Nghiên cứu công tác hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty cổ phần xây lắp công nghiệp nam định

Nắm vững hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm trong công ty xây lắp. Bí quyết quản lý tài chính hiệu quả cho ngành xây dựng.

• Tác giả: Nguyễn Thị Xuân
• Người hướng dẫn: Ths. Bùi Thị Sen
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên cứu công tác hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty cổ phần xây lắp công nghiệp Nam Định
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Tây

Tóm tắt

I. Toàn cảnh hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, ngành xây dựng cơ bản (XDCB) đóng vai trò là động lực quan trọng, góp phần hiện đại hóa cơ sở hạ tầng. Cùng với sự gia tăng về quy mô và vốn đầu tư, việc quản lý hiệu quả nguồn vốn, chống lãng phí và thất thoát trở thành yêu cầu cấp thiết. Tại các doanh nghiệp xây lắp (DNXL), công tác hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp không chỉ là một nghiệp vụ chuyên môn mà còn là công cụ quản lý kinh tế then chốt. Việc hạch toán chính xác, kịp thời giúp nhà quản trị nắm bắt thực trạng tài chính, kiểm soát chi phí, và đưa ra các quyết định kinh doanh chiến lược. Hơn nữa, thông tin từ kế toán là cơ sở đáng tin cậy để đánh giá hiệu quả hoạt động của từng công trình, hạng mục, từ đó tối ưu hóa lợi nhuận. Đặc thù của sản phẩm xây lắp (SPXL) là có quy mô lớn, thời gian thi công kéo dài và mang tính đơn chiếc, đòi hỏi một hệ thống kế toán chi phí linh hoạt và chi tiết. Việc xác định đúng đối tượng tập hợp chi phí và phương pháp tính giá thành phù hợp là nền tảng để đảm bảo tính minh bạch và chính xác của thông tin tài chính, phục vụ không chỉ cho nội bộ doanh nghiệp mà còn cho các bên liên quan như nhà đầu tư, ngân hàng và cơ quan nhà nước.

1.1. Tầm quan trọng của quản lý chi phí trong doanh nghiệp xây lắp

Quản lý chi phí hiệu quả là yếu tố sống còn đối với mọi doanh nghiệp xây lắp. Do chi phí nguyên vật liệu, nhân công và máy móc thường chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá trị công trình, việc kiểm soát chặt chẽ các khoản mục này quyết định trực tiếp đến lợi nhuận. Một hệ thống hạch toán chi phí sản xuất bài bản cho phép doanh nghiệp theo dõi sát sao dòng tiền, phát hiện kịp thời các hao phí bất thường và có biện pháp điều chỉnh. Thông qua việc phân tích giá thành thực tế so với giá thành dự toán, ban lãnh đạo có thể đánh giá năng lực quản lý thi công, hiệu quả sử dụng vật tư và lao động. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí cho công trình hiện tại mà còn cung cấp dữ liệu quý giá để lập dự toán và đấu thầu các dự án trong tương lai, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

1.2. Đặc điểm ngành xây lắp ảnh hưởng đến công tác kế toán chi phí

Ngành xây lắp có những đặc thù riêng biệt tác động sâu sắc đến công tác kế toán. Thứ nhất, sản phẩm xây lắp thường là đơn chiếc, mỗi công trình có thiết kế, dự toán và điều kiện thi công khác nhau, đòi hỏi phải tổ chức hạch toán chi phí riêng biệt cho từng đối tượng. Thứ hai, thời gian thi công kéo dài qua nhiều kỳ kế toán, dẫn đến sự xuất hiện của chi phí sản xuất dở dang và yêu cầu phải có phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang chính xác. Thứ ba, địa điểm sản xuất không cố định, các điều kiện sản xuất phải di chuyển theo công trình, gây khó khăn trong việc quản lý và tập hợp chi phí. Cuối cùng, việc tiêu thụ sản phẩm thường diễn ra theo giá dự toán hoặc giá thỏa thuận từ trước, đòi hỏi kế toán phải theo dõi chặt chẽ giữa chi phí thực tế và giá trị hợp đồng để đảm bảo lợi nhuận.

II. Thách thức trong công tác hạch toán chi phí sản xuất xây lắp

Mặc dù có vai trò quan trọng, việc triển khai công tác hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại các doanh nghiệp Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những khó khăn lớn nhất là việc xác định và lựa chọn đối tượng tập hợp chi phí sản xuất một cách hợp lý. Do tính phức tạp của các công trình, việc chọn đối tượng là toàn bộ công trình, từng hạng mục hay từng giai đoạn thi công đều ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác của giá thành. Bên cạnh đó, việc phân bổ các chi phí gián tiếp như chi phí sản xuất chung (lương nhân viên quản lý đội, khấu hao máy móc dùng chung) cho từng đối tượng cụ thể thường thiếu tiêu thức phân bổ khoa học, dẫn đến sai lệch trong giá thành. Nghiên cứu tại Công ty Cổ phần Xây lắp Công nghiệp Nam Định cho thấy, mặc dù đã có quy trình rõ ràng nhưng vẫn tồn tại những bất cập trong việc theo dõi và tập hợp chi phí, đặc biệt là chi phí phát sinh tại các công trường xa. Sự biến động liên tục của giá cả vật liệu xây dựng cũng tạo áp lực lớn lên công tác dự toán và kiểm soát chi phí, đòi hỏi bộ phận kế toán phải luôn cập nhật và linh hoạt trong xử lý.

2.1. Khó khăn khi xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất

Việc xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là bước khởi đầu và có ý nghĩa quyết định trong toàn bộ quy trình tính giá thành. Trong ngành xây lắp, đối tượng này có thể là công trình, hạng mục công trình, hoặc đơn đặt hàng. Việc lựa chọn không phù hợp sẽ khiến việc tập hợp chi phí trở nên phức tạp và thiếu chính xác. Chẳng hạn, nếu một công trình lớn gồm nhiều hạng mục độc lập nhưng kế toán lại gộp chung chi phí, việc xác định lãi lỗ của từng hạng mục sẽ là bất khả thi. Ngược lại, việc chia nhỏ đối tượng quá mức có thể làm tăng khối lượng công việc kế toán một cách không cần thiết. Do đó, doanh nghiệp cần căn cứ vào đặc điểm tổ chức thi công và yêu cầu quản lý để lựa chọn đối tượng hạch toán chi phí tối ưu.

2.2. Sự phức tạp trong việc phân bổ chi phí sản xuất chung TK 627

Chi phí sản xuất chung bao gồm các chi phí phục vụ hoạt động chung tại đội hoặc công trường như lương quản lý đội, chi phí dụng cụ, khấu hao tài sản cố định. Những chi phí này liên quan đến nhiều công trình, hạng mục khác nhau và không thể hạch toán trực tiếp. Thách thức đặt ra là phải lựa chọn một tiêu thức phân bổ hợp lý (ví dụ: theo chi phí nhân công trực tiếp, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, hoặc giờ máy thi công) để phân chia chi phí này một cách công bằng. Việc lựa chọn tiêu thức không phù hợp sẽ làm sai lệch giá thành sản phẩm xây lắp của từng đối tượng, dẫn đến đánh giá sai hiệu quả kinh doanh và ảnh hưởng đến các quyết định quản trị.

III. Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất sản phẩm xây lắp hiệu quả

Để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả, công tác hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp cần tuân thủ một quy trình chặt chẽ, dựa trên hệ thống tài khoản kế toán theo quy định. Các chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp thường được phân loại thành bốn khoản mục chính: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621), chi phí nhân công trực tiếp (TK 622), chi phí sử dụng máy thi công (TK 623), và chi phí sản xuất chung (TK 627). Phương pháp hạch toán phổ biến là tập hợp các chi phí trực tiếp (nguyên vật liệu, nhân công) thẳng vào từng công trình, hạng mục cụ thể. Đối với các chi phí chung, kế toán tiến hành tập hợp riêng rồi cuối kỳ thực hiện phân bổ cho các đối tượng liên quan dựa trên tiêu thức đã chọn. Toàn bộ chi phí sau khi tập hợp và phân bổ sẽ được kết chuyển vào tài khoản 154 - "Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang" để tiến hành tính giá thành cho các khối lượng công việc đã hoàn thành và xác định giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ. Việc áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên giúp doanh nghiệp theo dõi liên tục, có hệ thống sự biến động của vật tư và chi phí.

3.1. Quy trình hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp TK 621

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là khoản mục chiếm tỷ trọng lớn nhất trong giá thành xây lắp, bao gồm giá trị vật liệu chính (sắt, thép, xi măng) và vật liệu phụ. Kế toán cần tổ chức ghi chép chi tiết việc xuất dùng vật tư cho từng công trình, hạng mục. Khi xuất kho vật tư, kế toán căn cứ vào phiếu xuất kho để hạch toán trực tiếp vào bên Nợ TK 621, chi tiết cho đối tượng chịu chi phí. Cuối kỳ, toàn bộ chi phí phát sinh trên TK 621 sẽ được kết chuyển sang TK 154 để tính giá thành. Việc quản lý chặt chẽ từ khâu nhập kho, xuất dùng đến theo dõi định mức tiêu hao là yếu tố then chốt để kiểm soát hiệu quả chi phí này.

3.2. Hạch toán chi phí nhân công TK 622 và máy thi công TK 623

Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622) bao gồm tiền lương, phụ cấp của công nhân trực tiếp thi công. Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623) phản ánh các chi phí liên quan đến hoạt động của máy móc tại công trường (lương công nhân điều khiển máy, nhiên liệu, khấu hao). Các chi phí này thường được hạch toán trực tiếp cho từng công trình dựa trên bảng chấm công, bảng phân bổ tiền lương và nhật ký hoạt động của máy. Việc theo dõi chi tiết và chính xác các chi phí này giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả sử dụng lao động và thiết bị, đồng thời là cơ sở quan trọng để phân bổ các chi phí chung một cách hợp lý.

IV. Thực tiễn hạch toán kế toán tại Xây lắp Công nghiệp Nam Định

Nghiên cứu thực tế về công tác hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Xây lắp Công nghiệp Nam Định cung cấp một cái nhìn chi tiết về việc áp dụng lý thuyết vào thực tiễn. Công ty áp dụng hình thức kế toán Nhật ký chung và phương pháp kê khai thường xuyên để hạch toán hàng tồn kho. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất được xác định là từng công trình, hạng mục công trình cụ thể, phù hợp với đặc thù sản xuất của doanh nghiệp. Điển hình là công trình "Hố chôn lấp rác thải Lộc Hoà - Nam Định", mọi chi phí từ vật tư, nhân công đến máy thi công đều được tập hợp riêng. Công ty đã tổ chức bộ máy kế toán tương đối hoàn chỉnh, có sự phân công rõ ràng giữa kế toán tại văn phòng và kế toán tại các công trường, đảm bảo việc thu thập chứng từ ban đầu và luân chuyển thông tin kịp thời. Tuy nhiên, qua phân tích, công tác hạch toán vẫn còn một số điểm cần cải thiện, đặc biệt trong việc sử dụng và tối ưu hóa phần mềm kế toán để giảm thiểu công việc thủ công và nâng cao độ chính xác của số liệu.

4.1. Quy trình tập hợp chi phí sản xuất thực tế tại công ty

Tại Công ty Cổ phần Xây lắp Công nghiệp Nam Định, quy trình tập hợp chi phí bắt đầu từ các đội và xí nghiệp trực thuộc. Kế toán công trường chịu trách nhiệm lập các chứng từ gốc như phiếu nhập, xuất kho vật tư, bảng chấm công. Các chứng từ này sau đó được tập hợp và gửi về phòng kế toán công ty để xử lý. Các chi phí được hạch toán chi tiết vào các tài khoản 621, 622, 623, 627 cho từng công trình. Cụ thể, chi phí vật tư mua về được nhập kho (TK 152) trước khi xuất dùng cho sản xuất (ghi Nợ TK 621). Việc áp dụng chính sách khoán gọn tới từng đội sản xuất giúp tăng cường tính tự chủ và trách nhiệm trong quản lý chi phí tại cơ sở.

4.2. Cách tính giá thành và đánh giá sản phẩm xây lắp dở dang

Đối tượng tính giá thành tại công ty là khối lượng công việc đã hoàn thành và được chủ đầu tư nghiệm thu. Do thời gian thi công kéo dài, việc xác định giá trị sản phẩm dở dang là rất quan trọng. Công ty xác định sản phẩm dở dang thông qua phương pháp kiểm kê thực tế vào cuối kỳ. Giá trị của khối lượng dở dang được đánh giá dựa trên chi phí thực tế phát sinh từ khi khởi công đến thời điểm kiểm kê. Cụ thể, công ty có thể áp dụng phương pháp đánh giá theo chi phí dự toán hoặc theo tỷ lệ hoàn thành. Tổng giá thành sản phẩm xây lắp hoàn thành trong kỳ được tính bằng công thức: Tổng giá thành = Chi phí dở dang đầu kỳ + Chi phí phát sinh trong kỳ - Chi phí dở dang cuối kỳ.

4.3. Ưu điểm và hạn chế trong công tác kế toán của công ty

Ưu điểm nổi bật trong công tác kế toán của công ty là có một bộ máy được tổ chức rõ ràng, sổ sách kế toán được ghi chép tuân thủ theo chế độ. Việc xác định đối tượng tập hợp chi phí theo từng công trình giúp quản lý và đánh giá hiệu quả kinh doanh một cách chi tiết. Tuy nhiên, nhược điểm còn tồn tại là việc tập hợp chi phí đôi khi còn chậm trễ. Việc phân bổ chi phí sản xuất chung chưa thực sự dựa trên các tiêu thức khoa học và linh hoạt. Ngoài ra, việc ứng dụng phần mềm kế toán vẫn còn hạn chế, nhiều công đoạn vẫn thực hiện thủ công, làm giảm hiệu suất và tăng nguy cơ sai sót.

V. Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán chi phí và giá thành xây lắp

Để nâng cao hiệu quả quản lý, việc hoàn thiện công tác hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp là một nhiệm vụ chiến lược. Dựa trên những phân tích từ thực trạng tại Công ty Cổ phần Xây lắp Công nghiệp Nam Định, một số giải pháp trọng tâm cần được triển khai. Đầu tiên, cần chuẩn hóa và tự động hóa quy trình luân chuyển chứng từ giữa công trường và văn phòng công ty để đảm bảo tính kịp thời và chính xác của thông tin. Thứ hai, cần xây dựng các định mức tiêu hao vật tư, nhân công, và máy thi công một cách khoa học hơn, làm cơ sở để kiểm soát và phân tích biến động chi phí. Đặc biệt, việc nghiên cứu và áp dụng các tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung linh hoạt và phù hợp với từng loại công trình sẽ giúp giá thành được tính toán chính xác hơn. Cuối cùng, đầu tư nâng cấp và khai thác triệt để các tính năng của phần mềm kế toán là giải pháp mang tính đột phá, giúp giảm tải công việc thủ công, tăng cường khả năng phân tích và cung cấp báo cáo quản trị tức thời.

5.1. Đề xuất cải tiến quy trình kế toán chi phí nguyên vật liệu

Để kiểm soát chặt chẽ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, công ty nên xây dựng một hệ thống định mức tiêu hao vật tư chi tiết cho từng loại công việc. Cần tăng cường công tác kiểm kê, đối chiếu thường xuyên giữa số liệu trên sổ sách và thực tế tại công trường để phát hiện và xử lý kịp thời các chênh lệch. Việc ứng dụng công nghệ, chẳng hạn như mã vạch, để quản lý xuất nhập tồn kho sẽ giúp tự động hóa và nâng cao độ chính xác. Kế toán cần phối hợp chặt chẽ với bộ phận kỹ thuật và cung tiêu để theo dõi biến động giá cả, từ đó có kế hoạch dự trữ vật tư hợp lý, giảm thiểu rủi ro.

5.2. Tối ưu hóa việc theo dõi chi phí nhân công và máy thi công

Đối với chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sử dụng máy thi công, cần áp dụng các phương pháp theo dõi hiện đại hơn thay vì chỉ dựa vào chấm công thủ công. Việc sử dụng các bảng chấm công điện tử hoặc phần mềm quản lý nhân sự tại công trường sẽ giúp tập hợp số liệu nhanh chóng và chính xác. Đối với máy thi công, nên lắp đặt các thiết bị theo dõi giờ hoạt động để có cơ sở dữ liệu tin cậy cho việc hạch toán chi phí và phân bổ cho các công trình. Điều này không chỉ phục vụ công tác kế toán mà còn giúp bộ phận quản lý đánh giá hiệu suất sử dụng thiết bị.

5.3. Hướng đi tương lai Nâng cấp phần mềm và đào tạo nhân sự

Tương lai của công tác kế toán nằm ở việc tự động hóa và phân tích dữ liệu. Doanh nghiệp cần đầu tư vào một phần mềm kế toán hiện đại, có khả năng tích hợp với các bộ phận khác như quản lý dự án, quản lý vật tư. Một hệ thống tích hợp sẽ tạo ra một dòng chảy thông tin thông suốt, giúp các báo cáo tài chính và báo cáo quản trị được lập một cách nhanh chóng và chính xác. Song song với đầu tư công nghệ, việc tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ kế toán là cực kỳ quan trọng, giúp họ không chỉ nắm vững chế độ kế toán mà còn có khả năng phân tích, tham mưu cho ban lãnh đạo trong việc ra quyết định kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Quá trình đổi mới nền kinh tế từ kế hoạch hoá tập trung, bao cấp sang cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng XHCN là động lực thúc đẩy nền kinh tế Việt nam phát triển, hội nhập với các nước trong khu vực và trên thế giới. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp bách phải đổi mới, hoàn thiện hệ thống các công cụ quản lý kinh tế mà trong đó kế toán là một bộ phận cấu thành quan trọng. Kế toán có vai trò quan trọng đối với quản lý tài sản, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh trong từng doanh nghiệp, là nguồn thông tin, số liệu tin cậy để Nhà nước điều hành nền kinh tế vĩ mô, kiểm tra, kiểm soát hoạt động của các doanh nghiệp. Việt Nam hiện nay đang tiến hành chuyển đổi nền kinh tế, việc hiện đại hoá cơ sở hạ tầng đang diễn ra nhanh chóng ở khắp mọi nơi làm thay đổi bộ mặt đất nước từng ngày.

Điều đó không chỉ có ý nghĩa là khối lượng công việc của ngành XDCB tăng lên mà cùng với nó là số vốn đầu tư XDCB cũng tăng. Vấn đề là làm sao quản lý vốn có hiệu quả, khắc phục tình trạng lãng phí, thất thoát vốn trong điều kiện sản xuất kinh doanh xây lắp phải trải qua nhiều khâu với thời gian dài và cũng chính vì thế vấn đề hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp một cách chính xác và hợp lý lại càng trở lên cần thiết hơn bao giờ hết. Sau một thời gian tìm hiểu và tiếp thu kiến thức trên ghế nhà trường được sự dạy bảo tận tình của các thầy cô giáo, sinh viên đã được trang bị những kiến thức cơ bản về ngành học cũng như chuyên ngành đào tạo. Để tạo điều kiện cho sinh viên vận dụng kiến thức đã học vào thực tế, hiểu biết sâu rộng về ngành học cũng như tiếp xúc bước đầu với công việc trong tương lai.

Được sự đồng ý của Khoa Quản trị kinh doanh tôi đã tiến hành nghiên cứu khóa luận: "Nghiên cứu công tác hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty cổ phần xây lắp công nghiệp Nam Định" 6 * Mục tiêu nghiên cứu − Đánh giá kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty qua 3 năm ( 2005 - 2007). − Nghiên cứu công tác hạch toán kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty. − Đề xuất một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác hạch toán kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty. * Đối tượng và phạm vi nghiên cứu − Đối tượng nghiên cứu: Tình hình hạch toán kế toán khâu tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp của Công ty − Phạm vi nghiên cứu + Phạm vi thời gian: Nghiên cứu tình hình sản xuất kinh doanh của Công ty trong 3 năm ( 2005 - 2007); Công tác hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành công trình: " Hố chôn lấp rác thải Lộc Hoà - Nam Định" của Công ty trong quý 3+4 năm 2007.

+ Phạm vi không gian: Nghiên cứu trong phạm vi công ty cổ phần xây lắp công nghiệp Nam Định * Phương pháp nghiên cứu − Phương pháp thu thập số liệu + Kế thừa, thu thập số liệu có sẵn tại Công ty + Phỏng vấn các cán bộ ở phòng ban của Công ty + Kế thừa tài liệu có liên quan đến vấn đề nghiên cứu − Phương pháp xử lý số liệu + Phân tích tổng hợp thống kê + Lập bảng biểu + Tính toán những chỉ tiêu cần thiết phục vụ cho việc nghiên cứu * Kết cấu của khoá luận gồm 4 phần Phần 1: Cơ sở lý luận Phần 2: Đặc điểm cơ bản của Công ty cổ phần xây lắp công nghiệp Nam Định 7 Phần 3: Thực trạng tình hình công tác hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Phần 4: Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty 8 PHẦN 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Những vấn đề cơ bản của công tác hạch toán kế toán trong doanh nghiệp 1. Hạch toán kế toán trong doanh nghiệp Kế toán là một công cụ phục vụ quản lý kinh tế với chức năng cơ bản là cung cấp những thông tin không chỉ cho bản thân doanh nghiệp mà cho tất cả các bên quan tâm như nhà đầu tư, ngân hàng, Nhà nước…Đối với các nhà kinh tế, các nhà quản lý doanh nghiệp thì kế toán được coi như là một nghệ thuật quan sát, ghi chép, phân tích, tổng hợp các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và trình bày kết quả của chúng nhằm cung cấp các thông tin hữu ích cho việc ra quyết định về kinh tế, chính trị, xã hội và đánh giá hiệu quả của một tổ chức 1. Đối tượng, nhiệm vụ của hạch toán kế toán 1.

Đối tượng của hạch toán kế toán Hạch toán kế toán nghiên cứu sự hình thành và vận động của vốn trong một đơn vị cụ thể nhằm quản lý và sử dụng có hiệu quả vốn trong phạm vi sử dụng nhất định. Nghiên cứu đối tượng của hạch toán kế toán là xác định những nội dung mà kế toán phản ánh và giám đốc. Có thể khái quát đặc điểm đối tượng của hạch toán kế toán như sau: - Hạch toán kế toán nghiên cứu các yếu tố của quá trình TSX trên góc độ tài sản và nguồn hình thành tài sản người ta gọi là nguồn vốn. - Hạch toán kế toán không chỉ nghiên cứu vốn ở trạng thái tĩnh mà còn nghiên cứu ở trạng thái động - Hạch toán kế toán nghiên cứu và giải quyết cả những mối quan hệ kinh tế, pháp lý ngoài vốn của đơn vị như sử dụng tài sản cố định thuê ngoài, nhận vật liệu gia công… 1.

Nhiệm vụ của hạch toán kế toán 9 - Cung cấp đầy đủ, kịp thời và chính xác các tài liệu về tình hình cung ứng, dự trữ, sử dụng tài sản từng loại ( tài sản cố định, tài sản lưu động.) - Giám sát tình hình kinh doanh của doanh nghiệp trên cơ sở thực hiện luật pháp và các chế độ, thể lệ hiện hành. - Theo dõi tình hình huy động và sử dụng các nguồn tài sản, thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước. Như vậy nhiệm vụ cơ bản của hạch toán kế toán là cung cấp thông tin về kinh tế tài chính cho những người ra quyết định. Những vấn đề cơ bản về hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp 1.

Phương pháp tổ chức thi công Tổ chức thi công xây lắp các công trình có thể thực hiện theo phương pháp giao thầu hay tự làm. Hiện nay phương pháp giao thầu là phương pháp được áp dụng chủ yếu trong công tác xây lắp. Phương pháp giao nhận thầu được thực hiện thông qua một trong hai cách sau: + Giao nhận thầu toàn bộ công trình: Theo phương pháp này , chủ đầu tư giao thầu cho một tổ chức xây dựng tất cả các khâu từ khảo sát thiết kế đến việc xây lắp hoàn chỉnh công trình trên cơ sở luận chứng kinh tế đã được duyệt Ngoài ra chủ đầu tư có thể uỷ nhiệm những công việc của mình cho tổ chức tổng thầu xây dựng như luận chứng kinh tế kỹ thuật, đặt mua thiết bị, giải phóng mặt bằng… Tuỳ theo khả năng, đặc điểm, khối lượng công tác xây lắp mà tổng thầu xây dựng có thể đảm nhận toàn bộ hay giao lại cho những đơn vị khác. + Giao nhận thầu từng phần: Theo phương pháp này chủ đầu tư giao từng phần cho các đơn vị như: Một tổ chức nhận thầu lập luận chứng kinh tế, kỹ thuật của công trình cần khảo sát, điều tra để lập luận chứng.

Một tổ chức nhận thầu về khảo sát thiết kế toàn 10 bộ công trình từ bước thiết kế kỹ thuật và lập tổng dự toán công trình cho đến lúc lập bản vẽ thi công và dự toán các hạng mục công trình. Một tổ chức nhận thầu xây lắp từ công tác chuẩn bị xây lắp và xây lắp toàn bộ công trình trên cơ sở thiết kế kỹ thuật thi công đã được duyệt. Ngoài ra chủ đầu tư giao thầu cũng có thể cho nhiều tổ chức nhận thầu gọn từng hạng mục công trình, từng nhóm hạng mục công trình độc lập. Trong trường hợp này, chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức phân phối hoạt động của các tổ chức nhận thầu và chỉ áp dụng đối với những công trình, hạng mục công trình độc lập.

Đặc điểm sản xuất xây lắp ảnh hưởng đến hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp 1. Đặc điểm của sản phẩm xây lắp - Sản phẩm xây lắp là các công trình, vật kiến trúc…có quy mô lớn, kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc, thời gian xây dựng dài và có giá trị lớn. Do vậy, việc tổ chức quản lý và hạch toán nhất thiết phải có các dự toán thiết kế, thi công. - Sản phẩm xây lắp được tiêu thụ theo giá dự toán hoặc giá thoả thuận với chủ đầu tư từ trước.

- Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất, còn các điều kiện sản xuất phải di chuyển theo địa điểm đặt sản phẩm. - Tổ chức sản xuất trong các doanh nghiệp xây lắp theo phương thức khoán gọn các công trình, hạng mục công trình, khối lượng hoặc phần việc cho các đơn vị trong nội bộ doanh nghiệp (đội, Xí nghiệp. Đặc điểm kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp - Kế toán chi phí nhất thiết phải được phân tích theo từng khoản mục chi phí, từng hạng mục công trình, từng công trình cụ thể. - Đối tượng kế toán chi phí có thể là các công trình, hạng mục công trình, các đơn đặt hàng, các giai đoạn của hạng mục .Vì thế phải lập dự toán chi phí và tính giá thành theo từng hạng mục hoặc giai đoạn của hạng mục.

11 - Giá thành công trình lắp đặt thiết bị không bao gồm giá trị bản thân của thiết bị do chủ đầu tư đưa vào để lắp đặt mà chỉ bao gồm những chi phí do doanh nghiệp xây lắp bỏ ra có liên quan đến xây lắp công trình.