả chi phí và doanh thu.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Hệ Thống Tài Khoản Kế Toán Gỗ

Nghiên cứu này sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng để điều tra. Phương pháp định tính bao gồm biện luận các yếu tố tác động đến việc tổ chức hệ thống tài khoản kế toán trong doanh nghiệp gỗ, đưa ra giả thuyết nghiên cứu và phỏng vấn sâu các chuyên gia. Phương pháp định lượng sử dụng bảng câu hỏi khảo sát để thu thập thông tin và đưa ra các ý tưởng đề xuất với các doanh nghiệp.

3.1. Phương Pháp Nghiên Cứu Định Tính

Nhóm nghiên cứu biện luận các yếu tố tác động đến việc tổ chức hệ thống tài khoản kế toán trong doanh nghiệp gỗ, đưa ra giả thuyết nghiên cứu. Sau đó, nhóm tìm hiểu và thu thập toàn bộ những thông tin có liên quan đến đề tài đã có sẵn trên mạng hoặc trong tài liệu, nghiên cứu danh sách các đề tài có liên quan, những thông tin đã có sẵn. Tiến hành phỏng vấn sâu các chuyên gia cho đến điểm bảo hòa để tìm ra yếu tố mới. Từ đó tìm ra nhiều ý tưởng mới hơn mà chưa có ai phát hiện để bổ sung cho bài nghiên cứu của mình.

3.2. Phương Pháp Nghiên Cứu Định Lượng

Nhóm nghiên cứu xây dựng bảng câu hỏi khảo sát. Thông qua những câu hỏi khảo sát, phương pháp thu thập thông tin được chuẩn bị trước và những thông tin mới tìm được, chúng tôi điều chỉnh sao cho phù hợp và đầy đủ nhất phần ý tưởng nghiên cứu của mình. Cuối cùng là đưa ra những ý tưởng đề xuất với các doanh nghiệp, qua đó họ có thể tổ chức được hệ thống tài khoản kế toán một cách lôgic, hợp lý và hiệu quả hơn.

IV. Thực Trạng Vận Dụng Tài Khoản Kế Toán Tại Bình Dương

Nghiên cứu khảo sát 30 doanh nghiệp chế biến gỗ tại Bình Dương, thu thập số liệu từ năm 2014 đến nay. Cách tiếp cận là tiếp cận với các tài liệu về phương pháp xây dựng hệ thống tài khoản kế toán, với hệ thống chứng từ sổ sách thực tế tại các công ty, khảo sát bằng bảng câu hỏi và phỏng vấn những chuyên gia trong lĩnh vực kế toán trong công ty sản xuất chế biến gỗ. Mục tiêu là mô tả thực trạng công tác tổ chức hệ thống tài khoản kế toán thông qua việc khảo sát các doanh nghiệp sản xuất gỗ trên địa bàn tỉnh Bình Dương hiện nay.

4.1. Phạm Vi Nghiên Cứu Và Đối Tượng Khảo Sát

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 30 doanh nghiệp sản xuất chế biến trong lĩnh vực công nghiệp gỗ tại Bình Dương, số liệu thu thập từ năm 2014 đến nay. Đối tượng nghiên cứu là hệ thống tài khoản kế toán trong doanh nghiệp sản xuất gỗ ở Bình Dương. Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn tổng quan về thực trạng áp dụng hệ thống tài khoản kế toán tại các doanh nghiệp gỗ trên địa bàn tỉnh.

4.2. Tiếp Cận Tài Liệu Và Phỏng Vấn Chuyên Gia

Nghiên cứu tiếp cận với các tài liệu về phương pháp xây dựng hệ thống tài khoản kế toán, với hệ thống chứng từ sổ sách thực tế tại các công ty. Đồng thời, khảo sát bằng bảng câu hỏi và phỏng vấn những chuyên gia trong lĩnh vực kế toán trong công ty sản xuất chế biến gỗ. Phương pháp này giúp thu thập thông tin đa chiều, từ lý thuyết đến thực tiễn, từ đó đưa ra đánh giá khách quan và chính xác.

V. Giải Pháp Hoàn Thiện Hệ Thống Tài Khoản Kế Toán Gỗ

Để hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán trong doanh nghiệp chế biến gỗ, cần có giải pháp đồng bộ từ doanh nghiệp, Nhà nước và nhà trường. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống tài khoản chi tiết, phù hợp với đặc thù sản xuất kinh doanh. Nhà nước cần ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể, dễ hiểu và ổn định. Nhà trường cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho sinh viên ngành kế toán.

5.1. Giải Pháp Từ Phía Doanh Nghiệp

Doanh nghiệp cần chủ động xây dựng hệ thống tài khoản kế toán chi tiết, phù hợp với quy mô và đặc thù sản xuất kinh doanh. Đồng thời, cần đầu tư vào phần mềm kế toán hiện đại để nâng cao hiệu quả quản lý. Doanh nghiệp cũng cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ kế toán để đảm bảo tính chính xác và kịp thời của thông tin kế toán.

5.2. Kiến Nghị Đối Với Nhà Nước Và Nhà Trường

Nhà nước cần ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể, dễ hiểu và ổn định về hệ thống tài khoản kế toán. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện chế độ kế toán tại các doanh nghiệp. Nhà trường cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho sinh viên ngành kế toán, cập nhật kiến thức mới và kỹ năng thực hành để đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp.

VI. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Kế Toán Doanh Nghiệp Gỗ

Nghiên cứu này vẫn còn một số hạn chế, như chỉ tập trung vào đối tượng chính là hệ thống tài khoản kế toán được sử dụng trong doanh nghiệp gỗ và chưa áp dụng phương pháp định tính mở rộng nhiều đối tượng. Hướng nghiên cứu trong tương lai là tiếp tục tiến hành nghiên cứu và sử dụng kinh tế lượng để kiểm định mô hình, tìm ra yếu tố có tác động và mức độ ảnh hưởng đến việc tổ chức hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp.

6.1. Mở Rộng Phạm Vi Nghiên Cứu Định Tính

Trong tương lai, nghiên cứu cần mở rộng phạm vi nghiên cứu định tính bằng cách phỏng vấn nhóm, phỏng vấn chuyên gia từ nhiều doanh nghiệp khác nhau. Điều này giúp thu thập thông tin đa dạng và sâu sắc hơn, từ đó đưa ra kết luận chính xác và khách quan hơn. Nghiên cứu cũng cần xem xét các yếu tố bên ngoài có thể ảnh hưởng đến hệ thống tài khoản kế toán của doanh nghiệp.

6.2. Sử Dụng Kinh Tế Lượng Để Kiểm Định Mô Hình

Nghiên cứu cần sử dụng kinh tế lượng để kiểm định mô hình, tìm ra yếu tố có tác động và mức độ ảnh hưởng đến việc tổ chức hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp. Điều này giúp xác định các yếu tố quan trọng nhất cần được quan tâm và quản lý. Nghiên cứu cũng cần xem xét các yếu tố vĩ mô có thể ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp gỗ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận hệ thống tài khoản kế toán 1. Lịch sử hình thành và phát triển của hệ thống tài khoản kế toán DN Kế toán là một công cụ hữu hiệu giúp cho không chỉ các nhà quản lý nắm được thực trạng tài chính nhằm hoạch định kế hoạch phát triển cho tương lai của công ty mà còn là mối quan tâm của các nhà đầu tư tài chính, các ngân hàng, Nhà nước… nhằm phục vụ cho những mục đích của mình. Hạch toán kế toán gắn liền với sản xuất do đó ngay từ thời kỳ nguyên thuỷ người ta đã sử dụng hạch toán kế toán để ghi chép theo dõi quá trình sản xuất. Các bản ghi kế toán đã xuất hiện từ năm 8500 trước công nguyên ở Trung Á, viết bằng đất sét thể hiện các hàng hoá như bánh mỳ, dê, quần áo.

Bản ghi này được gọi là bullae, một dạng hoá đơn ngày nay. Bullae được gửi cùng với hàng hoá nhằm giúp người nhận kiểm tra lại chất lượng và giá cả của số hàng mình nhận được. Lúc này vẫn chưa có hệ số đếm khác nhau cho đến năm 850 trước công nguyên, hệ số đếm Hindus-Arabic ra đời và được sử dụng cho đến ngày nay. Việc giữ các bản ghi vẫn chưa được hình thức hoá cho tới mãi thế kỷ thứ 13, xuất phát từ các giao dịch kinh doanh và ngân hàng tại Florence, Venice and Genoa.

Tuy nhiên, các tài khoản không thực sự thể hiện được bản chất nghiệp vụ giao dịch và hiếm khi cân đối. Phải đến năm 1299 con người mới phát triển hệ thống thông tin tài chính gồm tất cả các yếu tố cấu thành của hệ thống kế toán kép. Vào năm 1494 Luca Pacioli tác giả cuốn Summa hệ thống kế toán kép mới được miêu tả một cách cụ thể và rõ nét. Sau đó 377 năm Josial Wedwood là người đầu tiên hoàn thiện hệ thống kế toán giá thành.

Hệ thống kế toán từ đó đã ngày càng được hoàn chỉnh hơn với việc hoàn thiện hệ thống kế toán giá thành hiện đại của Donaldson Brown- Giám đốc điều hành của General Motor. Tại Việt Nam hệ thống tài chính kế toán đã phát triển qua ba giai đoạn chính:  Trước những năm 1990: Đây là giai đoạn mà nền kinh tế của nước ta là nền kinh tế bao cấp, các thành phần kinh tế chỉ có quốc doanh, tập thể và cá thể mà giữ thành phần chủ đạo là thành phần kinh tế quốc doanh và không có các hoạt động thương mại buôn bán tự do trên thị trường. Do đặc điểm này mà hoạt động nghề 45 nghiệp của các kế toán viên chủ yếu tuân thủ theo nội quy, quy định của Bộ Tài chính – cơ quan cao nhất chịu trách nhiệm quản lý tài sản XHCN.  Từ năm 1991 đến năm 1994: Đất nước ta chuyển đổi nền kinh tế từ nền kinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng XHCN.

Sự xuất hiện của nền kinh tế nhiều thành phần đã tác động đến bản chất và đặc thù của nghề kế toán. Nhiều thuật ngữ trong lĩnh vực kế toán ra đời như khái niệm lãi, lỗ, lợi nhuận… mà đối với nhiều kế toán viên chỉ quen làm trong nền kinh tế bao cấp là khá trừu tượng và khó hiểu.  Do thực tế khách quan thay đổi nên giai đoạn từ năm 1995 đến nay chính là thời gian mà hệ thống kế toán tài chính nước ta có những bước phát triển cao nhất và hoàn thiện nhất. Đặc biệt là từ năm 1995 đến nay hệ thống kế toán tài chính nước ta đã hình thành và phát triển lĩnh vực kiểm toán.

Sự phát triển vượt bậc này được đánh dấu bởi sự ra đời của Luật kế toán Việt Nam do quốc hội khoá XI kỳ họp thứ 3 thông qua cũng như các chuẩn mực về kế toán tài chính riêng của Việt Nam đã được ban hành. Kế toán tài chính tại Việt Nam không còn phát triển một cách đơn lẻ tự phát nội bộ mà đã có hệ thống và liên kết với thế giới. Đánh dấu bước phát triển quan trọng này là vào năm 1996 Hội kế toán Việt Nam (VAA) ra đời và trở thành thành viên của Liên đoàn kế toán quốc tế (IFAC) cũng như là thành viên của Liên đoàn kế toán các nước ASEAN (AFA). Tính đến ngày 31/12/2004 ở Việt Nam đã có 78 công ty kiểm toán độc lập và 6 công ty kế toán.

Hệ thống kế toán nước ta gồm 3 lĩnh vực chủ yếu là kinh doanh, Nhà nước (luật quản lý ngân sách, kể từ năm 2004 đã bắt đầu nghiên cứu soạn thảo hệ thống các chuẩn mực kế toán công), kinh doanh tiền tệ, thị trường chứng khoán. (Nguồn: http://www.vn/so-luoc-ve-su-ra-doi-va-phat-trien-cua-he-thong-ke-toan- quoc-te-va-viet-nam) Cùng với sự thay đổi ngày càng nhanh của hệ thống kế toán tài chính hiện nay, hệ thống tài khoản kế toán cũng thay đổi theo từng quyết định, thông tư của Bộ tài chính, nhằm phục vụ đầy đủ và thích hợp với sự thay đổi đó. Hệ thống tài khoản kế toán càng về sau 45 không thay đổi mấy về bản chất so với lúc ban đầu mà nó chỉ sửa đổi, bổ sung để dần hoàn thiện hơn. Cơ sở xây dựng hệ thống tài khoản kế toán Hệ thống tài khoản kế toán DN Việt Nam được xây dựng trên cơ sở tôn trọng bốn nguyên tắc bao gồm: (1) Hệ thống tài khoản phải đảm bảo phù hợp với đặc điểm của đối tượng kế toán.

(2) Hệ thống tài khoản phải được thiết kế sao cho nó có thể ghi nhận và đáp ứng được nhu cầu thông tin cho quản lý. (3) Hệ thống tài khoản phải phù hợp cho việc xác định các chỉ tiêu khi lập báo cáo tài chính. (4) Hệ thống tài khoản phải thuận tiện cho công việc làm kế toán. Cơ sở kinh tế: Yếu tố kinh tế có tác động trực tiếp và nhiều nhất đối với kế toán, đó là nơi phát sinh các hoạt động kinh tế, yêu cầu quản lý cung cấp cho kế toán thước đo tiền tệ để đo lường tài sản và nguồn vốn.

Nói chung, mỗi biến đổi của nền kinh tế đòi hỏi phải có những thay đổi tương thích của hệ thống tài khoản kế toán đáp ứng yêu cầu ghi nhận xử lý và cung cấp thông tin cho các đối tượng sử dụng. Nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung là nền kinh tế dựa trên cơ sở chế độ sở hữu công cộng về tư liệu sản xuất. Nhà nước xây dựng và quản lý nền kinh tế theo một kế hoạch thống nhất từ trung ương đến cơ sở, các DN hoạt động dựa trên các chỉ tiêu kế hoạch cấp trên đề ra, hiệu quả hoạt động được đánh giá theo mức độ hoàn thành kế hoạch và kết quả thực hiện chế độ hoạch toán kinh tế. Với đặc trưng như vậy đòi hỏi việc xây dựng tài khoản kế toán phải được tổ chức trên cơ sở các nguyên tắc đại chúng, công khai, đơn giản, rõ ràng và đầy đủ.

Nền kinh tế thị trường là nền kinh tế mà trong đó quan hệ kinh tế giữa các chủ thể được biểu hiện qua mua bán hàng hóa, dịch vụ trên thị trường. Trong đó thái độ ứng xử của từng chủ thề kinh tế hướng vào lợi nhuận theo sự dẫn dắt của giá cả, thị trường, tất cả 45 quan hệ kinh tế đều được tiền tệ hóa, các yếu tố nhân tài, vật lực đều là hàng hóa, tự do sở hữu, tự do kinh doanh, tự do cạnh tranh trong khuôn khổ luật pháp, sản xuất và bán sản phẩm theo quan hệ cung cầu. Yêu cầu quản lý trong cơ chế thị trường đòi hỏi hệ thống tài khoản phải được xây dựng trên nguyên tắc linh hoạt, thiết thực và đầy đủ. Nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước là nền kinh tế hỗn hợp vừa có cơ chế tự điều chỉnh của thị trường vừa có cơ chế quản lý điều tiết của nhà nước, giải quyết tốt các vấn đề xã hội, đảm bảo sự thống nhất giữa tăng trưởng kinh tế với công bằng và tiến bộ xã hội.

Cơ chế tự điều chỉnh của thị trường thực hiện thông qua giá cả thị trường, cung cầu hàng hóa và cạnh tranh. Cơ chế quản lý điều tiết của nhà nước thực hiện thông qua luật pháp về lao động, tài sản, kinh tế, xã hội bằng công cụ kế hoạch ở tầm vĩ mô, bằng đòn bẩy tài chính, tiền tệ, tín dụng, giá cả và thuế. Yếu tố quản lý trong cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước đòi hỏi hệ thống tài khoản phải được xây dựng trên nguyên tắc linh hoạt, ngắn gọn, đầy đủ và thống nhất. Cơ sở chính trị Hệ thống kế toán được xây dựng dựa trên cơ sở thể chế chính trị của một quốc gia.Tùy thuộc vào cách thức khác nhau trong sử dụng quyền lực, quan niệm khác nhau về lợi nhuận và chi phí ( CP ) cũng hình thành nên các hệ thống tài khoản khác nhau.

Chẳng hạn, chủ nghĩa tư bản Keyne (thế kỷ XX) nội dung tài khoản được xây dựng trong đó nội dung của CP không có thuế nhưng có CP vốn, chỉ tính siêu lợi nhuận so với lợi nhuận bình quân; Chủ nghĩa tư bản của nhà nước ( Liên Xô cũ) nội dung của CP không có thuế và các khoản lãi, mà đó là một phần lợi nhuận; Còn chủ nghĩa xã hội ở VN thì lợi nhuận chịu thuế thu nhập DN và lợi nhuận kế toán giống nhau, yếu tố CP không gồm thuế thu nhâp DN mà thuế này nằm trong lợi nhuận. Do đó hệ thống tài khoản cũng có sự khác biệt, phân rõ CP và thuế riêng để cho kế toán có tiến hành chính xác trong phân chia lợi nhuận và CP. Cơ sở pháp lý Tại các quốc gia có luật kế toán nằm trong luật pháp( chẳng hạn Việt Nam, Pháp, Trung Quốc,…) thì hệ thống tài khoản kế toán nói chung phải hoàn toàn tuân thủ các điều khoản ghi trong bộ luật, mọi vi phạm đều nằm trong công việc kế toán trở thành phi pháp. Việc 45 tuân thủ các điều luật sẽ làm cho hệ thống tài khoản kế toán thực sự hữu ích, có giá trị cho các đối tượng sử dụng.

Tại các quốc gia chưa có luật thuế kế toán do đó tính tuân thủ chưa nghiêm, điều này làm hạn chế giá trị của hệ thống tài khoản kế toán. Cơ sở văn hóa, giáo dục, xã hội Đây là yếu tố tác động đáng kể đến việc xây dựng hệ thống tài khoản kế toán hiện nay. Yếu tố về văn hóa giáo dục xã hội được biểu hiện qua khả năng nhận thức, trình độ hiểu biết, khả năng vận dụng lý thuyết, chế độ kế toán, chế độ kế toán áp dụng vào công tác kế toán của từng quốc gia hoặc từng đơn vị kế toán.