Luận văn thạc sĩ về động từ 'смотреть', 'глядеть', 'видеть' và tương đương trong tiếng Việt

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ulis các động từ смотреть глядеть видеть có tiếp đầu tố trong tiếng nga và các đơn vị tương, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Đỗ Thị Quyên
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thị Thanh Hà
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội Viện Ngoại Ngữ
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ Nga
• Đề tài: Русские префиксальные глаголы “смотреть, глядеть, видеть” и их эквиваленты во вьетнамском языке (Các động từ «смотреть, глядеть, видеть» có tiếp đầu tố trong tiếng Nga và các đơn vị tương đương trong tiếng Việt)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về động từ tiếng Nga và tương đương tiếng Việt

Động từ trong tiếng Nga đóng vai trò quan trọng trong việc diễn đạt ý nghĩa và cảm xúc. Việc nghiên cứu các động từ như «смотреть», «глядеть», «видеть» không chỉ giúp hiểu rõ ngữ pháp mà còn giúp tìm ra các tương đương trong tiếng Việt. Các động từ này có nhiều cách sử dụng khác nhau, từ việc chỉ hành động nhìn đơn giản đến những sắc thái phức tạp hơn trong giao tiếp.

1.1. Đặc điểm ngữ pháp của động từ tiếng Nga

Động từ tiếng Nga có nhiều hình thức và cách chia khác nhau. Chúng có thể được chia theo thời gian, thể và cách sử dụng. Việc nắm rõ các quy tắc này là cần thiết để dịch chính xác sang tiếng Việt.

1.2. Tương đương động từ trong tiếng Việt

Trong tiếng Việt, các động từ tương đương với «смотреть», «глядеть», «видеть» thường là «nhìn», «thấy». Tuy nhiên, cách sử dụng và ngữ cảnh có thể khác nhau, điều này tạo ra thách thức trong việc dịch.

II. Vấn đề trong việc dịch động từ tiếng Nga sang tiếng Việt

Việc dịch động từ tiếng Nga sang tiếng Việt gặp nhiều khó khăn do sự khác biệt về ngữ pháp và ngữ nghĩa. Các động từ có thể mang nhiều sắc thái khác nhau, và không phải lúc nào cũng có một từ tương đương chính xác trong tiếng Việt. Điều này đòi hỏi người dịch phải có kiến thức sâu rộng về cả hai ngôn ngữ.

2.1. Sự khác biệt trong ngữ nghĩa

Nhiều động từ tiếng Nga có thể có nhiều nghĩa khác nhau tùy thuộc vào ngữ cảnh. Ví dụ, «смотреть» có thể chỉ hành động nhìn đơn giản, nhưng cũng có thể mang nghĩa sâu sắc hơn trong một số tình huống.

2.2. Thách thức trong việc chọn từ tương đương

Việc chọn từ tương đương trong tiếng Việt không chỉ dựa vào nghĩa đen mà còn phải xem xét ngữ cảnh và sắc thái cảm xúc. Điều này có thể dẫn đến việc dịch không chính xác nếu không hiểu rõ ngữ cảnh.

III. Phương pháp nghiên cứu động từ tiếng Nga

Nghiên cứu động từ tiếng Nga cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau để có cái nhìn toàn diện. Các phương pháp này bao gồm phân tích ngữ pháp, so sánh ngữ nghĩa và nghiên cứu ngữ cảnh sử dụng. Việc áp dụng các phương pháp này sẽ giúp hiểu rõ hơn về cách sử dụng động từ trong tiếng Nga.

3.1. Phân tích ngữ pháp động từ

Phân tích ngữ pháp giúp xác định cách chia động từ, các hình thức và quy tắc sử dụng. Điều này rất quan trọng để dịch chính xác sang tiếng Việt.

3.2. So sánh ngữ nghĩa giữa hai ngôn ngữ

So sánh ngữ nghĩa giúp nhận diện các sắc thái khác nhau của động từ trong tiếng Nga và tiếng Việt. Việc này giúp người dịch có thể chọn lựa từ ngữ phù hợp nhất.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu động từ tiếng Nga

Nghiên cứu động từ tiếng Nga không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc giảng dạy và học tập. Việc hiểu rõ cách sử dụng động từ sẽ giúp người học giao tiếp hiệu quả hơn trong tiếng Nga và tiếng Việt.

4.1. Ứng dụng trong giảng dạy tiếng Nga

Việc áp dụng các kiến thức về động từ vào giảng dạy sẽ giúp học viên nắm vững ngữ pháp và cách sử dụng trong giao tiếp hàng ngày.

4.2. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong việc biên soạn tài liệu học tập, giúp người học có nguồn tài liệu phong phú và chính xác hơn.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu động từ tiếng Nga

Nghiên cứu động từ tiếng Nga và tương đương trong tiếng Việt là một lĩnh vực quan trọng và cần thiết. Việc hiểu rõ các động từ sẽ giúp cải thiện khả năng giao tiếp và dịch thuật. Tương lai của nghiên cứu này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều giá trị cho cả người học và người dạy.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu

Nghiên cứu động từ không chỉ giúp hiểu rõ ngôn ngữ mà còn giúp phát triển kỹ năng giao tiếp và dịch thuật.

5.2. Hướng phát triển trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các động từ và cách sử dụng của chúng trong ngữ cảnh khác nhau để nâng cao chất lượng dịch thuật và giảng dạy.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ХАНОЙСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ УНИВЕРСИТЕТ ИНСТИТУТ ИНОСТРАННЫХ ЯЗЫКОВ ПОСЛЕВУЗОВСКИЙ ФАКУЛЬТЕТ ДО ТХИ КУЕН РУССКИЕ ПРЕФИКСАЛЬНЫЕ ГЛАГОЛЫ “СМОТРЕТЬ, ГЛЯДЕТЬ, ВИДЕТЬ” И ИХ ЭКВИВАЛЕНТЫ ВО ВЬЕТНАМСКОМ ЯЗЫКЕ Các động từ «смотреть, глядеть, видеть» có tiếp đầu tố trong tiếng Nga và các đơn vị tương đương trong tiếng Việt ДИССЕРТАЦИЯ на соискание учѐной степени магистра филологических наук Специальность: 60.02 - Русский язык ХАНОЙ - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ХАНОЙСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ УНИВЕРСИТЕТ ИНСТИТУТ ИНОСТРАННЫХ ЯЗЫКОВ ДО ТХИ КУЕН ĐỖ THỊ QUYÊN РУССКИЕ ПРЕФИКСАЛЬНЫЕ ГЛАГОЛЫ “СМОТРЕТЬ, ГЛЯДЕТЬ, ВИДЕТЬ” И ИХ ЭКВИВАЛЕНТЫ ВО ВЬЕТНАМСКОМ ЯЗЫКЕ Các động từ «смотреть, глядеть, видеть» có tiếp đầu tố trong tiếng Nga và các đơn vị tương đương trong tiếng Việt ДИССЕРТАЦИЯ на соискание учѐной степени магистра филологических наук Специальность: 60. Нгуен Тхи Тхань Ха ХАНОЙ - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Исполнитель До Тхи Куен i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 47 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 72 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Это совсем не простое дело, так как оно 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. В первой главе «Префиксальные глаголы в русском языке» 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.е они не закрепляются за какой – 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. В отдельных глаголах выделяется также префикс противо- – (противодействовать, противостоять), а окказиональные глаголы могут образовываться с помощью префикс 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 2) префиксы, 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] представленные двумя морфами, из которых один оканчивается на согласную, а другой – на гласную |о|: в-/во-, вз-/взо-, воз-/возо-, из-/изо- , над-/надо-, низ-/низо-, об-/обо-, om-/omo-, под-/подо-, пред-/предо-, раз- /разо-, с-/co-. Если за префиксальным морфом следует сочетание двух (реже трех) 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. В зависимости от того, как распределяются префиксальные морфы 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. вомни; аналогично: измять, обжать, обмять, отжать, 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Перечисленные формы начинаются сочетанием двух согласных (в стлать – трех 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. надсматривать Глагол надсматривать (НСВ) над кем-чем-либо, за кем-чем-либо 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Например: Он недоверчиво и даже враждебно осмотрел Михаила 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. подсматривать - подсмотреть 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. просматривать - просмотреть что? (журнал, газету, статью, отчет) Например: 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. рассматривать (нсв) кого? (человека, незнакомца); что? (лицо, книгу, карту, схему, рисунок, картину, альбом, местность, витрину, фотографию); в чѐм? (в книге, в альбоме); на чѐм? (на картинке, на карте) 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. рассматривать - рассмотреть (чаще СВ) что? (заявление, просьбу, жалобу, вопрос, проблему, документ, проект); где? (в министерстве, в комиссии, на заседании, на конференции, на съезде); как? (внимательно, тщательно, объективно, беспристрастно, быстро, немедленно); в качестве субъекта: (директор, председатель чего-либо, секретарь чего-либо; 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Пушкин) 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. осматриваться - осмотреться Глагол осматриваться - осмотреться (чаще СВ) имеет следующие значения: 24 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 2) присматриваться - присмотреться к чему: Привыкнуть к кому- чему-либо, часто видя, встречая (к красоте, к пейзажу) Например: 25 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. взглянуть (СВ) на кого? (на девушку, на ребенка, на него, на нее); на что? (на часы, на доску, на цену) 26 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. выглядывать - выглянуть откуда? (из окна, из-за двери, из-под кровати); куда? (на улицу, в коридор, во двор, в сад) Например: 27 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Арсеньев) 28 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 29 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 30 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Например: 31 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 32 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 33 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 34 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Во первой главе настоящей работы нами перечислены и проанализированы 20 глаголов, мотивированных глаголом "смотреть" (посмотреть, высмотреть, досмотреть, надсматривать, недосмотреть, осмотреть, пересмотреть, подсмотреть, предусмотреть, присмотреть, просмотреть, рассмотреть, 35 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 36 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. - ―Họ nhìn anh và thấy anh hơn hẳn tất cả bọn họ, vì trong mắt anh ngời lên bao nhiêu sức mạnh và nhiệt tình sôi nổi (Переводчик Као Суан Хао).- Con bé gườm gườm nhìn Liônka, lấy tay quyệt nước mắt trên mặt, rồi lại thở dài nói (Переводчик Као Суан Хао).- Đến chiều tối trở về làng, thấy cái hố bom, đêm hôm ấy cháu trở lại thành phố (Переводчик Нгуен Зуй Бинь). Глагол посмотреть в 37 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] этих предложениях передаѐтся эквивалентными единицами вьетнамского языка «nhìn», «thấy». Горький, ―Старуха Изергиль‖) - Tôi nhìn mặt bà lão (Переводчик Као Суан Хао).- Tôi nhìn ra cửa sổ và qua những cành tần bì, tôi thấy: Cả dòng sông xanh biếc dưới ánh trăng, anh mặc sơ mi trắng, chiếc thắt lưng rộng bản buông thõng hai đầu xuống một bên sườn, một chân anh đứng trong thuyền, chân kia ghếch lên bờ (Переводчик Као Суан Хао).- Bà lão im lặng và nhìn ra thảo nguyên, nơi bóng tối mỗi lúc một dày đặc lại.- Bỏ cái bị trên vai xuống, Liônka gối đầu lên đấy và nhìn một lát lên trời qua đám lá rồi ngủ thiếp đi, được những bụi cây rậm rạp và bóng của hàng rào đan mắt cáo che khỏi mặt 38 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] người qua đường (Переводчик Као Суан Хао). Сочетание «посмотреть во что» в названных примерах переводится эквивалентами «nhìn…, nhìn ra…, nhìn lên…». - Con đường Thiên Sơn vẫn ầm ì tiếng máy như mọi khi. Xe hơi chạy nối đuôi nhau từng đoàn, nhưng tôi cứ cố nhìn cho ra được một chiếc xe của trạm nhà. Cuối cùng tôi giơ tay lên. 39 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. –Tìm chỗ khác mà chuồn đi, nếu không thì dù thân nhau thật, tôi vẫn bắt buộc phải cho cậu một trận nên thân – nói xong, Ăng-đơ-rây chạy như bay xuống dốc. - Có thể nào một đống phân bẩn như thế lại dính vào hàng ngũ chúng ta! Không sao kiểm tra hết được. Trông chúng, người ta tưởng như chúng cũng chiến đấu vì cách mạng. Thật ra, chính vì chúng mà bùn vấy cả lên mặt chúng ta. Dù sao thấy vậy cũng đau lòng. Chuyện đó cho đến bây giờ mình cũng không quên được . 40 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Горький, ―Старуха Изергиль‖)- Bà lão bắt đầu suy nghĩ về việc những người hùng dũng và người đẹp biến đi đâu, vừa suy nghĩ vừa chăm chú nhìn khắp thảo nguyên tối thẫm, như để tìm trong đó câu trả lời. - Thế trong xe không có món gì uống à?- Người lúc nẫy đến xem xét chiếc xe hỏi. - Rồi dường như suốt đời vẫn làm nghề đánh xe ngựa, chị bắt đầu xem xét chiếc briska ra dáng thông thạo lắm, dùng chân lay thử xem moyơ bánh xe có ăn khít với trục không. – Đám người vẫn không một ai nhúc nhích. Rai-ép xki chăm chú, thân yêu nhìn các bạn chiến đấu của mình một lần nữa từ đầu đến chân. 41 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] (Чингиз Айтматов, ―Белый параход‖) – Ông chăm chú xem lưỡi và họng thằng bé. Ông bắt mạch một lúc lâu: bằng phép màu gì không rõ, với những ngón tay cứng đanh, nâu sạm vì làm công việc thô sơ, ông nhận biết nhịp tim đập trong cánh tay nóng rực, đẫm mồ hôi của thằng bé. Сочетание «осматривать кого-что», употребляющийся в первом значении «двигаясь, знакомиться с чем-либо», представлен примерами 1, 5 и передаѐтся эквивалентами «nhìn khắp…, xem…»; во втором значении «знакомиться с состоянием кого-чего-либо, обследовать с целью выяснить состояние, устранить дефекты» это сочетание представлен примерами 2, 3 и передаѐтся эквивалентами «xem xét…,»; в третьем значении «ознакомиться, окинув взглядом» это сочетание представлен примером 4 и передаѐтся эквивалентами «nhìn …từ đầu đến chân». - Lũ phỉ hiện ra rất nhanh, rồi cũng biến đi rất nhanh. Bọn chúng có tai mắt rình mò khắp nơi. Những cặp mắt cú vọ ấy đã nhìn như xoáy vào trụ sở Xô-viết tổng mà lão thầy tu và bọn cu-lắc thường rình mò . Приведѐнный пример показывает, что перевод сочетания «подсматривать за кем: тайком наблюдать за кем-чем-либо, стараясь 42 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Сочетание «подсматривать за кем» в названных примерах переводится эквивалентами «nhìn như xoáy…». - Bọn chúng có tai mắt rình mò khắp nơi. Những cặp mắt cú vọ ấy đã nhìn như xoáy vào trụ sở Xô-viết tổng mà lão thầy tu và bọn cu-lắc thường rình mò).- Kế hoạch giải thoát kỷ Đêvôn ở trong vùng Lipnư đã được bọn phát xít nghiên cứu rất tỉ mỉ. Nhưng cũng như mọi kế hoạch phức tạp nhất, nó cũng dễ bị phá vỡ. Chỉ cần không tính trước một chi tiết vụn vặt, thế là kế hoạch đổ vỡ. 2) Шацкий, виновато улыбаясь, начал объяснять, что именно такой дикий поступок с молоком и самоваром наверняка не 43 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.- Sátxki cười với vẻ biết lỗi, giải thích rằng chính cái hành động man rợ đối với sữa và ấm xamôva chắc chắn là điều bọn phát xít chưa tính đến trong kế hoạch của chúng và vì thế nó tất sẽ phá vỡ kế hoạch đó và cứu vớt toàn thể nhân loại. Глагол предусмотреть в этих предложениях передаѐтся эквивалентными единицами вьетнамского языка «tính đến», «tính trước». – Xta-nít-xlap mang tôi theo làm cần vụ theo yêu cầu của bố hắn. Một thời gian đầu ở nhà vô sự. Nhưng không biết từ lúc nào Phơ-răng-xoa-dơ lại lọt vào mắt các quan lớn. Họ gọi Phơ-răng-xoa- dơ lên hầu hạ lão bá tước. Thế là nhà tôi dọn lên ở cái phòng xép trong lâu đài. Lão này hình như ốm quanh năm, hắn bắt vợ tôi hầu hạ cả đêm . Từ dạo ấy, tôi cảm thấy vợ tôi kém vui, có lẽ có chuyện gì làm cô ta khó chịu. 44 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.