Luận văn thạc sĩ a study on teaching and learning esp vocabulary to 2nd year students in accounting faculty at hanoi college of economics and technology

Nghiên cứu về việc giảng dạy và học từ vựng ESP cho sinh viên năm hai khoa kế toán tại Trường Cao đẳng Kinh tế và Công nghệ Hà Nội.

• Tác giả: Trần Thị Ân
• Người hướng dẫn: Dr. Kiều Thị Thu Hương
• Trường học: Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: Accounting
• Đề tài: Nghiên Cứu Giảng Dạy Và Học Từ Vựng ESP Cho Sinh Viên Năm 2 Khoa Kế Toán Tại Trường Cao Đẳng Kinh Tế - Kỹ Thuật Hà Nội
• Loại tài liệu: minor programme thesis
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Declaration
• Acknowledgements
• Abstract
• List of abbreviations
• List of charts and tables
• List of figures
• PART I: INTRODUCTION
• Statement of the problem
• Aims of the study
• Scope of the study
• Methods of the study
• Design of the study
• 1. CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW
• 1.1. Overview of ESP
• 1.1.1. Definition of ESP
• 1.1.2. Classification of ESP
• 1.1.3. Characteristics of ESP
• 1.2. Definition of ESP vocabulary
• 1.2.1. Terminology
• 1.2.1.1. Definition of terminology
• 1.2.1.2. Features of terminology
• 1.3. Teaching and learning ESP vocabulary
• 1.3.1. Teaching ESP vocabulary
• 1.3.1.1. Dudley-Evans and St John’s viewpoint
• 1.3.1.2. Hutchinson and Waters’s viewpoint
• 1.3.2. Learning ESP vocabulary
• 1.4. Roles of ESP teachers
• 1.4.1. ESP practitioners as teachers
• 1.4.2. ESP practitioners as course designers and material providers
• 1.4.3. ESP practitioners as researchers
• 1.4.4. ESP practitioners as collaborators
• 1.4.5. ESP practitioners as evaluators
• 1.5. Difficulties in teaching and learning ESP vocabulary
• 1.5.1. Students at different levels
• 1.5.2. Teachers’ lack of basic specialized knowledge
• 1.5.3. Teaching and learning materials and conditions
• 1.6. Previous studies on teaching and learning ESP vocabulary
• 1.7. Summary
• 2. CHAPTER 2: METHODOLOGY
• 2.1. Context of the study
• 2.1.1. Students and their background
• 2.1.2. Teachers and teaching methods
• 2.2. Subjects of the study
• 2.3. Data collection instruments
• 2.3.1. Informal interviews for teachers
• 2.4. Data collection procedure
• 3. CHAPTER 3: DATA ANALYSIS, MAJOR FINDINGS AND SUGGESTED SOLUTIONS
• 3.1. Questionnaire for teachers
• 3.2. Questionnaire for students
• 3.3. Teachers’ difficulties in teaching ESP vocabulary
• 3.3.1. Lack of specialized knowledge
• 3.3.2. Lack of various teaching techniques
• 3.4. Students’ difficulties in learning ESP vocabulary
• 3.4.1. Lack of effective strategies for learning ESP vocabulary
• 3.4.2. Lack of GE vocabulary
• 3.5. The contextual problem
• 3.6. Solutions to teaching ESP vocabulary
• 3.6.1. Improving the teachers’ ESP knowledge
• 3.6.2. Improving teacher's methodology and techniques in teaching vocabulary
• 3.7. Solutions to learning ESP vocabulary
• 3.7.1. Enhancing the necessary GE knowledge
• 3.7.2. Developing effective strategies of vocabulary learning
• 3.8. Solutions to the contextual problem
• PART III: CONCLUSION
• Summary of the findings and solutions
• Limitations of the study
• Suggestions for further research
• REFERENCES
• APPENDICES
• Appendix 1
• Appendix 2

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Dạy và Học Từ Vựng ESP Kế Toán

Nghiên cứu về Nghiên cứu giảng dạy từ vựng ESP đã trở thành một lĩnh vực quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Tiếng Anh, đặc biệt là ESP (English for Specific Purposes), đóng vai trò then chốt trong sự thành công của sinh viên Khoa Kế toán tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Hà Nội. Việc nắm vững từ vựng ESP chuyên ngành kế toán không chỉ giúp sinh viên tiếp cận kiến thức chuyên môn một cách hiệu quả, mà còn mở ra cơ hội nghề nghiệp rộng lớn. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng giảng dạy từ vựng tiếng Anh chuyên ngành và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả học từ vựng ESP cho sinh viên kế toán. Các phương pháp tiếp cận đa dạng và sáng tạo sẽ được khám phá để giúp sinh viên tự tin ứng dụng kỹ năng sử dụng từ vựng ESP trong công việc. "Teaching vocabulary especially in ESP course is becoming a challenge for English Language Teachers " ( Xhaferi , 2010 : 231 ).

1.1. Tầm quan trọng của từ vựng ESP trong ngành kế toán

Trong môi trường kinh tế toàn cầu hóa, từ vựng ESP trong môi trường kinh tế trở nên vô cùng quan trọng đối với sinh viên ngành kế toán. Khả năng hiểu và sử dụng từ vựng ESP chuyên ngành kế toán giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận tài liệu chuyên môn, tham gia các hội thảo quốc tế và làm việc trong các công ty đa quốc gia. Bên cạnh đó, việc nắm vững từ vựng ESP còn giúp sinh viên xây dựng sự tự tin trong giao tiếp và tạo dựng hình ảnh chuyên nghiệp. Vì vậy, nâng cao vốn từ vựng ESP cho sinh viên là một trong những mục tiêu quan trọng của chương trình đào tạo ngành kế toán.

1.2. Thực trạng giảng dạy và học từ vựng ESP tại trường CĐ Kinh tế Kỹ thuật HN

Thực tế cho thấy, việc giảng dạy từ vựng ESP tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Hà Nội còn gặp nhiều khó khăn. Theo nghiên cứu của Trần Thị Ân (2014), giáo viên thường thiếu kiến thức chuyên môn sâu về kế toán, dẫn đến việc truyền đạt từ vựng tiếng Anh chuyên ngành chưa hiệu quả. Bên cạnh đó, sinh viên cũng gặp khó khăn trong việc ghi nhớ và vận dụng từ vựng ESP do phương pháp học tập thụ động và vốn từ vựng tiếng Anh tổng quát (GE) còn hạn chế. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tiếp thu kiến thức chuyên môn và chuẩn bị cho công việc sau này của sinh viên.

II. Phân Tích Thách Thức Học Từ Vựng ESP Cho Sinh Viên Năm 2

Nghiên cứu chỉ ra rằng sinh viên năm 2 Khoa Kế toán tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Hà Nội đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình học từ vựng ESP cho sinh viên kế toán. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt về từ vựng ESP chuyên ngành kế toán, khó khăn trong việc áp dụng từ vựng ESP trong kế toán vào thực tế, và sự hạn chế về kỹ năng sử dụng từ vựng ESP trong công việc. Ngoài ra, một số sinh viên còn thiếu động lực và hứng thú trong việc học từ vựng tiếng Anh chuyên ngành. Để giải quyết vấn đề này, cần có những giải pháp đồng bộ từ phía giảng viên, nhà trường và bản thân sinh viên. Realising above problems, the teachers of English of HCET want to do something to change the ways of teaching and learning v ocabulary in order to improve the students’ learning effectiveness to help them succeed in their future job s .

2.1. Thiếu hụt kiến thức nền tảng về từ vựng tiếng Anh tổng quát GE

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến khó khăn trong việc học từ vựng ESP là do sinh viên thiếu hụt kiến thức nền tảng về từ vựng tiếng Anh tổng quát (GE). Khi không nắm vững các từ vựng cơ bản, sinh viên sẽ gặp khó khăn trong việc hiểu nghĩa của các từ vựng ESP chuyên ngành. Điều này dẫn đến việc học từ vựng ESP trở nên khó khăn và nhàm chán. Do đó, việc củng cố kiến thức từ vựng tiếng Anh tổng quát là một bước quan trọng để giúp sinh viên tiếp cận từ vựng ESP một cách hiệu quả hơn. They do not actively study new words and build up their vocabulary . Their poor vocabulary results in their bad results each term.

2.2. Phương pháp học tập thụ động và thiếu chủ động

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng phương pháp học tập thụ động và thiếu chủ động là một trong những rào cản lớn đối với việc học từ vựng ESP. Nhiều sinh viên chỉ học thuộc lòng từ vựng ESP mà không thực sự hiểu nghĩa và cách sử dụng của chúng. Điều này dẫn đến việc sinh viên không thể vận dụng từ vựng ESP vào thực tế và nhanh chóng quên kiến thức đã học. Vì vậy, cần khuyến khích sinh viên áp dụng các phương pháp học tập chủ động như sử dụng flashcards, tham gia các trò chơi từ vựng ESP, và thực hành sử dụng từ vựng ESP trong các tình huống giao tiếp thực tế.

2.3. Giáo trình tài liệu học tập chưa phù hợp

Chương trình học hiện tại đôi khi sử dụng tài liệu không phù hợp, quá khó hoặc quá dễ đối với trình độ của sinh viên năm hai. Sự thiếu cập nhật về những thuật ngữ mới trong lĩnh vực kế toán cũng là một vấn đề đáng quan tâm. Việc sử dụng các tài liệu và giáo trình không phù hợp sẽ gây khó khăn và làm giảm động lực học tập của sinh viên.

III. Phương Pháp Giảng Dạy Từ Vựng ESP Hiệu Quả Cho Sinh Viên

Để nâng cao hiệu quả giảng dạy từ vựng ESP, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy từ vựng ESP hiệu quả và sáng tạo. Các phương pháp này cần chú trọng đến việc tạo hứng thú cho sinh viên, giúp sinh viên hiểu rõ nghĩa và cách sử dụng của từ vựng ESP, và khuyến khích sinh viên vận dụng từ vựng ESP vào thực tế. Bên cạnh đó, giáo viên cần trang bị cho mình kiến thức chuyên môn sâu về kế toán để có thể truyền đạt từ vựng tiếng Anh chuyên ngành một cách chính xác và hiệu quả nhất. ESP teachers should improve their ESP knowledge, apply flexible and various techniques in teaching ESP vocabulary.

3.1. Sử dụng hình ảnh video và các công cụ trực quan

Việc sử dụng hình ảnh, video, và các công cụ trực quan là một trong những cách hiệu quả nhất để giúp sinh viên hiểu rõ nghĩa của từ vựng ESP. Hình ảnh và video có thể giúp sinh viên liên tưởng đến các khái niệm kế toán một cách trực quan và sinh động. Các công cụ trực quan như sơ đồ tư duy (mind map) và bảng biểu cũng có thể giúp sinh viên hệ thống hóa và ghi nhớ từ vựng ESP một cách dễ dàng hơn. Bằng cách này, sinh viên có thể ghi nhớ lâu hơn và có thể liên hệ các thuật ngữ một cách tự nhiên.

3.2. Tổ chức các hoạt động tương tác và trò chơi từ vựng

Tổ chức các hoạt động tương tác và trò chơi từ vựng ESP là một cách tuyệt vời để tạo hứng thú cho sinh viên và giúp sinh viên ghi nhớ từ vựng ESP một cách tự nhiên. Các hoạt động như trò chơi ô chữ, đoán từ, và đóng vai có thể giúp sinh viên vận dụng từ vựng ESP vào thực tế và phát triển kỹ năng sử dụng từ vựng ESP trong công việc. Các hoạt động này giúp sinh viên cảm thấy thoải mái và dễ dàng tiếp thu kiến thức hơn.

3.3. Liên kết từ vựng với các tình huống thực tế trong ngành kế toán

Để giúp sinh viên hiểu rõ cách sử dụng từ vựng ESP trong thực tế, giáo viên nên liên kết từ vựng ESP với các tình huống thực tế trong ngành kế toán. Giáo viên có thể sử dụng các case study, bài tập thực hành, và các ví dụ minh họa để giúp sinh viên hiểu rõ cách ứng dụng từ vựng ESP trong kế toán. Bằng cách này, sinh viên có thể thấy được tầm quan trọng của từ vựng ESP và có thêm động lực để học tập.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Khả Năng Tự Học Từ Vựng ESP Cho Sinh Viên

Bên cạnh phương pháp giảng dạy hiệu quả, việc nâng cao khả năng tự học từ vựng ESP của sinh viên cũng đóng vai trò then chốt. Sinh viên cần được trang bị các vocabulary learning strategies for ESP students hiệu quả, giúp họ tự tin và chủ động trong quá trình học tập. Điều này bao gồm việc khuyến khích sinh viên sử dụng từ điển, đọc tài liệu chuyên ngành bằng tiếng Anh, và tham gia các diễn đàn trực tuyến về từ vựng ESP. S tudents should enhance their GE knowledge and develop effective strategies of vocabular y learning.

4.1. Hướng dẫn sinh viên sử dụng từ điển và các nguồn tài liệu tham khảo

Giáo viên nên hướng dẫn sinh viên cách sử dụng từ điển và các nguồn tài liệu tham khảo một cách hiệu quả. Sinh viên cần biết cách tra cứu nghĩa của từ, phát âm, và cách sử dụng từ trong các ngữ cảnh khác nhau. Giáo viên cũng nên giới thiệu cho sinh viên các nguồn tài liệu tham khảo uy tín như từ điển chuyên ngành, sách tham khảo, và các trang web học từ vựng ESP.

4.2. Khuyến khích sinh viên đọc tài liệu chuyên ngành bằng tiếng Anh

Việc đọc tài liệu chuyên ngành bằng tiếng Anh là một cách tuyệt vời để sinh viên tiếp xúc với từ vựng ESP một cách tự nhiên và hiệu quả. Giáo viên nên khuyến khích sinh viên đọc các bài báo khoa học, sách chuyên khảo, và các tài liệu liên quan đến ngành kế toán bằng tiếng Anh. Điều này giúp sinh viên làm quen với từ vựng ESP trong ngữ cảnh thực tế và nâng cao khả năng đọc hiểu của họ.

4.3. Tạo môi trường học tập hỗ trợ và khuyến khích hợp tác

Tạo ra một môi trường học tập hỗ trợ và khuyến khích sự hợp tác giữa các sinh viên. Điều này có thể bao gồm việc thành lập các nhóm học tập, tổ chức các buổi thảo luận về từ vựng ESP, và khuyến khích sinh viên chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm học tập của họ. Môi trường học tập hỗ trợ giúp sinh viên cảm thấy tự tin hơn và có thêm động lực để học tập.

V. Đánh Giá Hiệu Quả Giảng Dạy Và Học Từ Vựng ESP Kế Toán

Việc đánh giá hiệu quả giảng dạy từ vựng ESP là một bước quan trọng để đảm bảo chất lượng đào tạo. Đánh giá hiệu quả giảng dạy từ vựng ESP cần được thực hiện một cách thường xuyên và khách quan, dựa trên các tiêu chí cụ thể và rõ ràng. Kết quả đánh giá sẽ giúp giáo viên điều chỉnh phương pháp giảng dạy và cải thiện chương trình đào tạo, hướng đến mục tiêu nâng cao trình độ từ vựng ESP cho sinh viên. Also, learning ESP vocabulary is a very difficult task for our second - year students of Accounting . They have limited knowledge of vocabulary and English grammar.

5.1. Thiết kế bài kiểm tra và bài tập đánh giá phù hợp

Bài kiểm tra và bài tập đánh giá cần được thiết kế phù hợp với trình độ của sinh viên và mục tiêu của môn học. Các bài kiểm tra nên bao gồm các dạng bài tập khác nhau như trắc nghiệm, điền từ, viết câu, và dịch thuật, nhằm đánh giá khả năng hiểu, ghi nhớ, và vận dụng từ vựng ESP của sinh viên. Các bài tập nên tập trung vào các tình huống thực tế trong ngành kế toán để giúp sinh viên làm quen với việc sử dụng từ vựng ESP trong công việc.

5.2. Thu thập phản hồi từ sinh viên và đồng nghiệp

Thu thập phản hồi từ sinh viên và đồng nghiệp là một cách quan trọng để đánh giá hiệu quả giảng dạy. Phản hồi từ sinh viên có thể giúp giáo viên hiểu rõ những khó khăn mà sinh viên gặp phải trong quá trình học tập và điều chỉnh phương pháp giảng dạy cho phù hợp. Phản hồi từ đồng nghiệp có thể giúp giáo viên học hỏi kinh nghiệm và nâng cao trình độ chuyên môn.

5.3. Phân tích kết quả học tập và điều chỉnh phương pháp giảng dạy

Phân tích kết quả học tập của sinh viên là một cách quan trọng để đánh giá hiệu quả giảng dạy. Giáo viên nên phân tích điểm số của sinh viên, nhận xét về bài làm của sinh viên, và xác định những điểm mạnh và điểm yếu của sinh viên. Dựa trên kết quả phân tích, giáo viên có thể điều chỉnh phương pháp giảng dạy để giúp sinh viên cải thiện kết quả học tập.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Từ Vựng ESP

Nghiên cứu này đã làm sáng tỏ những thách thức và cơ hội trong việc nghiên cứu giảng dạy từ vựng ESP cho sinh viên Khoa Kế toán tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Hà Nội. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để cải thiện chương trình đào tạo và nâng cao trình độ từ vựng ESP cho sinh viên, giúp họ chuẩn bị tốt hơn cho sự nghiệp trong tương lai. Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc ESP vocabulary acquisition và xây dựng giáo trình từ vựng ESP cho sinh viên kế toán

6.1. Tóm tắt những phát hiện chính của nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng sinh viên năm 2 Khoa Kế toán tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Hà Nội gặp nhiều khó khăn trong việc học từ vựng ESP do thiếu hụt kiến thức nền tảng, phương pháp học tập thụ động, và tài liệu học tập chưa phù hợp. Nghiên cứu cũng đề xuất một số giải pháp để nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập từ vựng ESP, bao gồm sử dụng các phương pháp giảng dạy trực quan và tương tác, hướng dẫn sinh viên sử dụng từ điển và các nguồn tài liệu tham khảo, và tạo môi trường học tập hỗ trợ và khuyến khích hợp tác.

6.2. Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo về từ vựng ESP

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các phương pháp giảng dạy và học tập từ vựng ESP khác nhau, phát triển các công cụ hỗ trợ học tập từ vựng ESP trực tuyến, và nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến động lực học tập từ vựng ESP của sinh viên. Ngoài ra, các nghiên cứu có thể tập trung vào việc xây dựng giáo trình từ vựng ESP cho sinh viên kế toán phù hợp với đặc điểm và nhu cầu của sinh viên Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nhu cầu hội nhập kinh tế quốc tế và chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính kế toán đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về năng lực tiếng Anh chuyên ngành (ESP) cho nguồn nhân lực trẻ. Tuy nhiên, theo khảo sát thực tế tại các trường cao đẳng và đại học khối kinh tế, có tới hơn 70% sinh viên gặp trở ngại lớn trong việc ghi nhớ và sử dụng thuật ngữ chuyên môn. Xuất phát từ thực tiễn giảng dạy tại Trường Cao đẳng Kinh tế – Kỹ thuật Hà Nội, tác giả Trần Thị Ân đã thực hiện luận văn thạc sĩ chuyên ngành Phương pháp Giảng dạy Tiếng Anh (mã số 60140111) tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội, dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Kiều Thị Thu Hương.

Nghiên cứu tập trung giải quyết ba vấn đề then chốt: rào cản từ phía giảng viên khi truyền tải thuật ngữ kế toán, khó khăn của sinh viên trong quá trình tiếp thu từ vựng chuyên sâu và các giải pháp thực tế nhằm nâng cao chất lượng dạy và học. Mục tiêu cụ thể là phân tích thực trạng triển khai học phần Tiếng Anh Tài chính Kế toán, đánh giá mức độ hiệu quả của phương pháp truyền đạt và xác định các nguyên nhân cốt lõi gây suy giảm động lực học tập. Phạm vi nghiên cứu được triển khai trực tiếp trên 50 sinh viên năm thứ hai thuộc Khoa Kế toán và 6 giảng viên tiếng Anh tại Trường Cao đẳng Kinh tế – Kỹ thuật Hà Nội trong năm học 2014. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp hệ thống dữ liệu định lượng và định tính chuẩn xác, giúp nhà trường cải tiến phân phối chương trình gồm 60 tiết học và đề xuất phương án giảm quy mô lớp học từ 55 sinh viên xuống còn 25 đến 30 sinh viên nhằm tối ưu hóa 100% tương tác trong giờ học.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết tiếp cận tiếng Anh chuyên ngành (ESP) của Hutchinson và Waters (1987), cùng quan điểm hiện đại của Dudley-Evans và St John (1998). Hutchinson và Waters định nghĩa ESP không phải là một sản phẩm ngôn ngữ riêng biệt mà là một cách tiếp cận dạy học dựa trên nhu cầu giao tiếp thực tế của người học, bao gồm ba yếu tố cốt lõi: nhu cầu tất yếu (necessities), khoảng thiếu hụt kiến thức (lacks) và mong muốn cá nhân (wants). Dudley-Evans và St John đã phân định rõ các đặc trưng tuyệt đối và biến đổi của ESP, đồng thời mở rộng vai trò của người dạy thành người thực hành ESP (ESP practitioner) đảm nhận 5 nhiệm vụ: giảng viên, nhà thiết kế học liệu, nhà nghiên cứu, đối tác hợp tác chuyên môn và chuyên gia kiểm tra đánh giá.

Về bản chất từ vựng chuyên ngành, nghiên cứu vận dụng định nghĩa của Nation (2001) và Cabré (1999) về thuật ngữ học (terminology). Thuật ngữ kế toán mang ba đặc trưng căn bản theo Nguyễn Thiện Giáp (1985): tính chính xác khoa học, tính hệ thống chặt chẽ và tính quốc tế hóa cao. Bên cạnh đó, khung bốn nhánh phát triển từ vựng của Nation (2001) gồm: tiếp nhận ngôn ngữ qua đầu vào tập trung vào ngữ nghĩa, học tập có chủ đích thông qua giải nghĩa từ ngữ, phát triển ngôn ngữ qua đầu ra giao tiếp và rèn luyện độ trôi chảy được dùng làm cơ sở đánh giá chiến lược học tập của sinh viên.

       [Khung phân tích nhu cầu ESP (Hutchinson & Waters, 1987)]
Nhu cầu tất yếu (Necessities)  Thiếu hụt kiến thức (Lacks)  Mong muốn cá nhân (Wants)
(Chuẩn đầu ra Kế toán)        (Thiếu từ vựng GE & nền tảng) (Đạt kỳ thi, đọc tài liệu)
 [4 Nhánh phát triển từ vựng & Vai trò Giảng viên ESP (Nation, 2001; Dudley-Evans, 1998)]

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa định lượng và định tính nhằm đảm bảo độ tin cậy và giá trị khoa học của dữ liệu. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 6 giảng viên tiếng Anh (chiếm 85.7% tổng số 7 giảng viên cơ hữu của khoa ngoại ngữ, đều có từ 3 năm kinh nghiệm giảng dạy ESP trở lên) và 50 sinh viên năm thứ hai ngành Kế toán được chọn ngẫu nhiên từ 5 lớp học phần. Phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng để đảm bảo tính đại diện cao khi các nhóm sinh viên đều có độ tuổi từ 19 đến 23 và có trình độ tiếng Anh đầu vào tương đồng sau khi hoàn thành 2 học kỳ tiếng Anh tổng quát (GE).

Công cụ thu thập dữ liệu gồm 2 bảng câu hỏi khảo sát chi tiết kết hợp câu hỏi đóng và câu hỏi mở: bảng dành cho giảng viên gồm 7 mục và bảng song ngữ Anh – Việt dành cho sinh viên gồm 8 mục trọng tâm. Để bổ trợ và đào sâu nguyên nhân, tác giả tiến hành phỏng vấn bán cấu trúc trực tiếp với 3 giảng viên trực tiếp phụ trách bộ môn Tiếng Anh Kế toán. Dữ liệu thô sau khi thu thập được xử lý bằng kỹ thuật thống kê mô tả, tổng hợp tần suất và phần trăm, từ đó đối chiếu chéo giữa phản hồi của giảng viên và người học để làm sáng tỏ các rào cản trong tiến trình giảng dạy giáo trình 20 bài học thuộc cuốn "English for Finance".

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích dữ liệu khảo sát đã chỉ ra ba nhóm phát hiện nổi bật về mục tiêu, phương pháp và những rào cản trong quá trình dạy học từ vựng ESP:

+-------------------------------------------------------------+---------+
| Tiêu chí khảo sát từ giảng viên và sinh viên                | Tỷ lệ % |
+-------------------------------------------------------------+---------+
| Sinh viên gặp khó khăn trong việc phát âm chuẩn thuật ngữ   | 82.0%   |
| Giảng viên gặp khó khăn do thiếu kiến thức chuyên ngành     | 83.3%   |
| Giảng viên và sinh viên đặt mục tiêu học để vượt qua kỳ thi | 83.3%   |
| Sinh viên cảm thấy bị quá tải từ mới trong mỗi buổi học     | 78.0%   |
| Sinh viên chọn phương pháp tra từ điển song ngữ thụ động    | 48.0%   |
+-------------------------------------------------------------+---------+

Thứ nhất, tồn tại sự lệch pha giữa mục tiêu ngắn hạn và mục tiêu dài hạn. Có tới 83.3% giảng viên và 90.0% sinh viên xem việc vượt qua kỳ thi cuối kỳ là mục tiêu hàng đầu, trong khi chỉ có 33.3% giảng viên và 24.0% sinh viên hướng đến mục tiêu sử dụng từ vựng để giao tiếp chuyên môn với đối tác nước ngoài.

Thứ hai, giảng viên đối mặt với rào cản lớn về tri thức liên ngành và kỹ thuật sư phạm. 100% giảng viên thừa nhận chưa từng trải qua khóa đào tạo chính quy nào về phương pháp giảng dạy ESP. 83.3% giảng viên xác nhận họ thiếu hụt kiến thức chuyên sâu về kế toán - tài chính, dẫn đến việc 83.3% giờ dạy áp dụng phương pháp dịch thuật truyền thống sang tiếng Việt và 66.7% chỉ đơn thuần đọc từ mẫu rồi ghi lên bảng, thay vì áp dụng các phương pháp tương tác phản xạ.

Thứ ba, người học chịu áp lực quá tải và sở hữu thói quen học tập thụ động. Khảo sát năng lực tiếng Anh tổng quát chỉ ra rằng 64.0% sinh viên chỉ ở mức trung bình khá và 23.0% ở mức trung bình yếu. Do đó, 78.0% sinh viên phàn nàn số lượng từ mới trong mỗi bài học quá nhiều, 82.0% sinh viên mắc lỗi phát âm nghiêm trọng ở các thuật ngữ căn bản như budgetary, merchandise, macroeconomics hay microeconomics. Thêm vào đó, 70.0% sinh viên gặp khó khăn với chính tả và 56.0% không biết cách vận dụng từ vào văn cảnh thực tế. Khi bắt gặp thuật ngữ mới, 48.0% chọn cách tra từ điển song ngữ, 34.0% hỏi trực tiếp nghĩa tiếng Việt từ giáo viên và chỉ có 18.0% thử suy đoán nghĩa qua ngữ cảnh.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu khảo sát phản ánh thực trạng phương pháp giảng dạy tại nhà trường vẫn mang nặng tính thụ động và lấy người dạy làm trung tâm (teacher-centered). Việc giảng viên lạm dụng phương pháp dịch ngữ vựng bắt nguồn từ sức ép phân bổ thời lượng: giáo trình "English for Finance" bố trí 20 bài trong 60 tiết học (mỗi tuần 6 tiết), chứa dung lượng thuật ngữ rất lớn. Giảng viên buộc phải chọn giải pháp dịch nhanh để kịp tiến độ giáo án, vô tình triệt tiêu cơ hội rèn luyện tư duy ngôn ngữ độc lập của người học.

       [Mô hình Rào cản Tương tác Lớp học ESP Quy mô lớn]

Kết quả nghiên cứu hoàn toàn tương đồng với các phát hiện của Brikena Xhaferi (2008) tại Đại học South East European và Võ Mai Đỗ Quyên (2008) tại Trường Cao đẳng Sư phạm Thanh Hóa khi khẳng định: rào cản lớn nhất của dạy học ESP tại các trường không chuyên ngữ chính là sự thiếu hụt kiến thức chuyên ngành của giảng viên ngoại ngữ và chiến lược học thuộc lòng cơ học của sinh viên. Quy mô lớp học quá đông (thường xuyên vượt mức 45 đến 55 sinh viên/lớp) được 76.0% sinh viên và 66.7% giảng viên xác nhận là tác nhân trực tiếp làm suy giảm sự tập trung, triệt tiêu động lực và biến giờ học thành quá trình chép chính tả thụ động.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả nghiên cứu thực chứng, tác giả xây dựng 4 nhóm giải pháp mang tính chiến lược và khả thi:

                     [LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI 4 GIẢI PHÁP]

1. Nâng cao năng lực chuyên môn và phương pháp cho giảng viên: Ban giám hiệu và Khoa Ngoại ngữ cần tổ chức định kỳ 2 khóa tập huấn chuyên sâu mỗi năm về kiến thức tài chính kế toán căn bản cho 100% giảng viên giảng dạy ESP. Khuyến khích giảng viên chuyển dịch từ phương pháp dịch nghĩa sang phương pháp tiếp cận từ vựng (Lexical Approach), ứng dụng sơ đồ tư duy (Mindmap) và kỹ thuật đoán nghĩa theo ngữ cảnh, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ dịch chay xuống dưới 20% trong vòng 6 tháng.
2. Thiết lập cơ chế hợp tác liên khoa giữa giảng viên ngoại ngữ và chuyên ngành: Ban chủ nhiệm Khoa Kế toán phối hợp chặt chẽ với Khoa Ngoại ngữ xây dựng ngân hàng thuật ngữ chuẩn hóa Anh – Việt. Giảng viên hai khoa cần tiến hành dự giờ chéo ít nhất 4 tiết/học kỳ để giảng viên tiếng Anh nắm bắt chính xác khái niệm nghiệp vụ kế toán, giúp giải thích cặn kẽ bản chất chứng từ, tài khoản cho sinh viên.
3. Đổi mới chiến lược học tập và nâng cao năng lực tự học cho sinh viên: Đoàn thanh niên và tổ bộ môn tổ chức các buổi hội thảo hướng dẫn kỹ năng ghi nhớ từ vựng qua thẻ ghi nhớ (Flashcards), ứng dụng di động và phương pháp liên kết hình ảnh (Mnemonics). Đặt chỉ tiêu 100% sinh viên năm thứ hai đạt khả năng phát âm chuẩn bảng phiên âm quốc tế IPA đối với các thuật ngữ chuyên ngành trước khi bước vào kỳ thi kết thúc học phần.
4. Tái cơ cấu quy mô lớp học và cải tiến tài liệu giảng dạy: Phòng Đào tạo cần điều chỉnh số lượng sinh viên trong mỗi lớp học phần ESP từ 55 sinh viên xuống mức lý tưởng 25 đến 30 sinh viên trong học kỳ tới. Đồng thời, tổ bộ môn biên soạn bổ sung tối thiểu 30% bài tập tình huống giao tiếp (Role-play), bài tập nghe hiểu và đọc hiểu văn bản kế toán thực tế thay vì chỉ dừng lại ở các bài tập điền từ cơ bản.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho nhiều nhóm đối tượng:

• Giảng viên giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành (ESP): Cung cấp tài liệu tham khảo thực tế về các kỹ thuật giới thiệu từ mới, phương pháp khắc phục sự thiếu hụt kiến thức chuyên môn kinh tế và cách thiết kế hoạt động củng cố từ vựng sinh động.
• Sinh viên khối ngành Kinh tế, Kế toán và Tài chính: Nắm bắt được những lỗi sai phổ biến về phát âm, chính tả và cách sử dụng thuật ngữ; từ đó chủ động xây dựng cho bản thân chiến lược tự học, sử dụng từ điển chuyên ngành hiệu quả và vượt qua rào cản tâm lý e ngại.
• Cán bộ quản lý đào tạo và phát triển chương trình: Sử dụng các số liệu thực chứng về quy mô lớp học và phân bổ thời lượng 60 tiết học để làm căn cứ khoa học điều chỉnh đề cương chi tiết, sắp xếp sĩ số lớp học phù hợp và đầu tư trang thiết bị dạy học hiện đại.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu giáo dục: Cung cấp khung lý thuyết hoàn chỉnh, bảng hỏi khảo sát chuẩn hóa và phương pháp nghiên cứu mẫu để triển khai các đề tài nghiên cứu tương tự trong lĩnh vực giảng dạy ngôn ngữ chuyên ngành.

Câu hỏi thường gặp

1. Khó khăn lớn nhất mà sinh viên kế toán gặp phải khi học từ vựng tiếng Anh chuyên ngành là gì?

Khảo sát chỉ ra rằng 82.0% sinh viên gặp trở ngại lớn nhất ở kỹ năng phát âm và 70.0% gặp khó khăn về trí nhớ chính tả của thuật ngữ. Nguyên nhân do nhiều từ chuyên ngành có cấu trúc âm tiết phức tạp (như microeconomics, merchandise) và sinh viên chưa được rèn luyện bài bản quy tắc ngữ âm trong giai đoạn học tiếng Anh tổng quát.

2. Tại sao giảng viên tiếng Anh lại gặp khó khăn khi giải thích thuật ngữ chuyên môn kế toán?

Có 83.3% giảng viên thừa nhận họ thiếu hụt kiến thức nền tảng về nghiệp vụ kinh tế và 100% chưa qua đào tạo chính quy về dạy ESP. Nhiều khái niệm kế toán đặc thù không có từ tương đương một-một trong tiếng Việt (66.7% giảng viên xác nhận), đòi hỏi người dạy phải hiểu sâu bản chất nghiệp vụ mới có thể cắt nghĩa chính xác.

3. Quy mô lớp học ảnh hưởng như thế nào đến chất lượng học từ vựng ESP?

Lớp học quá đông với sĩ số từ 45 đến 55 sinh viên (76.0% sinh viên và 66.7% giảng viên xem là rào cản) làm hạn chế không gian tương tác, tạo ra tiếng ồn và khiến giáo viên không thể sửa lỗi phát âm cho từng cá nhân. Điều này buộc giáo viên phải chọn phương pháp truyền đạt một chiều thụ động.

4. Giáo trình "English for Finance" có đáp ứng tốt nhu cầu học tập của sinh viên không?

Giáo trình cung cấp hệ thống chủ đề kinh tế đa dạng và bài đọc chất lượng. Tuy nhiên, 78.0% sinh viên phản ánh số lượng từ mới quá tải trong mỗi bài, đồng thời sách chủ yếu tập trung vào kỹ năng đọc hiểu và bài tập ngữ pháp mà thiếu vắng các bài luyện kỹ năng nghe, nói, viết mang tính tương tác.

5. Sinh viên nên thay đổi thói quen học từ vựng như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Sinh viên cần từ bỏ thói quen chép từ cơ học và tra từ điển thụ động (hiện chiếm 48.0%). Thay vào đó, người học nên áp dụng kỹ thuật học từ theo cụm ngữ cảnh (collocations), sử dụng sơ đồ tư duy, flashcards điện tử và rèn luyện kỹ năng đoán nghĩa dựa trên ngữ cảnh văn bản kinh tế (hiện chỉ có 18.0% sinh viên thực hiện).

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng dạy và học từ vựng ESP của 6 giảng viên và 50 sinh viên Khoa Kế toán tại Trường Cao đẳng Kinh tế – Kỹ thuật Hà Nội.
• Xác định rõ ba nguyên nhân cốt lõi gây cản trở chất lượng đào tạo: sự thiếu hụt kiến thức chuyên ngành của người dạy, phương pháp học tập thụ động của người học và quy mô lớp học quá tải (>45 sinh viên).
• Đóng góp hệ thống dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác cùng bộ giải pháp 4 trọng tâm kết nối chặt chẽ giữa nâng cao chuyên môn, hợp tác liên khoa và đổi mới phương pháp sư phạm.
• Đề xuất lộ trình triển khai tái cơ cấu sĩ số lớp học xuống 25 đến 30 sinh viên và tích hợp học liệu tương tác trong các học kỳ tiếp theo.
• Các nhà quản lý giáo dục, giảng viên và sinh viên hãy chủ động tham khảo công trình nghiên cứu này để áp dụng ngay các giải pháp nâng cao năng lực tiếng Anh chuyên ngành kế toán, đáp ứng chuẩn đầu ra hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES ********** TRẦN THỊ ÂN A STUDY ON TEACHING AND LEARNING ESP VOCABULARY TO 2ND YEAR STUDENTS IN ACCOUNTING FACULTY AT HANOI COLLEGE OF ECONOMICS AND TECHNOLOGY (NGHIÊN CỨU VIỆC GIẢNG DẠY VÀ HỌC TỪ VỰNG CHUYÊN NGÀNH CỦA SINH VIÊN NĂM THỨ 2, KHOA KẾ TOÁN, TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ – KỸ THUẬT HÀ NỘI) M. MINOR PROGRAMME THESIS Field : English Teaching Methodology Code : 60140111 HÀ NỘI – 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES ********** TRẦN THỊ ÂN A STUDY ON TEACHING AND LEARNING ESP VOCABULARY TO 2ND YEAR STUDENTS IN ACCOUNTING FACULTY AT HANOI COLLEGE OF ECONOMICS AND TECHNOLOGY Ơ (NGHIÊN CỨU VIỆC GIẢNG DẠY VÀ HỌC TỪ VỰNG CHUYÊN NGÀNH CỦA SINH VIÊN NĂM THỨ 2, KHOA KẾ TOÁN, TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ – KỸ THUẬT HÀ NỘI) M. MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Teaching Methodology Code: 60140111 Supervisor: Dr. Kiều Thị Thu Hương HÀ NỘI – 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DECLARATION I hereby, certify the thesis entitled “A study on teaching and learning ESP vocabulary to 2nd year students in Accounting Faculty at Hanoi College of Economics and Technology” is the result of my own research for the Minor Degree of Master of Arts at University of Language and International Studies, Vietnam National University, Hanoi.

The thesis has not been submitted for any degree at any other universities or institutions. I agree that the origin of my paper deposited in the library can be accessible for the purposes of study and research. Hanoi, 2014 Trần Thị Ân i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACKNOWLEDGEMENTS In completion of this study, first of all, I would like to express my sincere deep gratitude to my supervisor Dr. Kieu Thi Thu Huong, without whom this thesis could not have been completed.

She gave me not only reliable guidelines and knowledgeable suggestions but also continual encouragement to accomplish this study. I am indebted to Assoc. Le Hung Tien – the chair of Faculty of Post- Graduate Studies for his valuable and interesting course in Research Methodology, which provides me with essential techniques to complete this thesis. My deep appreciation goes to all staff, teachers and members at Faculty of Post- Graduate Studies of University of Languages and International Studies, Vietnam National University for their work and services.

Especially, I am grateful to the librarians who supplied me with a lot of materials. My thanks are also extended to all my students, my colleagues at Hanoi College of Economics and Technology, and all the people who have assisted my research work. Last but not least, my special thanks go to my parents and my friends, without their encouragement my dream of pursuing this study would not have been possible. ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABSTRACT This study has been conducted to investigate difficulties which both the ESP teachers and the learners at Hanoi College of Economics and Technology have to face during their teaching and learning Accounting vocabulary of ESP course.

The subjects of the study are six ESP teachers and fifty second-year students of Accounting major. The data have been collected by a combination of quantitative and qualitative methods, including the use of questionnaires and informal interviews. The study confirms that both the ESP teachers and the learners face difficulties in teaching and learning ESP vocabulary. There are three main problems existing in the ESP vocabulary teaching and learning process: (i) teachers’ lack ESP knowledge and various teaching techniques; (ii) students’ traditional and passive vocabulary learning strategies and their limited GE vocabulary and (iii) large-sized classes.

Based on the findings, some recommendations have been proposed. ESP teachers should improve their ESP knowledge, apply flexible and various techniques in teaching ESP vocabulary. Students should enhance their GE knowledge and develop effective strategies of vocabulary learning. Finally, the size of classes should be reduced.

iii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.