Nghiên cứu đặc điểm nông sinh học và khả năng nhân giống cây đinh lăng tại Gia Lâm, Hà Nội

Nghiên cứu đặc điểm nông sinh học và khả năng nhân giống của giống đinh lăng tại Gia Lâm, Hà Nội, cung cấp thông tin hữu ích cho nông dân.

• Tác giả: Đường Thị Thu Trang
• Người hướng dẫn: PGS.TS Ninh Thị Phíp
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Cây công nghiệp và cây thuốc
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Nông Sinh Học Và Khả Năng Nhân Giống Của Một Số Mẫu Giống Đinh Lăng Tại Gia Lâm – Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về cây đinh lăng
• 1.2. Nguồn gốc và phân loại
• 1.2.1. Nguồn gốc của cây đinh lăng
• 1.2.2. Phân bố
• 1.2.3. Phân loại
• 1.3. Đặc điểm thực vật học
• 1.4. Yêu cầu sinh thái
• 1.5. Thành phần hóa học
• 1.6. Tác dụng của cây Đinh lăng
• 1.7. Tình hình sản xuất cây đinh lăng trên thế giới và tại Việt Nam
• 1.8. Tình hình nghiên cứu đinh lăng trên thế giới
• 1.9. Tình hình sản xuất và nghiên cứu đinh lăng tại Việt Nam
• 1.10. Cơ sở khoa học chọn dòng, giống cây trồng theo phương pháp vô tính
• 1.11. Nhân giống vô tính bằng phương pháp giâm cành
• 1.12. Kết quả nghiên cứu về nhân giống vô tính
• 1.13. Những biện pháp kỹ thuật làm tăng khả năng sinh trưởng, phát triển của bộ rễ khi sử dụng phương pháp giâm cành
• 1.14. Những nghiên cứu về Đinh Lăng
• 2. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.4. Nội dung nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.6. Bố trí và thiết kế thí nghiệm
• 2.7. Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 2.8. Phân tích số liệu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thí nghiệm 1: Đánh giá đặc điểm hình thái của 3 mẫu giống Đinh lăng
• 3.1.1. Đặc điểm hình thái và một số chỉ tiêu nông học rễ các loài Đinh lăng
• 3.1.2. Đặc điểm hình thái thân của các mẫu giống đinh lăng
• 3.1.3. Đặc điểm hình thái và chỉ số SPAD về lá của các giống đinh lăng
• 3.2. Thí nghiệm 2: Nghiên cứu ảnh hưởng của vị trí giâm cành đến khả năng nhân giống 3 mẫu giống đinh lăng
• 3.2.1. Ảnh hưởng của vị trí cành giâm đến động thái tăng trưởng chiều cao và đường kính chồi của cây con các mẫu giống Đinh lăng
• 3.2.2. Ảnh hưởng của vị trí cành giâm đến động thái tăng trưởng số lá và số rễ của cây con các mẫu giống Đinh lăng
• 3.3. Nghiên cứu sự ảnh hưởng của chiều dài cành giâm đến khả năng nhân giống của 3 mẫu giống đinh lăng
• 3.3.1. Ảnh hưởng của chiều dài cành giâm đến động thái tăng trưởng chiều cao và đường kính chồi của cây con các mẫu giống Đinh lăng
• 3.3.2. Ảnh hưởng của chiều dài cành giâm đến động thái tăng trưởng số lá và số rễ của cây con các mẫu giống Đinh lăng
• 4. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cây đinh lăng tại Gia Lâm Hà Nội

Cây đinh lăng, tên khoa học là Polyscias fruticosa, là một loài cây thuộc họ nhân sâm, được trồng phổ biến tại nhiều vùng miền ở Việt Nam, đặc biệt là tại Gia Lâm, Hà Nội. Cây không chỉ có giá trị kinh tế mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe con người. Đinh lăng được biết đến với khả năng tăng cường sức khỏe, hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý. Việc nghiên cứu đặc điểm và khả năng nhân giống cây đinh lăng tại Gia Lâm là cần thiết để phát triển bền vững loại cây này.

1.1. Đặc điểm sinh học của cây đinh lăng

Cây đinh lăng có chiều cao từ 0,5 đến 2m, với lá kép lông chim và hoa nhỏ. Đặc điểm này giúp cây thích nghi tốt với điều kiện khí hậu tại Gia Lâm. Cây ưa ẩm, chịu hạn tốt và có khả năng tái sinh mạnh mẽ từ cành giâm.

1.2. Công dụng của cây đinh lăng trong y học

Cây đinh lăng được sử dụng rộng rãi trong y học cổ truyền với nhiều tác dụng như tăng cường sức khỏe, giải độc, và hỗ trợ điều trị bệnh. Nghiên cứu cho thấy cây có chứa nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe như saponin và vitamin.

II. Vấn đề và thách thức trong việc nhân giống cây đinh lăng

Mặc dù cây đinh lăng có nhiều lợi ích, nhưng việc nhân giống cây này vẫn gặp nhiều thách thức. Các yếu tố như điều kiện sinh thái, kỹ thuật nhân giống và chất lượng giống cây đều ảnh hưởng đến khả năng phát triển của cây đinh lăng. Việc thiếu thông tin và kỹ thuật nhân giống hiệu quả có thể dẫn đến năng suất thấp và chất lượng kém.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng nhân giống

Điều kiện đất đai, độ ẩm và ánh sáng là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng nhân giống cây đinh lăng. Cây cần được trồng trong môi trường phù hợp để phát triển tốt nhất.

2.2. Thách thức trong việc chọn giống cây đinh lăng

Việc chọn giống cây đinh lăng phù hợp là một thách thức lớn. Các giống khác nhau có đặc điểm sinh trưởng và phát triển khác nhau, do đó cần có nghiên cứu kỹ lưỡng để chọn giống tốt nhất cho từng vùng.

III. Phương pháp nhân giống cây đinh lăng hiệu quả

Để nâng cao khả năng nhân giống cây đinh lăng, nhiều phương pháp đã được áp dụng. Trong đó, phương pháp giâm cành được coi là hiệu quả nhất. Việc lựa chọn vị trí và chiều dài cành giâm cũng ảnh hưởng lớn đến tỷ lệ sống sót và phát triển của cây con.

3.1. Kỹ thuật giâm cành cây đinh lăng

Kỹ thuật giâm cành bao gồm việc chọn cành khỏe mạnh, cắt thành đoạn và trồng vào đất ẩm. Cần chú ý đến độ sâu và khoảng cách giữa các cành giâm để đảm bảo cây phát triển tốt.

3.2. Ảnh hưởng của chiều dài cành giâm đến khả năng nhân giống

Chiều dài cành giâm có ảnh hưởng lớn đến khả năng ra rễ và phát triển của cây. Nghiên cứu cho thấy cành giâm dài từ 25cm trở lên có tỷ lệ sống cao hơn và phát triển tốt hơn.

IV. Kết quả nghiên cứu về khả năng nhân giống cây đinh lăng

Kết quả nghiên cứu cho thấy, cả ba giống đinh lăng đều có khả năng nhân giống tốt khi áp dụng phương pháp giâm cành. Tỷ lệ ra rễ và phát triển của cây con phụ thuộc vào vị trí và chiều dài cành giâm. Những giống có đặc điểm hình thái tốt sẽ cho năng suất cao hơn.

4.1. Đánh giá đặc điểm hình thái của các giống đinh lăng

Các giống đinh lăng khác nhau có đặc điểm hình thái khác nhau, từ kích thước lá đến chiều cao cây. Việc đánh giá này giúp xác định giống nào phù hợp nhất với điều kiện tại Gia Lâm.

4.2. Tác động của vị trí giâm cành đến tỷ lệ sống

Nghiên cứu cho thấy vị trí giâm cành ảnh hưởng đáng kể đến tỷ lệ sống và phát triển của cây con. Các vị trí khác nhau có thể cho kết quả khác nhau, do đó cần thử nghiệm để tìm ra vị trí tối ưu.

V. Ứng dụng thực tiễn của cây đinh lăng trong sản xuất

Cây đinh lăng không chỉ có giá trị trong y học mà còn có thể được ứng dụng trong sản xuất nông nghiệp. Việc trồng cây đinh lăng có thể mang lại lợi ích kinh tế cho người dân, đồng thời cải thiện môi trường sinh thái.

5.1. Lợi ích kinh tế từ cây đinh lăng

Cây đinh lăng có thể được sử dụng để sản xuất thuốc, thực phẩm chức năng và các sản phẩm từ thiên nhiên khác. Điều này mở ra cơ hội kinh doanh cho người dân địa phương.

5.2. Cải thiện môi trường sinh thái nhờ cây đinh lăng

Việc trồng cây đinh lăng giúp cải thiện chất lượng đất, tăng cường độ che phủ và bảo vệ môi trường. Cây còn có khả năng chống xói mòn và giữ ẩm cho đất.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai của cây đinh lăng

Nghiên cứu về cây đinh lăng tại Gia Lâm, Hà Nội đã chỉ ra rằng cây có nhiều tiềm năng phát triển. Việc áp dụng các kỹ thuật nhân giống hiện đại sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng cây đinh lăng. Tương lai, cây đinh lăng có thể trở thành một trong những cây dược liệu chủ lực tại Việt Nam.

6.1. Tương lai của cây đinh lăng trong nông nghiệp

Với nhu cầu ngày càng cao về dược liệu tự nhiên, cây đinh lăng có thể được phát triển thành một ngành hàng quan trọng trong nông nghiệp Việt Nam.

6.2. Đề xuất nghiên cứu và phát triển cây đinh lăng

Cần tiếp tục nghiên cứu để phát triển các giống cây đinh lăng có năng suất cao, chất lượng tốt và khả năng chống chịu tốt với điều kiện ngoại cảnh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Cây đinh lăng (Polyscias fruticosa L.) thuộc chi Polyscias, họ Nhân sâm (Araliaceae), còn được biết đến trong dân gian với các tên gọi như cây gỏi cá hay nam dương sâm. Loài cây này có nguồn gốc từ vùng đảo Polynesia thuộc Thái Bình Dương, phân bố tại các quốc gia như Indonesia, Malaysia, Campuchia, Lào và miền Nam Trung Quốc. Tại Việt Nam, đinh lăng được trồng phổ biến tại các vùng đồng bằng, trung du Bắc Bộ, Trung Bộ và Nam Bộ, tập trung nhiều ở các tỉnh Nam Định, Thái Bình, Vĩnh Phúc, Bắc Giang. Dược điển và y học cổ truyền ghi nhận rễ đinh lăng có tính mát, vị ngọt, hơi đắng, có tác dụng thông huyết mạch, bồi bổ khí huyết; lá có tác dụng giải độc và chống dị ứng. Các nghiên cứu hiện đại chứng minh cây có khả năng tăng cường thể lực, chống oxy hóa, kích thích miễn dịch và bảo vệ gan.

Mặc dù nhu cầu dược liệu đinh lăng trong nước tăng cao (điển hình như Công ty Cổ phần Dược phẩm Traphaco cần khoảng 400 tấn rễ mỗi năm), song hoạt động canh tác tại Việt Nam phần lớn vẫn mang tính tự phát, quy mô phân tán và chất lượng chưa đồng đều. Tính đến ngày 31/5/2021, tổng diện tích trồng đinh lăng đạt chứng nhận GACP-WHO trên toàn quốc mới chỉ đạt 105,2 ha (phân bổ tại Nam Định 75 ha, Gia Lai 7,2 ha, Đắk Lắk 20 ha và Thái Bình 3 ha). Sự biến dị về hình thái và hoạt chất dưới tác động của điều kiện canh tác đòi hỏi phải có công tác tuyển chọn giống và hoàn thiện kỹ thuật nhân giống vô tính nhằm cung cấp nguồn giống đồng nhất, năng suất cao.

Từ yêu cầu thực tiễn trên, đề tài khóa luận "Nghiên cứu đặc điểm nông sinh học và khả năng nhân giống của một số mẫu giống đinh lăng tại Gia Lâm – Hà Nội" do sinh viên Đường Thị Thu Trang thực hiện tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam nhằm giải quyết mục tiêu và các nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1. Mục đích nghiên cứu: Đánh giá đặc điểm hình thái và khả năng nhân giống bằng phương pháp giâm cành của một số mẫu giống đinh lăng, tạo cơ sở khoa học cho việc tuyển chọn giống phù hợp phục vụ sản xuất dược liệu.
2. Nhiệm vụ nghiên cứu (yêu cầu):
   • Đánh giá đặc điểm hình thái thân, lá, rễ của 3 mẫu giống đinh lăng.
   • Đánh giá ảnh hưởng của vị trí cành giâm đến khả năng nhân giống của 3 mẫu giống.
   • Đánh giá ảnh hưởng của chiều dài cành giâm đến khả năng nhân giống của 3 mẫu giống.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
   • Đối tượng nghiên cứu: 3 mẫu giống đinh lăng phân biệt theo hình thái lá: Đinh lăng lá kim (G1), Đinh lăng lá dầy (G2) và Đinh lăng lá xẻ (G3).
   • Phạm vi không gian: Vườn cây thuốc và khu nhà lưới số 09, Bộ môn Cây công nghiệp và Cây thuốc, Khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, thị trấn Trâu Quỳ, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội.
   • Phạm vi thời gian: Đề tài được triển khai thực nghiệm từ tháng 02 năm 2022 đến tháng 08 năm 2022.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được xây dựng trên cơ sở lý thuyết về sinh sản vô tính ở thực vật, dựa trên hiện tượng cực tính, khả năng tái sinh và phân hóa mô sẹo thành rễ bất định từ các đoạn thân cành tách rời cơ thể mẹ. Cơ sở lý luận này kế thừa các công trình nghiên cứu về phân loại học chi Polyscias (Phạm Hoàng Hộ, 2000; Đỗ Tất Lợi, 2006), các dẫn liệu về thành phần hóa thực vật chứa saponin triterpen, polyacetylen (falcarinol, panaxydol), acid amin, vitamin và carotenoid (Lutomski & cs., 1992; Trần Thị Hồng Hạnh & cs., 2019), cùng các kết quả nghiên cứu nhân giống vô tính đinh lăng bằng giâm cành và chất điều hòa sinh trưởng (Ninh Thị Phíp, 2013).

Hệ thống phương pháp nghiên cứu được triển khai đồng bộ qua các bước thực nghiệm, theo dõi nông sinh học và xử lý thống kê:

• Bố trí thí nghiệm:
  • Thí nghiệm 1: Đánh giá đặc điểm hình thái của 3 mẫu giống đinh lăng 2 năm tuổi (G1: lá kim, G2: lá dầy, G3: lá xẻ).
  • Thí nghiệm 2: Nghiên cứu ảnh hưởng của vị trí cành giâm đến khả năng nhân giống. Thí nghiệm 2 nhân tố gồm 3 giống (G1, G2, G3) và 3 vị trí cành giâm: Cành ngọn (C1 - chưa hóa gỗ), Cành bánh tẻ (C2 - bắt đầu hóa gỗ, ít sợi), Cành già (C3 - sát thân chính, hóa gỗ nhiều, rất cứng). Thí nghiệm bố trí theo khối ngẫu nhiên đầy đủ (RCBD), 3 lần nhắc lại, mỗi công thức giâm 30 cành/lần nhắc lại (tổng số 9 công thức).
  • Thí nghiệm 3: Nghiên cứu ảnh hưởng của chiều dài cành giâm đến khả năng nhân giống. Thí nghiệm 2 nhân tố gồm 3 giống (G1, G2, G3) và 5 mức chiều dài cành: V1 (10 cm), V2 (15 cm), V3 (20 cm), V4 (25 cm), V5 (30 cm). Bố trí theo khối ngẫu nhiên đầy đủ (RCBD), 3 lần nhắc lại, mỗi công thức 30 cành/lần nhắc lại (tổng số 15 công thức).
• Quy trình kỹ thuật giâm cành: Hom giâm được cắt vát góc 45° bằng dao sắc, giữ lại 2–3 mắt lá, mỗi lá cắt tỉa chừa lại 1/3 diện tích phiến lá. Hom được xử lý kích thích ra rễ bằng cách nhúng vào dung dịch chế phẩm N3M trong thời gian 5 phút. Nền giâm che phủ bằng lưới đen điều tiết ánh sáng (100% giai đoạn đầu, giảm xuống 50% khi ra chồi, 25% ở mốc 60 ngày và dỡ bỏ hoàn toàn trước khi xuất vườn 1–2 tháng). Nước tưới được cung cấp bằng bình bơm tay từ 2–4 lần/ngày, duy trì ẩm độ ổn định.
• Phương pháp thu thập chỉ tiêu:
  • Chỉ tiêu hình thái cơ quan dinh dưỡng: Khảo sát màu sắc, hình dạng, số rễ, đường kính cổ rễ (cm), chiều dài rễ (cm), mật độ nốt rễ (nốt/cây); chiều cao thân (cm), đường kính thân (cm), số nhánh/cây, mật độ vết chấm trên thân; kích thước lá (chiều dài, chiều rộng), tỷ lệ dài/rộng (D/R), số lá thật, số lá chét, mật độ răng cưa/cm lá và chỉ số diệp lục SPAD bằng máy đo SPAD chuyên dụng.
  • Chỉ tiêu nhân giống: Động thái tăng trưởng chiều cao chồi và đường kính chồi đo định kỳ 30 ngày một lần (30, 60, 90 ngày sau trồng - NST); tỷ lệ nảy mầm (%), tỷ lệ ra rễ (%), tỷ lệ xuất vườn (%) và thời gian đạt 50% tiêu chuẩn xuất vườn (ngày).
• Nguồn dữ liệu và xử lý số liệu: Số liệu sơ cấp được thu thập trực tiếp tại khu thực nghiệm nhà lưới số 09. Dữ liệu được tính toán giá trị trung bình trên phần mềm Microsoft Excel; phân tích phương sai (ANOVA), kiểm định sai khác trung bình bằng trắc nghiệm LSD ở mức ý nghĩa $P \le 0,05$ và hệ số biến động (CV%) thông qua phần mềm STAR phiên bản 2.0.1 (Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế - IRRI, 2013).

---

Nội dung chính theo từng chương

Mở đầu (Đặt vấn đề, Mục đích và yêu cầu)

Chương mở đầu khái quát vị trí của cây đinh lăng trong hệ sinh thái dược liệu Việt Nam, chỉ rõ tình trạng khai thác tự phát, phân tích sự thiếu hụt nguồn giống đạt chuẩn cho các nhà máy sản xuất thuốc. Tác giả xác lập mục đích nghiên cứu nhằm cung cấp luận cứ thực nghiệm cho việc nhận diện và chuẩn hóa phương pháp giâm cành đối với 3 mẫu giống đinh lăng lá kim, lá dầy và lá xẻ tại Gia Lâm – Hà Nội.

Tổng quan tài liệu

Tác giả hệ thống hóa các tài liệu khoa học trong nước và quốc tế theo các nhóm nội dung:

• Đặc điểm sinh học và sinh thái: Chi Polyscias có 114–150 loài. Cây ưa ẩm, chịu bóng nhẹ, sinh trưởng tốt trong khoảng nhiệt độ dưới 28°C, yêu cầu vũ lượng 1420,7–2574,2 mm/năm và độ ẩm không khí 82–89%.
• Thành phần hóa học và tác dụng sinh học: Khái quát các nhóm hoạt chất saponin triterpen, polyacetylen, alkaloid, 20 loại acid amin. Lá chứa hàm lượng lutein cao (50,762%) và acid oleanolic (1,65%). Dịch chiết đinh lăng thể hiện hoạt tính thích nghi (adaptogen), tăng lực tương tự sâm, kháng khuẩn Gram (+), hạ đường huyết qua ức chế $\alpha$-amylase và $\alpha$-glucosidase. Nghiên cứu độc tính xác định cao lá có $LD_{50}$ đường uống là $3,24 \pm 0,42$ g/kg; cao rễ đường tiêm phúc mạc có $LD_{50} = 32,9$ g/kg (ít độc hơn sâm Triều Tiên với $LD_{50} = 19,5$ g/kg).
• Tình hình sản xuất và công nghệ nhân giống: Thống kê quy hoạch vùng trồng dược liệu theo Quyết định 1976/QĐ-TTg; ghi nhận năng suất tại HTX Hoa Bàng (5–6 tấn lá/ha/năm); phân tích dữ liệu 105,2 ha đạt chuẩn GACP-WHO của 4 đơn vị dược phẩm. Tổng kết các giải pháp kỹ thuật nhân giống vô tính (nuôi cấy mô tế bào, khí canh, giâm cành truyền thống) và ảnh hưởng của giá thể, chất điều hòa sinh trưởng ($\alpha$-NAA, N3M).

Nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết vật liệu thí nghiệm, thiết kế ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) cho các thí nghiệm nhân tố, quy trình chăm sóc trong nhà lưới số 09 và hệ thống công thức toán học tính tỷ lệ bật mầm, ra rễ, xuất vườn và các thông số nông học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Đánh giá đặc điểm hình thái của 3 mẫu giống Đinh lăng 2 năm tuổi

Nghiên cứu xác lập sự khác biệt mang tính di truyền về hình thái rễ, thân và lá giữa 3 mẫu giống đinh lăng thực nghiệm:

Bảng 1: Đặc điểm hình thái rễ của các mẫu giống Đinh lăng 2 năm tuổi

Chỉ tiêu nông học rễ	Đinh lăng lá kim (G1)	Đinh lăng lá dầy (G2)	Đinh lăng lá xẻ (G3)	$LSD_{0,05}$	$CV$ (%)
Đặc điểm hình thái	Rễ chùm, nhiều rễ con	Rễ chùm, ít rễ con	Rễ chùm, nhiều rễ con	—	—
Màu sắc vỏ rễ	Vàng	Vàng nâu	Vàng nâu	—	—
Số rễ/cây (rễ)	$11,20^c$	$22,40^a$	$18,80^b$	1,23	4,85
Đường kính cổ rễ (cm)	$2,28^b$	$2,60^a$	$2,20^b$	0,29	8,46
Chiều dài rễ (cm)	$33,34^{ab}$	$34,26^a$	$31,66^b$	1,70	3,53
Mật độ nốt rễ (nốt rễ/cây)	$165,00^a$	$141,40^c$	$154,60^b$	1,23	0,55

Ghi chú: Các chữ cái khác nhau trong cùng một hàng biểu thị sai khác có ý nghĩa thống kê ở mức $P \le 0,05$.

Về thân cây, cả 3 mẫu giống đều thuộc dạng thân bụi hình trụ. Giống lá kim (G1) đạt chiều cao cây lớn nhất ($131,00$ cm), đường kính thân đạt $3,10$ cm, mật độ vết chấm $87,00$ vết/cây. Giống lá dầy (G2) có chiều cao $113,20$ cm, đường kính thân nhỏ nhất ($2,44$ cm) và mật độ vết chấm thấp nhất ($62,60$ vết/cây). Giống lá xẻ (G3) có chiều cao thấp nhất ($87,60$ cm) nhưng đường kính thân lớn nhất ($3,24$ cm), phân cành nhiều nhất ($3,60$ nhánh) và mật độ vết chấm dày đặc nhất ($120,20$ vết/cây).

Bảng 2: Đặc điểm hình thái lá và chỉ số SPAD của các mẫu giống Đinh lăng 2 năm tuổi

Chỉ tiêu theo dõi	Đinh lăng lá kim (G1)	Đinh lăng lá dầy (G2)	Đinh lăng lá xẻ (G3)	$LSD_{0,05}$	$CV$ (%)
Dạng lá	Kép 2–3 lần lông chim	Kép lông chim lẻ	Kép lông chim lẻ	—	—
Chiều dài lá (cm)	$21,22^a$	$18,20^b$	$17,76^b$	2,47	8,91
Chiều rộng lá (cm)	$18,26^a$	$10,06^c$	$13,98^b$	1,80	8,76
Tỷ lệ Dài/Rộng (D/R)	$1,14^c$	$1,82^a$	$1,28^b$	0,09	4,38
Chỉ số SPAD	$37,20^a$	$35,62^a$	$34,72^a$	2,56	4,90
Số lá thật/cây	$6,20^a$	$5,80^a$	$6,00^a$	1,06	2,17
Số lá chét/lá	7	7	7	*	*
Mật độ răng cưa (răng/cm)	$27,40^a$	$12,80^c$	$17,20^b$	1,49	5,36

Nghiên cứu ảnh hưởng của vị trí giâm cành đến khả năng nhân giống

Vị trí lấy cành giâm trên cây mẹ tác động rõ rệt đến tỷ lệ sống và sự sinh trưởng chồi của cây con:

Bảng 3: Ảnh hưởng của vị trí cành giâm đến tỷ lệ nảy mầm, ra rễ và xuất vườn

Nghiệm thức theo dõi	Tỷ lệ nảy mầm (%)	Tỷ lệ ra rễ (%)	Tỷ lệ xuất vườn (%)	Thời gian xuất vườn (ngày)
G1 - Cành ngọn (C1)	90,00	91,10	80,00	49
G1 - Cành bánh tẻ (C2)	83,33	88,87	76,67	49
G1 - Cành già (C3)	66,67	81,13	54,43	49
G2 - Cành ngọn (C1)	78,87	86,67	76,67	56
G2 - Cành bánh tẻ (C2)	88,90	90,00	84,43	56
G2 - Cành già (C3)	76,67	87,77	73,33	56
G3 - Cành ngọn (C1)	84,47	90,00	77,80	45
G3 - Cành bánh tẻ (C2)	75,57	86,67	70,00	45
G3 - Cành già (C3)	70,00	87,77	58,87	45
Trung bình vị trí Cành ngọn	84,44	89,26	78,49	50
Trung bình vị trí Cành bánh tẻ	82,60	88,51	77,03	50
Trung bình vị trí Cành già	71,11	85,89	62,21	50
$LSD_{0,05}$ theo Giống (G)	4,71	7,94	4,82	—
$LSD_{0,05}$ theo Vị trí (V)	4,71	7,93	4,82	—
$LSD_{0,05}$ tương tác (G*V)	8,15	13,74	8,35	—
$CV$ (%)	5,90	9,00	6,70	—

Theo dõi động thái sinh trưởng chồi sau 90 ngày sau trồng (90 NST), cành ngọn cho chiều dài chồi trung bình đạt $30,79$ cm và đường kính chồi đạt $0,45$ cm, vượt trội so với cành bánh tẻ ($20,30$ cm chiều dài; $0,37$ cm đường kính) và cành già ($18,29$ cm chiều dài; $0,36$ cm đường kính). Giống lá xẻ (G3) nhân bằng cành ngọn đạt chiều dài chồi cao nhất ($33,73$ cm tại 90 NST), trong khi giống lá dầy (G2) nhân bằng cành già có chiều dài chồi thấp nhất ($16,50$ cm).

Nghiên cứu ảnh hưởng của chiều dài cành giâm

Kết quả khảo sát sơ bộ cho thấy chiều dài đoạn cành giâm tác động trực tiếp đến khả năng tích lũy dinh dưỡng và sức bật của hom. Cành giâm có chiều dài từ 25 cm trở lên (nghiệm thức V4: 25 cm và V5: 30 cm) giúp rút ngắn thời gian ra rễ, nâng cao tỷ lệ sống và tạo chồi cây con khỏe mạnh nhất.

---

Kết quả và đóng góp

• Kết quả thực nghiệm chính:
  • Xác lập bộ dữ liệu hình thái chi tiết của 3 mẫu giống đinh lăng 2 năm tuổi tại Gia Lâm. Giống lá dầy (G2) có ưu thế về bộ rễ với số rễ đạt $22,40$ rễ/cây, đường kính cổ rễ $2,60$ cm và chiều dài rễ $34,26$ cm. Giống lá kim (G1) có ưu thế về chiều cao cây ($131,00$ cm), diện tích phiến lá ($21,22 \times 18,26$ cm), mật độ răng cưa ($27,40$ răng/cm) và mật độ nốt rễ ($165,00$ nốt/cây). Giống lá xẻ (G3) có đường kính thân lớn nhất ($3,24$ cm) và mật độ vết chấm cao nhất ($120,20$ vết/cây).
  • Vị trí cành giâm tác động có ý nghĩa thống kê đến chất lượng cây giống: Cành ngọn cho tỷ lệ nảy mầm trung bình ($84,44%$), tỷ lệ ra rễ ($89,26%$), tỷ lệ xuất vườn ($78,49%$) và tốc độ tăng trưởng chiều dài chồi ($30,79$ cm tại 90 NST) cao nhất. Cành già cho hiệu quả thấp nhất ở mọi chỉ tiêu ($62,21%$ tỷ lệ xuất vườn).
  • Xác định sự tương tác giữa giống và vị trí giâm: Đối với giống đinh lăng lá kim (G1), cành ngọn cho tỷ lệ xuất vườn cao nhất ($80,00%$ sau 49 ngày); đối với giống đinh lăng lá dầy (G2), cành bánh tẻ lại đạt tỷ lệ xuất vườn cao nhất ($84,43%$ sau 56 ngày). Giống lá xẻ (G3) đạt tiêu chuẩn xuất vườn nhanh nhất (45 ngày).
• Khuyến nghị kỹ thuật: Khuyến cáo người sản xuất nên sử dụng cành ngọn hoặc cành bánh tẻ, hạn chế sử dụng cành già; chiều dài đoạn cành giâm tối ưu từ 25 cm trở lên kết hợp với mẫu giống đinh lăng lá kim (G1) để đạt hệ số nhân giống và phẩm chất cây con cao nhất.
• Đóng góp khoa học: Khóa luận bổ sung các dẫn liệu thực nghiệm định lượng về sự sai khác hình thái học cơ quan sinh dưỡng và phản ứng sinh lý ra rễ giữa các mẫu giống đinh lăng khác nhau dưới cùng một điều kiện tiểu khí hậu tại Gia Lâm, cung cấp cơ sở để chuẩn hóa quy trình nhân giống vô tính thay thế cho các phương pháp giâm hom tự phát.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Các thí nghiệm nhân giống mới chỉ dừng lại ở quy mô nhà lưới và vườn thực nghiệm trong phạm vi hẹp tại Gia Lâm, thời gian theo dõi giai đoạn vườn ươm giới hạn trong 90 ngày sau trồng (từ tháng 2 đến tháng 8/2022). Khóa luận chưa tiến hành đánh giá hàm lượng hoạt chất sinh học (đặc biệt là saponin tổng số và polyacetylen) trong củ và lá của các mẫu giống này.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần tiếp tục theo dõi sinh trưởng của cây con sau khi đưa ra trồng đại trà trên đồng ruộng ở các độ tuổi 3–5 năm; phân tích hàm lượng dược chất tích lũy theo từng mùa thu hái và khảo nghiệm khả năng thích ứng của 3 mẫu giống tại các vùng sinh thái dược liệu trọng điểm khác nhau.

---

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cho sinh viên, học viên cao học và cán bộ nghiên cứu thuộc các ngành Nông học, Khoa học cây trồng, Cây dược liệu và Nông nghiệp công nghệ cao.

Nội dung đáng chú ý nhất để tra cứu là hệ thống các bảng số liệu nông sinh học định lượng (Bảng 4.1, 4.2, 4.4, 4.5, 4.6), cung cấp tiêu chí hình thái phân biệt rõ ràng giữa 3 dạng hình đinh lăng (lá kim, lá dầy, lá xẻ). Đồng thời, quy trình giâm hom chi tiết (từ cách chọn vị trí cành, độ dài hom 25 cm, nồng độ chế phẩm kích rễ N3M, quy trình che sáng 3 giai đoạn đến chế độ tưới ẩm) là cẩm nang kỹ thuật thực tế cho các vườn ươm giống dược liệu thương mại.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Trong 3 mẫu giống đinh lăng nghiên cứu, mẫu giống nào có khả năng phát triển bộ rễ mạnh nhất về số lượng và kích thước?
Trả lời: Mẫu giống đinh lăng lá dầy (G2) có bộ rễ phát triển mạnh nhất với số rễ trung bình đạt $22,40$ rễ/cây, đường kính cổ rễ đạt $2,60$ cm và chiều dài rễ đạt $34,26$ cm, cao hơn rõ rệt so với giống lá kim ($11,20$ rễ; $2,28$ cm) và giống lá xẻ ($18,80$ rễ; $2,20$ cm).

2. Vị trí cành giâm nào cho tỷ lệ xuất vườn và tốc độ sinh trưởng chồi cây con cao nhất?
Trả lời: Vị trí cành ngọn (C1) cho hiệu quả cao nhất với tỷ lệ nảy mầm trung bình đạt $84,44%$, tỷ lệ ra rễ đạt $89,26%$, tỷ lệ cây con xuất vườn đạt $78,49%$ và chiều dài chồi tại thời điểm 90 ngày sau trồng đạt $30,79$ cm (so với cành bánh tẻ là $20,30$ cm và cành già là $18,29$ cm).

3. Tiêu chuẩn cụ thể để cây con đinh lăng được đánh giá là đạt chuẩn xuất vườn trong thí nghiệm là gì?
Trả lời: Cây con đạt tiêu chuẩn xuất vườn khi nhánh chính (hoặc thân chính đối với cành ngọn) đạt chiều cao tối thiểu từ 5 cm trở lên và có từ 2 lá thật trở lên.

4. Thời gian từ lúc giâm cành đến khi đạt 50% tỷ lệ xuất vườn giữa các mẫu giống đinh lăng chênh lệch như thế nào?
Trả lời: Giống đinh lăng lá xẻ (G3) đạt tiêu chuẩn xuất vườn nhanh nhất sau 45 ngày; giống đinh lăng lá kim (G1) xuất vườn sau 49 ngày; trong khi giống đinh lăng lá dầy (G2) cần thời gian ươm dài nhất là 56 ngày.

5. Tác giả đưa ra khuyến nghị gì về chiều dài đoạn cành giâm để đạt hệ số nhân giống tối ưu?
Trả lời: Tác giả đề nghị nên sử dụng đoạn cành giâm có chiều dài từ 25 cm trở lên và kết hợp với giống đinh lăng lá kim (G1) để thu được tỷ lệ bật mầm cao và hệ số nhân giống tốt nhất trong sản xuất.

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Đường Thị Thu Trang đã đánh giá toàn diện các chỉ tiêu nông sinh học thân, lá, rễ của 3 mẫu giống đinh lăng 2 năm tuổi và làm rõ ảnh hưởng của các biện pháp kỹ thuật nhân giống vô tính tại Gia Lâm – Hà Nội. Kết quả khẳng định việc chọn lọc vị trí cành giâm (ưu tiên cành ngọn và cành bánh tẻ) cùng chiều dài đoạn cành từ 25 cm trở lên có ý nghĩa quyết định trong việc nâng cao tỷ lệ ra rễ và chất lượng cây con xuất vườn. Đây là công trình thực nghiệm nông học có phương pháp chuẩn xác, cung cấp nguồn dữ liệu tin cậy cho công tác chọn tạo giống và sản xuất dược liệu đinh lăng theo hướng chuẩn hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Cây đinh lăng có tên khoa học là Polyscias fruticosa L. là một loài cây thuộc chi đinh lăng (Polyscias) trong họ nhân sâm (Araliaceae). Theo y học dân gian, cây đinh lăng còn có thể gọi với cái tên khác là cây gỏi cá, nam dƣơng sâm,. Cây có nguồn gốc ở vùng đảo Polynesia ở Thái Bình Dƣơng và cây đƣợc trồng nhiều ở Indonesia, Malaysia, Campuchia, Lào… Ở Việt Nam, loại cây này từ lâu đã đƣợc trồng khá phổ biến trong nhân dân và đƣợc trồng ở vƣờn gia đình, trong đình chùa, trạm xá, bệnh viện.

để làm cảnh, làm thuốc và rau gia vị. Nhƣng phân bố chủ yếu tập trung ở các tỉnh phía Bắc nhƣ Nam Định, Thái Bình, Cao Bằng, Yên Bái. Theo Y học cổ truyền, rễ cây có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, có tác dụng thông huyết mạch, bồi bổ khí huyết, lá đinh lăng có vị đắng, tính mát có tác dụng giải độc thức ăn, chống dị ứng. Nhiều nghiên cứu đã cho thấy khả năng của cây có tác dụng tăng thể lực, chống stress, kích thích các hoạt động của não bộ, giải tỏa lo âu, mệt mỏi, chống oxy hóa, bảo vệ gan, kích thích miễn dịch.

Với giá trị to lớn về mặt y học cùng với đặc tính dễ trồng, dễ sống, ít bị sâu bệnh hại, dễ sử dụng mà ngày nay cây đinh lăng ngày đƣợc trồng phổ biến và rộng rãi trên cả nƣớc. Tuy nhiên điều kiện dinh dƣỡng, địa lý, trồng trọt khác nhau có thể làm thay đổi hình thái và chất lƣợng của đinh lăng dẫn đến tình trạng trồng và khai thác đinh lăng ở nƣớc ta hiện nay còn tự phát, quy mô chƣa lớn, hiện đã đƣợc trồng nhiều với quy mô lớn. Cùng với việc áp dụng các tiến bộ khoa học kĩ thuật vào sản xuất, chúng ta cần phải chú trọng đến khâu chọn giống để đƣa ra các giống có năng suất cao, chất lƣợng tốt, có khả năng sinh trƣởng phát triển tốt, từ đó góp phần giúp cho việc nghiên cứu, nhân giống, phát triển một số mẫu giống Đinh lăng khác để cung cấp thêm cây dƣợc liệu cho thị trƣờng dƣợc liệu là cần thiết. Vì những công dụng trên nên việc đẩy mạnh trồng đinh lăng tại nhiều địa hình khác nhau 1 là cần thiết.

Xuất phát từ thực tế, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài “Nghiên cứu đặc điểm nông sinh học và khả năng nhân giống của một số mẫu giống đinh lăng tại Gia Lâm – Hà Nội”. Mục đích và yêu cầu 1. Mục đích - Đánh giá đặc điểm hình thái, khả năng nhân giống bằng giâm cành của một số mẫu giống đinh lăng làm cơ sở để tuyển chọn giống đinh lăng phù hợp phát triển trong sản xuất 1. Yêu cầu - Đánh giá đặc điểm hình thái của 3 mẫu giống - Đánh giá ảnh hƣởng của vị trí cành giâm đến khả năng nhân giống 3 mẫu giống - Đánh giá ảnh hƣởng của chiều dài cành giâm đến khả năng nhân giống của 3 mẫu giống 2 PHẦN II.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Tổng quan về cây đinh lăng 2. Nguồn gốc và phân loại 2.1 Nguồn gốc của cây đinh lăng Cây Đinh lăng ( Polyscias spp.) hay còn đƣợc gọi là cây gỏi cá, nam dƣơng lâm, thuộc họ Hoa tán Apiales, họ: Ngũ gia bì hay họ nhân sâm Araliaceae, chi Đinh lăng Polyscias chi này chứa khoảng 114-150 loài. Trong các loài thuộc chi Polyscias, đinh lăng lá nhỏ Polyscias fruticosa đƣợc trồng và sử dụng phổ biến nhất.

Đinh lăng có nguồn gốc ở vùng đảo Polynésie ở Thái Bình Dƣơng. Đƣợc trồng khắp nơi từ đồng bằng đến miền núi (Đỗ Tất Lợi,2006; Đỗ Bích Huy và cs.2 Phân bố Đinh lăng có nguồn gốc ở vùng đảo Polynésie ở Thái Bình Dƣơng. Cây phân bố ở Campuchia, Lào, Malaysia, Indonesia, miền nam Trung Quốc. Ở Việt Nam, đinh lăng cũng có từ lâu trong nhân dân và đƣợc trồng khá phổ biến ở vƣờn gia đình, đình chùa, trạm xá, bệnh viện, vƣờn thuốc để làm cảnh, làm thuốc và rau gia vị (Đỗ Huy Bích & cs.

Cây phân bố đồng đều các vùng trên cả nƣớc: Đồng bằng, trung du Bắc Bộ, Trung Bộ và Nam Bộ. Ở miền Bắc, trồng nhiều nhất ở Nam Định, Thái Bình, Vĩnh Phúc, Bắc Giang. Ngoài ra, đinh lăng còn đƣợc trồng ở Tây Nguyên và miền Nam 2.3 Phân loại Đinh lăng chia thành nhiều loài khác nhau và một số loài đƣợc trồng nhiều là đinh lăng lá nhỏ ( Polyscias fruticosa); đinh lăng lá tròn ( Polyscias balfouriana Baill); đinh lăng lá trổ ( đinh lăng viền bạc) ( Polyscias guilfoylei ( Cogn Marche) Baill); Đinh lăng lá to ( đinh lăng răng) ( Polyscias filicifolia ( Merr) Baill); đinh lăng đĩa (Polyscias scutillarius ( Burm f) Merr); đinh lăng răng ( lá 2 lần kép, thân màu trắng) (Polyscias serrata Ballf) ( Phạm Hoàng Hộ,2000). Theo dân gian, đinh lăng đƣợc chia làm 2 loại chính là: Đinh lăng nếp 3 và đinh lăng tẻ.

Đinh lăng nếp là loại lá nhỏ, thân nhẵn, củ to, rễ nhiều và mềm, vỏ bì dày cho năng xuất cao chất lƣợng tốt. Khả năng chống chịu với điều kiện ngoại cảnh bất thuận tốt. Vì vậy khi sản xuất nên chọn loại này để trồng và hiện nay đinh lăng nếp đang trồng phổ biến, chiếm đa số diện tích trồng của ngƣời dân, Còn loại đinh lăng tẻ là loại lá to, vỏ thân xù xì, màu xanh nhạt, củ nhỏ, rễ ra ít và cứng, vỏ bì mỏng cho năng suất thấp, ít đƣợc trồng. Đặc điểm thực vật học.

Đinh lăng còn đƣợc gọi là cây gỏi cá ( vì nhân dân thƣờng lấy lá để ăn gỏi cá, những têm đinh lăng đƣợc sử dụng phổ biến hơn ) có nhiều loại nhƣng dùng để làm thuốc thì thƣờng là Đinh lăng lá nhỏ. Là một loại cây nhỏ, thân nhẵn, không có gai, thƣờng cao 0.5m có những nơi đất tốt cây cao 1,8-2m. Lá kép 3 lần xẻ lông chim, dài 20 – 40 cm, không có lá kèm rõ. Lá chét có cuống gầy dài 3-10mm, phiến lá chét có răng cƣa không đều, lá có mùi thơm đặc trƣng.

Cụm hoa hình chùy ngắn 7-18mm gồm nhiều tán, mang nhiều hoa nhỏ. Tràng 5, nhị 5 với chỉ nhị gầy, bầu hạ 2 ngăn có dìa trắng nhạt. Quả dẹt dài 3- 4mm, dày 1mm có vòi tồn tại (Đỗ Tất Lợi, 2006; Nguyễn Bá, 2010). Yêu cầu sinh thái Đinh lăng là cây sống lâu năm, có thể sống đến vài chục năm, chịu hạn khá tốt, ƣa sáng, ƣa ẩm nhƣng sẽ phát triển kém hoặc chết khi gặp úng.

Phân bố rộng khá trên cả nƣớc, ở các vùng sinh thái, có thể phát triển trên nhiều loại đất. Cây phát triển mạnh nhất khi nhiệt độ dƣới 28oC. Cây tồn tại và phát triển tốt ở những vùng có đặc trƣng khí hậu nhiệt đới mƣa mùa. Một năm có 2 mùa rõ rệt mùa khô và mùa mƣa, thƣờng đƣợc trồng chủ yếu ở các tỉnh miền núi phía Bắc.

Yêu cầu nhiệt độ của cây đinh lăng từ 22,2 – 23,1oC, cây đinh lăng chịu đƣợc nhiệt độ tối thấp -2,8oC và tối cao 41,4oC. Độ ẩm không khí trung bình từ 82 – 89%. Lƣợng mƣa bình quân năm từ 1420,7 – 2574,2 mm (Ngô Ứng Long, 1986). 4 Đinh lăng ƣa ẩm, có thể chịu hơi bóng, trồng đƣợc trên nhiều loại đất, có thể trồng trong chậu làm bonsai.

Cây có khả năng tái sinh vô cùng khỏe từ đoạn thân hoặc cành (Đỗ Huy Bích & cs. Tuyệt đối không trồng ở những nơi đất úng, bí chặt và không thoát đƣợc nƣớc, trƣờng hợp trồng trong vƣờn và ruộng nơi đất thấp cần lên luống cao trƣớc khi trồng. Đinh lăng phát triển tốt trên các loại đất ẩm mát và thoát nƣớc tốt, thành phần cơ giới trung bình (cát pha đến thịt), tầng đất dày trên 1 m, nhiều mùn, tơi xốp, cây thích hợp với đất feralit đỏ vàng và đất feralit giàu mùn trên núi. Cây có khả năng tái sinh dinh dƣỡng cao nên ngƣời dân trồng chủ yếu bằng cách giâm cành bánh tẻ hoặc cành già vào tháng 2 – 4 hoặc tháng 8 – 10.

Trong năm, mùa thu và mùa xuân thuận lợi cho cây sinh trƣởng phát triển nhanh nhất (Nguyễn Hữu Tiền, 2015). Thành phần hóa học Rễ và lá đinh lăng chứa saponin, alkaloid, 20 acid amin, tanin, acid hữu cơ, tinh dầu, nhiều nguyên tố vi lƣợng, các vitamin B1, B2, C và 21,1% đƣờng (Ngô Ứng Long, 1986). Trong thành phần rễ, thân và lá có các glycosis, alkaloid, tanin, vitamin B1 và khoảng 20 loại acid amin nhƣ arginin, alanin, asparagine, acid glutamic, leucin, lysin, phenylalanin, prolin, threonin, tyrosin, cystein, tryptophan, metionin. (Nguyễn Thới Nhâm & cs.

Năm 1991, Võ Xuân Minh cùng cộng sự đã khảo sát hàm lƣợng saponin toàn phần trong các bộ phận của cây đinh lăng với kết quả: Rễ (0,49%), vỏ rễ (1,00%), lõi rễ (0,11%) và lá (0,38%). Năm 1992, trong nghiên cứu tiếp theo, Võ Xuân Minh cho biết trong cây đinh lăng có các alcaloid, glucoside, saponin, các vitamin tan trong nƣớc nhƣ B1, B2, B6, C. Nghiên cứu cũng cho thấy rễ cây đinh lăng có chứa tới 20 acid amin (Võ Xuân Minh, 1992). 5 Năm 1992, Lutomski và cộng sự đã cô lập từ rễ 5 hợp chất thuộc loại hợp chất polyacetylen: (8E)-heptadeca-1,8-dien-4,6-diyn-3,10-diol; (8E)-heptadeca- 1,8-dien-4,6-diyn-3-ol-10-on;(8Z)-heptadeca-1,8-dien-4,6-diyn-3-ol-10-on; falcarinol và panaxydol (Lutomski & cs.

Bên cạnh đó, năm 2007, tác giả Nguyễn Trần Châu và cộng sự đã xác định đƣợc hàm lƣợng acid oleanolic saponin triterpene (1,65%) có trong lá của đinh lăng. Năm 2012, Viện hóa sinh biển - Viện Khoa học và công nghệ Việt Nam đã phân lập đƣợc 3 hợp chất flavonoid từ lá đinh lăng là quercitrin, afzelin và kaempferol-3-Orutinosid (Nguyễn Thị Luyến & cs, 2012). Trần Thị Hồng Hạnh cùng cộng sự đã phân lập đƣợc 3 saponin triterpen từ lá đinh lăng. Trong đó 3-O-{𝛽-D-glucopyranosyl-(1→2)-[𝛽-D- glucopyranosyl-(1→4)]-𝛽-D-glucuronopyranosyl} oleanolic acid 28-O-𝛽-D- glucopyranosyl-(1→2)-𝛽-D-galactopyranosyl ester là saponin đƣợc phân lập lần đầu tiên, và đƣợc đặt tên là polyscioside I (Tran Thi Hong Hanh & cs.

(2019) phân lập từ lá cây đinh lăng đƣợc 3 năm tuổi trồng tại An Giang và nhận danh cấu trúc 3 hợp chất là: 3-o-β-D- glucuronopyranosyloleanolic 28-o-β-D-glu-copyranosyl ester; ladyginosid A và đặc biệt là acid 3-o-[β-D-glucopyranosyl-(14)]-β-D-(6-o- methyl)glucuronopyranosyl oleanolic lần đầu tiên đƣợc tìm thấy. Caroten trong lá đinh lăng gồm có 18,376% β-carotene và 50,762% lutein, tỷ lệ lutein này cao hơn so với nhiều loại rau củ khác nhƣ lá hành (33,326%), rau đay (28,988%), lá diếp cá (25,943%). Lutein chủ yếu có màu da cam, thƣờng gặp trong rau quả. Lutein có khả năng phản ứng với các gốc tự do, bảo vệ tế bào khỏi bị oxi hóa, chống ung thƣ da, lão hóa da, lão hóa thủy tinh thể, làm giảm hiện tƣợng xơ vữa động mạch (Hà Thị Bích Ngọc, 2007).

Tác dụng của cây Đinh lăng Đinh lăng có tác dụng tăng lực.