Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ GIAO NHẬN HÀNG HOÁ BẰNG ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG 1. Dịch vụ giao nhận hàng hoá bằng đường hàng không 1. Khái niệm về dịch vụ giao nhận hàng hóa bằng đường hàng không Giao nhận hàng hoá là tập hợp những nghiệp vụ, thủ tục có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hoá từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) đến nơi nhận hàng (người nhận hàng). Theo điều 163 của luật thương mại Việt Nam (2005) thì dịch vụ giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự ủy thác của chủ hàng, của người vận tải và người giao nhận khác.
Dịch vụ giao nhận hàng hóa bằng đường hàng không là tập hợp các dịch vụ liên quan đến quá trình giao nhận hàng hóa bằng đường hàng không nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hoá từ nơi gửi hàng tới nơi nhận hàng bằng máy bay. Giao nhận hàng không thực chất là tổ chức quá trình chuyên chở và giải quyết các thủ tục liên quan đến quá trình chuyên chở hàng hoá bằng đường hàng không. Người thực hiện dịch vụ giao nhận hàng không có thể là chủ hàng, các hãng hàng không, người giao nhận chuyên nghiệp hay bất kỳ một người nào khác. Nội dung của dịch vụ giao nhận hàng hóa bằng đường hàng không Dịch vụ như một đại lý hàng: Dịch vụ lưu khoang: Người gom hàng thu xếp vận chuyển và lưu khoang máy bay với hãng hàng không và định lịch trình giao hàng tại sân bay; Tạo phương tiện cho việc tiếp nhận hay thu gom những chuyến hàng xuất khẩu của khách hàng; Đảm bảo và chứng nhận đóng gói do người xuất khẩu cung cấp phù hợp với thể lệ của IATA và Nhà nước; Chuẩn bị chứng từ hàng không kể cả những chi phí trong đó và đảm bảo là hoá đơn và các chứng từ thương mại đáp ứng được mọi yêu cầu của việc vận chuyển hàng không của cơ quan hàng không và của hải quan; Lo thu xếp việc bảo hiểm cho khách hàng; Theo dõi việc di chuyển hàng.
Trường hợp NGN làm đại lý với điều kiện “Hàng sẵn sàng vận chuyển cho hãng hàng không để hưởng hoa hồng”, thì NGN còn thực hiện các công việc sau: Cấp vận đơn hàng không phù hợp với chỉ dẫn của người gửi hàng; Ghi ký mã hiệu về tên, địa chỉ của người nhận hàng trên tất cả các kiện hàng của từng lô hàng; Đóng gói từng lô hàng thích hợp cho việc vận chuyển của từng loại hàng (hàng thường, hàng nguy hiểm,…); Dán bao bì, nhãn hiệu loại hàng gồm những nhãn hiệu 1 tiêu chuẩn đối với những lô hàng đặc biệt (hàng mau hỏng, súc vật sống, hàng nguy hiểm,…) Trách nhiệm đại lý hàng hóa IATA kết thúc đối với hãng hàng không khi anh ta giao hàng và chứng từ cho hãng hàng không sẵn sàng chuyên chở. Ngoài những dịch vụ của một đại lý hàng IATA, NGN còn làm các dịch vụ như gom hàng: là tập trung một số lô hàng nhỏ, lẻ thành một số lô hàng lớn gửi đi cùng một địa điểm theo cùng một vận đơn hàng không. Khi hàng đến điểm đích, đại lý của anh ta lo liệu nhận lô hàng, dỡ ra và chia lẻ. Thực hiện dịch vụ gom hàng, NGN có lợi là thu được khoản chênh lệch đáng kể do hãng hàng không dành giá thấp hơn cho những lô hàng lớn.
Đối với hàng xuất khẩu: + Giám sát việc di chuyển hàng bao gồm việc chuyển tải và chuyển tiếp hàng đến đại điểm giao hàng cuối cùng. + Cung cấp chuyến hàng lớn để thuê chở toàn bộ, một phần hay thuê từng phần nhỏ của máy bay. + Xếp hàng vào container của máy bay để giao cho hãng hàng không nhận chở. + Thu xếp việc hoàn lại các khoản thuế, phí đã thanh toán cho hàng, hay hàng tái xuất.
Đối với hàng nhập khẩu: NGN cũng có thể cung cấp những dịch vụ liên quan đến hàng nhập khẩu thông qua chi nhánh của họ ở nước ngoài hay thảo luận với đại lý bản xứ những dịch vụ: + Thu xếp dỡ hàng và chia lẻ + Khai báo hải quan và giao hàng + Ứng tiền để thanh toán các khoản thuế, phí cho hàng nhập khẩu + Thực hiện việc lập lại chứng từ về hàng tái xuất + Thực hiện việc trung chuyển trong nước đến điểm khai báo cuối cùng. + Lo thu xếp xin giảm các khoản thuế, phí cho hàng nhập khẩu trước đây đã xuất (hàng tái nhập). Những dịch vụ khác Ngoài những dịch vụ đã nêu ở trên, người giao nhận cũng có thể làm một số những dịch vụ khác nảy sinh trong quá trình chuyên chở và cả những dịch vụ đặc biệt khác như gom hàng (tập hợp những lô hàng lẻ lại), dịch vụ giao nhận hàng không, dịch vụ trọn gói giao nhận từ kho chủ hàng hoặc sân bay đến sân bay hoặc 2 kho người nhận, dịch vụ khai thuê hải quan và giao nhận nội địa, dịch vụ gom hàng không xuất, dịch vụ chia lẻ hàng nhập… Người giao nhận cũng có thể thông báo khách hàng của mình về nhu cầu tiêu dùng, những thị trường mới, tình hình cạnh tranh, chiến lược xuất nhập khẩu, những điều khoản thích hợp cần đưa vào hợp đồng mua bán ngoại thương và tóm lại tất cả những vấn đề có liên quan đến công việc kinh doanh. Tầm quan trọng của dịch vụ giao nhận hàng hóa bằng đường hàng không Doanh nghiệp giao nhận cung cấp dịch vụ giao nhận hàng hóa bằng đường hàng không ngày càng mang lại lợi ích lớn hơn cho các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ giao nhận, xuất nhập khẩu nói riêng và với nền kinh tế nói chung.
Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Dịch vụ giao nhận hàng hóa bằng đường hàng không tạo điều kiện cho hàng hóa lưu thông nhanh chóng, an toàn, tiết kiệm mà không cần có sự tham gia hiện diện của người gửi cũng như người nhận hàng. Bên cạnh đó các dịch vụ giao nhận tạo điều kiện cho các nhà xuất nhập khẩu có thể tập trung vào hoạt động kinh doanh của họ góp phần giảm giá hàng hóa xuất nhập khẩu. Ngoài ra, cũng giúp các nhà xuất nhập khẩu giảm bớt các chi phí không cần thiết như: Chi phí xây dựng kho cảng, bến bãi nhờ vào việc sử dụng kho cảng, bến bãi của người giao nhận, chi phí đào tạo nhân công. Đối với nền kinh tế quốc dân: Các dịch vụ trong giao nhận hóa bằng đường hàng không đóng góp tích cực vào thành tựu tăng trưởng, phát triển kinh tế xã hội.
Tỉ trọng hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu đóng góp vào GDP tăng dần theo từng năm, bổ sung nguồn vốn quan trọng cho nền kinh tế. Ngoài ra dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu là ngành nghề dịch vụ thương mại gắn liền và liên quan mật thiết và tác động tới hoạt động ngoại thương và vận tải đối ngoại. Đây là một loại hình dịch vụ thương mại không cần đầu tư nhiều vốn nhưng mang lại một nguồn lợi tương đối chắc chắn và ổn định nếu biết khéo léo tổ chức và điều hành trên cơ sở tận dụng hệ thống cơ sở hạ tầng hiện có. Trong xu thế quốc tế hóa đời sống hiện nay thì dịch vụ giao nhận hàng hóa bằng đường hàng không càng có vai trò quan trọng.
Điều này dựa trên đặc điểm nổi bật của thương mại quốc tế là người mua và người bán ở những nước khác nhau. Sau khi hợp đồng mua bán được ký kết, người bán thực hiện việc giao hàng tức là hàng được vận chuyển từ người bán sang người mua. Để cho quá trình vận chuyển đó được bắt đầu, tiếp tục và kết thúc tức hàng hóa tới tay người mua, cần thực hiện một loạt các công việc khác nhau liên quan tới chuyên chở. Như vậy, dịch vụ giao nhận hàng hóa bằng đường hàng không là điều kiện không thể thiếu cho sự tồn tại và phát triển của thương mại quốc tế.
Các tiêu chí phản ánh sự hoàn thiện của dịch vụ giao nhận hàng hóa bằng đường hàng không 1. Chất lượng dịch vụ cung ứng Để làm tăng sức cạnh tranh thì chất lượng dịch vụ giao nhận hàng hóa bằng đường hàng không phải được nâng cao. Dịch vụ giao nhận hàng hóa là tổng hợp của nhiều loại dịch vụ như gom hàng, chuyển tải hàng, thủ tục về xuất nhập khẩu, hải quan. Chất lượng dịch vụ được thể hiện ở khoảng thời gian giao nhận được rút ngắn, hàng hóa vẫn đảm bảo chất lượng, giá cả giao nhận thấp xuống, các phục vụ, xử lý tình huống của đội ngũ nhân viên… 1.
Sự thỏa mãn và hài lòng của khách hàng Là tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng dịch vụ đó chính là sự thỏa mãn và hài lòng của khách hàng về dịch vụ do doanh nghiệp cung cấp. Do dịch vụ không có chỉ tiêu cụ thể do vậy dịch vụ được đánh giá tốt khi đáp ứng được nhu cầu của khách hàng đặt ra và họ sẽ tiếp tục sử dụng lại dịch vụ khi có nhu cầu. Ngược lại thì chất lượng dịch vụ đó chưa tốt thì doanh nghiệp sẽ mất khách hàng và cần phải có điều chỉnh các giải pháp để thỏa mãn, đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Số lượng khách hàng của doanh nghiệp Số lượng khách hàng rất quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của một công ty.
Không có khách hàng thì hoạt động kinh doanh của công ty không thể tồn tại được. Nhu cầu của khách hàng trên thị trường ngày càng cao, càng khắt khe về chất lượng của dịch vụ là thời gian giao nhận. Khách hàng là người lựa chọn người cung cấp dịch vụ. Số lượng khách hàng đến với doanh nghiệp ngày càng nhiều thể hiện sự phát triển của hoạt động kinh doanh của công ty.
Khối lượng hàng hóa giao nhận Khối lượng hàng hóa được thể hiện ở thế mạnh của doanh nghiệp. Với khối lượng hàng hóa lớn sẽ cho thấy doanh nghiệp hoạt động kinh doanh thuận lợi, các chính sách và mục tiêu mà doanh nghiệp áp dụng đã mang lại hiệu quả. Ngược lại khối lượng hàng hóa không lớn chứng tỏ doanh nghiệp chưa thực sự tạo được vị trí của mình trong hoạt động kinh doanh.