Đ¾I HàC QUàC GIA HÀ NàI Đ¾I HâC Y D¯þC NGUYÄN ĐĀC TOÀN Đ¾C ĐIÂM NH¯þC THà DO LÆCH KHÚC X¾ â TR¾ EM T¾I BÆNH VIÆN MÂT TRUNG ¯¡NG KHÓA LUÀN TÞT NGHIÆP Đ¾I HâC NGÀNH Y ĐA KHOA HÀ NàI - 2023 Đ¾I HàC QUàC GIA HÀ NàI Đ¾I HâC Y D¯þC NGUYÄN ĐĀC TOÀN Đ¾C ĐIÂM NH¯þC THà DO LÆCH KHÚC X¾ â TR¾ EM T¾I BÆNH VIÆN MÂT TRUNG ¯¡NG Khóa: QH2017.Y KHÓA LUÀN TÞT NGHIÆP Đ¾I HâC NGÀNH Y ĐA KHOA Ng°ßi h°ớng d¿n: 1. TS BS PH¾M THà MINH CHÂU 2. BSNT NGUYÄN THU TRANG HÀ NàI - 2023 LàI CÀM ¡N Trong quá trình hác tÁp, nghiên cāu và hoàn thành khóa luÁn này, em đã nhÁn đ°āc nhiÃu sự giúp đÿ cÿa thầy cô và b¿n bè. Với lòng biÁt ¢n sâu sắc, em xin chân thành gửi lßi cÁm ¢n tới: Ban chÿ nhiám, thầy cô giáo Bá môn Mắt, Đ¿i hác Y D°āc, Đ¿i hác Quác gia Hà Nái.
Ban giám đác bánh vián mắt Trung °¢ng đã t¿o điÃu kián thuÁn lāi cho em trong quá trình hác tÁp và nghiên cāu. Gia đình đã luôn đáng viên, nhắc nhá, bÁo ban em hoàn thành tát đà tài nghiên cāu cÿa mình. Em xin gửi lßi cÁm ¢n tới các Thầy/Cô Giáo s°, Phó giáo s°, TiÁn sỹ trong hái đßng khoa hác thông qua đà c°¢ng, hái đßng khoa hác bÁo vá khóa luÁn đã đóng góp nhiÃu ý kiÁn quý báu cho em trong quá trình nghiên cāu, hoàn chỉnh khóa luÁn tát nghiáp chuyên ngành y đa khoa. Em xin tß lòng kính tráng và biÁt ¢n tới: TS BS Ph¿m Thá Minh Châu, ng°ßi thầy đã trực tiÁp h°ớng d¿n, truyÃn đ¿t kiÁn thāc, giúp đÿ tôi hoàn thành ch°¢ng trình hác tÁp và nghiên cāu khoa hác.
BSNT NguyÅn Thu Trang, cô đã quan tâm, h°ớng d¿n, chỉ d¿y em trong suát quá trình hác tÁp và nghiên cāu. Cuái cùng em xin bày tß lòng biÁt ¢n đÁn tÁp thể cán bá khoa Mắt trẻ em Bánh vián Mắt Trung °¢ng đã nhiát tình giúp đÿ và t¿o điÃu kián cho em trong suát quá trình nghiên cāu. Hà Nội, ngày 24 tháng 05 năm 2023 Nguyễn Đức Toàn LàI CAM ĐOAN Em là Nguyßn Đāc Toàn, sinh viên khoá QH2017.Y, ngành Y đa khoa, Đ¿i hác Y D°āc, Đ¿i hác Quác gia Hà Nái, xin cam đoan: 1. Đây là luÁn văn do bÁn thân em trực tiÁp thực hián d°ới sự h°ớng d¿n cÿa TS BS Ph¿m Thß Minh Châu và BSNT Nguyßn Thu Trang 2.
Công trình này không trùng l¿p với bÃt kỳ nghiên cāu nào khác đã đ°āc công bá t¿i Viát Nam. Các sá liáu và thông tin trong nghiên cāu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã đ°āc xác nhÁn và chÃp thuÁn cÿa c¢ sá n¢i nghiên cāu. Hà Nội, ngày 24 tháng 05 năm 2023 Tác giÁ Nguyễn Đức Toàn MĀC LĀC Đ¾T VÂN ĐÂ. 1 CH¯¡NG 1: TàNG QUAN.
Đ¿c điểm giÁi ph¿u và sinh lý liên quan đÁn bánh sinh nh°āc thß. S¢ l°āc và giÁi ph¿u thß giác. Sinh lý thß giác. Đ¿c điểm lâm sàng cÿa nh°āc thß do lách khúc x¿ á trẻ em.
Khái niám nh°āc thß. Khái niám và tÁt khúc x¿. Nh°āc thß do lách khúc x¿. Các nghiên cāu trong và ngoài n°ớc và nh°āc thß do lách khúc x¿ á trẻ em.
Nghiên cāu và nh°āc thß do lách khúc x¿ á trẻ em trên thÁ giới. Nghiên cāu và nh°āc thß do lách khúc x¿ á trẻ em t¿i Viát Nam 14 CH¯¡NG 2: ĐàI T¯ĀNG VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĀU. Tiêu chuẩn chán bánh nhân. Tiêu chuẩn lo¿i trừ.
Ph°¢ng pháp nghiên cāu. Cÿ m¿u và ph°¢ng pháp chán m¿u. Ph°¢ng tián và quy trình nghiên cāu. Các biÁn sá/chỉ sá nghiên cāu.
Các tiêu chí đánh giá. Thßi gian và đßa điểm nghiên cāu. Ph°¢ng pháp thu thÁp, xử lý và phân tích sá liáu. 20 CH¯¡NG 3: KÀT QUÀ NGHIÊN CĀU.
Đ¿c điểm và đái t°āng nghiên cāu. Phân bá bánh nhân theo giới tính. Phân bá bánh nhân theo nhóm tuái. 22 Đ¿c điểm và tÁt khúc x¿ mắt nh°āc thß.
Đ¿c điểm và đá lách khúc x¿ giữa hai mắt. Đ¿c điểm đá lách khúc x¿ theo hình thái tÁt khúc x¿. Mát sá yÁu tá liên quan với nh°āc thß do lách khúc x¿. Liên quan giữa nh°āc thß do lách khúc x¿ và tuái.
Liên quan giữa māc đá nh°āc thß và đá lách khúc x¿. 28 CH¯¡NG 4: BÀN LUÀN. Đ¿c điểm đái t°āng nghiên cāu. Đ¿c điểm bánh nhân theo giới tính.
Đ¿c điểm bánh nhân theo tuái. Đ¿c điểm và tÁt khúc x¿ mắt nh°āc thß. Đ¿c điểm và māc đá lách khúc x¿. Đ¿c điểm đá lách khúc x¿ theo hình thái tÁt khúc x¿.
Mát sá yÁu tá liên quan với nh°āc thß do lách khúc x¿. Liên quan giữa nh°āc thß do lách khúc x¿ và tuái. Liên quan giữa māc đá nh°āc thß và đá lách khúc x¿. 40 TÀI LIàU THAM KHÀO PHĂ LĂC DANH MĀC CHĀ VI¾T TÂT KX Khúc x¿ SE Spherica Equivalent - Đá cầu t°¢ng đ°¢ng TB TÁ bào TK Thần kinh TL Thß lực VM Võng m¿c DANH MĀC BÀNG BÁng 3.
Phân bá bánh nhân theo nhóm tuái. Phân bá mắt nh°āc thß theo lo¿i tÁt khúc x¿. Phân bá đá lách khúc x¿ theo các hình thái tÁt khúc x¿. Phân bá māc đá nh°āc thß.
Phân bá tÁt khúc x¿ mắt nh°āc thß theo nhóm tuái. Phân bá đá lách khúc x¿ theo nhóm tuái. Phân bá māc đá nh°āc thß theo nhóm tuái. Phân bá māc đá nh°āc thß theo đá lách khúc x¿.
Đá tuái trung bình cÿa bánh nhân nh°āc thß do lách khúc x¿. Đ¿c điểm tÁt khúc x¿ cÿa các nhóm nghiên cāu. Māc đá lách khúc x¿ trong các nghiên cāu. Māc đá nh°āc thß trong các nghiên cāu.
35 DANH MĀC BIÂU Đà Biểu đß 3. Phân bá bánh nhân theo giới. Phân bá đá lách khúc x¿ giữa hai mắt. 23 DANH MĀC HÌNH Hình 1.
S¢ đß đ°ßng d¿n truyÃn thß giác. Mô phßng mắt chính thß và mắt có tÁt khúc x¿. 8 1 Đ¾T VÂN ĐÀ Nh°āc thß đ°āc coi là mát trong những nguyên nhân hàng đầu gây suy giÁm thß lực á trẻ em [1], là tình tr¿ng giÁm thß lực á mát ho¿c hai mắt d°ới 20/30 ho¿c có sự khác biát thß lực giữa hai mắt trên 2 dòng sau khi đã đ°āc điÃu chỉnh kính tái °u [2]. Trẻ bß nh°āc thß th°ßng có chÃt l°āng cuác sáng giÁm sút so với trẻ bình th°ßng.
Phần lớn các tr°ßng hāp nh°āc thß hián nay đ°āc phát hián khá muán khi trẻ đã qua thßi điểm <vàng= để điÃu trß (tr°ớc 6- 8 tuái). Tuy nhiên, hián nay nhiÃu nghiên cāu cho rằng điÃu trß nh°āc thß v¿n đ¿t kÁt quÁ đái với các tr°ßng hāp bánh nhân có đá tuái từ 10 -12 tuái nÁu đ°āc điÃu trß đúng cách. Nh°āc thß nÁu không đ°āc điÃu trß s¿ gây giÁm thß lực vĩnh vißn, Ánh h°áng đÁn chÃt l°āng cuác sáng cÿa trẻ cũng nh° giÁm ho¿c mÃt khÁ năng lao đáng và sinh ho¿t bình th°ßng, có thể tác đáng đÁn sự phát triển tâm lý cÿa trẻ [1]. Mát sá nghiên cāu đã đánh giá māc đá phá biÁn cÿa nh°āc thß, những nghiên cāu này đã báo cáo rằng rái lo¿n này xuÃt hián á 2% đÁn 3% dân sá [3].
Tỷ lá gần đúng cÿa nh°āc thß đã đ°āc báo cáo là trong khoÁng 0,3% [4] đÁn 5% [5] á trẻ mầm non. Trong mát nghiên cāu t¿i tr°ßng hác á Tanzania, tỷ lá mắc chāng rái lo¿n này đ°āc báo cáo là 0,2% á trẻ em từ 7-19 tuái [6]. Mát nghiên cāu khác á Úc, ng°ßi ta thÃy rằng tỷ lá rái lo¿n á trẻ em 6 tuái là 1,8% [7]. Nghiên cāu lâm sàng dác cÿa Avon đ°āc thực hián á Anh để tính toán tỷ lá nh°āc thß á trẻ em 7 tuái cho thÃy tỷ lá mắc bánh trong nhóm nghiên cāu là 3,6% [8].
Các nguyên nhân hàng đầu gây nh°āc thß á trẻ em là tÁt khúc x¿, lác, đăc thÿy tinh thể, săp mi [2], theo mát nghiên cāu t¿i bánh vián mắt Trung °¢ng năm 2017 cho thÃy bÃt đßng khúc x¿ (lách khúc x¿) chiÁm tỉ lá 54,4% trong táng sá 125 đái t°āng nghiên cāu, theo sau đó là lác (32%) và tÁt khúc 2 x¿ (13,6%) [9]. Theo điÃu tra cÿa Pokharel G (2000) và cáng sự trong nghiên cāu <TÁt khúc x¿ á trẻ em= trẻ lāa tuái từ 5 - 15 sử dăng chung mát ph°¢ng pháp nghiên cāu tiÁn hành đßng lo¿t trên nhiÃu quác gia cho thÃy trong sá trẻ em bß giÁm thß lực, nguyên nhân do tÁt khúc x¿ luôn chiÁm trên 50% [10]. Do đó, trong ch°¢ng trình <Thß giác 2020 - QuyÃn đ°āc nhìn= đà xuÃt bái tá chāc Y tÁ ThÁ giới (WHO), tÁt khúc x¿ đ°āc liát kê là mát trong năm nguyên nhân hàng đầu gây giÁm thß lực cần đ°āc °u tiên để phòng cháng. [11] NhiÃu nghiên cāu và bánh nh°āc thß do lách khúc x¿ và các bài báo có liên quan đã đ°āc công bá t¿i Viát Nam và trên thÁ giới nh°ng các h°ớng d¿n và phác đß điÃu trß că thể v¿n ch°a đ°āc chuẩn hóa.
Để làm rõ thêm và các đ¿c điểm lâm sàng cÿa bánh nhằm đóng góp vào sự chuẩn hóa viác thăm khám và điÃu trß, chúng tôi tiÁn hành thực hián đà tài: <Nghiên cāu đ¿c điểm nh°āc thß do lách khúc x¿ á trẻ em t¿i Bánh vián Mắt Trung °¢ng= với măc tiêu sau: 1. Mô tả đặc điểm lâm sàng của nhược thị do lệch khúc xạ ở trẻ em đến khám tại bệnh viện Mắt trung ương từ 1/2017-12/2021. Mô tả một số yếu tố liên quan với nhược thị do lệch khúc xạ ở trẻ em 3 CH¯¡NG 1 TâNG QUAN 1. Đ¿c điÃm giÁi ph¿u và sinh lý liên quan đ¿n bÇnh sinh nh°ÿc thá 1.
Sơ lược về giải phẫu thị giác Mắt có chāc năng tiÁp nhÁn kích thích ánh sáng, biÁn đái năng l°āng cÿa ánh sáng thành tín hiáu đián, truyÃn và vß não theo đ°ßng d¿n truyÃn thß giác cho ta cÁm giác và nhÁn thāc đ°āc sự vÁt [12]. Nhãn cầu Nhãn cầu nằm trong hác mắt, có đ°ßng kính tr°ớc sau trung bình khoÁng 23 - 24 mm, tráng l°āng khoÁng 7,5 gram [13]. Nhãn cầu có hai cực: cực tr°ớc và cực sau. аßng nái hai cực gái là trăc nhãn cầu.
Nhãn cầu đ°āc bác bái 3 lớp ; bên trong là thÿy dßch và dßch kính và các bußng (phòng) cÿa nhãn cầu [14]. Quang hệ của mắt Thể thÿy tinh và giác m¿c là các cÃu trúc khúc x¿ cÿa mắt. Giác m¿c đÁm nhÁn 2/3 năng lực khúc x¿ cÿa toàn bá nhãn cầu, còn l¿i 1/3 là cÿa thể thÿy tinh giúp cho đßnh hình hình Ánh trên võng m¿c.