Nghiên Cứu Công Tác Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Và Tính Giá Thành Sản Phẩm Tại Công Ty Cổ Phần ...

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Công Tác Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty Cổ Phần Thuốc Thú Y TWI
• Loại tài liệu: Đề Tài Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. PHẦN I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.1. Những vấn đề chung về kế toán chỉ phí
• 1.1.1. Khái niệm về CPSX
• 1.1.2. Phân loại CPSX
• 1.1.3. Đối tượng kế toán chỉ phí sản xuất
• 1.1.4. Phương pháp hạch toán chỉ phí sản xuất
• 1.2. Những vấn đề chung về giá thành sản phẩm
• 1.2.1. Khái niệm về giá thành sản phẩm
• 1.2.2. Phân loại giá thành sản phẩm
• 1.2.3. Đối tượng tính giá thành sản phẩm
• 1.2.4. Kỳ tính giá thành
• 1.2.5. Các phương pháp tính giá thành sản phẩm
• 1.2.5.1. Phương pháp tính giá thành giản đơn
• 1.2.5.2. Phương pháp hệ số
• 1.2.5.3. Phương pháp tính giá thành theo tỷ lệ
• 1.2.5.4. Phương pháp tính giá thành theo định mức
• 1.2.6. Mối quan hệ giữa chỉ phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.3. Công tác hạch toán kế toán tập hợp chỉ phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất
• 1.3.1. Kế toán chỉ phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2. PHẦN II: ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN VÀ TÌNH HÌNH SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN THUỐC THÚ Y TWI
• 2.1. Lịch sử hình thành và phát triển tại Công ty
• 2.2. Tình hình tổ chức quản lý tại Công ty
• 2.3. Tổ chức sản xuất tại Công ty
• 2.4. Cơ sở vật chất kỹ thuật của Công ty
• 2.5. Thuận lợi, khó khăn và phương hướng phát triển của Công ty
• 3. PHẦN III: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THUỐC THÚ Y TWI
• 3.1. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại Công ty
• 3.2. Bộ máy kế toán
• 3.3. Đặc điểm vận dụng chế độ kế toán tại Công ty
• 3.4. Thực trạng công tác kế toán tập hợp chỉ phí sản xuất tại Công ty
• 3.5. Đối tượng và phương pháp kế toán tập hợp chỉ phí sản xuất
• 3.6. Trình tự kế toán chỉ phí sản xuất tại Công ty cổ phần thuốc thú y TWI
• 3.7. Kế toán chỉ phí nhân công trực tiếp
• 3.8. Chỉ phí sản xuất chung
• 3.9. Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ tại Công ty
• 3.10. Kế toán tổng hợp chỉ phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 3.11. Đối tượng tính giá thành sản phẩm
• 3.12. Kế toán tập hợp chỉ phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 4. PHẦN IV: MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC HẠCH TOÁN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THUỐC THÚ Y TWI
• 4.1. Nhận xét chung
• 4.2. Những kiến nghị nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Công ty
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Hướng dẫn kế toán chi phí sản xuất Nghiên cứu tại TWI

Trong bối cảnh cạnh tranh của ngành dược phẩm, việc kiểm soát chi phí là yếu tố sống còn. Nghiên cứu công tác kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Thuốc Thú y TWI cung cấp một cái nhìn thực tiễn về cách một doanh nghiệp quản lý và tối ưu hóa các khoản mục chi phí. Bài viết này không chỉ là một báo cáo thực tập kế toán thông thường, mà còn là tài liệu tham khảo giá trị, phân tích sâu sắc từ cơ sở lý luận đến thực trạng áp dụng tại một doanh nghiệp sản xuất thuốc thú y điển hình. Mục tiêu chính là hệ thống hóa quy trình, đánh giá hiệu quả và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả kế toán. Công tác này bao gồm việc tập hợp, phân bổ và kiểm soát ba yếu tố chi phí cốt lõi: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, và chi phí sản xuất chung. Thông qua việc phân tích dữ liệu thực tế từ TWI, các vấn đề trong việc tính giá thành sản phẩm sẽ được làm rõ, từ đó đưa ra những kiến nghị xác đáng nhằm hoàn thiện công tác kế toán, giúp ban lãnh đạo đưa ra quyết định kinh doanh chính xác hơn. Nghiên cứu này đặc biệt hữu ích cho sinh viên, kế toán viên và các nhà quản lý trong ngành sản xuất dược phẩm muốn tìm hiểu sâu hơn về kế toán quản trị chi phí.

1.1. Vai trò của kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp

Kế toán chi phí không chỉ đơn thuần là việc ghi chép số liệu. Nó là công cụ quản trị thiết yếu, cung cấp thông tin chi tiết về các hao phí phát sinh trong quá trình tạo ra sản phẩm. Chức năng chính của kế toán quản trị chi phí là giúp nhà quản lý kiểm soát chi phí sản xuất, lập kế hoạch ngân sách, định giá bán và đánh giá hiệu quả hoạt động. Trong các doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt là đặc điểm kế toán ngành dược phẩm, việc hạch toán chính xác chi phí giúp xác định giá vốn hàng bán, tính toán lợi nhuận và là cơ sở để lập báo cáo tài chính. Một hệ thống kế toán chi phí hiệu quả phải đảm bảo việc tập hợp chi phí sản xuất và phân bổ chúng một cách hợp lý cho từng đối tượng, từ đó quá trình tính giá thành sản phẩm mới trở nên chính xác và đáng tin cậy.

1.2. Sơ lược về quy trình sản xuất tại Công ty thuốc thú y TWI

Công ty Cổ phần Thuốc Thú y TWI chuyên sản xuất hai dòng sản phẩm chính là thuốc bột và thuốc nước. Quy trình công nghệ sản xuất được chia thành nhiều giai đoạn rõ ràng, bắt đầu từ khâu kiểm định nguyên liệu đầu vào. Đối với thuốc bột, quy trình bao gồm các bước: Nguyên liệu -> Phối chế -> Đóng gói -> Kiểm định KCS -> Nhập kho. Đối với thuốc nước, quy trình phức tạp hơn với các bước: Nguyên liệu -> Tiệt trùng -> Chia liều lượng bằng máy tự động -> Dán nhãn -> Kiểm định KCS -> Nhập kho. Việc phân chia rõ ràng các giai đoạn công nghệ là cơ sở quan trọng để tổ chức công tác kế toán, đặc biệt là việc xác định đối tượng tập hợp chi phí và đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ, ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác của giá thành.

II. Phân tích thực trạng hạch toán chi phí sản xuất tại TWI

Việc phân tích thực trạng công tác kế toán tại TWI cho thấy một bức tranh vừa có ưu điểm vừa tồn tại những thách thức cần cải thiện. Công ty đã áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên và sử dụng phần mềm FAST ACCOUNTING, giúp theo dõi biến động tài sản một cách liên tục. Tuy nhiên, quá trình hạch toán chi phí sản xuất vẫn bộc lộ một số hạn chế. Đối tượng tập hợp chi phí được xác định là từng phân xưởng và chi tiết theo sản phẩm, điều này là hợp lý. Nhưng phương pháp phân bổ một số chi phí gián tiếp chưa thực sự tối ưu. Cụ thể, việc phân bổ chi phí sản xuất chung dựa trên chi phí nhân công trực tiếp có thể chưa phản ánh đúng mức độ tiêu hao nguồn lực cho từng loại sản phẩm khác nhau. Hơn nữa, việc đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ theo chi phí nguyên vật liệu chính, dù đơn giản, nhưng lại bỏ qua phần chi phí chế biến (nhân công, sản xuất chung) đã phát sinh, có thể dẫn đến sai lệch trong tính giá thành sản phẩm hoàn thành và giá trị hàng tồn kho. Đây là những điểm mấu chốt cần được xem xét để hoàn thiện công tác kế toán.

2.1. Khó khăn trong việc tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Tại TWI, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là khoản mục chiếm tỷ trọng lớn nhất. Công ty đã quản lý tốt việc xuất kho vật tư dựa trên định mức và kế hoạch sản xuất. Kế toán sử dụng Tài khoản 621, chi tiết cho từng phân xưởng, để tập hợp chi phí. Tuy nhiên, một thách thức được ghi nhận là nguồn cung cấp nguyên liệu chủ yếu nhập ngoại, gây ra sự biến động về giá và chi phí vận chuyển. Việc tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền dù ổn định nhưng chưa linh hoạt trước các biến động giá đột ngột. Thêm vào đó, việc xử lý và hạch toán phế liệu thu hồi cần được chuẩn hóa hơn để giảm thiểu thất thoát và phản ánh chính xác hơn vào chi phí sản xuất.

2.2. Vướng mắc khi phân bổ chi phí sản xuất chung và tính giá

Chi phí sản xuất chung (TK 627) tại TWI bao gồm nhiều khoản mục như lương nhân viên quản lý phân xưởng, khấu hao máy móc, chi phí dịch vụ mua ngoài. Tài liệu nghiên cứu chỉ ra rằng, công ty phân bổ khoản mục này cho từng sản phẩm dựa trên tiêu thức là chi phí nhân công trực tiếp. Phương pháp này đơn giản nhưng có thể không chính xác khi các sản phẩm khác nhau đòi hỏi mức độ sử dụng máy móc thiết bị khác nhau. Ví dụ, một sản phẩm cần ít nhân công nhưng chạy trên dây chuyền đắt tiền sẽ bị phân bổ ít chi phí hơn thực tế. Vướng mắc khác là các chứng từ chi phí dịch vụ (điện, nước) thường đến chậm, gây khó khăn cho việc tính giá thành sản phẩm kịp thời vào cuối tháng.

III. Phương pháp kế toán chi phí và tính giá thành tại TWI

Công ty TWI đang áp dụng phương pháp tính giá thành giản đơn (trực tiếp) cho các sản phẩm của mình. Đây là phương pháp phù hợp với quy trình sản xuất không quá phức tạp và các sản phẩm có tính tương đồng. Quy trình kế toán chi phí bắt đầu bằng việc tập hợp các chi phí phát sinh trong kỳ vào các tài khoản chi phí 621, 622, 627. Cuối kỳ, kế toán thực hiện kết chuyển toàn bộ các chi phí này sang Tài khoản 154 - 'Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang'. Sau khi đánh giá và xác định giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ, tổng giá thành sản phẩm hoàn thành được tính theo công thức: Tổng giá thành = Chi phí dở dang đầu kỳ + Tổng chi phí phát sinh trong kỳ - Chi phí dở dang cuối kỳ. Giá thành đơn vị được xác định bằng cách lấy tổng giá thành chia cho số lượng sản phẩm hoàn thành. Phương pháp này tuy dễ thực hiện nhưng độ chính xác phụ thuộc rất nhiều vào khâu đánh giá sản phẩm dở dang và việc phân bổ chi phí sản xuất chung.

3.1. Quy trình hạch toán chi phí nhân công trực tiếp tại TWI

Công ty áp dụng hai hình thức trả lương: lương theo sản phẩm cho công nhân trực tiếp và lương thời gian cho lao động gián tiếp. Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622) được hạch toán dựa trên 'Bảng chấm công' và 'Phiếu xác nhận sản phẩm hoàn thành'. Các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT, KPCĐ được tính theo tỷ lệ quy định và hạch toán vào chi phí. Một điểm đáng chú ý trong tổ chức công tác kế toán tại TWI là việc phân bổ chi phí nhân công cho từng sản phẩm cụ thể được thực hiện dựa trên tiêu thức là chi phí nguyên vật liệu trực tiếp. Cách làm này có thể gây ra sự thiếu chính xác nếu tỷ trọng nguyên vật liệu và công sức lao động để tạo ra các sản phẩm khác nhau không tương đồng.

3.2. Cách đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ đang áp dụng

Việc đánh giá sản phẩm dở dang (SPDD) là một bước quan trọng quyết định độ chính xác của giá thành. Tại TWI, SPDD được đánh giá theo chi phí nguyên vật liệu chính (hoặc NVL trực tiếp). Công thức được áp dụng là: Trị giá SPDD cuối kỳ = (Trị giá SPDD đầu kỳ + Chi phí NVL chính phát sinh) / (Sản lượng hoàn thành + Sản lượng dở dang) x Sản lượng dở dang. Phương pháp này có ưu điểm là đơn giản, dễ tính toán, đặc biệt khi nguyên vật liệu được đưa vào sản xuất ngay từ đầu. Tuy nhiên, nhược điểm lớn là nó không tính đến phần chi phí chế biến (nhân công, sản xuất chung) đã được đầu tư vào sản phẩm dở dang, làm cho giá trị SPDD bị đánh giá thấp hơn và giá thành sản phẩm hoàn thành bị tính cao hơn thực tế.

IV. Top giải pháp hoàn thiện công tác kế toán chi phí tại TWI

Dựa trên những phân tích về thực trạng, việc đề xuất các giải pháp khả thi là mục tiêu cuối cùng của nghiên cứu. Để hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất tại TWI, cần có sự thay đổi đồng bộ ở cả phương pháp hạch toán và ứng dụng công nghệ. Một trong những giải pháp nâng cao hiệu quả kế toán quan trọng nhất là xem xét lại các tiêu thức phân bổ chi phí. Thay vì các phương pháp truyền thống, công ty có thể nghiên cứu áp dụng phương pháp phân bổ chi phí dựa trên hoạt động (Activity-Based Costing - ABC) để phân bổ chi phí sản xuất chung một cách chính xác hơn. Bên cạnh đó, việc nâng cấp hệ thống phần mềm kế toán và đào tạo nhân sự cũng là yếu tố then chốt. Những cải tiến này không chỉ giúp tính giá thành sản phẩm chính xác hơn mà còn cung cấp cho ban giám đốc những thông tin kế toán quản trị chi phí sâu sắc, phục vụ cho việc ra quyết định chiến lược và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

4.1. Kiến nghị về phương pháp khấu hao và phân bổ chi phí

Nghiên cứu chỉ ra rằng hoạt động sản xuất của TWI có tính thời vụ, tập trung vào Quý I và IV. Tuy nhiên, công ty đang áp dụng phương pháp khấu hao đường thẳng, chia đều chi phí cho các tháng, điều này không phản ánh đúng mức độ hao mòn thực tế của máy móc. Một kiến nghị hợp lý là chuyển sang phương pháp khấu hao theo sản lượng. Với phương pháp này, chi phí khấu hao sẽ cao hơn trong các tháng sản xuất cao điểm và thấp hơn trong các tháng thấp điểm, giúp phân tích chi phí sản xuất chính xác hơn. Đối với chi phí sản xuất chung, nên lựa chọn các tiêu thức phân bổ đa dạng hơn thay vì chỉ dựa vào chi phí nhân công, ví dụ như số giờ máy chạy, số lần kiểm tra chất lượng, tùy thuộc vào bản chất của từng loại chi phí.

4.2. Đề xuất áp dụng phương pháp tính giá thành theo định mức

Với việc sản xuất nhiều loại sản phẩm, phương pháp tính giá thành giản đơn có thể không còn phù hợp. Đề tài đề xuất TWI nên nghiên cứu xây dựng và áp dụng phương pháp tính giá thành theo định mức chi phí sản xuất. Phương pháp này đòi hỏi công ty phải xây dựng một hệ thống định mức chi tiết cho nguyên vật liệu, nhân công và sản xuất chung. Dựa vào đó, kế toán sẽ tính giá thành định mức, sau đó so sánh với chi phí thực tế phát sinh để xác định các chênh lệch (thoát ly định mức). Việc phân tích chi phí sản xuất dựa trên các chênh lệch này giúp nhà quản lý nhanh chóng phát hiện các bất thường, xác định nguyên nhân và đưa ra biện pháp kiểm soát chi phí sản xuất kịp thời và hiệu quả hơn.

4.3. Cải tiến hệ thống sổ sách và ứng dụng công nghệ thông tin

Hiện tại, TWI đang áp dụng hình thức sổ Nhật ký-Chứng từ, chủ yếu thực hiện thủ công, làm hạn chế hiệu quả của phần mềm kế toán. Kiến nghị đưa ra là công ty nên chuyển đổi sang hình thức Nhật ký chung. Hình thức này đơn giản, linh hoạt và tương thích tốt hơn với các phần mềm kế toán hiện đại, cho phép tự động hóa nhiều bút toán kết chuyển, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian cho kế toán viên. Việc đầu tư nâng cấp phần mềm và đào tạo nhân sự để khai thác tối đa các tính năng phân tích, báo cáo quản trị sẽ là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện công tác kế toán.