Khóa luận kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty CP Xây dựng Sông Mã số 2

Trong bối cảnh kinh tế thị trường, việc quản lý và kiểm soát chi phí dự án là yếu tố sống còn đối với mọi… 89 trang · Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân · 2023.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Công Tác Kế Toán Tập Hợp Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty Cổ Phần Xây Dựng Sông Mã
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 1.1. Khái niệm và phân loại chỉ phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.1.1. Khái niệm chỉ phí sản xuất
• 1.1.2. Phân loại chỉ phí sản xuất
• 1.2. Khái niệm giá thành và cách phân loại giá thành trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.2.1. Khái niệm về giá thành
• 1.2.2. Phân loại giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.3. Sự cần thiết phải tổ chức công tác kế toán tập hợp chỉ phí và tính giá thành sản phẩm tại doanh nghiệp xây lắp
• 1.3.1. Vai trò của kế toán tập hợp chỉ phí và tính giá thành sản phẩm
• 1.3.2. Nhiệm vụ của kế toán tập hợp chỉ phí và tính giá thành sản phẩm
• 1.4. Kế toán tập hợp chỉ phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.4.1. Đối tượng tập hợp chỉ phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.4.2. Phương pháp hạch toán chỉ phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.4.3. Tổ chức kế toán tập hợp chi phí xây lắp
• 1.4.3.1. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 1.4.3.2. Kế toán chỉ phí nhân công trực tiếp
• 1.4.3.3. Kế toán chỉ phí sử dụng máy thi công
• 1.4.3.4. Kế toán chỉ phí sản xuất chung
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG SÔNG MÃ SỐ 2
• 2.1. Đặc điểm cơ sở vật chất kỹ thuật của công ty
• 2.2. Đặc điểm về tình hình lao động của công ty
• 2.3. Đặc điểm về tình hình sử dụng vốn của công ty
• 2.4. Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty
• 2.5. Những thuận lợi và khó khăn của công ty
• 2.6. Phương hướng phát triển
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG SÔNG MÃ SỐ 2
• 3.1. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán của Công ty Cổ Phần Xây Dựng Sông Mã số 2
• 3.1.1. Đặc điểm cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán của công ty
• 3.1.2. Chế độ kế toán áp dụng tại công ty
• 3.1.3. Hệ thống tài khoản áp dụng tại công ty
• 3.1.4. Hình thức sổ kế toán áp dụng tại công ty
• 3.2. Kế toán tập hợp chỉ phí sản xuất tại công ty Cổ phần Xây Dựng Sông Mã
• 3.2.1. Đối tượng tính giá thành sản phẩm
• 3.2.2. Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang
• 3.2.3. Phương pháp tính giá thành tại công ty
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG SÔNG MÃ SỐ 2
• 4.1. Những tồn tại
• 4.2. Một số ý kiến đề xuất
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Toàn cảnh kế toán tập hợp chi phí sản xuất ngành xây dựng

Trong bối cảnh kinh tế thị trường, việc quản lý và kiểm soát chi phí dự án là yếu tố sống còn đối với mọi doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực xây lắp. Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất không chỉ là một nghiệp vụ ghi chép đơn thuần mà còn là công cụ quản trị chiến lược. Nó cung cấp thông tin chính xác, kịp thời về các khoản chi phí phát sinh, từ đó giúp ban lãnh đạo đưa ra quyết định tối ưu hóa nguồn lực, hạ giá thành và nâng cao năng lực cạnh tranh. Nghiên cứu thực tế tại Công ty Cổ phần Xây dựng Sông Mã cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng một hệ thống kế toán chi phí sản xuất bài bản, phù hợp với đặc điểm kế toán ngành xây lắp. Hoạt động này giúp doanh nghiệp xác định chính xác giá thành xây lắp cho từng công trình, hạng mục, làm cơ sở cho việc báo giá, đấu thầu và xác định lợi nhuận. Việc hệ thống hóa cơ sở lý luận, từ khái niệm, phân loại chi phí đến các phương pháp hạch toán, là nền tảng vững chắc để phân tích và đánh giá thực trạng, từ đó đề xuất các giải pháp kế toán chi phí hiệu quả. Một quy trình kế toán chi phí chặt chẽ, tuân thủ chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS), không chỉ đảm bảo tính minh bạch tài chính mà còn phản ánh sức khỏe của doanh nghiệp trong môi trường kinh doanh đầy biến động.

1.1. Vai trò của kế toán giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp

Kế toán tính giá thành công trình xây lắp đóng một vai trò trung tâm trong hệ thống quản trị của doanh nghiệp xây dựng. Nhiệm vụ chính là cung cấp các số liệu đáng tin cậy về tổng chi phí thực tế đã bỏ ra để hoàn thành một hạng mục hoặc toàn bộ công trình. Thông tin này là cơ sở không thể thiếu để ban lãnh đạo đánh giá hiệu quả sử dụng vật tư, lao động và máy móc thi công. Dựa trên số liệu giá thành, doanh nghiệp có thể so sánh giữa chi phí thực tế với dự toán hoặc định mức, từ đó phát hiện các khoản lãng phí, tiết kiệm không hợp lý để kịp thời điều chỉnh. Hơn nữa, kế toán giá thành sản phẩm còn là căn cứ để định giá bán, tham gia đấu thầu và xác định kết quả kinh doanh (lãi/lỗ) cho từng hợp đồng, góp phần xây dựng chiến lược kinh doanh dài hạn.

1.2. Đặc điểm kế toán ngành xây lắp ảnh hưởng đến chi phí

Ngành xây lắp có những đặc thù riêng biệt tác động trực tiếp đến công tác kế toán trong doanh nghiệp xây dựng. Sản phẩm xây lắp thường có quy mô lớn, thời gian thi công kéo dài qua nhiều kỳ kế toán và diễn ra ngoài trời tại các địa điểm khác nhau. Điều này khiến việc xác định đối tượng tập hợp chi phí trở nên phức tạp, thường là theo từng công trình, hạng mục công trình. Chi phí phát sinh không tập trung tại một nơi mà phân tán ở nhiều công trường. Do đó, phương pháp tập hợp chi phí phải linh hoạt, đảm bảo ghi nhận đầy đủ và chính xác các khoản mục như chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, và chi phí máy thi công. Những đặc điểm này đòi hỏi bộ máy kế toán phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa văn phòng trung tâm và kế toán tại các đội thi công để quản lý chứng từ và luân chuyển thông tin hiệu quả.

II. Top thách thức trong công tác kế toán chi phí tại Sông Mã

Phân tích từ báo cáo thực tập kế toán xây dựng tại Công ty Cổ phần Xây dựng Sông Mã cho thấy doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí. Một trong những khó khăn lớn nhất là sự biến động liên tục của giá cả nguyên vật liệu trên thị trường, gây khó khăn cho việc dự toán và kiểm soát chi phí nguyên vật liệu trực tiếp. Bên cạnh đó, việc quản lý lao động thời vụ, thuê ngoài tại các công trình xa văn phòng công ty cũng là một bài toán nan giải, ảnh hưởng trực tiếp đến việc hạch toán chi phí nhân công trực tiếp và năng suất chung. Một tồn tại khác được chỉ ra trong luận văn kế toán chi phí này là việc phân bổ chi phí sản xuất chung, chẳng hạn như chi phí sửa chữa lớn máy thi công, chưa được thực hiện theo phương pháp trích trước. Thay vào đó, chi phí phát sinh được hạch toán trực tiếp vào kỳ, có thể gây biến động lớn về giá thành giữa các công trình và các kỳ kế toán. Điều này làm cho việc so sánh và phân tích hiệu quả hoạt động trở nên kém chính xác. Việc hoàn thiện công tác kế toán chi phí đòi hỏi phải giải quyết triệt để những tồn tại này, từ đó nâng cao tính chính xác của thông tin tài chính và hiệu quả quản trị.

2.1. Hạn chế trong việc phân loại và tập hợp chi phí sản xuất

Mặc dù đã xác định đối tượng tập hợp chi phí là từng công trình, hạng mục, nhưng trên thực tế, việc phân loại chi phí sản xuất tại Sông Mã vẫn còn một số hạn chế. Tài liệu nghiên cứu cho thấy, các tài khoản chi phí như TK 623 (Chi phí sử dụng máy thi công) và TK 627 (Chi phí sản xuất chung) chỉ được mở chi tiết theo công trình, chưa được phân tách rõ ràng theo từng yếu tố chi phí nhỏ hơn (như chi phí nhân công điều khiển máy, chi phí nhiên liệu, chi phí sửa chữa...). Điều này gây khó khăn cho việc phân tích sâu cấu thành chi phí và tìm ra các yếu tố gây lãng phí. Việc hạch toán một số khoản mục chi phí chung chưa có tiêu thức phân bổ thực sự khoa học cũng là một điểm yếu, có thể dẫn đến việc tính toán giá thành xây lắp chưa phản ánh chính xác nhất bản chất kinh tế của từng hạng mục.

2.2. Khó khăn trong quản lý vật tư và nhân công tại công trường

Do đặc thù các công trình nằm phân tán, việc quản lý vật tư và nhân công trực tiếp tại công trường là một thách thức lớn. Tình trạng hao hụt, mất mát vật tư nếu không được kiểm soát chặt chẽ sẽ làm tăng chi phí. Công ty chủ yếu áp dụng hình thức khoán gọn cho các đội xây lắp, điều này đôi khi dẫn đến việc chứng từ không được luân chuyển kịp thời về phòng kế toán. Ngoài ra, việc sử dụng một lượng lớn lao động thuê ngoài, thời vụ làm cho việc chấm công, tính lương và hạch toán chi phí sản xuất liên quan đến nhân công trở nên phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ sai sót. Những khó khăn này đòi hỏi doanh nghiệp cần có cơ chế giám sát và quy trình phối hợp chặt chẽ hơn giữa các đội thi công và phòng kế toán trung tâm.

III. Phương pháp kế toán tập hợp chi phí sản xuất tại Sông Mã

Tại Công ty Cổ phần Xây dựng Sông Mã, quy trình kế toán chi phí được tổ chức khá bài bản, áp dụng phương pháp tập hợp chi phí trực tiếp cho các khoản mục chính. Đây là phương pháp phù hợp với đặc thù sản phẩm của ngành xây dựng, nơi chi phí có thể được xác định tương đối rõ ràng cho từng công trình, hạng mục. Cụ thể, các chi phí phát sinh trực tiếp như nguyên vật liệu, nhân công, máy thi công đều được tập hợp thẳng vào đối tượng chịu chi phí tương ứng. Tài liệu nghiên cứu cho thấy công ty sử dụng hệ thống tài khoản theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC, với các tài khoản chủ chốt là TK 621, TK 622, TK 623 và TK 627. Cuối kỳ, toàn bộ chi phí phát sinh sẽ được kết chuyển sang TK 154 - 'Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang' để làm cơ sở cho việc tính giá thành công trình xây lắp. Việc áp dụng phần mềm kế toán Fast Accounting cũng hỗ trợ đắc lực cho việc nhập liệu, xử lý chứng từ và tự động hóa các bút toán kết chuyển, giúp giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian cho bộ phận kế toán. Quy trình này nhìn chung đã đáp ứng được yêu cầu quản lý cơ bản của doanh nghiệp.

3.1. Quy trình hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp TK 621

Đối với chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí, Công ty Cổ phần Xây dựng Sông Mã quản lý khá chặt chẽ. Khi vật tư được mua về và xuất thẳng cho công trình, kế toán sẽ căn cứ vào hóa đơn, phiếu xuất kho để hạch toán trực tiếp vào bên Nợ TK 621, chi tiết cho từng công trình. Đối với vật tư mua nhập kho, công ty áp dụng phương pháp tính giá xuất kho theo phương pháp đích danh, đảm bảo giá trị vật tư xuất dùng phản ánh đúng giá thực tế mua vào. Quy trình này được ghi chép qua hệ thống sổ sách như Sổ cái và Sổ chi tiết TK 621, cung cấp cái nhìn rõ ràng về lượng vật tư tiêu hao cho mỗi dự án. Cuối kỳ, toàn bộ chi phí trên TK 621 sẽ được kết chuyển sang TK 154.

3.2. Cách thức kế toán chi phí nhân công trực tiếp TK 622

Chi phí nhân công trực tiếp được hạch toán dựa trên các chứng từ gốc như bảng chấm công, hợp đồng giao khoán và bảng thanh toán lương. Công ty áp dụng hai hình thức trả lương chính là lương thời gian và lương theo sản phẩm (khoán). Kế toán tiền lương sẽ tính toán tổng số lương phải trả cho công nhân trực tiếp tại mỗi công trình và hạch toán vào bên Nợ TK 622. Do đặc thù sử dụng lao động thời vụ, các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT không phải lúc nào cũng phát sinh. Cuối tháng, tương tự các khoản mục chi phí khác, số dư trên TK 622 được kết chuyển toàn bộ sang TK 154 để tập hợp chi phí.

3.3. Hạch toán chi phí máy thi công TK 623 và sản xuất chung TK 627

Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623) bao gồm các chi phí liên quan đến vận hành máy móc tại công trường. Tại Sông Mã, khi các đội xây dựng thuê máy của chính công ty, nghiệp vụ này được hạch toán như một dịch vụ mua ngoài, tập hợp trực tiếp vào chi phí của công trình. Trong khi đó, chi phí sản xuất chung (TK 627) bao gồm các chi phí quản lý tại đội, chi phí dụng cụ, khấu hao tài sản cố định phục vụ chung... Các chi phí này cũng được tập hợp trực tiếp cho từng công trình. Cuối kỳ, cả hai tài khoản TK 623 và TK 627 đều được kết chuyển vào TK 154, hoàn tất quá trình tập hợp chi phí trong kỳ.

IV. Hướng dẫn tính giá thành công trình xây lắp tại Sông Mã

Quá trình tính giá thành công trình xây lắp tại Công ty Cổ phần Xây dựng Sông Mã là bước cuối cùng và quan trọng nhất trong chu trình kế toán chi phí sản xuất. Sau khi toàn bộ chi phí phát sinh trong kỳ đã được tập hợp đầy đủ vào bên Nợ của tài khoản TK 154, bộ phận kế toán sẽ tiến hành tính giá thành cho các hạng mục, công trình đã hoàn thành. Phương pháp chính được công ty áp dụng là phương pháp tổng cộng chi phí. Theo phương pháp này, giá thành thực tế của sản phẩm xây lắp hoàn thành chính là tổng hợp của các chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ cộng với tổng chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ, sau đó trừ đi chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ. Đây là một phương pháp tập hợp chi phí và tính giá thành đơn giản, trực tiếp, rất phù hợp với loại hình sản xuất theo đơn đặt hàng hoặc theo từng công trình riêng biệt như trong ngành xây dựng. Việc xác định chính xác giá thành xây lắp giúp công ty có cơ sở để nghiệm thu, bàn giao và quyết toán hợp đồng với chủ đầu tư.

4.1. Lựa chọn đối tượng và phương pháp tính giá thành phù hợp

Việc xác định đúng đối tượng tính giá thành sản phẩm là tiền đề cho việc tính toán chính xác. Tại Công ty Cổ phần Xây dựng Sông Mã, đối tượng tính giá thành được xác định là từng công trình hoặc hạng mục công trình hoàn thành. Do thời gian thi công kéo dài, kỳ tính giá thành được xác định theo tháng, giúp ban lãnh đạo có thông tin kịp thời để quản lý tiến độ và chi phí. Việc áp dụng phương pháp tổng cộng chi phí là một lựa chọn hợp lý, vì nó cho phép tập hợp toàn bộ chi phí phát sinh cho một đối tượng cụ thể từ khi khởi công đến khi hoàn thành, tạo ra một con số giá thành cuối cùng rõ ràng và minh bạch.

4.2. Tổng hợp chi phí và xác định giá trị sản phẩm dở dang

Sau khi kết chuyển từ các tài khoản 621, 622, 623, 627, tài khoản 154 sẽ phản ánh toàn bộ chi phí sản xuất của các công trình đang thi công. Một điểm đáng chú ý trong nghiên cứu là công ty không tiến hành đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ một cách chi tiết. Điều này được lý giải do giá trị dở dang thường nhỏ và việc sản xuất tiến hành theo hợp đồng. Do đó, giá thành sản phẩm hoàn thành trong kỳ được xác định bằng tổng chi phí phát sinh tập hợp được trên TK 154 của công trình đó. Mặc dù cách làm này giúp đơn giản hóa quy trình, nhưng nó có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của giá thành nếu khối lượng dở dang cuối kỳ là đáng kể. Cuối cùng, giá trị công trình hoàn thành sẽ được kết chuyển từ TK 154 sang TK 632 - 'Giá vốn hàng bán'.

V. Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất

Dựa trên phân tích thực trạng, luận văn kế toán chi phí đã đề xuất nhiều giải pháp kế toán chi phí thiết thực nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí tại Công ty Cổ phần Xây dựng Sông Mã. Mục tiêu chung là nâng cao tính chính xác, kịp thời và minh bạch của thông tin kế toán, phục vụ tốt hơn cho công tác quản trị doanh nghiệp. Một trong những giải pháp trọng tâm là cần xây dựng định mức tiêu hao vật tư và nhân công một cách khoa học hơn. Điều này không chỉ giúp kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng nguồn lực mà còn tạo cơ sở để so sánh, phân tích và đánh giá hiệu quả hoạt động của các đội thi công. Bên cạnh đó, việc áp dụng phương pháp trích trước chi phí sửa chữa lớn cho máy móc thiết bị và các tài sản cố định khác là cần thiết để ổn định giá thành, tránh những biến động đột ngột giữa các kỳ. Việc đào tạo, nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ kế toán, đặc biệt là kế toán tại các công trường, cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo quy trình được vận hành trơn tru và hiệu quả.

5.1. Kiến nghị về quy trình và việc áp dụng công nghệ số

Để tối ưu hóa quy trình kế toán chi phí, công ty nên xem xét việc mở chi tiết hơn các tài khoản chi phí theo từng yếu tố (ví dụ: TK 6271, 6272...) ngay cả trên phần mềm kế toán. Điều này giúp cung cấp thông tin quản trị chi tiết hơn. Đồng thời, cần xây dựng một quy trình luân chuyển chứng từ điện tử giữa các đội thi công và phòng kế toán trung tâm để đảm bảo thông tin được cập nhật nhanh chóng và giảm thiểu rủi ro thất lạc. Việc nâng cấp hoặc tận dụng sâu hơn các tính năng của phần mềm kế toán hiện tại để lập các báo cáo phân tích chi phí tự động cũng là một kiến nghị quan trọng, giúp ban lãnh đạo có cái nhìn sâu sắc và kịp thời về tình hình chi phí.

5.2. Định hướng tối ưu hóa kiểm soát chi phí dự án trong tương lai

Về dài hạn, để nâng cao năng lực kiểm soát chi phí dự án, công ty cần hướng tới việc xây dựng một hệ thống kế toán quản trị song song với kế toán tài chính. Hệ thống này sẽ tập trung vào việc phân tích chi phí, lập dự toán linh hoạt và đánh giá hiệu quả hoạt động theo các trung tâm trách nhiệm (các đội thi công). Việc xây dựng và áp dụng thẻ tính giá thành chi tiết cho từng công trình, thay vì chỉ dùng bảng tổng hợp, sẽ cung cấp thông tin phân tích sâu hơn. Những cải tiến này không chỉ giúp hoàn thiện công tác kế toán chi phí mà còn biến bộ phận kế toán thành một trung tâm tư vấn chiến lược, đóng góp trực tiếp vào sự phát triển bền vững của Công ty Cổ phần Xây dựng Sông Mã.

Nội dung chính

Kế Toán Tập Hợp Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm Trong Doanh Nghiệp Xây Lắp

---

Tổng quan nghiên cứu

Ngành xây dựng Việt Nam đóng góp khoảng 5–6% GDP quốc gia, đồng thời là lĩnh vực tập trung nhiều đặc thù riêng về quản lý chi phí. Khác với các ngành sản xuất thông thường, doanh nghiệp xây lắp phải đối mặt với quy trình công nghệ phức tạp, thời gian thi công kéo dài qua nhiều kỳ kế toán, cùng với sự biến động thất thường của giá nguyên vật liệu trên thị trường.

Nghiên cứu này tập trung đánh giá toàn diện thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Xây Dựng Sông Mã số 2 — một doanh nghiệp xây lắp có trụ sở tại 314 Lê Hoàn, Phường Ba Đình, Thành phố Thanh Hóa, được thành lập ngày 01/05/2007 theo Quyết định số 3312/QĐ-UBND của UBND tỉnh Thanh Hóa.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán chi phí trong doanh nghiệp xây lắp; phân tích thực trạng ghi nhận và phân bổ bốn khoản mục chi phí chính (nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, máy thi công, chi phí sản xuất chung); và đề xuất các giải pháp hoàn thiện có căn cứ khoa học.

Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại Công ty Sông Mã số 2 trong giai đoạn 2012–2014, tập trung vào dữ liệu kế toán tháng 5/2014 của công trình "Hạ tầng kỹ thuật Khu tái định cư đường Lê Thánh Tông, Phường Đông Vệ, Thành phố Thanh Hóa." Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu không chỉ dừng lại ở một doanh nghiệp cụ thể: kết quả có thể ứng dụng cho nhóm doanh nghiệp xây lắp vừa và nhỏ đang hoạt động theo mô hình cổ phần tại các tỉnh thành Việt Nam.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Lý thuyết chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp xác định chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí khác phát sinh trong quá trình hoạt động xây lắp trong một kỳ nhất định. Trong khung lý thuyết này, năm yếu tố cấu thành chi phí được nhận diện rõ ràng: chi phí nguyên vật liệu (xi măng, gạch, đá, sắt thép và phụ gia); chi phí nhân công (lương, phụ cấp, BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ); chi phí khấu hao tài sản cố định; chi phí dịch vụ mua ngoài (điện, nước, thuê máy thi công); và chi phí khác bằng tiền.

Lý thuyết tính giá thành sản phẩm xây lắp phân biệt bốn loại giá thành: giá thành dự toán (tổng chi phí theo dự toán trừ lợi nhuận định mức); giá thành kế hoạch (giá thành dự toán trừ mức hạ giá thành kế hoạch); giá thành định mức; và giá thành thực tế — là tổng chi phí sản xuất thực tế phát sinh do kế toán tập hợp được. Giá thành thực tế là chỉ tiêu phản ánh khách quan nhất hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp xây lắp.

Bốn khái niệm nền tảng được sử dụng xuyên suốt nghiên cứu gồm: đối tượng tập hợp chi phí (từng công trình, hạng mục công trình cụ thể); phương pháp tập hợp trực tiếp và gián tiếp; kỳ tính giá thành (theo tháng); và sản phẩm dở dang (được đánh giá theo chi phí dự toán hoặc giá trị dự toán).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình (case study), với cỡ mẫu là toàn bộ hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán của một công trình trong một kỳ tháng — cụ thể là 19 loại mẫu sổ kế toán được thu thập từ phòng Tài chính – Kế toán của công ty.

Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu có mục đích: công trình "Hạ tầng kỹ thuật Khu tái định cư đường Lê Thánh Tông" được lựa chọn vì đây là công trình đang trong giai đoạn thi công tích cực (bắt đầu 16/02/2008, kết thúc 29/10/2014), có đầy đủ các khoản mục chi phí phát sinh trong tháng 5/2014, phản ánh toàn diện đặc thù kế toán xây lắp.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Phương pháp phân tích tài liệu kết hợp phương pháp so sánh được áp dụng vì cho phép đối chiếu số liệu thực tế với quy định của Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 và Thông tư số 244/TT-BTC ngày 31/12/2009 của Bộ Tài chính. Phần mềm kế toán Fast Accounting được doanh nghiệp sử dụng theo hình thức chứng từ ghi sổ, tạo điều kiện truy xuất số liệu đầy đủ và hệ thống.

Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ: bảng cân đối kế toán 3 năm 2012–2014, bảng kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, các sổ cái TK 621, 622, 623, 627, 154; phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, chứng từ ghi sổ, hóa đơn GTGT và hợp đồng giao khoán.

---

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phát hiện 1: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng áp đảo trong giá thành. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621) chiếm từ 75% đến 80% tổng chi phí toàn công trình — đây là tỷ lệ đặc trưng của ngành xây dựng, cao hơn đáng kể so với mức bình quân 50–60% của các ngành sản xuất công nghiệp khác. Trong tháng 5/2014, tổng chi phí NVL trực tiếp được kết chuyển sang TK 154 là 751.000 nghìn đồng. Công ty áp dụng phương pháp định giá đích danh khi xuất kho, phù hợp với đặc thù NVL xây dựng có nhiều chủng loại và giá trị khác nhau.

Phát hiện 2: Chi phí nhân công trực tiếp áp dụng song song hai hình thức trả lương. Tổng chi phí nhân công trực tiếp (TK 622) trong tháng 5/2014 tại công trình nghiên cứu là 333.000 nghìn đồng, chiếm khoảng 18–20% tổng chi phí. Công ty sử dụng đồng thời lương thời gian và lương khoán sản phẩm. Ví dụ minh họa: anh Nguyễn Quang Tuấn làm 24 ngày công với đơn giá 210.000 đồng/ngày, nhận lương thời gian 5.040.000 đồng; tổ thợ của anh nhận thêm lương khoán 81.066.000 đồng sau khi hoàn thành 100% khối lượng đá hộc xây kè mái hồ (118 m³ × 687.000 đồng/m³). Đáng lưu ý, do lao động thời vụ có thời hạn hợp đồng dưới 3 tháng nên công ty không trích BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ — điều này phù hợp quy định nhưng làm giảm quyền lợi dài hạn của người lao động.

Phát hiện 3: Chi phí máy thi công và chi phí sản xuất chung chưa được phân bổ hợp lý. Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623) thực tế chiếm từ 3% đến 5% giá thành, tuy nhiên phương pháp hạch toán còn bất cập: khi đội xây dựng thuê máy của chính công ty Sông Mã số 2, chi phí được hạch toán như dịch vụ mua ngoài thay vì theo quy trình nội bộ. Chi phí sản xuất chung (TK 627) tháng 5/2014 bao gồm nhiều khoản đa dạng như mua tivi cho công trường (3.636.362 đồng), mua bàn ghế (20.710.000 đồng), thanh toán điện sáng (1.084.000 đồng), tổng cộng 84.799.000 đồng. Giá thành thực tế công trình tháng 5/2014 theo công thức tổng cộng chi phí: Ztt = CPNVLTT + CPNCTT + CPSDMTC + CPSXC = 751.000 + 333.000 + (chi phí MTC) + 84.799 ≈ 1.799.000 nghìn đồng.

Phát hiện 4: Kết quả kinh doanh 3 năm tăng trưởng tích cực nhưng chưa bền vững. Doanh thu tăng với tốc độ bình quân 109,2% giai đoạn 2012–2014. Lợi nhuận trước thuế tăng 127,63% năm 2013 so với 2012, tiếp tục tăng 103,89% năm 2014 so với 2013, tốc độ bình quân 115,15%. Vốn lưu động tăng nhanh với tốc độ 117,68% trong khi vốn cố định giảm dần ở mức 94,77%, cho thấy doanh nghiệp chưa đầu tư đổi mới máy móc thiết bị tương xứng với quy mô hoạt động.

Thảo luận kết quả

Tỷ trọng chi phí nguyên vật liệu từ 75–80% phản ánh đúng bản chất ngành xây lắp Việt Nam, nơi việc kiểm soát giá đầu vào vật tư là yếu tố quyết định cạnh tranh. Sự biến động giá vật liệu xây dựng trong giai đoạn 2012–2014 — đặc biệt là thép và xi măng — khiến dự trữ nguyên vật liệu trở thành thách thức lớn, cần thiết phải xây dựng bảng phân bổ nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ theo biểu mẫu chuẩn.

Việc không trích trước chi phí sửa chữa lớn máy thi công và TSCĐ là điểm bất cập nghiêm trọng nhất được phát hiện. Theo nghiên cứu, khi chi phí sửa chữa lớn phát sinh đột ngột, toàn bộ khoản chi phí này bị dồn vào giá thành công trình đang thi công, tạo ra chênh lệch chi phí bất hợp lý giữa các kỳ và giữa các công trình. Điều này có thể được trực quan hóa qua biểu đồ so sánh tỷ trọng chi phí thực tế với dự toán theo từng tháng trong năm, cho thấy sự dao động lớn vào các tháng có phát sinh sửa chữa. Ngoài ra, phương pháp tập hợp chi phí hiện tại thiếu thẻ tính giá thành riêng cho từng công trình, làm giảm khả năng phân tích quản trị chi phí của ban lãnh đạo.

---

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất: Hoàn thiện bộ máy kế toán — Nâng cao năng lực kế toán đội. Phòng Tài chính – Kế toán bổ sung thêm ít nhất 1–2 nhân viên kế toán vào trước tháng 12/2015, nhằm giảm tải công việc cuối tháng và cải thiện độ chính xác số liệu. Song song đó, kế toán tại các đội xây dựng cần được đào tạo để hoạt động độc lập thay vì chỉ đóng vai trò thống kê thụ động. Mục tiêu: giảm 30% sai sót số liệu trong vòng 6 tháng sau khi triển khai.

Thứ hai: Hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu — Kiểm soát chặt chẽ chu trình nhập-xuất kho. Phòng Vật tư Thiết bị phối hợp với kế toán triển khai Phiếu báo vật tư còn lại cuối kỳ (Mẫu 04-VT) và Bảng phân bổ nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ ngay từ tháng 01/2016. Đối với NVL mua dùng ngay không qua kho, hạch toán trực tiếp Nợ TK 621, Nợ TK 133 / Có TK 111, 112, 331 để tiết kiệm thủ tục và chi phí hành chính. Mở rộng mạng lưới nhà cung cấp gần địa điểm thi công, mục tiêu giảm 10–15% chi phí vận chuyển vật tư.

Thứ ba: Hoàn thiện kế toán chi phí máy thi công — Áp dụng trích trước chi phí sửa chữa lớn. Ban Giám đốc phê duyệt quy trình trích trước chi phí sửa chữa lớn MTC ngay từ đầu năm kế hoạch theo công thức: Mức trích trước hàng tháng = Tổng chi phí sửa chữa dự kiến / Thời gian giữa hai kỳ sửa chữa. Số chi phí phân bổ cho từng công trình = (CPSCL trích tháng / Tổng ca máy sử dụng) × Số ca máy phục vụ từng công trình. Điều này giúp san đều chi phí, tránh biến động giá thành đột biến giữa các kỳ. Hạch toán: Nợ TK 627 / Có TK 335.

Thứ tư: Hoàn thiện hệ thống sổ sách và tài khoản kế toán. Công ty cần: (1) Lập thẻ tính giá thành riêng cho từng công trình thay vì chỉ dùng bảng tổng hợp; (2) Tách TK 627(7) và 627(8) để phân biệt chi phí dịch vụ mua ngoài và chi phí bằng tiền khác; (3) Chuyển số dư cuối tháng TK 154 sang tháng sau theo đúng quy định; (4) Bổ sung bảng kê chứng từ cùng loại vào hệ thống. Thời hạn hoàn thành điều chỉnh: trước kỳ kế toán năm 2016.

---

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Kế toán viên và kế toán trưởng tại doanh nghiệp xây lắp. Đây là nhóm hưởng lợi trực tiếp và thiết thực nhất. Luận văn cung cấp 19 mẫu biểu chứng từ cụ thể — từ phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, chứng từ ghi sổ đến sổ cái TK 621, 622, 623, 627, 154 — kèm định khoản chi tiết. Kế toán viên có thể đối chiếu quy trình thực tế tại đơn vị mình với mô hình tại Công ty Sông Mã số 2, từ đó phát hiện các lỗ hổng trong hệ thống hạch toán nội bộ.

Nhóm 2: Ban Giám đốc và nhà quản trị doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ. Luận văn cung cấp bức tranh rõ ràng về cơ cấu chi phí trong ngành: NVL 75–80%, nhân công 18–20%, máy thi công 3–5%. Từ đó, nhà quản trị có thể xác định đúng trọng tâm kiểm soát chi phí, xây dựng chính sách khoán gọn phù hợp và thiết kế chế độ khen thưởng để nâng cao năng suất lao động.

Nhóm 3: Sinh viên và giảng viên chuyên ngành Kế toán – Kiểm toán. Luận văn là tài liệu học thuật thực hành điển hình cho học phần Kế toán tài chính và Kế toán quản trị chi phí. Quy trình hạch toán theo 4 khoản mục chi phí được trình bày đầy đủ, từ chứng từ gốc đến sổ tổng hợp, giúp sinh viên hình dung rõ vòng đời của một nghiệp vụ kế toán trong thực tế doanh nghiệp.

Nhóm 4: Cơ quan quản lý nhà nước và đơn vị tư vấn tài chính. Nghiên cứu minh họa cụ thể cách doanh nghiệp áp dụng Quyết định 15/2006/QĐ-BTC và Thông tư 244/TT-BTC trong thực tế thi công, đồng thời chỉ ra các điểm chưa phù hợp với quy định hiện hành. Đây là nguồn thông tin hữu ích để các cơ quan soạn thảo chính sách kế toán chuyên ngành xây dựng hoặc đơn vị tư vấn hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi hệ thống kế toán.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp khác gì so với doanh nghiệp sản xuất thông thường? Doanh nghiệp xây lắp có thêm khoản mục chi phí sử dụng máy thi công (TK 623) — một tài khoản không xuất hiện trong hầu hết các ngành sản xuất khác. Ngoài ra, đối tượng tập hợp chi phí là từng công trình hoặc hạng mục công trình cụ thể, không phải theo dây chuyền sản xuất. Tỷ trọng chi phí nguyên vật liệu từ 75–80% cũng cao hơn đáng kể so với mức bình quân các ngành, khiến biến động giá vật tư tác động mạnh trực tiếp đến lợi nhuận doanh nghiệp.

2. Phương pháp tính giá thành nào phù hợp nhất với doanh nghiệp xây lắp nhỏ? Phương pháp tổng cộng chi phí (cộng dồn từng khoản mục: CPNVLTT + CPNCTT + CPSDMTC + CPSXC) là phù hợp nhất với doanh nghiệp xây lắp quy mô vừa và nhỏ như Công ty Sông Mã số 2. Phương pháp này đơn giản, minh bạch và dễ kiểm tra. Đối với các doanh nghiệp lớn, thi công công trình phức tạp, phương pháp đơn đặt hàng hoặc phương pháp định mức có thể cho kết quả phân tích chi tiết hơn.

3. Tại sao phải trích trước chi phí sửa chữa lớn máy thi công? Nếu không trích trước, toàn bộ chi phí sửa chữa lớn sẽ dồn vào một kỳ phát sinh, khiến giá thành công trình đang thi công tăng đột biến và thiếu so sánh được với các kỳ khác. Trích trước theo công thức Mức trích = Tổng chi phí dự kiến / Thời gian giữa hai kỳ sửa chữa giúp san đều chi phí, tạo cơ sở để so sánh giá thành thực tế với dự toán một cách chính xác và nhất quán.

4. Hình thức khoán gọn công trình có ưu nhược điểm gì đối với công tác tính giá thành? Ưu điểm: giúp kiểm soát tổng chi phí ngay từ đầu và khuyến khích các đội thi công tiết kiệm vật tư, tăng năng suất. Nhược điểm: kế toán đội thường tổng hợp chứng từ để khớp với giá trị đã ký kết thay vì phản ánh chi phí thực tế phát sinh, dẫn đến số liệu giá thành thiếu chính xác. Trong thực tế tại một số doanh nghiệp, điều này gây sai lệch lên đến 5–10% so với chi phí thực tế.

5. Công ty áp dụng phần mềm kế toán như thế nào trong tập hợp chi phí? Công ty Sông Mã số 2 sử dụng phần mềm Fast Accounting theo hình thức chứng từ ghi sổ. Quy trình gồm 4 bước: nhập liệu vào phân hệ nghiệp vụ → chọn kế toán tổng hợp → cập nhật số liệu → bút toán kết chuyển tự động. Phần mềm tự động tổng hợp sổ chi tiết TK 621–627, chứng từ ghi sổ, sổ cái và báo cáo giá thành. Tuy nhiên, việc nhiều tài khoản bị sửa đổi bổ sung theo quy định mới gây khó khăn trong việc cập nhật phần mềm kịp thời, ảnh hưởng đến độ chính xác hạch toán.

---

Kết luận

Nghiên cứu tại Công ty Cổ phần Xây Dựng Sông Mã số 2 mang lại các đóng góp chính sau:

• Hệ thống hóa lý luận về 4 khoản mục chi phí sản xuất và 4 loại giá thành trong doanh nghiệp xây lắp, gắn với quy định pháp luật kế toán hiện hành tại Việt Nam.
• Phát hiện và định lượng các bất cập trong thực tiễn: tỷ trọng chi phí NVL 75–80%, thiếu trích trước chi phí sửa chữa lớn, hạch toán máy thi công nội bộ chưa phù hợp, và thiếu thẻ tính giá thành riêng cho từng công trình.
• Đề xuất 7 giải pháp cụ thể có lộ trình triển khai rõ ràng, từ bổ sung nhân sự kế toán đến hoàn thiện hệ thống tài khoản và sổ sách.
• Cung cấp 19 mẫu biểu chứng từ có thể ứng dụng trực tiếp vào thực tế.
• Mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo: ứng dụng kế toán quản trị chi phí theo hoạt động (ABC) và tích hợp phần mềm ERP cho doanh nghiệp xây lắp quy mô vừa.

Doanh nghiệp xây lắp có thể áp dụng các khuyến nghị trong vòng 6–12 tháng để hoàn thiện hệ thống kế toán chi phí, từ đó nâng cao độ chính xác giá thành, tăng khả năng cạnh tranh và bảo toàn lợi nhuận trong bối cảnh thị trường xây dựng ngày càng cạnh tranh khốc liệt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CO SO Li LUAN VE CONG TAC KE TOAN TAP HQP CHI PHI SAN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THANH SAN PHAM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1.1 Khái niệm và phân loại chỉ phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp 1.1 Khái niệm chỉ phí sản xuất Chỉ phí sản xuất của doanh nghiệp xây lắp lả.biểu hiện bằng tiền của toàn bộ lao động sống, lao động vật hóa và các chỉ phí khác mà các doanh nghiệp đã chỉ ra để tiến hành hoạt động xây lắp trong một thời kỳ nhất định.2 Phân loại chỉ phí sản xuất + Phân loại chỉ phí sản xuất theo nội dung tính chất kinh tế của chỉ phí - Chi phí nguyên vật liệu: Bao gồm chỉ phí về NVL chính như xi măng, gạch, đá, sắt, thép.và NVL phụ như cao su, củi đốt, phụ gia bê tông. - Chi phí nhân công: Bao gồm tiền lương,.phụ cấp, BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ và các khoản phải trả cho công nhân trực tiếp, công nhân điều khiển MTC, nhân viên quản lý ở các xí nghiệp - Chỉ phí khấu hao TSCĐ: Là toàn bộ số tiền trích khẩu hao về xe, máy thi công xây dựng, khấu hao TSCĐ dùñg cho quản lý chung ở các doanh nghiệp - Chi phi dich vu mua ngoai: Là toàn bộ số tiền trả về các loại dịch vụ mua ngoài, thuê ngoài phục vụ cho hoạt động sản xuất, thi công công trình như: chỉ phí điện: điện thoại, nước. thuê máy thi công. - Chỉ phí khác bằng tiền: Là toàn bộ các chỉ phí khác bằng tiền ngoài 4 yếu tố kế trên ể phục vụ.cho sản xuất thi công và quản lý doanh nghiệp thi công xây lễ phải trả cho - Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm tiền lương, tiền công lượng công tác số ngày công lao động của công nhân trực tiếp thực hiện khối ) xây lắp( không phân biệt công nhân trong danh sách hay thuê ngoài - Chi phí sử dụng máy thi công: Là toàn bộ các chỉ phí về NVL, nhân công và các chỉ phí khác có liên quan đến quá trình sử dụng máy để thi công công trình xây lắp.

~ Chỉ phí sản xuất chung: Là những chỉ phí có liên quan đến việc tổ chức, phục vụ và quản lý thi công của các đội thi công XL và ở các công trường XD 1.2 Khái niệm giá thành và cách phân loại giá thành trong doanh nghiệp xây lắp 1.1 Khái niệm về giá thành Giá thành sản phẩm xây lắp là biểu hiện bằng tiền toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong quá trình sản xuất có liên quan tới khối lượng xây lắp đã hoàn thành. Giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu mang tính giới hạn và xác định vừa mang tính khách quan vừa mang tính chủ quan. Trong hệ thống các chỉ tiêu của doanh nghiệp, giá thành sản phẩm là chỉ tiêu kinh tế tông hợp, phản ánh kết quả sử dụng các tài sản trong quá trình sản xuất kinh doanh, cũng như tính đúng đắn của các giải pháp quản lý mà doanh nghiệp đã thực hiện để nhằm mục đích hạ thấp chỉ phí, tăng cao lợi nhuận.2 Phân loại giá thành sản phẩm xâÿ lắp + Giá thành dự toán: Lầ toàn bộ các chỉ phí để hoàn thành khối lượng công tác xây lắp theo đự toán. Ta có công thức tính: Giá thành dự toán = Giá trị dự toán - Lợi nhuận định mức Với: Giá trị đự toán là giá thanh toán cho khối lượng công tác xây lắp hoàn thành theo dự toán + Giá thàn kế hoạch: Là giá thành được xác định từ những điều kiện và đặc điển ếu thể & một dooanh nghiệp xây lắp trong một kỳ kế hoạch nhất định.

Ta có cô c tính: Giá thànhlẻ oạch “ Giá thành dự toán - mức hạ giá thành kế hoạch + Giá thành.đị thức: Là tổng số chỉ phí để hoàn thành một khối lượng xây lắp cụ thể được lĩnh toán trên cơ sở đặc điểm kết cấu của công trình, về mức chi phi phương pháp tổ chức thi công và quản lý thi công theo các định thi công đã đạt được ở tại doanh nghiệp, công trường tại thời điểm bắt đầu + Giá thành thực tế: Là toàn bộ chỉ phí sản xuất thực tế phát sinh để thực hiện hoàn thành quá trình thi công do kế toán tập hợp được. giá thành thực tế biểu hiện chất lượng, hiệu quả về kết quả hoạt động của doanh nghiệp xây lắp.3 Sự cần thiết phải tổ chức công tác kế toán tập hợp chỉ phí và tính giá thành sản phẩm tại doanh nghiệp xây lắp 1.1 Vai trò của kế toán tập hợp chỉ phí và tính giá thành sản phẩm Nền kinh tế thị trường với những đổi mới thực sự trong cớ chế quản lý kinh tế- tài chính đã khẳng định vai trò, vị trí của kế toán trong quản trị doanh nghiệp. Thông qua số liệu hạch toán chỉ phí sản xuất và tính giá thành do bộ phận kế toán cung cấp, các nhà lãnh đạo biết được chỉ phí và giá thành thực tế của từng công trình để phân tích và đánh giá tình hình thực hiện các định mức, dự toán chỉ phí, tình hình sử dụng lao động, vật tư tiền vốn tiết kiệm hay lãng phí, tình hình thực hiện kế hoạch hạ giá thành-sản phẩm. Từ đó đưa ra các biện pháp hữu hiệu kịp thời nhằm hạ thấp chỉ phí và giá thành sản phẩm nhưng vẫn đảm bảo được yêu cầu kỹ thuật.2 Nhiệm vụ của kế toán tập hợp chỉ phí và tính giá thành sản phẩm Để đáp ứng yêu cầu quản lý kinh tế; kế toán tập hợp chỉ phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm €ó các nhiệm vụ cụ thể sau.

- Xác định đối tượng tập hợp CPSX và phương pháp tính giá thành phù hợp với đặc điểm quy trình công nghệ, đặc điểm tổ chức SX của doanh nghiệp - Tổ chức tập hợp và phân bổ từng loại CPSX_ theo từng đối tượng để xác định được phương pháp thích hợp ính xác chi phí của sản phẩm dở dang cuối kỳ 'giá thành sản phẩm kịp thời, chính xác theo đúng đối lượng pháp tính giá thành hợp lý ng cá ‘che báo cáo về CPSX và tính giá thành cho lãnh đạo 1.4 Kế toán tậ ‘hi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp 1.1 Đối tượng tập Rợp chỉ phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp chỉ phí Đối tượng tập hợp CPSX là phạm vi, giới hạn để tập hợp các phát sinh. Các doanh nghiệp xây lắp có tính đặc thù riêng về tính chất, đặc điểm sản sản xuất kinh doanh, đặc điểm sản phẩm. Nên đối tượng tập hợp chỉ phí thường được xác định là các công trình, hạng mục công trình.2 Phương pháp hạch toán chỉ phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp - Phương pháp tập hợp chỉ phí trực tiếp: Phương pháp này áp dụng đối với các chỉ phí có liên quan trực tiếp đến đối tượng kế toán tập hợp chỉ phí - Phương pháp phân bồ gián tiếp: Phương pháp này áp dụng khi-một loại chỉ phí liên quan đến nhiều đối tượng tập hợp chỉ phí mà không thê tập hợp cho từng đối tượng được. Trường hợp này phải lựa chọn tiêu thức phân bổ thích hợp.

Ta có công thức tính hệ số phân bổ chỉ phí: H= : Với H: Hệ số phân bé chi phi C: Tổng chỉ phí cần phân bổ T: Tổng đại lượng của tiêu thức phân bé ~> Mức chỉ phí phân bổ cho timg déi tuong Ci=HxTi C¡: Chỉ phí sản xuất phân bổ cho đối tượng i T¡: Đại lượng của tiêu chuẩn phân bổ cho đối tượng ¡ 1.3 Tổ chức kế toán tập hợp chi phí xây lắp 1.1 Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp * Chứng từ và số sách sử dụng ~ Phiếu nhập kho, Phiếu xuất kho,hóa đơn GTGT, hóa đơn mua hàng. - Chứng từ ghi số,Số chỉ tiết, Số cái. * Tài khoản sử dụng TK 621 “ Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp” * Kết cấu tài khoản Bên nợ:Trị giá thực é nguyên vật liệu xuất dùng trực tiếp cho hoạt động xây lắp a pen str nee hoes: ết đượcponelai kho * Trình tự hạch toán TK 152 TK 621 TK 152 () Xuất NVL cho sản xuất |Vật liệu sử dụng không hết Nhập lại kho TK 111,112,331 TK 154 (2) NVL mua về đưa Kết chuyên -chỉ phí ngay vào sản xuât NVL trực tiệp 7 TK 133 Thuế VAT F————— Sơ đồ 11 Hạch toán chi bhí nguyên vậtliệu trực tiếp 1.2 Kế toán chỉ phí nhân công trực tiếp *Chứng từ và số sách sử dụng - Hợp đồng làm khoán, Bảng chấm công, Bảng thanh toán lương. - Số chỉ tiết,Số Cái.

* Tài khoản sử dụng: TK 622 “ Chỉ phí nhân công trực tiếp” Kết cấu: Bên nợ: Chỉ phí nhân công trực tiếp thực tế phát sinh Bên có: Kết chuyển chỉ phí NCTT vào tài khoản tính giá thành Tài khoản 622 cuối kỳ không có số đử * Trình tự hạch toán TK 3341 TK622 TK154 Tiền lương phải trả cho Kết chuyên CPNCTT Côn; ñ trong danh sách ƒ % Sơ đồ i2 Hạch toán chỉ phí nhân công trực tiếp 1.3 Kế toán chỉ phí sử dụng máy thi công © Chi phi sit dung. may thi céng (Chi phi ph thường xuyên: Là những chi phi phat. sinh được tính thẳng: _- vào giá thành của ca. * Chứng từ, số sách sử dụng - Quyết định điều chuyển máy thi công, Hóa đơn pat.

- Chứng từ ghi số, số cái, số chỉ tiết. *Tài khoản sử dụng: TK 623: “ Chỉ phí sử dụng máy thì công”. TK 623 có 6 tài khoản cấp 2 TK 6231: Chi phí nhân công. TK 6232: Chi phí nguyên vật liệu TK 6233: Chỉ phí dụng cụ Sản xuất TK 6234: Chi phí khấu hao máy thï công TK 6237: Chi phí dịch vụ muangoài TK 6238: Chị phí bằng tiền khắc * Kết cấu tài khoản í sử dụng máy thi công phát sinh trong kỳ Lá gc ghi giảm chỉ phí sử dụng máy thi công C phân bổ chỉ phí sử dụng MTC để tổng hợp chỉ phí 'sản phẩm xây lắp hoàn thành trong kỳ *Trình tự hạch toán 'THI:Trường hợp đi thuê ngoài máy thi công Hạch toán giống như dịch vụ mua ngoài.

TK 331,111,112 TK 623 TK154 Giá chưa thuế > Kết chuyển hoặc phân bỗ Chi phi str dung MTC TK 133 _ VAT Sơ đồ 1.3 Hạch toán chỉ phí sử dụng máy thi công thuê ngoài TH2: Trường hợp từng đội xây lắp có máy thi công riêng mà không thành lập 1 đội máy thi công riêng biệt Hạch toán giống như chỉ phí sản xuất chung. TK 623 TK 154 Chỉ phí nguyên vật liệu Kết chuyển hoặc phân bd J} > tp *F Chi phi str dung MTC TK 3341.111 Chi phi nhân công - TK214. Chi phí khác Sơ đồ 1.