Nghiên cứu công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại công ty cổ phần sxtm đại lộc huyện từ liêm hà nội

Công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh là một nghiệp vụ cốt lõi, quyết định đến sự minh bạch tài… 81 trang · Trường Đại Học Kinh Tế · 2023.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Công Tác Kế Toán Bán Hàng Tại Công Ty Cổ Phần SX&TM Đại Lộc
• Loại tài liệu: Đồ Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ON
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI VỪA VÀ NHỎ
• 1.1. Những vấn đề chung về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA CÔNG TY CP SX&TM ĐẠI LỘC
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TẠI CÔNG TY CP SX&TM ĐẠI LỘC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Phân tích tổng quan công tác kế toán bán hàng tại Đại Lộc

Công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh là một nghiệp vụ cốt lõi, quyết định đến sự minh bạch tài chính và hiệu quả hoạt động của mọi doanh nghiệp. Đối với một đơn vị thương mại như Công ty Cổ phần SX&TM Đại Lộc, việc tổ chức khoa học hoạt động này không chỉ giúp thu hồi vốn nhanh chóng mà còn là cơ sở để hoạch định chiến lược kinh doanh. Nghiên cứu này đi sâu vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận và đối chiếu với thực tiễn áp dụng tại công ty, từ đó làm nền tảng cho các đề xuất cải tiến. Một quy trình bán hàng hiệu quả phải đảm bảo việc ghi nhận doanh thu chính xác, kịp thời và tuân thủ các chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS 14). Bên cạnh đó, việc quản lý chặt chẽ các yếu tố cấu thành như giá vốn hàng bán, các khoản giảm trừ doanh thu và chi phí liên quan là yêu cầu bắt buộc. Nghiên cứu tại Công ty Đại Lộc cho thấy một bức tranh toàn cảnh về cách một doanh nghiệp vừa và nhỏ tổ chức bộ máy kế toán, áp dụng chế độ và luân chuyển chứng từ trong môi trường kinh doanh thực tế. Qua đó, có thể thấy vai trò trung tâm của kế toán không chỉ dừng lại ở việc ghi chép sổ sách mà còn là công cụ quản trị, cung cấp thông tin cho ban lãnh đạo ra quyết định. Việc phân tích hoạt động kinh doanh dựa trên số liệu kế toán chính xác sẽ giúp công ty nhận diện cơ hội, đối mặt thách thức và phát triển bền vững trong thị trường cạnh tranh.

1.1. Cơ sở lý luận về vai trò của kế toán bán hàng

Kế toán bán hàng là bộ phận không thể thiếu, đóng vai trò kết nối giữa hoạt động sản xuất, lưu thông hàng hóa và dòng tiền của doanh nghiệp. Nhiệm vụ chính là phản ánh, ghi chép đầy đủ và chính xác các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến quá trình tiêu thụ sản phẩm, từ đó cung cấp dữ liệu để xác định kết quả kinh doanh. Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS 14) về 'Doanh thu và Thu nhập khác', doanh thu bán hàng chỉ được ghi nhận khi thỏa mãn đồng thời năm điều kiện, trong đó quan trọng nhất là việc chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm cho người mua. Điều này đảm bảo tính trung thực và hợp lý của báo cáo tài chính. Vai trò của kế toán bán hàng còn thể hiện qua việc theo dõi và đôn đốc thu hồi công nợ phải thu, góp phần đảm bảo sức khỏe tài chính và tối ưu hóa dòng vốn lưu động cho doanh nghiệp.

1.2. Đặc điểm cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán tại Đại Lộc

Công ty Cổ phần SX&TM Đại Lộc áp dụng mô hình tổ chức bộ máy kế toán tập trung, phù hợp với quy mô và đặc thù của một doanh nghiệp thương mại. Toàn bộ công việc từ thu thập chứng từ kế toán bán hàng ban đầu, xử lý, ghi sổ cho đến lập báo cáo tài chính đều được thực hiện tại phòng Kế toán. Theo tài liệu nghiên cứu, bộ máy kế toán gồm 3 nhân sự chính: Kế toán trưởng chịu trách nhiệm chung, một kế toán theo dõi tiền, thanh toán và lương, và một kế toán vật tư, hàng hóa, tài sản cố định. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán này đảm bảo tính nhất quán trong việc áp dụng chế độ kế toán theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC và hình thức Nhật ký chung. Sự phân công rõ ràng giúp chuyên môn hóa công việc nhưng cũng đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng để đảm bảo thông tin được luân chuyển thông suốt, đặc biệt là giữa khâu bán hàng, kho và kế toán.

II. Cách nhận diện thách thức trong kế toán bán hàng tại Đại Lộc

Mặc dù đã có những nền tảng vững chắc, thực trạng kế toán bán hàng tại Công ty Đại Lộc vẫn đối mặt với một số thách thức và hạn chế cần được nhận diện để có giải pháp hoàn thiện kế toán phù hợp. Thách thức lớn nhất xuất phát từ việc công ty chưa ứng dụng công nghệ một cách triệt để. Toàn bộ quy trình hạch toán vẫn thực hiện thủ công, dựa trên hình thức Nhật ký chung ghi chép tay. Điều này không chỉ tốn thời gian, nhân lực mà còn tiềm ẩn nguy cơ sai sót cao trong quá trình nhập liệu và tổng hợp số liệu. Việc thiếu một phần mềm kế toán MISA/FAST chuyên dụng làm giảm hiệu quả công việc và hạn chế khả năng cung cấp thông tin quản trị tức thời cho ban lãnh đạo. Một vấn đề khác được chỉ ra trong báo cáo thực tập kế toán là việc tổ chức luân chuyển và lưu trữ chứng từ. Mặc dù tuân thủ quy định, các chứng từ như hóa đơn, phiếu thu, phiếu xuất kho chưa được phân loại khoa học, gây khó khăn cho việc tra cứu, đối chiếu và kiểm tra sau này. Hơn nữa, công tác quản lý kế toán công nợ phải thu chưa thực sự tối ưu khi chỉ theo dõi số dư cuối kỳ mà chưa phân loại nợ theo tuổi, gây khó khăn trong việc đánh giá rủi ro và thu hồi nợ quá hạn. Những hạn chế này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thông tin trên báo cáo tài chính và khả năng ra quyết định kinh doanh.

2.1. Quy trình thủ công và sự thiếu vắng phần mềm kế toán

Thực trạng nổi bật tại Công ty Đại Lộc là việc duy trì hình thức kế toán Nhật ký chung hoàn toàn thủ công. Mọi nghiệp vụ, từ việc lập chứng từ kế toán bán hàng đến ghi sổ cái và tổng hợp báo cáo, đều đòi hỏi sự ghi chép của kế toán viên. Việc thiếu vắng một phần mềm kế toán MISA/FAST không chỉ làm chậm quá trình xử lý dữ liệu mà còn hạn chế khả năng tự động hóa các bút toán kết chuyển, tính toán thuế và lập báo cáo. Điều này làm tăng gánh nặng công việc, dễ phát sinh lỗi do con người và làm giảm độ tin cậy của thông tin kế toán, ảnh hưởng đến hiệu quả kiểm soát nội bộ.

2.2. Hạn chế trong việc theo dõi và đối chiếu công nợ

Công tác kế toán công nợ phải thu tại công ty dù đã mở sổ chi tiết cho từng khách hàng nhưng vẫn còn hạn chế. Báo cáo nghiên cứu cho thấy, sổ chi tiết chỉ phản ánh số tiền đã thu và số còn phải thu, chưa có cơ chế phân loại nợ theo tuổi (ví dụ: nợ trong hạn, nợ quá hạn dưới 30 ngày, 30-90 ngày,...). Việc thiếu phân loại này khiến việc đánh giá rủi ro nợ khó đòi trở nên khó khăn. Hoạt động đối chiếu công nợ định kỳ với khách hàng chưa được thực hiện một cách hệ thống, dẫn đến khả năng tồn tại các chênh lệch số liệu không được phát hiện và xử lý kịp thời, ảnh hưởng đến dòng tiền của công ty.

III. Phương pháp tối ưu quy trình kế toán bán hàng tại Đại Lộc

Để giải quyết các thách thức hiện hữu, việc đề xuất các giải pháp hoàn thiện kế toán là vô cùng cần thiết. Trọng tâm của việc tối ưu hóa là chuẩn hóa lại quy trình bán hàng và hạch toán một cách khoa học, hiệu quả hơn. Đầu tiên, quy trình ghi nhận doanh thu cần được tự động hóa. Thay vì lập hóa đơn và phiếu thu thủ công, việc áp dụng hóa đơn điện tử và liên kết với phần mềm kế toán sẽ giúp dữ liệu được cập nhật ngay lập tức vào hệ thống, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Thứ hai, quy trình xác định giá vốn hàng bán cần được giám sát chặt chẽ. Mặc dù phương pháp giá đích danh đang áp dụng là phù hợp, công ty cần xây dựng một hệ thống theo dõi tồn kho theo thời gian thực để việc xác định giá vốn trở nên chính xác và nhanh chóng hơn, đặc biệt khi xuất kho. Cuối cùng, việc luân chuyển chứng từ kế toán bán hàng phải được số hóa và sắp xếp một cách logic. Mỗi giao dịch bán hàng nên có một bộ chứng từ điện tử đính kèm, được lưu trữ trên hệ thống chung, giúp việc tra cứu và kiểm toán trở nên dễ dàng. Việc áp dụng các phương pháp này không chỉ là một đề tài trong khóa luận tốt nghiệp mà còn là một bước đi chiến lược, giúp công tác kế toán bán hàng tại công ty Đại Lộc đạt đến một tầm cao mới về hiệu quả và tính minh bạch.

3.1. Chuẩn hóa quy trình ghi nhận doanh thu và thuế GTGT

Một giải pháp hoàn thiện kế toán quan trọng là chuẩn hóa lại quy trình ghi nhận doanh thu. Cần có một quy định rõ ràng về thời điểm ghi nhận doanh thu, đảm bảo tuân thủ tuyệt đối chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS 14). Việc áp dụng hóa đơn điện tử sẽ là một bước đột phá, giúp tự động hóa việc xuất hóa đơn và ghi nhận doanh thu. Đồng thời, thuế GTGT hàng bán ra cũng sẽ được tính toán và kê khai tự động, giảm thiểu rủi ro sai sót trong việc thực hiện nghĩa vụ với nhà nước, đảm bảo tính nhất quán giữa doanh thu ghi nhận và số thuế phải nộp.

3.2. Cải tiến phương pháp tính giá vốn hàng bán xuất kho

Công ty đang sử dụng phương pháp giá đích danh để tính giá vốn hàng bán, điều này là chính xác nhưng có thể tốn công sức theo dõi thủ công. Để cải tiến, công ty nên áp dụng phần mềm quản lý kho có khả năng tự động áp dụng phương pháp này. Mỗi lô hàng nhập về sẽ được gán một mã riêng, và khi xuất bán, hệ thống sẽ tự động ghi nhận giá vốn tương ứng. Điều này không chỉ đảm bảo tính chính xác tuyệt đối mà còn cung cấp dữ liệu tức thời về lợi nhuận gộp của từng đơn hàng, hỗ trợ đắc lực cho việc phân tích hoạt động kinh doanh.

IV. Bí quyết hoàn thiện hệ thống kế toán bán hàng tại Đại Lộc

Bí quyết để hoàn thiện toàn diện hệ thống không chỉ nằm ở việc tối ưu hóa quy trình, mà còn ở việc nâng cấp công cụ và tăng cường cơ chế giám sát. Đây là nội dung cốt lõi thường được đề cập trong các luận văn kế toán bán hàng. Yếu tố then chốt đầu tiên là đầu tư vào một phần mềm kế toán MISA/FAST. Phần mềm này sẽ là xương sống cho toàn bộ hệ thống, tích hợp các phân hệ từ quản lý bán hàng, quản lý kho, kế toán công nợ đến tổng hợp báo cáo. Việc tự động hóa sẽ giải phóng kế toán viên khỏi các công việc thủ công, cho phép họ tập trung hơn vào công tác phân tích và tham mưu. Thứ hai, cần xây dựng một hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ hơn đối với chu trình bán hàng. Điều này bao gồm việc phân quyền rõ ràng trên phần mềm, quy định về việc phê duyệt các khoản giảm giá, chiết khấu và chính sách bán chịu. Cuối cùng, công ty nên mạnh dạn áp dụng các tài khoản chi tiết hơn để theo dõi hoạt động. Việc mở tài khoản cấp 2 cho chi phí (chi phí bán hàng, chi phí quản lý) và sử dụng tài khoản giảm trừ doanh thu (TK 521) sẽ cung cấp một cái nhìn chi tiết, đa chiều hơn về hiệu quả kinh doanh, giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu chính xác và sâu sắc.

4.1. Ứng dụng phần mềm kế toán để tự động hóa nghiệp vụ

Giải pháp mang tính cách mạng nhất cho công tác kế toán tại Đại Lộc là việc triển khai phần mềm kế toán MISA/FAST. Hệ thống này cho phép tự động hóa hầu hết các nghiệp vụ: từ việc nhập đơn hàng, xuất hóa đơn, ghi nhận doanh thu, tính giá vốn, theo dõi công nợ cho đến việc tự động kết chuyển và lập báo cáo tài chính. Việc này không chỉ tăng tốc độ xử lý công việc mà còn đảm bảo tính chính xác và nhất quán của dữ liệu, tạo nền tảng vững chắc cho mọi hoạt động phân tích và quản trị sau này.

4.2. Tăng cường hệ thống kiểm soát nội bộ chu trình bán hàng

Một hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả là lá chắn bảo vệ tài sản và đảm bảo tính tuân thủ của doanh nghiệp. Cần thiết lập các quy trình kiểm soát rõ ràng như: quy trình duyệt đơn hàng và hạn mức tín dụng cho khách hàng mới, quy trình xuất kho phải có sự đối chiếu giữa bộ phận bán hàng, kế toán và thủ kho. Việc phân quyền truy cập và chỉnh sửa dữ liệu trên phần mềm kế toán cũng là một phần quan trọng của kiểm soát nội bộ, ngăn chặn các hành vi gian lận và sai sót không chủ ý, giúp báo cáo tài chính phản ánh trung thực tình hình hoạt động.

4.3. Sử dụng tài khoản chi tiết để theo dõi giảm trừ doanh thu

Để thu hút khách hàng và quản lý hiệu quả hơn, công ty nên chính thức sử dụng tài khoản 521 'Các khoản giảm trừ doanh thu', với các tài khoản cấp 2 như 5211 (Chiết khấu thương mại), 5212 (Hàng bán bị trả lại), 5213 (Giảm giá hàng bán). Việc hạch toán riêng các khoản này thay vì điều chỉnh trực tiếp trên doanh thu sẽ giúp phân tích hoạt động kinh doanh một cách minh bạch hơn. Nhà quản lý có thể dễ dàng đánh giá được chi phí thực tế của các chương trình khuyến mãi và chính sách bán hàng, từ đó đưa ra quyết định điều chỉnh phù hợp.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước, các đơn vị sản xuất kinh doanh phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt nhằm thiết lập và giữ vững thị phần. Bên cạnh việc tổ chức tốt khâu sản xuất hoặc cung ứng, việc đẩy nhanh quá trình tiêu thụ hàng hóa đóng vai trò then chốt trong quá trình tái sản xuất xã hội. Tiêu thụ sản phẩm là khâu lưu thông quyết định sự sống còn của doanh nghiệp, giúp thu hồi vốn kinh doanh, trang trải chi phí và tạo ra lợi nhuận tích lũy. Để quản lý và giám sát tốt toàn bộ tiến trình này, công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh giữ vị trí then chốt, cung cấp nguồn dữ liệu đáng tin cậy cho ban điều hành đưa ra các quyết sách kinh tế kịp thời.

Từ bối cảnh thực tiễn tại Công ty Cổ phần Sản xuất & Thương mại Đại Lộc – một đơn vị hoạt động thương mại chuyên phân phối vật tư ngành nước trên địa bàn Hà Nội, tác giả Vương Thị Thanh Tâm đã thực hiện đề tài khóa luận tốt nghiệp nhằm nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác hạch toán và tìm kiếm các biện pháp hoàn thiện.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu tổng quát: Đưa ra một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Sản xuất & Thương mại Đại Lộc.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh trong các doanh nghiệp kinh doanh thương mại vừa và nhỏ.
   • Nghiên cứu đặc điểm cơ bản về tổ chức quản lý, lao động, tài sản và tình hình sản xuất kinh doanh của Công ty Cổ phần Sản xuất & Thương mại Đại Lộc.
   • Phân tích thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Sản xuất & Thương mại Đại Lộc thông qua hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ kế toán và báo cáo tài chính.
   • Đề xuất một số giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại đơn vị khảo sát.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Toàn bộ công tác kế toán bán hàng và quy trình xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Sản xuất & Thương mại Đại Lộc.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Phạm vi không gian: Thực hiện tại Công ty Cổ phần Sản xuất & Thương mại Đại Lộc (Số 54 đường Tăng Thiết Giáp, Xóm 7, xã Cổ Nhuế, huyện Từ Liêm, thành phố Hà Nội).
  • Phạm vi thời gian: Nghiên cứu dữ liệu tài chính, kết quả kinh doanh của công ty trong giai đoạn 3 năm từ năm 2012 đến năm 2014, trọng tâm đi sâu vào số liệu thực tế phát sinh trong tháng 12 năm 2014.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các quy định pháp lý và chuẩn mực kế toán hiện hành của Việt Nam đối với khối doanh nghiệp vừa và nhỏ:

• Khung pháp lý và chuẩn mực: Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính; Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) – "Doanh thu và thu nhập khác".
• Khung khái niệm chuyên ngành:
  • Bán hàng: Khâu cuối cùng của hoạt động kinh doanh thương mại, là sự chuyển giao quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua để nhận quyền sở hữu tiền tệ hoặc quyền đòi tiền.
  • Giá vốn hàng bán: Trị giá thực tế của số hàng hóa tiêu thụ trong kỳ, bao gồm giá mua thực tế và chi phí thu mua phân bổ.
  • Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ từ các giao dịch thông thường, làm tăng vốn chủ sở hữu.
  • Các khoản giảm trừ doanh thu: Chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại.
  • Chi phí quản lý kinh doanh, chi phí tài chính, chi phí khác và các khoản thu nhập tương ứng.
  • Kết quả kinh doanh: Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh, lợi nhuận hoạt động tài chính và lợi nhuận khác sau khi trừ chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả kết hợp đồng bộ bao gồm:

• Phương pháp kế thừa: Kế thừa số liệu kế toán, chứng từ gốc, hệ thống sổ sách kế toán tổng hợp, sổ chi tiết và các báo cáo tài chính đã công bố của công ty trong giai đoạn 2012 - 2014; kế thừa các công trình nghiên cứu và giáo trình lý luận chuyên ngành kế toán tài chính.
• Phương pháp khảo sát thực tiễn: Quan sát trực tiếp quy trình luân chuyển chứng từ, phương thức bán hàng, mô hình tổ chức bộ máy quản lý và bộ máy kế toán tại văn phòng công ty.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu: Áp dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh (tuyệt đối, tương đối, tốc độ phát triển liên hoàn và bình quân) nhằm đánh giá biến động nguồn vốn, tài sản và kết quả kinh doanh qua các năm.
• Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến định hướng từ cán bộ quản lý, kế toán trưởng và nhân viên kế toán tại doanh nghiệp.

Nguồn dữ liệu: Toàn bộ báo cáo tài chính (Bảng cân đối kế toán Mẫu số B01-DNN, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh Mẫu số B02-DNN, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ Mẫu số B03-DNN, Thuyết minh báo cáo tài chính Mẫu số B09-DNN) cùng hệ thống chứng từ kế toán thực tế như Phiếu xuất kho (Mẫu 02-VT), Hóa đơn GTGT (Mẫu 01 GTKT-3LL), Phiếu thu (Mẫu 01-TT), Giấy báo Có ngân hàng và Sổ Cái các tài khoản liên quan tại doanh nghiệp.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận chung về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh trong các doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ

Tác giả hệ thống hóa các nguyên lý kế toán tài chính áp dụng cho doanh nghiệp thương mại. Về mặt quản lý, kế toán tiêu thụ phải theo dõi chặt chẽ tiến độ kế hoạch bán hàng, từng phương thức bán (bán buôn qua kho, bán buôn vận chuyển thẳng; bán lẻ thu tiền tập trung, bán lẻ không thu tiền tập trung, bán lẻ tự động) và hình thức thanh toán (thanh toán trực tiếp, thanh toán trả chậm).

Về kỹ thuật hạch toán, chương trình bày chi tiết công thức và điều kiện ghi nhận:

• Xác định giá vốn hàng bán: Trình bày 4 phương pháp tính giá thực tế hàng xuất kho (giá đích danh, bình quân gia quyền, nhập trước - xuất trước FIFO, nhập sau - xuất trước LIFO) và công thức phân bổ chi phí thu mua cho hàng xuất bán.
• Hệ thống tài khoản sử dụng: Tài khoản 632 (Giá vốn hàng bán), Tài khoản 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ), Tài khoản 521 (Các khoản giảm trừ doanh thu), Tài khoản 642 (Chi phí quản lý kinh doanh - tích hợp chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp theo Quyết định 48), Tài khoản 515 và 635 (Doanh thu và chi phí tài chính), Tài khoản 711 và 811 (Thu nhập khác và chi phí khác), Tài khoản 821 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp) và Tài khoản 911 (Xác định kết quả kinh doanh).
• Tác giả hệ thống hóa các luồng định khoản thông qua 4 sơ đồ kế toán: Sơ đồ 1.1 (Trình tự kế toán chi phí quản lý kinh doanh), Sơ đồ 1.2 (Trình tự kế toán chi phí và doanh thu hoạt động tài chính), Sơ đồ 1.3 (Trình tự kế toán chi phí khác và thu nhập khác), Sơ đồ 1.4 (Trình tự kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh).

Chương 2: Đặc điểm cơ bản của Công ty Cổ phần SX&TM Đại Lộc

Chương này giới thiệu tổng quan về đơn vị khảo sát:

• Lịch sử hình thành: Công ty Cổ phần Sản xuất & Thương mại Đại Lộc thành lập ngày 13/07/2011 theo Giấy phép kinh doanh do Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội cấp; trụ sở tại số 54 đường Tăng Thiết Giáp, Cổ Nhuế, Từ Liêm, Hà Nội; mã số thuế 2801574715. Mặt hàng kinh doanh chủ lực là ống nhựa Tiền Phong (mã ngành 4511), bán buôn ống nước, van vòi, phụ kiện Dismy, Vespo (mã ngành 4512) và dịch vụ lắp đặt, bảo dưỡng đường ống cấp thoát nước (mã ngành 4513).
• Cơ cấu tổ chức: Vận hành theo mô hình trực tuyến chức năng gồm Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị (5 thành viên), Ban Tổng giám đốc, Phó Tổng giám đốc, Phòng Kinh doanh, Bộ phận Bán hàng và Phòng Kế toán.
• Cơ cấu lao động: Tính đến 31/12/2014, công ty có 20 lao động; trong đó trình độ đại học chiếm 20% (4 người), cao đẳng chiếm 25% (5 người), trung cấp 10% (2 người), công nhân kỹ thuật 15% (3 người), lao động phổ thông 30% (6 người). Lao động nam chiếm 70% (14 người), nữ chiếm 30% (6 người); lao động trực tiếp chiếm 55% (11 người), gián tiếp chiếm 45% (9 người).
• Cơ sở vật chất kỹ thuật: Tổng nguyên giá tài sản cố định đạt 341.530.000 đồng, tỷ lệ giá trị còn lại so với nguyên giá đạt 95,57%. Trong đó, nhà cửa vật kiến trúc có nguyên giá 87.955.000 đồng (chiếm 26,31% tỷ trọng; giá trị còn lại đạt 98,24%); phương tiện vận tải có nguyên giá 253.575.000 đồng (chiếm 73,69% tỷ trọng; giá trị còn lại đạt 94,64%). Đơn vị không có máy móc thiết bị đủ tiêu chuẩn tài sản cố định và không có tài sản cố định vô hình.
• Phân tích cơ cấu tài sản và nguồn vốn (2012 - 2014): Tổng nguồn vốn có tốc độ tăng trưởng bình quân 142,6%. Tỷ trọng tài sản ngắn hạn chiếm ưu thế tuyệt đối và tăng liên tục (90,03% năm 2012; 91,37% năm 2013; 96,77% năm 2014), trong khi tài sản dài hạn giảm tương ứng (từ 9,97% năm 2012 xuống 8,63% năm 2013 và 3,23% năm 2014). Nợ phải trả giảm từ 736.181.322 đồng (năm 2012) xuống 647.151.983 đồng (năm 2013) và còn 146.748.181 đồng (năm 2014), với tốc độ phát triển bình quân qua 3 năm là 19,93%. Nguồn vốn chủ sở hữu tăng trưởng bình quân 153,88%, thể hiện khả năng tự chủ tài chính tăng dần.
• Kết quả kinh doanh 3 năm (2012 - 2014):

Chỉ tiêu (ĐVT: Đồng)	Năm 2012	Năm 2013	Năm 2014	Tốc độ PT bình quân (%)
Doanh thu bán hàng và CCDV	4.896.340.843	4.986.685.252	4.740.586.307	98,42
Doanh thu thuần	4.896.340.843	4.986.685.252	4.740.586.307	98,42
Giá vốn hàng bán	4.798.053.175	4.931.317.749	4.649.301.385	98,43
Lợi nhuận gộp	98.287.668	55.367.503	91.284.922	98,08
Doanh thu hoạt động tài chính	3.339.793	3.109.800	5.637.600	102,56
Chi phí tài chính	4.876.265	5.728.098	6.079.334	109,98
Chi phí quản lý kinh doanh	53.635.301	36.439.843	51.016.950	97,35
Lợi nhuận thuần từ HĐKD	43.115.895	16.321.362	39.824.238	99,06
Thu nhập khác	443.140.585	247.748.340	519.396.724	108,23
Chi phí khác	396.585.305	151.000.000	431.967.892	104,41
Lợi nhuận khác	46.555.280	96.748.340	87.428.832	190,13
Tổng lợi nhuận kế toán trước thuế	89.671.175	113.069.702	127.253.070	119,42
Chi phí thuế TNDN	53.778.878	99.133.233	95.304.686	119,42
Lợi nhuận sau thuế TNDN	35.892.297	13.936.469	31.948.384	111,92

Chương 3: Thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần SX&TM Đại Lộc

Chương này phản ánh toàn diện thực tế tổ chức công tác kế toán tại đơn vị:

• Tổ chức bộ máy kế toán: Mô hình tập trung gồm 3 người: Kế toán trưởng phụ trách chung và lập BCTC; Kế toán tiền và các khoản thanh toán kiêm kế toán lương; Kế toán vật tư, hàng hóa, tài sản cố định.
• Chế độ kế toán áp dụng: Áp dụng Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC, niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12, đơn vị tiền tệ VNĐ; phương pháp kê khai thường xuyên đối với hàng tồn kho; tính giá xuất kho theo phương pháp giá đích danh; trích khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng; tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. Hình thức sổ kế toán là Nhật ký chung.
• Thực tiễn quy trình hạch toán qua các nghiệp vụ cụ thể tháng 12/2014:
  • Nghiệp vụ xuất bán cho Công ty Cổ phần Đại Thành Anh (01/12/2014): Xuất bán 190 cây ống C0 90, 10 cây ống C1 34 và 10 cái cút 90 theo Phiếu xuất kho XK36 và Hóa đơn GTGT số 7523. Giá vốn ghi nhận Nợ TK 632 / Có TK 156: 20.000.000 đồng; Doanh thu và thuế GTGT ghi nhận Nợ TK 111 / Có TK 511: 20.900.000 đồng, Có TK 3331: 2.090.000 đồng (tổng tiền thu 22.990.000 đồng theo Phiếu thu số 00360).
  • Nghiệp vụ xuất bán cho Công ty Cổ phần Phú Thành Đạt (18/12/2014): Xuất bán măng sông 60, chếch 75, ống thoát 110 theo Phiếu xuất kho XK39 và Hóa đơn GTGT số 7538. Giá vốn ghi nhận Nợ TK 632 / Có TK 156: 16.250.000 đồng; Thu tiền qua tài khoản Vietcombank theo Giấy báo Có số 00011: Nợ TK 112: 18.755.000 đồng / Có TK 511: 17.050.000 đồng, Có TK 3331: 1.705.000 đồng.
  • Nghiệp vụ xuất bán cho Công ty Vân Hội (29/12/2014): Xuất bán 50 cây ống lạnh 40 Tiền Phong theo Phiếu xuất kho XK46 và Hóa đơn GTGT số 004527. Giá vốn ghi nhận Nợ TK 632 / Có TK 156: 47.000.000 đồng; Khách hàng chưa thanh toán ghi nhận Nợ TK 131: 52.800.000 đồng / Có TK 511: 48.000.000 đồng, Có TK 3331: 4.800.000 đồng.
  • Kế toán tài chính, chi phí quản lý và thuế TNDN: Ngày 25/12/2014, thu lãi tiền gửi ngân hàng 37.000 đồng (Nợ TK 112 / Có TK 515). Chi phí quản lý kinh doanh hạch toán tập hợp trên TK 642. Chi phí thuế TNDN tính theo thuế suất 22% ghi nhận Nợ TK 821 / Có TK 3334 số tiền 1.615.815 đồng (theo Phiếu kế toán PKT 07 ngày 31/12).
  • Trình tự kết chuyển cuối tháng 12/2014 trên Sổ Cái TK 911 và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu B02-DNN): Kết chuyển doanh thu thuần Nợ TK 511 / Có TK 911: 325.274.000 đồng; Kết chuyển doanh thu tài chính Nợ TK 515 / Có TK 911: 37.000 đồng; Kết chuyển giá vốn hàng bán Nợ TK 911 / Có TK 632: 316.449.000 đồng; Kết chuyển chi phí quản lý kinh doanh Nợ TK 911 / Có TK 642: 37.196.196 đồng; Kết chuyển chi phí tài chính Nợ TK 911 / Có TK 635: 1.016.749 đồng; Kết chuyển chi phí thuế TNDN Nợ TK 911 / Có TK 821: 1.615.815 đồng; Kết chuyển lợi nhuận chưa phân phối tháng 12/2014 sang TK 421 là 5.798.000 đồng.

Chương 4: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần SX&TM Đại Lộc

Dựa trên khảo sát thực tế, tác giả tổng hợp các nhận xét:

• Ưu điểm: Bộ máy kế toán tập trung tinh gọn, phân công nhiệm vụ phù hợp; vận dụng đúng các quy định cốt lõi của Quyết định 48/2006/QĐ-BTC; hình thức sổ Nhật ký chung đơn giản, dễ đối chiếu; áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên giúp kiểm soát chặt chẽ hàng hóa.
• Nhược điểm: Chưa sử dụng phần mềm kế toán, việc ghi sổ tay tốn công sức; công tác lưu trữ chứng từ bán hàng bị dồn chung một tập (hóa đơn, phiếu thu, phiếu chi, phiếu xuất) chưa phân loại khoa học; chưa lập báo cáo quản trị nhanh định kỳ; sổ chi tiết TK 131 chưa phân loại nợ theo tuổi nợ (trong hạn và quá hạn); chưa mở tài khoản cấp 2 cho TK 642; không sử dụng TK 521 để theo dõi các khoản giảm trừ doanh thu.
• Giải pháp đề xuất:
  • Ứng dụng phần mềm kế toán nhằm tự động hóa quy trình xử lý dữ liệu, giảm thiểu thời gian ghi sổ và nâng cao tính chính xác.
  • Sắp xếp và phân loại chứng từ gốc theo từng phần hành trước khi lưu trữ để thuận tiện kiểm tra, đối chiếu.
  • Lập các báo cáo quản trị nhanh phục vụ nhu cầu điều hành của ban giám đốc.
  • Hoàn thiện kế toán nợ phải thu: Theo dõi chi tiết tuổi nợ trên TK 131, gửi đối chiếu công nợ định kỳ và áp dụng chính sách chiết khấu thanh toán (ví dụ: chiết khấu 1% cho khách hàng thanh toán sớm trong vòng 10 ngày).
  • Hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán: Mở các tài khoản cấp 2 cho TK 642 gồm TK 6421 (Chi phí bán hàng) và TK 6422 (Chi phí quản lý doanh nghiệp); mở TK 521 gồm TK 5211 (Chiết khấu thương mại), TK 5212 (Hàng bán bị trả lại), TK 5213 (Giảm giá hàng bán) để khuyến khích tiêu thụ số lượng lớn và phản ánh trung thực doanh thu thuần.
  • Đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ kế toán.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh trung thực bức tranh tài chính và hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Sản xuất & Thương mại Đại Lộc:

• Phân tích số liệu thực tế giai đoạn 2012 - 2014 cho thấy quy mô doanh thu thuần của đơn vị duy trì ở mức 4,7 - 4,9 tỷ đồng/năm. Lợi nhuận sau thuế năm 2012 đạt 35.892.297 đồng, năm 2013 giảm xuống 13.936.469 đồng do cạnh tranh và chi phí tăng, đến năm 2014 phục hồi lên mức 31.948.384 đồng (tốc độ phát triển bình quân đạt 111,92%).
• Phản ánh chi tiết kết quả kinh doanh tháng 12/2014 với doanh thu thuần 325.274.000 đồng, giá vốn hàng bán 316.449.000 đồng, lợi nhuận gộp đạt 8.825.000 đồng, chi phí thuế TNDN phát sinh 1.615.815 đồng và lợi nhuận chưa phân phối đạt 5.798.000 đồng.
• Về mặt giải pháp, tác giả chỉ ra các điểm nghẽn nghiệp vụ cụ thể của công ty (hạch toán thủ công, gom chung chứng từ, thiếu tài khoản chi tiết 6421, 6422 và bỏ trống TK 521) và đưa ra các đề xuất điều chỉnh danh mục tài khoản cùng mẫu định khoản chi tiết bám sát chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn tồn tại một số giới hạn do điều kiện nghiên cứu thực tế:

• Phạm vi khảo sát giới hạn tại một doanh nghiệp thương mại quy mô nhỏ, dữ liệu khảo sát tập trung chủ yếu vào số liệu quá khứ giai đoạn 2012 - 2014 và thực tế tháng 12 năm 2014.
• Đề tài chưa đi sâu phân tích tác động tài chính lượng hóa khi doanh nghiệp chuyển đổi từ ghi sổ thủ công sang ứng dụng các phần mềm kế toán chuyên biệt.
• Hướng mở rộng nghiên cứu tiếp theo: Đánh giá quá trình chuyển đổi hệ thống kế toán của doanh nghiệp sang Thông tư 133/2016/TT-BTC (văn bản thay thế Quyết định 48/2006/QĐ-BTC); nghiên cứu bổ sung kế toán quản trị chi phí và dòng tiền trong các doanh nghiệp phân phối thiết bị ngành nước.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho sinh viên các khối ngành Kế toán, Tài chính - Ngân hàng và Quản trị kinh doanh khi làm khóa luận, đồ án tốt nghiệp về đề tài tiêu thụ hàng hóa:

• Cung cấp mô hình tham khảo chuẩn xác về cách thức hạch toán theo hình thức Nhật ký chung tại doanh nghiệp nhỏ và vừa áp dụng Quyết định 48/2006/QĐ-BTC.
• Hệ thống mẫu biểu chứng từ (Phiếu xuất kho, Phiếu thu, Hóa đơn GTGT, Giấy báo Có) và mẫu sổ kế toán (Sổ Cái các tài khoản 511, 515, 632, 821, 911; Sổ Nhật ký chung; Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh B02-DNN) được trích lục chi tiết, là tài liệu minh họa hữu ích cho quá trình thực hành kế toán tổng hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần SX&TM Đại Lộc áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào? Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Hình thức ghi sổ kế toán được đơn vị sử dụng là hình thức Nhật ký chung.

2. Đơn vị sử dụng phương pháp nào để xác định giá trị hàng tồn kho xuất kho tiêu thụ? Công ty hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên và xác định trị giá vốn hàng xuất kho theo phương pháp giá đích danh (hàng xuất kho thuộc lô nào thì lấy đúng giá nhập của lô đó cộng với chi phí thu mua phân bổ).

3. Cơ cấu bộ máy kế toán tại công ty được tổ chức như thế nào và có bao nhiêu nhân sự? Bộ máy kế toán được tổ chức theo mô hình tập trung gồm 03 người: 01 Kế toán trưởng phụ trách chung và lập báo cáo tài chính; 01 Kế toán tiền và các khoản thanh toán kiêm kế toán lương; 01 Kế toán vật tư, hàng hóa, tài sản cố định.

4. Kết quả kinh doanh (doanh thu thuần và lợi nhuận sau thuế) của công ty trong 3 năm 2012 - 2014 biến động ra sao? Doanh thu thuần biến động qua các năm: đạt 4.896.340.843 đồng (năm 2012), tăng lên 4.986.685.252 đồng (năm 2013) và giảm còn 4.740.586.307 đồng (năm 2014), tốc độ phát triển bình quân đạt 98,42%. Lợi nhuận sau thuế lần lượt đạt 35.892.297 đồng (2012), giảm xuống 13.936.469 đồng (2013) và đạt 31.948.384 đồng (2014), với tốc độ phát triển bình quân đạt 111,92%.

5. Khóa luận chỉ ra những hạn chế chính nào trong việc sử dụng hệ thống tài khoản tại công ty? Công ty không mở tài khoản cấp 2 cho TK 642 (để tách bạch chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp), gây khó khăn cho việc quản lý chi phí. Đồng thời, đơn vị không sử dụng TK 521 để theo dõi các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vương Thị Thanh Tâm đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận và phản ánh chân thực thực trạng công tác kế toán bán hàng, xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Sản xuất & Thương mại Đại Lộc giai đoạn 2012 - 2014. Qua việc phân tích hệ thống chứng từ, số liệu hạch toán thực tế tháng 12 năm 2014, tác giả đã làm rõ các mặt tích cực cũng như những điểm hạn chế trong ghi chép sổ sách và danh mục tài khoản của doanh nghiệp. Các giải pháp hoàn thiện được đề xuất có tính ứng dụng thực tế cao, bám sát các nguyên tắc tài chính của doanh nghiệp thương mại nhỏ và vừa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận chung về.kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh trong các doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ - Chương 2: Đặc điểm cơ bản của Công ty Cổ phần SX&TM Đại Lộc - Chương 3: Thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần SX&TM Đại Lộc - Chương 4:.Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạf động kinh doanh tại Công ty Cổ phần SX&TM ĐạiLộc - /⁄ « \ hy, \ Ss x40 CHUONG 1 CO SO LY LUAN CHUNG VE CONG TAC KE TOAN BAN HANG VA XAC DINH KET QUA HOAT DONG KINH DOANH TRONG CAC DOANH NGHIEP THUONG MAI VUA VA NHO 1.1 Những vấn đề chung về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh 1. Yêu cầu quán lý quá trình bán hàng, kết quả hoạt động kinh doanh 1.1 Khái niệm bán hàng và kết quả bán hàng Bán hàng là khâu cuối cùng trong quá trình hoạt động kinh doanh của một doanh nghiệp kinh doanh thương mại, là việc chuyển quyền sở hữu về sản phẩm, hoàng hóa từ người bán sang người mua để nhận quyển sở hữu về tiền hoặc đòi quyền người mua. Xác định kết quả bán hàng là việc so sánh giữa chỉ phí kinh doanh đã bỏ ra và thu nhập kinh doanh đã thu về trong kỳ. Nếu thu nhập lớn hơn chi phí thì kết quả là lãi, thu nhập nhỗ hơn €hỉ phí thì kết quả bán hàng là lỗ.

Việc xác định kết quả bán hàng thường được tiến hành vào cuối kỳ kinh doanh: cuối tháng, cuối quý, cuối năm tuỳ thuộc vào từng đặc điểm kinh doanh và yêu cầu quản lý của doanh nghiệp. Yêu cầu quản lý đối với kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh bán hằng và kết quả bán hàng là một yêu cầu thực tế, nó xuất phá từ mửẽ-tiêu của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp quản lý tốt ì ải bảo được chỉ tiêu hoàn thành kế hoạch tiêu thụ và đánh giá chính xã hiệu tả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đó. Do Oi doanh nghiệp là: - Quản lý kế hoadva tình hình thực hiện kế hoạch tiêu thụ đối với từng thời kỳ, từng khách hàng, từng hoạt động kinh tế.

- Quản lý chất lượng, cải tiến mẫu mã và xây dựng thương hiệu sản phẩm là mục tiêu cho sự phát triển bên vững của doanh nghiệp - Quản lý theo dõi từng phương thức bán hàng, từng khách hàng, tình hình thanh toán của khách hàng, yêu cầu thanh toán đúng hình thức, đúng hạn để tránh hiện tượng mất mát, thất thoát, ứ đọng vốn. Doanh nghiệp phải lựa chọn hình thức tiêu thụ sản phẩm đối với từng đơn vị, từng thị trường, từng khách hàng nhằm thúc đây quá trình tiêu thụ đồng thời phải tiến hành thăm đò, nghiên cứu thị trường, mở rộng quan hệ buôn bán trong-và ngoài nước. - Quản lý chặt chế vốn của hàng hoá đem đi tiêu thụ, giám sát chặt chẽ các khoản chỉ phí bán hàng, chi phi quản lý doanh nghiệp, kiểm tra tính hợp pháp, hợp lý của các số liệu, đồng thời phan bé cho hàng tiêu thụ, đảm bảo cho việc xác định tiêu thụ được chính xác, hợp lý: - Đối với việc hạch toán tiêu thụ phải tổ chức chặt chẽ, khoa học đảm bảo việc xác định kết quả cuôi cùng của qua trình tiêu thụ, phản ánh và giám doc tình hình thực hiện nghĩa vụ đôi với nhà nước đây đủ, kịp thời. Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh 1.