Nghiên Cứu Chọn Tạo Giống Ngô Lai Có Năng Suất và Chất Lượng Tại Sơn La

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu chọn tạo giống ngô lai có năng suất chất lượng phù hợp với sản xuất ở sơn la, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Đỗ Việt Tiệp
• Người hướng dẫn: TS. Vương Huy Minh
• Trường học: Viện Khoa Học Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Di Truyền Và Chọn Giống Cây Trồng
• Đề tài: Nghiên Cứu Giống Ngô Lai Năng Suất Cao Tại Sơn La
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sỹ Nông Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC
• 1.1. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới và Việt Nam
• 1.1.1. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới
• 1.1.2. Tình hình sản xuất ngô tại Việt Nam
• 1.2. Điều kiện tự nhiên, xã hội và tình hình sản xuất ngô tại Sơn La
• 1.2.1. Điều kiện tự nhiên, xã hội tại Sơn La
• 1.2.2. Tình hình sản xuất ngô tại Sơn La
• 1.3. Một số kết quả nghiên cứu chọn tạo giống ngô tại Việt Nam
• 1.4. Một số khó khăn trong sản xuất và yêu cầu về giống ngô tại Sơn La
• 1.5. Một số nghiên cứu chọn tạo giống ngô cho các vùng khó khăn
• 1.6. Một số nghiên cứu giống ngô chịu sâu bệnh
• 1.7. Phương pháp đánh giá dòng thuần
• 1.7.1. Đánh giá các đặc tính nông sinh học của dòng thuần
• 1.7.2. Đánh giá khả năng kết hợp của dòng thuần
• 1.7.3. Đánh giá ổn định của giống
• 1.8. Một số nhận xét rút ra từ tổng quan
• 2. CHƯƠNG II: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.2.1. Đánh giá đặc điểm nông sinh học và khả năng chống chịu của tập đoàn dòng
• 2.2.2. Đánh giá khả năng kết hợp của các dòng
• 2.2.3. Đánh giá tính thích ứng của các tổ hợp lai triển vọng
• 2.2.4. Thử nghiệm tính thích ứng của tổ hợp lai triển vọng
• 2.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp nghiên cứu đồng ruộng
• 2.4.2. Phương pháp thí nghiệm trong nhà lưới
• 2.4.3. Xử lý và phân tích thống kê
• 3. CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đánh giá đặc điểm nông sinh học và khả năng chống chịu của tập đoàn dòng
• 3.1.1. Đánh giá đặc điểm nông sinh học của các dòng trong vụ Xuân 2015
• 3.1.2. Đánh giá khả năng chịu bệnh mốc hồng của các dòng trong vụ Xuân 2015
• 3.1.3. Đánh giá khả năng chịu hạn ở giai đoạn cây con của các dòng trong vụ Xuân 2015
• 3.2. Kết quả đánh giá khả năng kết hợp của các dòng
• 3.2.1. Đánh giá khả năng kết hợp chung của các dòng bằng phương pháp lai đỉnh trong vụ Thu 2015
• 3.2.2. Đánh giá khả năng kết hợp riêng của các dòng bằng phương pháp lai luân phiên trong vụ Xuân 2016
• 3.3. Đánh giá tính thích ứng và ổn định của các tổ hợp lai triển vọng
• 3.3.1. Đánh giá đặc điểm nông sinh học các tổ hợp lai triển vọng
• 3.3.2. Đánh giá tính ổn định về năng suất của các tổ hợp lai
• 3.4. Kết quả thử nghiệm giống ngô lai VN116 trong sản xuất
• 3.4.1. Kết quả thử nghiệm giống ngô lai VN116 trong sản xuất tại Sơn La
• 3.4.2. Giới thiệu kỹ thuật canh tác giống ngô lai VN116
• 3.5. Kết quả đánh giá chất lượng các tổ hợp lai triển vọng
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH, BÀI BÁO ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHẦN PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Giống Ngô Năng Suất Cao Ở Sơn La 55 ký tự

Nghiên cứu giống ngô lai năng suất cao tại Sơn La có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực và phát triển kinh tế địa phương. Sơn La, một tỉnh miền núi phía Bắc, có điều kiện tự nhiên đặc thù, đòi hỏi các giống ngô thích nghi tốt với khí hậu, thổ nhưỡng và khả năng chống chịu sâu bệnh. Bài viết này sẽ đi sâu vào các khía cạnh quan trọng của công tác nghiên cứu và chọn tạo giống ngô tại địa phương này. Việc phát triển giống ngô phù hợp không chỉ giúp tăng năng suất mà còn góp phần cải thiện đời sống của người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số. Nghiên cứu này đóng vai trò quan trọng trong việc tìm ra các giải pháp khoa học, kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất ngô tại Sơn La. Đồng thời cung cấp thông tin, dẫn liệu khoa học về thực trạng thuận lợi, khó khăn và giải pháp góp phần tăng năng suất, sản lượng ngô tại Sơn La.

1.1. Tầm quan trọng của ngô trong nông nghiệp Sơn La

Tại Sơn La, cây ngô không chỉ là cây lương thực mà còn là cây trồng hàng hóa quan trọng. Khả năng chịu hạn tốt của ngô khiến nó trở thành lựa chọn ưu tiên của người dân, đặc biệt trong điều kiện canh tác phụ thuộc vào nước trời. Việc phát triển các giống ngô năng suất cao, chất lượng tốt sẽ góp phần xóa đói giảm nghèo, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. Nghiên cứu của Đỗ Việt Tiệp nhấn mạnh vai trò then chốt của ngô trong cơ cấu cây trồng và sự phát triển kinh tế - xã hội của Sơn La. Do vậy, việc nghiên cứu giống ngô lai năng suất cao có ý nghĩa thiết thực, đóng góp trực tiếp vào sự phát triển bền vững của tỉnh.

1.2. Thách thức trong sản xuất ngô tại Sơn La

Mặc dù có tiềm năng lớn, sản xuất ngô tại Sơn La đối mặt với nhiều thách thức. Địa hình dốc gây khó khăn cho cơ giới hóa và làm tăng nguy cơ xói mòn đất. Khí hậu khắc nghiệt, với hạn hán đầu vụ và mưa lớn cuối vụ, ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất. Sâu bệnh hại, đặc biệt là bệnh đốm lá và mốc hồng, cũng là mối đe dọa thường trực. Theo nghiên cứu, năng suất ngô tại Sơn La vẫn thấp hơn so với năng suất trung bình của cả nước do chưa có nhiều giống phù hợp với điều kiện địa phương. Vì vậy, việc chọn tạo giống ngô kháng sâu bệnh, chịu hạn tốt, thích nghi với điều kiện canh tác đặc thù là vô cùng cần thiết.

II. Thực Trạng Nghiên Cứu Giống Ngô Lai Năng Suất Cao 58 ký tự

Tình hình nghiên cứu giống ngô lai tại Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Nhiều giống ngô lai có năng suất cao, chất lượng tốt đã được đưa vào sản xuất, góp phần tăng năng suất và sản lượng ngô cả nước. Tuy nhiên, phần lớn các giống ngô này thích hợp với vùng thâm canh hoặc có điều kiện sản xuất thuận lợi. Số lượng giống ngô phù hợp với vùng đất dốc, khó khăn như Sơn La còn hạn chế. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nghiên cứu, chọn tạo các giống ngô có khả năng thích ứng cao với điều kiện địa phương, đáp ứng nhu cầu sản xuất của người dân.

2.1. Các giống ngô lai phổ biến tại Việt Nam

Các giống ngô lai như LVN10, LVN4, LVN111, LVN17, VN8960, LVN99, LVN885, LVN102, VN5885 đã đóng góp quan trọng vào sự phát triển của ngành sản xuất ngô Việt Nam. Tuy nhiên, hầu hết các giống này đều phục vụ cho vùng thâm canh hoặc có điều kiện sản xuất thuận lợi. Theo nghiên cứu, nhiều giống đã được sử dụng từ lâu nên hiện không còn thích hợp và chưa đáp ứng được nhu cầu của người dân ở các vùng khó khăn như Sơn La. Do vậy, mặc dù hầu hết các công ty cung ứng giống trong và ngoài nước đều có mặt tại Sơn La nhưng năng suất ngô tại đây vẫn thấp hơn nhiều so với năng suất trung bình của cả nước.

2.2. Yêu cầu về giống ngô lai cho Sơn La

Để đáp ứng nhu cầu sản xuất tại Sơn La, các giống ngô lai cần có những đặc tính vượt trội. Khả năng chịu hạn, đặc biệt trong giai đoạn cây con, là yếu tố then chốt. Bên cạnh đó, giống ngô cần có khả năng chống đổ tốt, lõi cứng, hạt cứng (dạng hạt bán đá hoặc bán răng ngựa), lá bi bao kín bắp, bộ lá xanh bền và kháng sâu bệnh tốt (đốm lá, mốc hồng). Nghiên cứu của Đỗ Việt Tiệp nhấn mạnh rằng, các giống ngô đáp ứng được những yêu cầu này sẽ góp phần nâng cao năng suất và chất lượng ngô, đồng thời giảm thiểu rủi ro cho người sản xuất.

III. Phương Pháp Chọn Tạo Giống Ngô Lai Năng Suất Cao 59 ký tự

Công tác chọn tạo giống ngô lai năng suất cao đòi hỏi sự kết hợp giữa các phương pháp truyền thống và hiện đại. Việc lựa chọn vật liệu khởi đầu phù hợp, đánh giá khả năng kết hợp của các dòng thuần và thử nghiệm tính thích ứng của các tổ hợp lai là những bước quan trọng. Ngoài ra, cần chú trọng đến việc đánh giá khả năng chống chịu sâu bệnh, chịu hạn và các yếu tố bất lợi khác. Mục tiêu là tạo ra các giống ngô có năng suất ổn định, chất lượng tốt và thích nghi với điều kiện canh tác đặc thù của Sơn La. Xây dựng được một một số các hướng nghiên cứu chọn tạo giống ngô có năng suất cao, chất lượng tốt: chịu hạn (đặc biệt chịu hạn giai đoạn cây con), kháng sâu, bệnh tốt (đốm lá, mốc hồng) cho vùng nhờ nước trời, đặc biệt vùng Tây Bắc Việt Nam.

3.1. Đánh giá đặc tính nông sinh học của dòng thuần

Việc đánh giá đặc tính nông sinh học của các dòng thuần là bước quan trọng trong quá trình chọn tạo giống ngô lai. Các đặc tính cần được đánh giá bao gồm thời gian sinh trưởng, chiều cao cây, khả năng chống đổ, kích thước bắp, số hàng hạt/bắp, khối lượng 1000 hạt và năng suất. Ngoài ra, cần đánh giá khả năng chống chịu sâu bệnh, chịu hạn và các yếu tố bất lợi khác. Theo nghiên cứu, việc lựa chọn các dòng thuần có đặc tính nông sinh học tốt sẽ tạo tiền đề cho việc tạo ra các tổ hợp lai có năng suất cao, chất lượng tốt và ổn định.

3.2. Đánh giá khả năng kết hợp của các dòng thuần

Khả năng kết hợp (combining ability) là một chỉ tiêu quan trọng để đánh giá giá trị của các dòng thuần trong công tác chọn tạo giống ngô lai. Khả năng kết hợp chung (GCA) phản ánh giá trị trung bình của một dòng thuần khi lai với nhiều dòng khác. Khả năng kết hợp riêng (SCA) phản ánh giá trị của một tổ hợp lai cụ thể. Theo nghiên cứu của Đỗ Việt Tiệp, việc đánh giá khả năng kết hợp của các dòng thuần giúp xác định các dòng có tiềm năng cao trong việc tạo ra các tổ hợp lai vượt trội.

3.3. Thử nghiệm tính thích ứng của tổ hợp lai triển vọng

Sau khi đã xác định được các tổ hợp lai triển vọng, cần tiến hành thử nghiệm tính thích ứng của chúng trong điều kiện sản xuất thực tế. Các thử nghiệm này được thực hiện ở nhiều địa điểm khác nhau, trong nhiều vụ khác nhau để đánh giá tính ổn định về năng suất và khả năng thích nghi với các điều kiện môi trường khác nhau. Kết quả thử nghiệm là cơ sở để lựa chọn các tổ hợp lai có tiềm năng đưa vào sản xuất đại trà.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Giống Ngô Lai VN116 Tại Sơn La 58 ký tự

Nghiên cứu của Đỗ Việt Tiệp đã xác định được giống ngô lai VN116 (H665 x H60) có nhiều đặc điểm tốt, phù hợp với điều kiện sản xuất tại Sơn La. VN116 đã được khảo nghiệm ở nhiều vùng sinh thái, đặc biệt là ở các tỉnh vùng miền núi phía Bắc. Giống ngô này có khả năng chịu hạn tốt, kháng sâu bệnh, năng suất ổn định và chất lượng hạt tốt. VN116 đã được công nhận lưu hành cho các tỉnh phía Bắc theo quyết định số: 331/QĐ-TT-CLT, ngày 02/11/2022 của Cục trưởng Cục Trồng trọt - Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.

4.1. Đặc điểm nổi bật của giống ngô lai VN116

VN116 là giống ngô lai có thời gian sinh trưởng ngắn, phù hợp với điều kiện thời tiết biến động. Giống có khả năng chịu hạn tốt, đặc biệt trong giai đoạn cây con, giúp giảm thiểu rủi ro trong điều kiện thiếu nước. VN116 cũng có khả năng kháng sâu bệnh tốt, giúp giảm chi phí thuốc bảo vệ thực vật. Năng suất của VN116 ổn định và cao hơn so với nhiều giống ngô địa phương. Nghiên cứu cho thấy, VN116 có chất lượng hạt tốt, hàm lượng protein và tinh bột cao, đáp ứng nhu cầu chế biến và tiêu dùng.

4.2. Ứng dụng thực tiễn của giống VN116 tại Sơn La

Việc đưa giống ngô lai VN116 vào sản xuất tại Sơn La đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt cho người dân. Năng suất ngô tăng lên, giúp cải thiện thu nhập và đời sống. VN116 cũng góp phần giảm thiểu rủi ro do sâu bệnh và thời tiết bất lợi, giúp người dân yên tâm sản xuất. Theo nghiên cứu, VN116 có tiềm năng lớn trong việc mở rộng diện tích trồng ngô tại Sơn La và các tỉnh miền núi phía Bắc.

V. Hướng Phát Triển Nghiên Cứu Giống Ngô Tại Sơn La 57 ký tự

Nghiên cứu và phát triển giống ngô tại Sơn La cần tiếp tục được đầu tư và đẩy mạnh. Cần tập trung vào việc chọn tạo các giống ngô có khả năng chống chịu sâu bệnh, chịu hạn và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời, cần chú trọng đến việc nâng cao chất lượng hạt, đáp ứng nhu cầu thị trường. Việc hợp tác giữa các nhà khoa học, doanh nghiệp và người sản xuất là yếu tố then chốt để đảm bảo thành công của công tác nghiên cứu và phát triển giống ngô tại Sơn La.

5.1. Nghiên cứu sâu hơn về khả năng chống chịu

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về cơ chế chống chịu sâu bệnh, chịu hạn của các giống ngô, đặc biệt là các giống ngô địa phương. Việc xác định các gen chống chịu và sử dụng chúng trong công tác chọn tạo giống sẽ giúp tạo ra các giống ngô có khả năng thích ứng cao với điều kiện khắc nghiệt. Nghiên cứu cũng cần tập trung vào việc phát triển các phương pháp canh tác bền vững, giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

5.2. Ứng dụng công nghệ sinh học trong chọn giống

Công nghệ sinh học, bao gồm công nghệ gen và công nghệ marker, có thể được ứng dụng để tăng tốc quá trình chọn tạo giống ngô. Việc sử dụng các marker phân tử để xác định các gen chống chịu và các gen liên quan đến năng suất sẽ giúp chọn lọc các dòng thuần có tiềm năng cao một cách chính xác và hiệu quả. Công nghệ chuyển gen cũng có thể được sử dụng để đưa các gen chống chịu từ các nguồn gen khác vào các giống ngô địa phương.

VI. Kết Luận Về Nghiên Cứu Giống Ngô Tại Sơn La 55 ký tự

Nghiên cứu giống ngô tại Sơn La đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực và phát triển kinh tế địa phương. Việc chọn tạo các giống ngô lai có năng suất cao, chất lượng tốt, chống chịu sâu bệnh và chịu hạn là vô cùng cần thiết. Giống ngô lai VN116 là một thành công bước đầu, nhưng cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sản xuất và thị trường.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu chính

Nghiên cứu đã xác định được một số dòng thuần có tiềm năng cao trong việc tạo ra các giống ngô lai vượt trội. Giống ngô lai VN116 đã được chứng minh là có khả năng thích ứng tốt với điều kiện sản xuất tại Sơn La và các tỉnh miền núi phía Bắc. Nghiên cứu cũng đã đề xuất các hướng phát triển trong công tác nghiên cứu và chọn tạo giống ngô tại Sơn La.

6.2. Kiến nghị và đề xuất cho tương lai

Cần tiếp tục đầu tư vào công tác nghiên cứu và phát triển giống ngô tại Sơn La. Cần tăng cường hợp tác giữa các nhà khoa học, doanh nghiệp và người sản xuất. Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học trong chọn giống. Cần xây dựng các chính sách hỗ trợ sản xuất và tiêu thụ giống ngô chất lượng cao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ----- ----- ĐỖ VIỆT TIỆP NGHIÊN CỨU CHỌN TẠO GIỐNG NGÔ LAI CÓ NĂNG SUẤT, CHẤT LƯỢNG PHÙ HỢP VỚI SẢN XUẤT Ở SƠN LA LUẬN ÁN TIẾN SỸ NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI, 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ----- ----- ĐỖ VIỆT TIỆP NGHIÊN CỨU CHỌN TẠO GIỐNG NGÔ LAI CÓ NĂNG SUẤT, CHẤT LƯỢNG PHÙ HỢP VỚI SẢN XUẤT Ở SƠN LA Chuyên ngành: Di truyền và Chọn giống Cây trồng Mã số: 9620111 LUẬN ÁN TIẾN SỸ NÔNG NGHIỆP Người hướng dẫn khoa học 1. Vương Huy Minh 2. Nguyễn Quang Tin HÀ NỘI, 2023 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án này là công trình nghiên cứu của tôi dưới sự chỉ dẫn của các Thầy hướng dẫn và sự giúp đỡ của đồng nghiệp. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận án là hoàn toàn trung thực, các thông tin trích dẫn đều được ghi rõ nguồn gốc.

Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về những số liệu đã công bố trong luận án. Tác giả Đỗ Việt Tiệp ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận án tiến sỹ của mình, tôi luôn nhận được sự ủng hộ và giúp đỡ của các cơ quan, các thầy cô, bạn bè đồng nghiệp và gia đình. Trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới TS. Vương Huy Minh và TS.

Nguyễn Quang Tin đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn tôi trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận án. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Ban lãnh đạo Viện Nghiên cứu Ngô, tập thể cán bộ Bộ môn Chọn tạo giống Ngô đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và nhiệt tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo và tập thể cán bộ Ban Thông tin và Đào tạo, Ban Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi và quan tâm giúp đỡ tôi trong quá trình học tập của mình. Nhân dịp này tôi xin cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp và đặc biệt là gia đình, vợ con đã luôn động viên, khích lệ và tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp tôi hoàn thành luận án.

Hà Nội, ngày …… tháng …. năm 2023 Tác giả Đỗ Việt Tiệp iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.

vi DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC HÌNH. Tính cấp thiết. Mục tiêu của đề tài.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài. Những đóng góp mới của đề tài. TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC.

Tình hình sản xuất ngô trên thế giới và Việt Nam. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới. Tình hình sản xuất ngô tại Việt Nam. Điều kiện tự nhiên, xã hội và tình hình sản xuất ngô tại Sơn La.

Điều kiện tự nhiên, xã hội tại Sơn La. Tình hình sản xuất ngô tại Sơn La. Một số kết quả nghiên cứu chọn tạo giống ngô tại Việt Nam. Một số khó khăn trong sản xuất và yêu cầu về giống ngô tại Sơn La.

Một số nghiên cứu chọn tạo giống ngô cho các vùng khó khăn. Một số nghiên cứu giống ngô chịu sâu bệnh. Phương pháp đánh giá dòng thuần. Đánh giá các đặc tính nông sinh học của dòng thuần.

Đánh giá khả năng kết hợp của dòng thuần. Đánh giá ổn định của giống. Một số nhận xét rút ra từ tổng quan. 44 iv CHƯƠNG II.

VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá đặc điểm nông sinh học và khả năng chống chịu của tập đoàn dòng.

Đánh giá khả năng kết hợp của các dòng. Đánh giá tính thích ứng của các tổ hợp lai triển vọng. Thử nghiệm tính thích ứng của tổ hợp lai triển vọng. Địa điểm và thời gian nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu đồng ruộng. Phương pháp thí nghiệm trong nhà lưới. Xử lý và phân tích thống kê.

58 CHƯƠNG III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Đánh giá đặc điểm nông sinh học và khả năng chống chịu của tập đoàn dòng. Đánh giá đặc điểm nông sinh học của các dòng trong vụ Xuân 2015.

Đánh giá khả năng chịu bệnh mốc hồng của các dòng trong vụ Xuân 2015. Đánh giá khả năng chịu hạn ở giai đoạn cây con của các dòng trong vụ Xuân 2015. Kết quả đánh giá khả năng kết hợp của các dòng. Đánh giá khả năng kết hợp chung của các dòng bằng phương pháp lai đỉnh trong vụ Thu 2015.

Đánh giá khả năng kết hợp riêng của các dòng bằng phương pháp lai luân phiên trong vụ Xuân 2016. Đánh giá tính thích ứng và ổn định của các tổ hợp lai triển vọng. Đánh giá đặc điểm nông sinh học các tổ hợp lai triển vọng. Đánh giá tính ổn định về năng suất của các tổ hợp lai.

Kết quả thử nghiệm giống ngô lai VN116 trong sản xuất. Kết quả thử nghiệm giống ngô lai VN116 trong sản xuất tại Sơn La. Giới thiệu kỹ thuật canh tác giống ngô lai VN116. Kết quả đánh giá chất lượng các tổ hợp lai triển vọng .132 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ .136 DANH MỤC CÔNG TRÌNH, BÀI BÁO ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .137 TÀI LIỆU THAM KHẢO .138 PHẦN PHỤ LỤC .151 vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Viết tắt Giải thích ASI Anthesis Silking Interval - Khoảng cách tung phấn và phun râu ABA Abscisic Acid CIMMYT Centro Internacional de Mejoramiento de Maiz y Trigo – Trung tâm cải tiến ngô và lúa mì quốc tế CV (%) Coefficients of variation – Hệ số biến động (%) DH Double haploid – Đơn bội kép Đ/C Đối chứng GCA General combining ability – Khả năng kết hợp chung IRRISTAT International Rice Research Institute statistical research tool – Phần mềm quản lý nghiên cứu thống kê KNKH Khả năng kết hợp LSD Least Signification Difference – Sai khác nhỏ nhất có ý nghĩa P1000 Khối lượng 1.000 hạt SCA Specific Combining Ability – Khả năng kết hợp riêng TB Giá trị trung bình TGST Thời gian sinh trưởng (ngày) THL Tổ hợp lai vii DANH MỤC BẢNG Bảng Nội dung bảng Trang 1.

Diện tích, năng suất, sản lượng ngô trên thế giới giai đoạn từ 1961 – 2021. Diện tích, năng suất và sản lượng ngô Việt Nam từ năm 1990-2021. Diện tích trồng ngô tại các vùng trên cả nước từ năm 2015-2021. Năng suất ngô tại các vùng trên cả nước từ năm 2015-2021.

Diện tích, năng suất và sản lượng ngô Sơn La từ năm 2000-2021. Lượng mưa các tháng tại Sơn La từ năm 2015 - 2022. Danh sách các dòng ngô tham gia thí nghiệm. Nội dung, địa điểm và thời gian nghiên cứu.

Thời gian sinh trưởng, đặc điểm hình thái của các dòng thí nghiệm trong vụ Xuân 2015 tại Hà Nội và Sơn La. Một số đặc điểm hình thái khác của các dòng thí nghiệm trong vụ Xuân 2015 tại Hà Nội và Sơn La. Mức độ chống chịu sâu bệnh của các dòng thí nghiệm trong vụ Xuân 2015 tại Hà Nội và Sơn La. Mức độ chống chịu điều kiện bất thuận của các dòng thí nghiệm trong vụ Xuân 2015 tại Hà Nội và Sơn La.

Đặc điểm hình thái bắp của các dòng thí nghiệm trong vụ Xuân 2015 tại Hà Nội và Sơn La. Số hàng hạt/bắp và số hạt/hàng của các dòng thí nghiệm trong vụ Xuân 2015 tại Hà Nội và Sơn La .000 hạt và năng suất của các dòng thí nghiệm trong vụ Xuân 2015 tại Hà Nội và Sơn La. Kết quả theo dõi mức độ nhiễm bệnh mốc hồng của các dòng trong vụ Xuân 2015. Một số chỉ tiêu hình thái đánh giá khả năng chịu hạn của các dòng ngô ở giai đoạn cây con trong vụ Xuân 2015.

Một số chỉ tiêu hình thái khác đánh giá khả năng chịu hạn của các dòng ngô ở giai đoạn cây con trong vụ Xuân 2015. Năng suất của các THL lai tại Hà Nội và Sơn La trong vụ Thu 2015. Năng suất trung bình của các THL lai đỉnh có các dòng tham gia tại Hà Nội và Sơn La trong vụ Thu 2015. Phân tích phương sai khả năng kết hợp chung của các dòng trong vụ Thu 2015 tại cả 3 điểm thí nghiệm Hà Nội và Sơn La.

Phân tích phương sai khả năng kết hợp chung của thí nghiệm lai đỉnh tại Hà Nội và Sơn La trong vụ Thu 2015. Các thành phần phương sai của thí nghiệm lai đỉnh ở cả 3 điểm thí nghiệm Hà Nội và Sơn La trong vụ Thu 2015. Giá trị khả năng kết hợp chung (GCA) về năng suất của các dòng và cây thử tham gia thí nghiệm lai đỉnh tại Hà Nội và Sơn La trong vụ Thu 2015. Giá trị khả năng kết hợp riêng (SCA) về năng suất của các dòng và cây thử tham gia thí nghiệm lai đỉnh tại Hà Nội và Sơn La trong vụ Thu 2015.

Phân tích phương sai khả năng kết hợp về năng suất hạt của các dòng ngô lai tham gia thí nghiệm luân phiên vụ Xuân 2016. Giá trị khả năng kết hợp chung về năng suất hạt của các dòng tham gia thí nghiệm lai luân phiên tại 3 điểm thí nghiệm trong vụ Xuân 2016. Giá trị khả năng kết hợp riêng (SCA) về năng suất của các THL giữa các dòng ngô tham giá thí nghiệm lai luân phiên trong vụ Xuân 2016. Danh sách các tổ hợp lai triển vọng.

Thời gian sinh trưởng của các THL trong năm 2017, 2018 tại Hà Nội và Sơn La. Chiều cao cây của các THL năm 2017, 2018 tại Hà Nội và Sơn La. Mức độ chống chịu sâu đục thân của các THL năm 2017, 2018 tại Hà Nội và Sơn La. Mức độ nhiễm bệnh đốm lá nhỏ của các tổ hợp lai thí nghiệm năm 2017, 2018 tại Hà Nội và Sơn La.

Mức độ nhiễm bệnh mốc hồng của các tổ hợp lai năm 2017, 2018 tại Hà Nội và Sơn La. Khả năng chịu hạn của các tổ hợp lai năm 2017, 2018 tại Hà Nội và Sơn La. Khả năng chống đổ của các tổ hợp lai năm 2017, 2018 tại Hà Nội và Sơn La. Chiều dài bắp của các tổ hợp lai năm 2017, 2018 tại Hà Nội và Sơn La.

Đường kính bắp của các tổ hợp lai năm 2017, 2018 tại Hà Nội và Sơn La. Số hàng hạt/bắp và phần bắp không kết hạt của các THL năm 2017, 2018 tại Hà Nội và Sơn La .