Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động giao nhận hàng hóa bằng đường biển. - Chương 2: Thực trạng đối với hoạt động giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển tại công ty Cổ Phần Giao nhận Vận tải Quốc tế Lacco giai đoạn 2018 - 2020. - Chương 3: Giải pháp cho hoạt động giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển tại Công ty Cổ Phần Giao nhận Vận tải Quốc tế Lacco. 3 Luan van Chƣơng 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG GIAO NHẬN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU BẰNG ĐƢỜNG BIỂN 1. Tổng quan về giao nhận hàng hóa 1. Khái niệm về giao nhận Trong mậu dịch quốc tế, hàng hóa cần phải được vận chuyển đến nhiều nước khác nhau, từ nước người bán đến nước người mua. Trong đó, người giao nhận (Forwarder) là người tổ chức việc di chuyển hàng và thực hiện các thủ tục liên quan đến việc vận chuyển.
Theo quy tắc mẫu của FIATA về dịch vụ giao nhận, dịch vụ giao nhận được định nghĩa là bất kỳ dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa. Theo điều 233 của luật Thương mại Việt Nam ban hành ngày 14 tháng 06 năm 2005 dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hoá theo thoả thuận với khách hàng để hưởng thù lao. Nói một cách ngắn gọn, giao nhận là tập hợp những nghiệp vụ, thủ tục có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) đến nơi nhận hàng (người nhận hàng). Người giao nhận có thể làm các dịch vụ một cách trực tiếp hoặc thông qua đại lý và thuê dịch vụ của người thứ ba khác.
Đặc điểm của hoạt động giao nhận hàng hóa Là một loại hình dịch vụ nên dịch vụ giao nhận cũng mang những đặc điểm chung của dịch vụ, đó là nó là hàng hóa vô hình nên không có tiêu chuẩn đánh giá chất lượng đồng nhất, không thể cất giữ trong kho, sản xuất và tiêu dùng được diễn ra đồng thời, chất lượng của dịch vụ phụ thuộc vào cảm nhận của người được phục vụ. Tuy nhiên, dịch vụ này cũng có những đặc điểm riêng mang tính đặc thù: - Dịch vụ giao nhận vận tải không tạo ra sản phẩm vật chất, nó chỉ làm đối tượng thay đổi vị trí về mặt không gian chứ không tác động về mặt kỹ thuật làm 4 Luan van thay đổi các đối tượng đó. Nhưng giao nhận vận tải lại có tác động tích cực đến sự phát triển của sản xuất và nâng cao đời sống nhân dân. - Mang tính thụ động: Dịch vụ này phụ thuộc rất nhiều vào nhu cầu của khách hàng, các quy định của người vận chuyển, các ràng buộc về luật pháp, thể chế của chính phủ (nước xuất khẩu, nước nhập khẩu, nước thứ ba) - Mang tính thời vụ: Dịch vụ giao nhận là dịch vụ phục vụ cho hoạt động xuất nhập khẩu nên nó phụ thuộc rất lớn vào lượng hàng hóa xuất nhập khẩu.
Mà hoạt động xuất nhập khẩu thường mang tính chất thời vụ nên hoạt động giao nhận cũng chịu ảnh hưởng của tính thời vụ. - Ngoài những công việc như làm thủ tục, môi giới, lưu cước, người làm dịch vụ giao nhận còn tiến hành các dịch vụ khác như gom hàng, chia hàng, bốc xếp. Nên để hoàn thành công việc tốt hay không còn phụ thuộc nhiều vào cơ sở vật chất và kinh nghiệm của người giao nhận. Phân loại hoạt động giao nhận hàng hóa Hoạt động giao nhận hàng hóa được phân loại theo những tiêu chí, phạm vi khác nhau, trong đó có một số hướng phân loại chính như sau: Căn cứ vào phạm vi hoạt động: - Giao nhận hàng hóa quốc tế: Là hoạt động giao nhận hàng hóa phục vụ trên phạm vi ngoài lãnh thổ quốc gia.
- Giao nhận hàng hóa nội địa: Là hoạt động giao nhận hàng hóa trong nước. Căn cứ vào nghiệp vụ kinh doanh: - Giao nhận thuần túy: Là hoạt động giao nhận hàng hóa chỉ bao gồm việc gửi hàng đi hoặc nhận hàng đến. - Giao nhận tổng hợp: Là hoạt động ngoài hoạt động giao nhận thuần túy còn có các hoạt động khác như: xếp dỡ, bảo quản hàng hóa, lưu kho, lưu bãi. Căn cứ vào phương tiện vận tải: - Giao nhận hàng hóa bằng đường biển - Giao nhận hàng hóa bằng đường hàng không - Giao nhận bằng đường thủy - Giao nhận bằng đường sắt - Giao nhận bằng ô tô 5 Luan van - Giao nhận bằng đường ống - Giao nhận vận tải liên hợp (Combined Transportation – CT), vận tải đa phương thức (Multimodal Transportation – MT) 1.
Vai trò của hoạt động giao nhận hàng hóa Cùng với xu thế toàn cầu hóa – hiện đại hóa là sự mở rộng giao lưu hợp tác thương mại giữa các nước, hoạt động thương mại, trao đổi hàng hóa giữa các nước ngày càng trở nên phát triển. Vai trò của hoạt động giao nhận hàng hóa từ đó cũng trở lên quan trọng. - Giao nhận tạo điều kiện cho hàng hoá lưu thông nhanh chóng, an toàn và tiết kiệm mà không có sự tham gia hiện diện của người gửi cũng như người nhận vào tác nghiệp. - Giao nhận giúp cho người chuyên chở đẩy nhanh tốc độ quay vòng của các phương tiện vận tải, tận dụng được một cách tối đa và có hiệu quả dung tích và tải trọng của các phương tiện vận tải, các công cụ vận tải, cũng như các phương tiện hỗ trợ khác.
- Giao nhận làm giảm giá thành hàng hoá xuất nhập khẩu. - Giúp các nhà xuất nhập khẩu giảm bớt các chi phí không cần thiết như chi phí xây dựng bến bãi của người giao nhận hay do người giao nhận thuê, giảm chi phí đào tạo nhân công. Ngoài ra, hoạt động giao nhận còn có vai trò lớn trên thế giới cũng như ở Việt Nam - Trên thế giới: + Thúc đẩy mậu dịch quốc tế phát triển + Góp phần rút ngắn khoảng cách về trình độ phát triển của các quốc gia trong nền kinh tế thế giới. - Ở Việt Nam: + Thúc đẩy ngoại thương phát triển + Thúc đẩy nền kinh tế trong nước phát triển + Phát triển cơ sở hạ tầng….
Giao nhận hàng hóa bằng đƣờng biển 1. Khái niệm về giao nhận hàng hóa bằng đường biển 6 Luan van Tương tự khái niệm về hoạt động giao nhận hàng hóa nói chung, hoạt động giao nhận hàng hóa bằng đường biển được hiểu là tập hợp những nghiệp vụ, thủ tục có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) đến nơi nhận hàng (người nhận hàng) bằng đường biển. Cơ sở pháp lý Việc giao nhận hàng hoá XNK phải dựa trên cơ sở pháp lý như các quy phạm pháp luật quốc tế, Việt Nam và nước tham gia hoạt động XNK…. - Các Công ước về vận đơn, vận tải, Công ước quốc tế về hợp đồng mua bán hàng hoá.
- Các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước Việt Nam về giao nhận vận tải. Các loại hợp đồng và LC mới đảm bảo quyền lợi của chủ hàng XNK. Ví dụ: Luật, bộ luật, nghị định, thông tư + Bộ luật hàng hải 1990 + Luật thương mại 1997 + Nghị định 25CP, 200CP, 330CP + Quyết dịnh của Bộ trưởng bộ giao thông vận tải: quyết định số 2106 (23/8/1997) liên quan đến việc xếp dỡ, giao nhận và vận chuyển hàng hoá tại cảng biển Việt Nam. Nguyên tắc giao nhận hàng hóa bằng đường biển Các văn bản hiện hành đã quy định những nguyên tắc giao nhận hàng hoá XNK tại các cảng biển Việt Nam như sau: - Việc giao nhận hàng hoá XNK tại các cảng biển là do cảng tiến hành trên cơ sở hợp đồng giữa chủ hàng và người được chủ hàng uỷ thác với cảng.
- Đối với những hàng hoá không qua cảng (không lưu kho tại cảng) thì có thể do các chủ hàng hoặc người được chủ hàng ủy thác giao nhận trực tiếp với người vận tải (tàu) (quy định mới từ 1991). Trong trường hợp đó, chủ hàng hoặc người được chủ hàng uỷ thác phải kết toán trực tiếp với người vận tải và chỉ thoả thuận với cảng về địa điểm xếp dỡ, thanh toán các chi phí có liên quan. - Việc xếp dỡ hàng hóa trong phạm vi cảng là do cảng tổ chức thực hiện. Trường hợp chủ hàng muốn đưa phương tiện vào xếp dỡ thì phải thoả thuận với cảng và phải trả các lệ phí, chi phí liên quan cho cảng.
7 Luan van - Khi được uỷ thác giao nhận hàng hoá xuất nhập khẩu với tàu, cảng nhận hàng bằng phương thức nào thì phải giao hàng bằng phương thức đó. - Cảng không chịu trách nhiệm về hàng hoá khi hàng đã ra khỏi kho bãi, cảng. - Khi nhận hàng tại cảng thì chủ hàng hoặc người được uỷ thác phải xuất trình những chứng từ hợp lệ xác định quyền được nhận hàng và phải nhận được một cách liên tục trong một thời gian nhất định những hàng hoá ghi trên chứng từ. - Việc giao nhận có thể do cảng làm theo uỷ thác hoặc chủ hàng trực tiếp làm.
Nhiệm vụ của các cơ quan tham gia giao nhận hàng hoá bằng đường biển Nhiệm vụ của cảng: - Ký kết hợp đồng xếp dỡ, giao nhận, bảo quản, lưu kho hàng hoá với chủ hàng. Hợp đồng có hai loại: + Hợp đồng uỷ thác giao nhận + Hợp đồng thuê mướn: chủ hàng thuê cảng xếp dỡ vận chuyển, lưu kho, bảo quản hàng hoá. - Giao hàng xuất khẩu cho tàu và nhận hàng nhập khẩu từ tàu nếu được uỷ thác. - Kết toán với tàu về việc giao nhận hàng hoá và lập các chứng từ cần thiết khác để bảo vệ quyền lợi của các chủ hàng.
- Giao hàng nhập khẩu cho các chủ hàng trong nước theo sự uỷ thác của chủ hàng XNK. - Tiến hành việc xếp dỡ, vận chuyển, bảo quản, lưu kho trong khu vực cảng. - Chịu trách nhiệm về những tổn thất của hàng hoá do mình gây nên trong quá trình giao nhận vận chuyển xếp dỡ. - Hàng hoá lưu kho bãi tại cảng bị hư hỏng, tổn thất thì cảng phải bồi thường nếu có biên bản hợp lệ và nếu cảng không chứng minh được là cảng không có lỗi.