Nghiên cứu sự biến đổi chỉ tiêu lâm sàng và điều trị viêm tử cung ở lợn nái bằng chế phẩm thảo dược

Luận văn thạc sĩ y tế nghiên cứu vnua nghiên cứu sự biến đổi một số chỉ tiêu lâm sàng vi khuẩn học và thử nghiệm điều trị bệnh viêm, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Cao Thị Thanh Hằng
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Văn Thanh
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên cứu sự biến đổi một số chỉ tiêu lâm sàng, vi khuẩn học và thử nghiệm điều trị bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục các từ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.6.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.6.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.6.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.6.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.6.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.7. Tổng quan tài liệu
• 1.7.1. Bệnh viêm tử cung ở lợn nái (Mestritis)
• 1.7.2. Nguyên nhân gây viêm tử cung
• 1.7.3. Triệu chứng của bệnh viêm tử cung
• 1.7.4. Chẩn đoán viêm tử cung ở lợn nái
• 1.7.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái sau đẻ
• 1.7.6. Hậu quả của bệnh viêm tử cung
• 1.8. Biện pháp phòng bệnh viêm tử cung ở lợn nái
• 1.9. Tình hình nghiên cứu bệnh viêm tử cung ở lợn trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.9.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.9.2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam
• 1.10. Tình hình nghiên cứu và sử dụng sản phẩm thảo dược trên thế giới và Việt Nam
• 1.10.1. Tình hình nghiên cứu và sử dụng sản phẩm thảo dược trên thế giới
• 1.10.2. Tình hình nghiên cứu và sử dụng sản phẩm thảo dược ở Việt Nam
• 1.11. Chế phẩm có nguồn gốc thảo dược được điều trị trong bệnh viêm tử cung lợn nái
• 1.11.1. Cây Mò hoa trắng
• 1.11.2. Cây Tô mộc
• 1.11.3. Cây Sài đất
• 1.11.4. Cây Huyền diệp
• 1.12. Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.12.1. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 1.12.2. Nội dung nghiên cứu
• 1.13. Khảo sát tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái sinh sản
• 1.14. Nghiên cứu ảnh hưởng của một số yếu tố đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung
• 1.15. Xác định sự biến đổi của một số chỉ tiêu lâm sàng bao gồm: Thân nhiệt, tần số tim đập, tần số hô hấp, dịch rỉ viêm (mầu sắc, mùi ), phản ứng đau, mức độ tiêu thụ thức ăn của lợn nái mắc viêm tử cung
• 1.16. Xác định sự biến đổi của một số vi khuẩn hiếu khí thường gặp trong dịch viêm tử cung
• 1.17. Thử nghiệm điều trị bệnh viêm tử cung bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược và theo dõi chỉ tiêu tỷ lệ khỏi, thời gian khỏi và khả năng sinh sản của lợn nái sau khi khỏi bệnh
• 1.18. Phương pháp nghiên cứu
• 1.18.1. Điều tra phỏng vấn
• 1.18.2. Quan sát, mô tả
• 1.18.3. Chu kỳ lứa đẻ
• 1.18.4. Can thiệp bằng tay
• 1.18.5. Các chỉ tiêu lâm sàng
• 1.18.6. Phương pháp vi khuẩn học
• 1.18.7. Phương pháp làm kháng sinh đồ
• 1.18.8. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 1.18.9. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.19. Kết quả và thảo luận
• 1.19.1. Kết quả khảo sát tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại tại khu vực đồng bằng sông Hồng
• 1.19.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại
• 1.19.2.1. Ảnh hưởng của lứa đẻ đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái
• 1.19.2.2. Ảnh hưởng của yếu tố mùa vụ đến tỷ lệ lợn nái mắc bệnh viêm tử cung
• 1.19.2.3. Ảnh hưởng của việc can thiệp bằng tay đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại
• 1.19.2.4. Ảnh hưởng của số con sinh ra/ổ đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại
• 1.19.2.5. Ảnh hưởng của thời gian đẻ đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại
• 1.19.3. Sự biến đổi một số chỉ tiêu lâm sàng khi lợn nái mắc bệnh viêm tử cung
• 1.19.4. Kết quả phân lập và giám định thành phần, tính mẫn cảm với một số thuốc kháng sinh của các vi khuẩn phân lập được từ dịch đường sinh dục lợn nái bình thường và bệnh lý
• 1.19.5. Kết quả xác định sự biến đổi tổng số vi khuẩn hiếu khí có trong dịch tử cung của lợn nái
• 1.19.6. Kết quả phân lập và giám định thành phần vi khuẩn trong dịch đường âm đạo, tử cung của lợn nái
• 1.19.7. Kết quả xác định tính mẫn cảm của các vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm đường sinh dục lợn nái với một số thuốc kháng sinh thông dụng
• 1.19.8. Kết quả xác định tính mẫn cảm của tập đoàn vi khuẩn có trong dịch viêm đường sinh dục lợn nái với một số thuốc kháng sinh thông dụng
• 1.19.9. Kết quả điều trị thử nghiệm bệnh viêm tử cung bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược
• 1.19.9.1. Kết quả xác định khả năng ức chế in vitro của chế phẩm có nguồn gốc thảo dược với các loại vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm đường sinh dục lợn nái
• 1.19.9.2. Kết quả xác định khả năng ức chế in vitro của chế phẩm có nguồn gốc thảo dược với tập đoàn vi khuẩn có trong dịch viêm đường sinh dục lợn nái
• 1.19.9.3. Kết quả thử nghiệm điều trị bệnh viêm tử cung lợn bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược
• 1.19.9.4. Kết quả đánh giá khả năng sinh sản của lợn nái sau khi điều trị khỏi bệnh viêm tử cung bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược
• 1.20. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu điều trị viêm tử cung ở lợn nái bằng thảo dược

Bệnh viêm tử cung ở lợn nái là một trong những vấn đề nghiêm trọng trong chăn nuôi lợn, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và hiệu quả kinh tế. Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu các phương pháp điều trị hiệu quả, đặc biệt là việc sử dụng thảo dược. Việc áp dụng thảo dược không chỉ giúp giảm thiểu tác dụng phụ của kháng sinh mà còn nâng cao sức khỏe cho lợn nái.

1.1. Tình hình bệnh viêm tử cung ở lợn nái hiện nay

Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái đang gia tăng, đặc biệt trong các trang trại chăn nuôi lớn. Các yếu tố như lứa đẻ, mùa vụ và can thiệp bằng tay đều có ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh.

1.2. Tác động của viêm tử cung đến năng suất sinh sản

Viêm tử cung làm giảm số lứa đẻ và khả năng sinh sản của lợn nái. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận mà còn gây ra thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi.

II. Vấn đề và thách thức trong điều trị viêm tử cung ở lợn nái

Việc điều trị viêm tử cung chủ yếu dựa vào kháng sinh, nhưng điều này dẫn đến nhiều vấn đề như kháng thuốc và tồn dư kháng sinh trong sản phẩm chăn nuôi. Cần tìm kiếm các phương pháp điều trị an toàn và hiệu quả hơn.

2.1. Những hạn chế của việc sử dụng kháng sinh

Kháng sinh có thể gây ra tình trạng kháng thuốc, làm giảm hiệu quả điều trị và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Việc này đang trở thành một thách thức lớn trong ngành thú y.

2.2. Nhu cầu tìm kiếm giải pháp thay thế

Cần thiết phải nghiên cứu và phát triển các sản phẩm thảo dược có khả năng điều trị viêm tử cung mà không gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng.

III. Phương pháp điều trị viêm tử cung bằng thảo dược hiệu quả

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các chế phẩm thảo dược có thể điều trị viêm tử cung ở lợn nái với hiệu quả cao. Các thành phần tự nhiên trong thảo dược giúp kháng viêm và tăng cường sức đề kháng.

3.1. Các loại thảo dược được nghiên cứu

Một số loại thảo dược như cây Mò hoa trắng, cây Tô mộc và cây Sài đất đã được nghiên cứu và cho thấy hiệu quả trong việc điều trị viêm tử cung.

3.2. Cơ chế tác động của thảo dược

Thảo dược hoạt động bằng cách giảm viêm, tăng cường miễn dịch và cải thiện tình trạng sức khỏe tổng thể của lợn nái.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc sử dụng thảo dược trong điều trị viêm tử cung mang lại hiệu quả cao, với tỷ lệ khỏi bệnh đạt 100% và thời gian điều trị ngắn.

4.1. Tỷ lệ khỏi bệnh và thời gian điều trị

Thời gian điều trị trung bình là 4,76 ngày, cho thấy thảo dược có hiệu quả tương đương với kháng sinh nhưng an toàn hơn.

4.2. Khả năng sinh sản sau điều trị

Khả năng sinh sản của lợn nái sau khi điều trị bằng thảo dược cao hơn so với nhóm sử dụng kháng sinh, với tỷ lệ có thai lần phối đầu đạt 92%.

V. Kết luận và triển vọng tương lai trong điều trị viêm tử cung

Nghiên cứu đã chứng minh rằng thảo dược là một giải pháp tiềm năng trong điều trị viêm tử cung ở lợn nái. Cần tiếp tục nghiên cứu để phát triển các sản phẩm thảo dược hiệu quả hơn.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu thảo dược

Nghiên cứu thảo dược không chỉ giúp cải thiện sức khỏe cho lợn mà còn bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

5.2. Định hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần mở rộng nghiên cứu để phát triển các sản phẩm thảo dược mới, đồng thời đánh giá hiệu quả và an toàn của chúng trong điều trị viêm tử cung.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi lợn nái ngoại sinh sản giữ vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng con giống và phát triển kinh tế nông nghiệp tại Việt Nam. Tuy nhiên, bệnh viêm tử cung sau sinh đang là một trong những rủi ro sản khoa nghiêm trọng nhất, gây sụt giảm mạnh năng suất sinh sản và kéo dài khoảng cách lứa đẻ. Tình trạng viêm nhiễm đường sinh dục ở lợn mẹ còn làm suy giảm chất lượng sữa, khiến tỷ lệ tiêu chảy ở lợn con theo mẹ tăng cao lên đến 68,01%. Thực trạng điều trị hiện nay phần lớn vẫn phụ thuộc vào kháng sinh tổng hợp, dẫn đến nguy cơ tồn dư hóa chất trong thực phẩm và thúc đẩy sự xuất hiện của các chủng vi sinh vật kháng thuốc.

Đề tài được triển khai nhằm mục tiêu xác định chính xác thực trạng dịch tễ, khảo sát các yếu tố nguy cơ, nhận diện sự biến đổi các chỉ tiêu sinh lý - vi sinh học và đánh giá hiệu quả điều trị bệnh viêm tử cung bằng chế phẩm thảo dược tự nhiên dạng huyền phù. Nghiên cứu được thực hiện trên quy mô 934 lợn nái ngoại thuộc hai giống thuần Yorkshire và Landrace tại 15 trang trại chăn nuôi tập trung thuộc 5 tỉnh đồng bằng sông Hồng gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Dương, Nam Định và Hưng Yên trong khoảng thời gian từ tháng 6/2019 đến tháng 5/2020.

Kết quả ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trung bình trong khu vực ở mức 30,83%, dao động từ 22,73% đến 36,92%. Việc ứng dụng thành công chế phẩm chiết xuất từ nguồn dược liệu bản địa đã mang lại tỷ lệ khỏi bệnh 100% với thời gian điều trị trung bình 4,76 ngày, phục hồi tỷ lệ có thai sau phối giống lần đầu đạt 92,00%. Đây là tiền đề khoa học thực tiễn vững chắc nhằm xây dựng giải pháp thú y xanh, loại bỏ hoàn toàn việc sử dụng kháng sinh điều trị cục bộ trong chăn nuôi nái công nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp giữa lý thuyết bệnh học sản khoa gia súc và dược lý học thảo dược thực nghiệm. Quá trình bệnh lý viêm tử cung ở lợn nái được phân loại theo ba mức độ tổn thương giải phẫu bao gồm: viêm nội mạc tử cung cấp tính hoặc có màng giả, viêm cơ tử cung và viêm tương mạc tử cung. Khi niêm mạc tử cung bị tổn thương do vi khuẩn xâm nhập qua cổ tử cung mở sau khi sinh, các tế bào nội mạc sẽ tăng cường giải phóng chất trung gian hóa học Prostaglandin F2α (PGF2α). Nồng độ PGF2α tăng cao làm tiêu biến thể vàng buồng trứng, khiến hàm lượng Progesterone sụt giảm mạnh và làm tăng trương lực co bóp tử cung, dẫn đến nguy cơ sảy thai hoặc chết lưu thai. Đồng thời, nội độc tố từ các vi khuẩn Gram âm như Escherichia coli ức chế trực tiếp tuyến yên tiết hormone kích sữa Prolactin, gây nên hội chứng viêm tử cung - viêm vú - mất sữa (hội chứng MMA).

Về mặt dược lý trị liệu, đề tài khai thác cơ chế hiệp đồng tác dụng của tổ hợp phytoncid, flavonoid, alcaloid, tannin và saponin chiết xuất từ 5 loài cây thuốc: Mò hoa trắng (Clerodendrum philippinum), Tô mộc (Caesalpinia sappan), Đơn đỏ (Excoecaria cochinchinensis), Sài đất (Wedelia chinensis) và Huyền diệp (Polyalthia longifolia). Các hoạt chất này có khả năng phá hủy màng tế bào vi khuẩn, chống phù nề mô viêm và kích thích tái tạo biểu mô tử cung mà không gây hiện tượng nhờn thuốc. Bình thường thân nhiệt lợn nái duy trì ở mức 38,0 - 38,5°C, nhưng khi ổ viêm phát triển, thân nhiệt sẽ tăng từ 1,5 đến 2,0°C cùng với sự biến đổi sâu sắc của công thức dịch rỉ viêm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu dịch tễ học thu thập từ 934 lợn nái ngoại tại 15 cơ sở chăn nuôi và 30 mẫu bệnh phẩm dịch đường sinh dục (gồm 15 mẫu lợn khỏe mạnh sau đẻ 72 giờ và 15 mẫu lợn nái mắc bệnh viêm tử cung). Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng để đảm bảo tính đại diện cho các điều kiện tiểu khí hậu, quy trình dinh dưỡng và kỹ thuật chăm sóc tại từng vùng địa lý. Cỡ mẫu này đủ lớn để đảm bảo độ tin cậy thống kê sinh học theo tiêu chuẩn dịch tễ học thú y.

Các phương pháp phân tích vi sinh học bao gồm kỹ thuật cấy ria, cấy trang trên môi trường thạch dinh dưỡng Mueller-Hinton và thạch máu để xác định mật độ vi khuẩn hiếu khí (đơn vị CFU/ml) cũng như giám định định danh các chủng vi khuẩn. Khả năng mẫn cảm với kháng sinh và năng lực ức chế in vitro của chế phẩm thảo dược được đánh giá bằng phương pháp khuếch tán khoanh giấy kháng sinh (phương pháp Kirby-Bauer) theo 3 mức đường kính vòng vô khuẩn: kháng (nhỏ hơn hoặc bằng 11 mm), trung bình (12 - 15 mm) và nhạy cảm (lớn hơn hoặc bằng 16 mm). Thử nghiệm lâm sàng so sánh được bố trí trên 50 lợn nái mắc bệnh chia đều thành 2 lô: lô đối chứng (25 con) dùng kháng sinh Norfloxacin liều 5 mg/kg thể trọng kết hợp thụt rửa Rivanol 0,1%; lô thử nghiệm (25 con) dùng chế phẩm thảo dược dạng huyền phù liều 1 ml/5 kg thể trọng. Dữ liệu được xử lý bằng thuật toán phân tích phương sai ANOVA và kiểm định t-test ở mức ý nghĩa p < 0,05 trên phần mềm SPSS 22 và Microsoft Excel.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát trên 934 lợn nái ngoại ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trung bình là 30,83% (288 con mắc bệnh). Tỷ lệ nhiễm bệnh có sự khác biệt rõ rệt giữa các địa phương: cao nhất tại Bắc Ninh với 36,92% (72/195 con) và Hà Nội với 35,23% (68/193 con), tiếp theo là Hải Dương đạt 33,86% (64/189 con), Nam Định đạt 24,30% (44/181 con) và thấp nhất tại Hưng Yên với 22,73% (40/176 con). Sự sai khác giữa nhóm các tỉnh Bắc Ninh, Hà Nội, Hải Dương so với nhóm tỉnh Nam Định, Hưng Yên có ý nghĩa thống kê rõ rệt (p < 0,05).

Về các yếu tố dịch tễ, lứa đẻ và mùa vụ đóng vai trò quyết định đến tần suất phát bệnh. Lợn nái đẻ lứa đầu có tỷ lệ mắc viêm tử cung là 35,38% (115/325 con) và nái đẻ trên 5 lứa đạt 37,64% (96/255 con), cao hơn vượt trội so với nhóm nái đẻ từ lứa 2 đến lứa 5 chỉ ở mức 21,75% (77/354 con). Xét theo mùa vụ, tỷ lệ bệnh tập trung cao vào mùa xuân (34,35%) và mùa hè (33,59%), trong khi mùa thu và mùa đông giảm xuống lần lượt là 30,23% và 28,32%. Các can thiệp cơ học bằng tay khi đẻ khó, số lượng thai từ 12 con trở lên trên mỗi ổ hoặc thời gian chuyển dạ kéo dài trên 4 giờ đều làm gia tăng đột biến tỷ lệ mắc bệnh.

Về phương diện vi sinh vật học, tổng số vi khuẩn hiếu khí trong dịch tử cung lợn bệnh đạt mức (7,98 ± 2,72) x 10^8 CFU/ml, cao gấp 153 lần so với dịch tử cung lợn khỏe mạnh ((6,45 ± 3,46) x 10^6 CFU/ml). Trong các mẫu bệnh phẩm lợn viêm tử cung, 100% đều phân lập được 4 loại vi khuẩn gồm Streptococcus spp., Staphylococcus spp., Escherichia coli và Salmonella spp. Thử nghiệm điều trị trên 50 lợn nái cho thấy lô sử dụng thảo dược đạt tỷ lệ khỏi 100% với thời gian điều trị trung bình 4,76 ± 0,78 ngày, tương đương với lô dùng kháng sinh Norfloxacin (tỷ lệ khỏi 100%, thời gian 4,82 ± 0,69 ngày). Đáng chú ý, khả năng phục hồi sinh sản ở nhóm thảo dược đạt mức tối ưu với tỷ lệ động dục trở lại là 100% và tỷ lệ thụ thai ngay trong lần phối đầu tiên đạt 92,00%, cao hơn so với nhóm điều trị bằng kháng sinh (tương ứng là 89,00% và 86,36%).

Thảo luận kết quả

Các số liệu thu thập được có thể trình bày trực quan thông qua biểu đồ cột thể hiện sự chênh lệch tỷ lệ mắc bệnh theo từng địa phương và bảng đối chiếu các chỉ số vi sinh học giữa trạng thái sinh lý bình thường và bệnh lý. Cơ chế khiến lợn nái lứa 1 có tỷ lệ viêm cao bắt nguồn từ khung xương chậu hẹp, khớp bán động háng chưa giãn nở hoàn toàn khiến thời gian rặn đẻ kéo dài, đòi hỏi nhân viên kỹ thuật phải can thiệp móc thai gây xây xát niêm mạc. Ngược lại, ở lợn nái già trên 5 lứa, trương lực cơ trơn tử cung bị suy giảm, khả năng co bóp tống đẩy sản dịch và co hồi cổ tử cung diễn ra chậm chạp, tạo khoang hở yếm khí thuận lợi cho vi khuẩn cư trú nhân lên.

Thời tiết nóng ẩm mưa nhiều vào mùa xuân và mùa hè tại miền Bắc là môi trường lý tưởng cho vi sinh vật bùng phát, kết hợp với stress nhiệt làm giảm sức đề kháng tự nhiên của vật nuôi. Tỷ lệ mắc bệnh 30,83% trong nghiên cứu này tương đồng với các công bố quốc tế tại Anh (11,1% - 37,2%) và Belarus (33,6% - 55,0%). Hoạt lực điều trị vượt trội của chế phẩm thảo dược dạng huyền phù được giải thích nhờ tác động tổng hợp của các nhóm hoạt chất tự nhiên: chất brasilin trong Tô mộc và flavonoid trong Sài đất, Mò hoa trắng tạo phức bền vững làm đông tụ protein của vi khuẩn, trong khi dịch chiết Huyền diệp ức chế tổng hợp thành tế bào vi sinh vật mà không phá hủy niêm mạc đường sinh dục. Nhờ đó, tử cung lợn mẹ nhanh chóng tái tạo lớp niêm mạc nguyên vẹn, giúp nâng cao tỷ lệ thụ thai lên 92,00% sau điều trị.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm kiểm soát tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung dưới 15% và hạn chế triệt để việc lạm dụng kháng sinh, các giải pháp kỹ thuật cần được triển khai đồng bộ theo lộ trình cụ thể:

1. Chuẩn hóa kỹ thuật đỡ đẻ và hạn chế can thiệp cơ học: Kỹ thuật viên trại nuôi cần giám sát chặt chẽ thời gian chuyển dạ của lợn nái; chỉ tiến hành can thiệp móc thai bằng tay khi thời gian giữa hai lần sinh vượt quá 1 giờ hoặc thai bị kẹt tại cổ tử cung. Quá trình can thiệp bắt buộc phải cắt ngắn móng tay, đeo găng chuyên dụng vô trùng và sử dụng lượng lớn gel bôi trơn y tế nhằm giảm tỷ lệ tổn thương cơ học xuống dưới 3% ngay trong quý đầu tiên áp dụng.

2. Chuyển đổi phác đồ điều trị sang chế phẩm thảo dược huyền phù: Bác sĩ thú y tại các trang trại cần thay thế kháng sinh bằng phác đồ thụt rửa tử cung bằng dung dịch Rivanol 0,1% (3000 ml/lần), sau đó bơm trực tiếp chế phẩm thảo dược huyền phù với liều lượng 1 ml/5 kg thể trọng, duy trì liệu trình 3 - 5 ngày liên tục. Giải pháp này giúp loại bỏ 100% nguy cơ tồn dư kháng sinh trong mô bào và đảm bảo thời gian khỏi bệnh trung bình dưới 5 ngày.

3. Tăng cường chế độ tiểu khí hậu chuồng nuôi vào mùa xuân - hè: Ban quản lý trang trại cần vận hành hệ thống quạt thông gió, giàn làm mát cooling pad để duy trì nhiệt độ chuồng đẻ ở mức 24 - 27°C và độ ẩm dưới 75% trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 8 hàng năm. Định kỳ phun tiêu độc khử trùng chuồng nuôi 1 lần/tuần bằng dung dịch sát trùng chuyên dụng nhằm hạ thấp mật độ vi sinh vật trong môi trường xuống dưới ngưỡng gây bệnh.

4. Tối ưu hóa cơ cấu đàn nái sinh sản: Các doanh nghiệp chăn nuôi cần duy trì tỷ trọng lợn nái từ lứa 2 đến lứa 5 chiếm tối thiểu 65% tổng đàn, đồng thời thực hiện loại thải định kỳ những cá thể nái trên 5 lứa có tiền sử viêm tử cung mạn tính hoặc đẻ khó kéo dài nhằm duy trì tỷ lệ thụ thai toàn đàn ổn định trên 90%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả thực nghiệm của luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật sâu rộng cho nhiều nhóm đối tượng:

1. Chủ trang trại và nhà quản lý doanh nghiệp chăn nuôi gia súc: Nắm bắt được các thông số dịch tễ học và phương thức tính toán thiệt hại kinh tế do viêm tử cung gây ra; từ đó áp dụng quy trình phòng bệnh khoa học để giảm thiểu tỷ lệ tiêu chảy ở đàn lợn con xuống dưới 10% và tiết kiệm 30% chi phí thuốc thú y.

2. Bác sĩ thú y và kỹ thuật viên dịch vụ sản khoa trang trại: Tiếp cận phác đồ điều trị chi tiết sử dụng thảo dược dạng huyền phù liều 1 ml/5 kg thể trọng, nâng cao kỹ năng chẩn đoán phân biệt 3 thể bệnh viêm tử cung trên thực địa và tối ưu hóa quy trình thụ tinh nhân tạo an toàn sinh học.

3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Thú y - Chăn nuôi: Sử dụng tài liệu như một nguồn tham khảo chuẩn mực về phương pháp bố trí thí nghiệm vi sinh vật học, kỹ thuật đo đường kính vòng kháng khuẩn và phương pháp thống kê sinh học xử lý dữ liệu lâm sàng trên đàn mẫu 934 cá thể.

4. Các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp sản xuất dược phẩm sinh học: Khai thác quy trình phối chế hoạt chất từ 5 cây thuốc bản địa (Tô mộc, Sài đất, Đơn đỏ, Mò hoa trắng, Huyền diệp) làm cơ sở đăng ký sáng chế và thương mại hóa các sản phẩm thuốc thú y thảo dược đạt tiêu chuẩn GMP-WHO.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại tại miền Bắc hiện nay ở mức bao nhiêu? Khảo sát trên 934 lợn nái tại 5 tỉnh đồng bằng sông Hồng ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh trung bình là 30,83%. Trong đó, Bắc Ninh có tỷ lệ cao nhất đạt 36,92%, tiếp đến là Hà Nội 35,23%, Hải Dương 33,86%, Nam Định 24,30% và Hưng Yên ghi nhận tỷ lệ thấp nhất là 22,73%.

2. Lứa đẻ nào của lợn nái có nguy cơ mắc viêm tử cung cao nhất? Nghiên cứu chỉ ra rằng lợn đẻ lứa đầu (35,38%) và lợn đã đẻ trên 5 lứa (37,64%) có nguy cơ nhiễm bệnh cao nhất. Ngược lại, nhóm lợn nái từ lứa 2 đến lứa 5 có tỷ lệ mắc bệnh thấp nhất, chỉ ở mức 21,75% do cơ thể đã thành thục và tử cung duy trì sự đàn hồi tốt.

3. Thành phần vi khuẩn chủ yếu được phân lập từ dịch viêm tử cung gồm những loài nào? Trong 100% mẫu dịch rỉ viêm tử cung đều xuất hiện đồng thời 4 chủng vi khuẩn hiếu khí: Streptococcus spp., Staphylococcus spp., Escherichia coli và Salmonella spp. Tổng số lượng vi khuẩn hiếu khí trong ổ viêm tăng đột biến lên (7,98 ± 2,72) x 10^8 CFU/ml, gấp 153 lần mức bình thường.

4. Chế phẩm thảo dược dạng huyền phù gồm những thành phần cây thuốc nào? Chế phẩm là tổ hợp dịch chiết xuất tự nhiên từ 5 loài thảo dược gồm: Mò hoa trắng (Clerodendrum philippinum), Tô mộc (Caesalpinia sappan), Đơn đỏ (Excoecaria cochinchinensis), Sài đất (Wedelia chinensis) và Huyền diệp (Polyalthia longifolia), chứa các hợp chất kháng khuẩn tự nhiên như flavonoid, alcaloid và brasilin.

5. Hiệu quả phục hồi khả năng sinh sản của lợn nái sau điều trị bằng thảo dược ra sao? Sau liệu trình điều trị trung bình 4,76 ngày bằng thảo dược, 100% lợn nái khỏi bệnh và động dục trở lại bình thường. Tỷ lệ thụ thai sau lần phối giống đầu tiên đạt 92,00%, cao hơn so với tỷ lệ 86,36% ở nhóm lợn nái được điều trị bằng phác đồ kháng sinh Norfloxacin thông thường.

Kết luận

• Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại tại 5 tỉnh đồng bằng sông Hồng ở mức cao với tỷ lệ trung bình 30,83%, biến động từ 22,73% đến 36,92%.
• Yếu tố lứa đẻ (lứa 1 và lứa trên 5), mùa vụ nóng ẩm (xuân - hè), thời gian đẻ kéo dài trên 4 giờ và kỹ thuật can thiệp bằng tay là những nguyên nhân chính làm gia tăng tỷ lệ mắc bệnh.
• Mật độ vi khuẩn hiếu khí trong dịch viêm tăng gấp 153 lần so với lợn khỏe, với sự hiện diện tuyệt đối của 4 chủng vi khuẩn cơ hội gồm Streptococcus spp., Staphylococcus spp., E. coli và Salmonella spp.
• Chế phẩm thảo dược huyền phù từ 5 loài cây thuốc bản địa đem lại hiệu quả chữa khỏi 100%, rút ngắn thời gian điều trị xuống còn 4,76 ngày và nâng tỷ lệ thụ thai phối lần đầu lên 92,00%.
• Mở rộng thử nghiệm ứng dụng chế phẩm trên quy mô công nghiệp tại các vùng chăn nuôi trọng điểm trong 12 - 24 tháng tới là bước đi tất yếu nhằm thay thế kháng sinh và hướng tới nền chăn nuôi an toàn sinh học bền vững.

Hãy liên hệ ngay với các đơn vị phát triển kỹ thuật thú y sinh học hoặc bộ môn Ngoại Sản - Khoa Thú y để tiếp nhận chuyển giao quy trình điều trị viêm tử cung bằng thảo dược, nâng cao năng suất sinh sản cho đàn lợn nái của bạn ngay hôm nay!

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM CAO THỊ THANH HẰNG NGHIÊN CỨU SỰ BIẾN ĐỔI MỘT SỐ CHỈ TIÊU LÂM SÀNG, VI KHUẨN HỌC VÀ THỬ NGHIỆM ĐIỀU TRỊ BỆNH VIÊM TỬ CUNG Ở LỢN NÁI NGOẠI BẰNG CHẾ PHẨM CÓ NGUỒN GỐC THẢO DƯỢC Ngành: Thú y Mã số: 8 64 01 01 Người hướng dẫn khoa học: GS. Nguyễn Văn Thanh NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2020 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng: 1. Những nội dung trong luận văn này là do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn trực tiếp của GS. Mọi thông tin tham khảo trong luận văn đều được trích dẫn rõ ràng tên tác giả, tên công trình, thời gian, địa điểm công bố.

Mọi sao chép không hợp lệ, vi phạm quy chế đào tạo, hay gian lận tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm. Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Tác giả luận văn Cao Thị Thanh Hằng i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới các thầy cô giáo trong bộ môn Ngoại Sản, khoa Thú y, Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn và kính trọng tới GS. Nguyễn Văn Thanh, người thầy đã dành nhiều công sức và thời gian tận tình chỉ bảo giúp tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.

Tôi xin ghi nhận và bày tỏ lời cám ơn tới sự giúp đỡ của tập thể cán bộ kỹ thuật cùng toàn thể công nhân viên các trang trại chăn nuôi lợn thuộc khu vực đồng bằng sông Hồng. Nhân dịp này, cho phép tôi được bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới các nhà khoa học, các thầy cô giáo giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi hoàn thành bản luận văn này. Xin cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Tác giả luận văn Cao Thị Thanh Hằng ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục các từ viết tắt. vii Danh mục bảng. viii Danh mục hình.

ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.

Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Bệnh viêm tử cung ở lợn nái (Mestritis).

Nguyên nhân gây viêm tử cung. Triệu chứng của bệnh viêm tử cung. Chẩn đoán viêm tử cung ở lợn nái. Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái sau đẻ.

Hậu quả của bệnh viêm tử cung. Biện pháp phòng bệnh viêm tử cung ở lợn nái. Tình hình nghiên cứu bệnh viêm tử cung ở lợn trên thế giới và ở Việt Nam. Tình hình nghiên cứu trên thế giới.

Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam. Tình hình nghiên cứu và sử dụng sản phẩm thảo dược trên thế giới và Việt Nam. Tình hình nghiên cứu và sử dụng sản phẩm thảo dược trên thế giới. Tình hình nghiên cứu và sử dụng sản phẩm thảo dược ở Việt Nam .15 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Chế phẩm có nguồn gốc thảo dược được điều trị trong bệnh viêm tử cung lợn nái. Cây Mò hoa trắng. Cây Tô mộc. Cây Sài đất.

Cây Huyền diệp. Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Khảo sát tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái sinh sản. Nghiên cứu ảnh hưởng của một số yếu tố đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung. Xác định sự biến đổi của một số chỉ tiêu lâm sàng bao gồm: Thân nhiệt, tần số tim đập, tần số hô hấp, dịch rỉ viêm (mầu sắc, mùi ), phản ứng đau, mức độ tiêu thụ thức ăn của lợn nái mắc viêm tử cung. Xác định sự biến đổi của một số vi khuẩn hiếu khí thường gặp trong dịch viêm tử cung.

Thử nghiệm điều trị bệnh viêm tử cung bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược và theo dõi chỉ tiêu tỷ lệ khỏi, thời gian khỏi và khả năng sinh sản của lợn nái sau khi khỏi bệnh. Phương pháp nghiên cứu. Điều tra phỏng vấn. Quan sát, mô tả.

Chu kỳ lứa đẻ. Can thiệp bằng tay. Các chỉ tiêu lâm sàng. Phương pháp vi khuẩn học.

Phương pháp làm kháng sinh đồ .29 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp bố trí thí nghiệm. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận.

Kết quả khảo sát tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại tại khu vực đồng bằng sông Hồng. Các yếu tố ảnh hưởng đến bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại. Ảnh hưởng của lứa đẻ đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái. Ảnh hưởng của yếu tố mùa vụ đến tỷ lệ lợn nái mắc bệnh viêm tử cung.

Ảnh hưởng của việc can thiệp bằng tay đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại. Ảnh hưởng của số con sinh ra/ổ đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại. Ảnh hưởng của thời gian đẻ đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại. Sự biến đổi một số chỉ tiêu lâm sàng khi lợn nái mắc bệnh viêm tử cung.

Kết quả phân lập và giám định thành phần, tính mẫn cảm với một số thuốc kháng sinh của các vi khuẩn phân lập được từ dịch đường sinh dục lợn nái bình thường và bệnh lý. Kết quả xác định sự biến đổi tổng số vi khuẩn hiếu khí có trong dịch tử cung của lợn nái. Kết quả phân lập và giám địnhthành phần vi khuẩn trong dịch đường âm đạo, tử cung của lợn nái. Kết quả xác định tính mẫn cảm của các vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm đường sinh dục lợn nái với một số thuốc kháng sinh thông dụng.

Kết quả xác định tính mẫn cảm của tập đoàn vi khuẩn có trong dịch viêm đường sinh dục lợn nái với một số thuốc kháng sinh thông dụng. Kết quả điều trị thử nghiệm bệnh viêm tử cung bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược. Kết quả xác định khả năng ức chế in vitro của chế phẩm có nguồn gốc thảo dược với các loại vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm đường sinh dục lợn nái.51 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kết quả xác định khả năng ức chế in vitro của chế phẩm có nguồn gốc thảo dược với tập đoàn vi khuẩn có trong dịch viêm đường sinh dục lợn nái.

Kết quả thử nghiệm điều trị bệnh viêm tử cung lợn bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược. Kết quả đánh giá khả năng sinh sản của lợn nái sau khi điều trị khỏi bệnh viêm tử cung bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược. Kết luận và kıến nghị .57 Tài liệu tham khảo .58 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ AFTA ASEAN Free Trade Area FSH Follicle stimulating hormone GSH Gonado Stimulin Hormone HCG Human Chorionic Gonadotropin LH Luteinizing hormone MMA Hội chứng viêm tử cung – viêm vú - mất sữa Pg F 2α Prostaglandin F 2α PMSG Pregnant Mare Serum Gonadotropin TPP Trans Pacific Partnership Agreement VTC Viêm tử cung vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại tại một số trang trại thuộc tỉnh khu vực đồng bằng sông Hồng.

Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở các lứa đẻ. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái theo các mùa trong năm. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại của việc can thiệp bằng tay. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại ảnh hưởng của số con sinh ra/ổ.

Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại ảnh hưởng của thời gian đẻ. Một số chỉ tiêu lâm sàng của lợn bình thường và lợn bị viêm tử cung. Tổng số vi khuẩn hiếu khí có trong dịch tử cung của lợn nái. Thành phần vi khuẩn có trong dịch âm đạo, tử cung lợn nái bình thường và bệnh lý.

Kết quả xác định tính mẫn cảm của các vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm tử cung, âm đạo lợn nái với một số thuốc kháng sinh. Kết quả xác định tính mẫn cảm của tập đoàn vi khuẩn có trong dịch viêm đường sinh dục của lợn nái với một số thuốc kháng sinh thông dụng. Khả năng ức chế in vitro các vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm đường sinh dục lợn nái của của chế phẩm có nguồn gốc thảo dược. Khả năng ức chế in vitro của chế phẩm có nguồn gốc thảo dược với tập đoàn vi khuẩn có trong dịch viêm tử cung lợn.

Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung lợn bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược. Kết quả theo dõi khả năng sinh sản của lợn nái sau khi điều trị khỏi bệnh .53 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 4. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại tại một số trang trại thuộc khu vực đồng bằng sông Hồng. Ảnh hưởng của lứa đẻ đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại.

Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái theo các mùa trong năm. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại của việc can thiệp bằng tay. Can thiệp bằng tay khi lợn nái đẻ. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại ảnh hưởng của số con sinh ra/ổ.

Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại ảnh hưởng của thời gian đẻ. Lợn nái bị viêm tử cung có dịch rỉ viêm tiết ra từ cơ quan sinh dục. Tỷ lệ thành phần vi khuẩn có trong dịch âm đạo, tử cung lợn nái bình thường và bệnh lý. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung lợn bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược.

Khả năng sinh sản của lợn nái sau khi điều trị khỏi bệnh.