Tài Liệu Hướng Dẫn Học Tập Môn Chủ Nghĩa Xã Hội Khoa Học

Tài liệu hướng dẫn học tập môn chủ nghĩa xã hội khoa học, cung cấp kiến thức và tài liệu tham khảo từ cung Thị Tuyết Mai và nhóm KH.

• Tác giả: Ts. Cung Thị Tuyết Mai
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chủ Nghĩa Xã Hội Khoa Học
• Đề tài: Hướng Dẫn Học Tập Chủ Nghĩa Xã Hội Khoa Học - Tài Liệu Tham Khảo
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN 1: NHẬP MÔN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
• 1.1. MỤC TIÊU CHƯƠNG
• 1.2. NỘI DUNG CHƯƠNG
• 1.2.1. Dẫn nhập về CNXH
• 1.2.2. CNXH không tưởng
• 1.2.2.1. CNXH không tưởng sơ khai
• 1.2.2.2. CNXH không tưởng duy lý (thế kỷ XVI-XVIII)
• 1.2.2.3. CNXH không tưởng – phê phán (thế kỉ XIX)
• 1.2.3. Giá trị và những hạn chế của CNXH không tưởng
• 1.2.3.1. Giá trị
• 1.2.3.2. Hạn chế
• 1.2.4. CNXH khoa học
• 1.2.4.1. Cách tiếp cận
• 1.2.4.2. Khái niệm
• 1.2.4.3. Điều kiện ra đời
• 1.2.4.3.1. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.2.4.3.2. Tiền đề khoa học
• 1.2.4.3.2.1. Tiền đề khoa học tự nhiên
• 1.3. VẤN ĐỀ THẢO LUẬN
• 1.4. TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Chủ Nghĩa Xã Hội Khoa Học

Chủ nghĩa xã hội khoa học (chủ nghĩa xã hội) là một trong ba bộ phận cấu thành của chủ nghĩa Mác - Lênin, có vai trò quan trọng trong việc hình thành tư tưởng và lý luận chính trị. Tài liệu tham khảo này nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc nghiên cứu chủ nghĩa xã hội khoa học, nhằm giúp sinh viên hiểu rõ về nguyên lý và phương pháp nghiên cứu của môn học này. Nội dung chương này bao gồm các khái niệm cơ bản, cách tiếp cận và đối tượng nghiên cứu của chủ nghĩa xã hội khoa học. Đặc biệt, tài liệu đã chỉ ra rằng, việc nghiên cứu chủ nghĩa xã hội khoa học không chỉ là việc tìm hiểu lý thuyết mà còn cần gắn với thực tiễn xã hội hiện nay, từ đó nâng cao khả năng tư duy và sáng tạo của sinh viên.

1.1. Khái niệm và vai trò của Chủ Nghĩa Xã Hội Khoa Học

Khái niệm chủ nghĩa xã hội khoa học được hiểu là một hệ thống lý luận phản ánh bản chất của xã hội, nhằm giải phóng con người khỏi áp bức, bóc lột. Tài liệu chỉ ra rằng, chủ nghĩa xã hội khoa học không chỉ đơn thuần là lý thuyết mà còn là công cụ để phân tích và đánh giá các vấn đề xã hội hiện nay. Việc nghiên cứu và hiểu rõ về chủ nghĩa xã hội khoa học giúp sinh viên có cái nhìn sâu sắc hơn về các vấn đề kinh tế - xã hội, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội.

II. Các Nguyên Lý Cơ Bản của Chủ Nghĩa Xã Hội Khoa Học

Tài liệu tham khảo đã trình bày các nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa xã hội khoa học như vai trò của giai cấp công nhân, sự phát triển của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất. Nguyên lý này nhấn mạnh rằng, sự phát triển của lực lượng sản xuất là yếu tố quyết định đến sự hình thành và phát triển của chủ nghĩa xã hội. Bên cạnh đó, tài liệu cũng chỉ ra rằng, trong quá trình phát triển, giai cấp công nhân có vai trò quan trọng trong việc thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình. Sự kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn trong nghiên cứu chủ nghĩa xã hội khoa học sẽ tạo ra một cái nhìn toàn diện và sâu sắc về các vấn đề xã hội.

2.1. Giai Cấp Công Nhân và Sứ Mệnh Lịch Sử

Giai cấp công nhân được xác định là lực lượng chủ yếu trong việc thực hiện sứ mệnh lịch sử của chủ nghĩa xã hội. Tài liệu nhấn mạnh rằng, sự phát triển của giai cấp công nhân không chỉ là kết quả của quá trình phát triển kinh tế mà còn là một phần không thể thiếu trong việc xây dựng xã hội công bằng, bình đẳng. Việc hiểu rõ về vai trò của giai cấp công nhân trong chủ nghĩa xã hội khoa học sẽ giúp sinh viên có cái nhìn sâu sắc hơn về các vấn đề liên quan đến đấu tranh giai cấp và xây dựng xã hội chủ nghĩa.

III. Phân Tích và Đánh Giá Tài Liệu Tham Khảo

Tài liệu tham khảo này không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn gắn liền với thực tiễn, giúp sinh viên phát triển kỹ năng tư duy và phân tích. Tài liệu đã đưa ra các câu hỏi thảo luận và bài tập thực hành để kích thích sự sáng tạo của sinh viên, từ đó nâng cao hiệu quả học tập. Đặc biệt, việc sử dụng các phương pháp học tập hiện đại trong tài liệu sẽ giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả hơn. Tài liệu cũng đã chỉ ra những thiếu sót và mong muốn nhận được ý kiến đóng góp từ độc giả để hoàn thiện hơn.

3.1. Giá Trị Thực Tiễn của Tài Liệu

Tài liệu tham khảo này mang lại giá trị thực tiễn cao cho sinh viên trong việc học tập và nghiên cứu chủ nghĩa xã hội khoa học. Việc tích hợp lý thuyết và thực tiễn trong tài liệu giúp sinh viên không chỉ nắm vững kiến thức mà còn có thể áp dụng vào thực tiễn xã hội. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay, khi mà các vấn đề xã hội ngày càng phức tạp và cần được giải quyết bằng tư duy khoa học và lý luận vững chắc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH ‫ﺱ‬Ω‫ﺲ‬ BÁO CÁO TỔNG KẾT TÀI LIỆU THAM KHẢO TÀI LIỆU HƢỚNG DẪN HỌC TẬP MÔN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC CHỦ BIÊN TS. CUNG THỊ TUYẾT MAI THS. NGUYỄN THỊ THANH NHIÊN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2020 NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.

HỒ CHÍ MINH ‫ﺱ‬Ω‫ﺲ‬ BÁO CÁO TỔNG KẾT TÀI LIỆU THAM KHẢO TÀI LIỆU HƢỚNG DẪN HỌC TẬP MÔN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC CHỦ BIÊN TS. CUNG THỊ TUYẾT MAI THS. NGUYỄN THỊ THANH NHIÊN THÀNH VIÊN THS. NGUYỄN QUỐC TOÀN THS.

DƢƠNG THỊ THANH HẬU THS. HỒ VIỆT HÀ THS. TRƢƠNG THỊ THÙY DUNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2020 LỜI NÓI ĐẦU Tài liệu này đƣợc biên soạn nhằm hai mục tiêu: (1) quán triệt tinh thần “tiếp tục đổi mới học tập lý luận chính trị trong hệ thống giáo dục kinh tế quốc dân” ở các văn bản: Kết luận 94-KL/TW ngày 28/3/2014 của Ban Bí thƣ; Hướng dẫn số 127HĐ/BTGTW ngày 30/6/2014, hƣớng dẫn thực hiện Kết luận 94-KL/TW ngày 28/3/2014 của Ban Bí thƣ và Kết luận 04-KL/BTGTW ngày 19/9/2017 của Ban Tuyên giáo Trung ương về việc triển khai thực hiện Kết luận 94-KL/TW ngày 28/3/2014 của Ban Bí thƣ; (2) giúp sinh viên vừa ôn luyện đƣợc các kiến thức cơ bản, hệ thống; vừa cập nhật tri thức mới, gắn với thực tiễn, phát huy tính sáng tạo, kỹ năng, phẩm chất ngƣời học; đáp ứng tốt các yêu cầu về đề thi mở. Nhằm thực hiện các mục tiêu trên, tài liệu đƣợc cấu trúc gồm 2 phần: PHẦN 1.

TÓM TẮT LÝ THUYẾT, bao gồm bảy chƣơng nội dung. Bảy chƣơng này trình bày các vấn đề cốt lõi, cơ bản của môn CNXH khoa học, đồng thời nhấn mạnh tính độc lập của môn học và cập nhật các biến đổi của tình hình KTXH thế giới và trong nƣớc. Ở mỗi chƣơng đều có các vấn đề thảo luận nhằm nâng cao tính thực tiễn và kích thích tƣ duy của sinh viên trong quá trình giảng dạy và học tập. CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM với hệ thống các câu hỏi đƣợc chọn lọc kỹ lƣỡng và có gợi ý đáp án, tạo điều kiện thuận lợi cho việc ôn tập của sinh viên.

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song chắc chắn tài liệu không tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi xin chịu trách nhiệm trƣớc độc giả và rất mong tiếp tục nhận đƣợc các ý kiến góp ý để tài liệu ngày càng hoàn thiện hơn. Mọi góp ý xin gửi về: TS. Cung Thị Tuyết Mai, Khoa Lý luận Chính trị, Trường Đại học Ngân hàng TP.

HCM, tầng 2, số 56 Hoàng Diệu 2, Linh Chiểu, Thủ Đức, TP.HCM, email: maictt@buh. Chủ biên TS. Cung Thị Tuyết Mai DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nội dung CNTB Chủ nghĩa tƣ bản CNXH Chủ nghĩa xã hội CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CSCN Cộng sản chủ nghĩa CNCS Chủ nghĩa cộng sản KTXH Kinh tế xã hội LLSX Lực lƣợng sản xuất NSLĐ Năng suất lao động QHSX Quan hệ sản xuất TBCN Tƣ bản chủ nghĩa TLSX Tƣ liệu sản xuất XHCN Xã hội chủ nghĩa DANH MỤC CÁC HỘP, HÌNH, BẢNG Bảng 1. Danh mục 42 tổ chức thuộc 16 tôn giáo đƣợc công nhận và cấp đăng ký hoạt động.

Tóm tắt số liệu về lực lƣợng lao động Việt Nam năm 2018. Sơ đồ phân kỳ hình thái CSCN theo K. Hai kiểu quá độ lên CNXH. Bộ máy Nhà nƣớc theo Hiến pháp 2013.

Cơ cấu nền kinh tế từ phía cung (%). Lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc hàng năm phân theo nghề nghiệp và theo vị thế việc làm (nghìn ngƣời). Tỷ trọng ngƣời lao động có việc làm theo nhóm mức sống ngũ phân vị và nghề nghiệp năm 2018 (%). Tỷ trọng ngƣời lao động làm việc trong ba khu vực kinh tế theo nhóm mức sống ngũ phân vị (%).

Quy mô và phân bố dân số các DTTS ở Việt Nam 2009-2019. Bản đồ phân bố 53 dân tộc thiểu số ở Việt Nam. Tình hình lao động và việc làm các DTTS ở Việt Nam. 88 MỤC LỤC PHẦN 1.

NHẬP MÔN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC. MỤC TIÊU CHƢƠNG. NỘI DUNG CHƢƠNG. Dẫn nhập về CNXH.

CNXH không tƣởng. Các giai đoạn hình thành và phát triển. Giá trị và những hạn chế của CNXH không tƣởng. CNXH khoa học.

Cách tiếp cận. Điều kiện ra đời. Vai trò của K. Các giai đoạn hình thành và phát triển.

Đối tƣợng, phƣơng pháp và ý nghĩa nghiên cứu môn CNXH khoa học. Đối tƣợng nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Ý nghĩa của việc nghiên cứu.

22 VẤN ĐỀ THẢO LUẬN. 23 TÀI LIỆU THAM KHẢO. SỨ MỆNH LỊCH S CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN. MỤC TIÊU CHƢƠNG.

NỘI DUNG CHƢƠNG. Quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin về giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân. Khái niệm và đặc điểm của giai cấp công nhân. Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân.

Những điều kiện quy định và thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân. Giai cấp công nhân và thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân hiện nay. Giai cấp công nhân hiện nay. Thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trên thế giới hiện nay.

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam. Đặc điểm của giai cấp công nhân Việt Nam. Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam trong các thời kỳ cách mạng. Phƣơng hƣớng và một số giải pháp chủ yếu xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay.

35 VẤN ĐỀ THẢO LUẬN. 36 TÀI LIỆU THAM KHẢO. CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI. MỤC TIÊU CHƢƠNG.

NỘI DUNG CHƢƠNG. CNXH – giai đoạn đầu của hình thái kinh tế - xã hội CSCN. Điều kiện ra đời của CNXH. Những đặc trƣng cơ bản của CNXH.

Thời kỳ quá độ lên CNXH. Tính tất yếu và khách quan của thời kỳ quá độ lên CNXH. Đặc điểm của thời kỳ quá độ lên CNXH. Quá độ lên CNXH ở Việt Nam.

Quá độ lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN. Những đặc trƣng của CNXH và phƣơng hƣớng xây dựng CNXH ở Việt Nam. 44 VẤN ĐỀ THẢO LUẬN. 46 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

DÂN CHỦ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VÀ NHÀ NƢỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA. MỤC TIÊU CHƢƠNG. NỘI DUNG CHƢƠNG. Dân chủ và dân chủ XHCN.

Dân chủ và sự ra đời, phát triển của dân chủ. Dân chủ XHCN. Nhà nƣớc XHCN. Sự ra đời, bản chất, chức năng của nhà nƣớc XHCN.

Mối quan hệ giữa dân chủ XHCN và nhà nƣớc XHCN. Dân chủ XHCN và Nhà nƣớc pháp quyền XHCN ở Việt Nam. Dân chủ XHCN Việt Nam. Nhà nƣớc pháp quyền XHCN Việt Nam.

57 VẤN ĐỀ THẢO LUẬN. 61 TÀI LIỆU THAM KHẢO. CƠ CẤU XÃ HỘI - GIAI CẤP VÀ LIÊN MINH GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI. MỤC TIÊU CHƢƠNG.

NỘI DUNG CHƢƠNG. Cơ cấu xã hội – giai cấp trong thời kỳ quá độ lên CNXH. Khái niệm và vị trí của cơ cấu xã hội – giai cấp trong cơ cấu xã hội. Sự biến đổi có tính quy luật của cơ cấu xã hội – giai cấp trong thời kỳ quá độ lên CNXH.

Liên minh giai tầng trong thời kỳ quá độ lên CNXH. Cơ cấu xã hội – giai cấp và liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam. Cơ cấu xã hội – giai cấp trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam. Liên minh giai tầng trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam.

73 VẤN ĐỀ THẢO LUẬN. 79 TÀI LIỆU THAM KHẢO. VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ TÔN GIÁO TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI. MỤC TIÊU CHƢƠNG.

NỘI DUNG CHƢƠNG. Dân tộc trong thời kỳ quá độ lên CNXH. Khái niệm, đặc trƣng cơ bản của dân tộc. Chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề dân tộc.

Dân tộc và quan hệ dân tộc ở Việt Nam. Tôn giáo trong thời kỳ quá độ lên CNXH. Chủ nghĩa Mác - Lênin về tôn giáo. Tôn giáo ở Việt Nam và chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nƣớc hiện nay.

Quan hệ giữa dân tộc và tôn giáo ở Việt Nam. 101 VẤN ĐỀ THẢO LUẬN. 104 TÀI LIỆU THAM KHẢO. GIA ĐÌNH TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI.

MỤC TIÊU CHƢƠNG. NỘI DUNG CHƢƠNG. Khái niệm, vị trí và chức năng của gia đình. Khái niệm gia đình.

Vị trí của gia đình trong xã hội. Chức năng cơ bản của gia đình. Cơ sở xây dựng gia đình trong thời kỳ quá độ lên CNXH. Cơ sở kinh tế - xã hội.

Cơ sở chính trị - xã hội. Chế độ hôn nhân tiến bộ. Xây dựng gia đình ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên CNXH. Sự biến đổi của gia đình Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên CNXH.

Phƣơng hƣớng cơ bản để xây dựng và phát triển gia đình Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên CNXH. 116 VẤN ĐỀ THẢO LUẬN. 117 TÀI LIỆU THAM KHẢO. CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM.

TÓM TẮT LÝ THUYẾT CHƢƠNG 1. NHẬP MÔN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC A. MỤC TIÊU CHƢƠNG Nghiên cứu chƣơng này giúp sinh viên có kiến thức cơ bản về sự ra đời, các giai đoạn phát triển; đối tƣợng, phƣơng pháp và ý nghĩa của việc học tập, nghiên cứu CNXH khoa học, một trong ba bộ phận hợp thành chủ nghĩa Mác – Lênin. Từ đó, góp phần làm cho sinh viên có thái độ tích cực với việc học tập các môn lý luận chính trị.

NỘI DUNG CHƢƠNG 1. Dẫn nhập về CNXH Chủ nghĩa là hệ thống những quan điểm, ý thức, tƣ tƣởng làm thành cơ sở lí thuyết chi phối, hƣớng dẫn hoạt động của con ngƣời theo định hƣớng nào đó. Về mặt từ nguyên, từ chủ nghĩa có thể là yếu tố ghép trƣớc cấu tạo nên một số danh từ nhƣ: chủ nghĩa duy vật, chủ nghĩa duy tâm, chủ nghĩa nhân đạo, CNTB… hoặc cũng có thể là yếu tố ghép sau cấu tạo nên một số tính từ nhƣ TBCN, XHCN… Nhƣ vậy, chủ nghĩa là một hình thái ý thức của con ngƣời phản ánh thế giới hiện thực, nó bắt nguồn và phản ánh điều kiện sinh hoạt vật chất của một xã hội nhất định.