Nghiên cứu việc sử dụng cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO để bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam

• Tác giả: Trương Thị Hòa
• Người hướng dẫn: Gs.Ts Võ Thanh Thu
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh doanh Thương mại
• Đề tài: Nghiên cứu việc sử dụng cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO nhằm bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam trước các vụ kiện chống bán phá giá
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
• DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Ý nghĩa và tính cấp thiết của đề tài
• 2. Mục tiêu nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 4. Tổng quan và điểm mới của đề tài
• 5. Phương pháp nghiên cứu
• 6. Nội dung nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP CỦA WTO
• 1.1. Sử dụng cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO nhằm bảo vệ doanh nghiệp trước các vụ kiện chống bán phá giá
• 1.2. Sơ lược về cơ chế Giải quyết tranh chấp của WTO
• 1.3. Tính ưu việt của cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO
• 1.4. Khái niệm cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO
• 1.5. Các cơ quan tham gia giải quyết tranh chấp của WTO
• 1.6. Các nguyên tắc giải quyết tranh chấp tại WTO
• 1.7. Quy trình, thủ tục Giải quyết tranh chấp
• 1.8. Các bên liên quan của một vụ tranh chấp
• 1.9. Các bên tranh chấp và bên thứ ba
• 1.10. Các đối tượng phi chính phủ
• 1.11. Các loại khiếu kiện được đưa ra giải quyết tại WTO
• 1.12. Đặc điểm pháp lý cơ bản các vụ tranh chấp về chống bán phá giá
• 1.12.1. Đặc điểm về tính chất
• 1.12.2. Đặc điểm về chủ thể
• 1.12.3. Đặc điểm về phạm vi
• 1.12.4. Đặc điểm về pháp luật áp dụng
• 1.13. Thực trạng giải quyết tranh chấp tại WTO
• 1.13.1. Thực trạng chung
• 1.13.2. Thực trạng Giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực chống bán phá giá của WTO
• 1.13.3. Kinh nghiệm tham gia giải quyết tranh chấp tại WTO của các nước
• 1.13.4. Xây dựng các cơ quan chuyên trách
• 1.13.5. Phối hợp giữa cơ quan nhà nước, hiệp hội và doanh nghiệp
• 1.13.6. Sử dụng hỗ trợ pháp lý hiệu quả - tiết kiệm
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP CỦA WTO NHẰM BẢO VỆ DOANH NGHIỆP VIỆT NAM TRƯỚC CÁC VỤ KIỆN CBPG HÀNG THỦY SẢN
• 2.1. Thực trạng bị kiện bán phá giá hàng thủy sản của Việt Nam
• 2.2. Vụ kiện Chống bán phá giá cá Basa Việt Nam tại Hoa Kỳ
• 2.3. Vụ kiện Chống bán phá giá Tôm Việt Nam tại Hoa Kỳ
• 2.4. Sự tham gia của Việt Nam trong cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO
• 2.4.1. Việt Nam tham gia với vai trò là bên thứ ba
• 2.4.2. Việt Nam tham gia với vai trò là bên khởi kiện
• 2.4.3. Vụ kiện đầu tiên do Việt Nam khởi xướng (DS404)
• 2.4.4. Vụ kiện thứ hai của Việt Nam tại WTO (DS429)
• 2.4.5. Ý nghĩa mang lại từ việc chủ động tham gia khởi kiện của Việt Nam
• 2.5. Nghiên cứu công tác tổ chức hai vụ khởi kiện đầu tiên của Việt Nam
• 2.5.1. Nghiên cứu các hoạt động trước khi khởi kiện
• 2.5.2. Hiệp hội doanh nghiệp tích cực thúc đẩy việc khởi kiện
• 2.5.3. Cơ quan nhà nước lúng túng khi tiếp nhận yêu cầu khởi kiện
• 2.5.4. Hoạt động tìm luật sư tư vấn
• 2.6. Nghiên cứu các hoạt động trong quá trình diễn ra vụ kiện
• 2.7. Nghiên cứu hoạt động sau khi vụ kiện kết thúc
• 2.8. Nghiên cứu nhận thức, đánh giá và sự tham gia của doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản vào quá trình giải quyết tranh chấp
• 2.8.1. Nhận thức và đánh giá của doanh nghiệp về cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO và hai vụ kiện đầu tiên của Việt Nam
• 2.8.2. Mức độ tham gia và sẵn sàng tham gia của các doanh nghiệp
• 2.8.3. Những kết luận rút ra
• 2.8.4. Lợi thế lớn của Việt Nam khi khởi kiện
• 2.8.5. Những ưu điểm cần phát huy
• 2.8.6. Những tồn tại cần khắc phục
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM SỬ DỤNG HIỆU QUẢ CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP CỦA WTO ĐỂ BẢO VỆ DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM TRƯỚC VỤ KIỆN CBPG
• 3.1. Mục tiêu, quan điểm, cơ sở đề xuất giải pháp
• 3.1.1. Mục tiêu đề xuất giải pháp
• 3.1.2. Quan điểm đề xuất giải pháp
• 3.1.3. Cơ sở đề xuất giải pháp
• 3.1.3.1. Cơ sở thực tiễn
• 3.2. Các giải pháp đề xuất dành cho cơ quan nhà nước
• 3.2.1. Xây dựng một cơ chế ổn định về giải quyết tranh chấp trong khuôn khổ WTO tại Việt Nam
• 3.2.2. Nâng cao năng lực nguồn nhân lực chuyên về vấn đề giải quyết tranh chấp tại WTO
• 3.2.3. Chủ động phối hợp với Hiệp hội doanh nghiệp và doanh nghiệp
• 3.3. Giải pháp đề xuất dành cho Hiệp hội doanh nghiệp (VASEP, VCCI)
• 3.3.1. Chủ động hơn nữa trong việc tham gia vào quá trình giải quyết tranh chấp
• 3.3.2. Hỗ trợ để doanh nghiệp tham gia nhiều hơn quá trình giải quyết tranh chấp
• 3.4. Giải pháp đề xuất cho doanh nghiệp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Diễn biến chi tiết vụ kiện DS404
• Phụ lục 2. Bảng câu hỏi khảo sát nhận thức, đánh giá và sự tham gia của doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản vào việc tham gia giải quyết tranh chấp của Việt Nam tại WTO
• Phụ lục 3. Danh sách các doanh nghiệp phản hồi bảng câu hỏi
• Phụ lục 4. Hiệp định về chống bán phá giá của WTO
• Phụ lục 5. Thỏa thuận ghi nhận về các quy tắc và thủ tục điều chỉnh việc giải quyết tranh chấp của WTO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cơ chế giải quyết tranh chấp WTO bảo vệ doanh nghiệp thủy sản Việt Nam

Cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp thủy sản Việt Nam. Ngành thủy sản là một trong những ngành hàng chủ lực của Việt Nam, nhưng cũng phải đối mặt với nhiều thách thức từ các vụ kiện chống bán phá giá. Việc hiểu rõ cơ chế này giúp doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền lợi của mình.

1.1. Khái niệm cơ chế giải quyết tranh chấp WTO

Cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO là một hệ thống quy định nhằm xử lý các tranh chấp giữa các quốc gia thành viên. Hệ thống này giúp đảm bảo rằng các quy định thương mại quốc tế được tuân thủ và thực thi một cách công bằng.

1.2. Vai trò của WTO trong bảo vệ doanh nghiệp thủy sản

WTO cung cấp một nền tảng pháp lý cho các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam trong việc đối phó với các vụ kiện từ nước ngoài. Điều này giúp doanh nghiệp có thể bảo vệ quyền lợi của mình một cách hiệu quả hơn.

II. Thách thức đối với doanh nghiệp thủy sản Việt Nam trong tranh chấp thương mại quốc tế

Doanh nghiệp thủy sản Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh tranh chấp thương mại quốc tế. Các vụ kiện chống bán phá giá từ các thị trường lớn như Hoa Kỳ và EU đã gây ra nhiều khó khăn cho doanh nghiệp. Việc hiểu rõ các thách thức này là cần thiết để có những biện pháp ứng phó kịp thời.

2.1. Các vụ kiện chống bán phá giá nổi bật

Việt Nam đã trải qua nhiều vụ kiện chống bán phá giá, trong đó có vụ kiện cá Basa và tôm tại Hoa Kỳ. Những vụ kiện này không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu mà còn làm giảm uy tín của ngành thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

2.2. Tác động của các biện pháp phòng vệ thương mại

Các biện pháp phòng vệ thương mại như thuế chống bán phá giá đã làm tăng chi phí cho doanh nghiệp, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của sản phẩm thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

III. Phương pháp giải quyết tranh chấp WTO hiệu quả cho doanh nghiệp thủy sản

Để bảo vệ quyền lợi, doanh nghiệp thủy sản cần áp dụng các phương pháp giải quyết tranh chấp hiệu quả trong khuôn khổ WTO. Việc này không chỉ giúp doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi mà còn nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

3.1. Sử dụng dịch vụ pháp lý chuyên nghiệp

Doanh nghiệp cần hợp tác với các luật sư và chuyên gia pháp lý có kinh nghiệm trong lĩnh vực giải quyết tranh chấp WTO để đảm bảo quyền lợi của mình được bảo vệ tốt nhất.

3.2. Tăng cường hợp tác với các hiệp hội ngành hàng

Hợp tác với các hiệp hội như VASEP sẽ giúp doanh nghiệp có thêm thông tin và hỗ trợ trong việc đối phó với các vụ kiện, từ đó nâng cao khả năng thành công trong các tranh chấp.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn từ cơ chế giải quyết tranh chấp WTO

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO đã mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp thủy sản Việt Nam. Các doanh nghiệp đã có thể bảo vệ quyền lợi của mình một cách hiệu quả hơn thông qua việc sử dụng các quy định và quy trình của WTO.

4.1. Các vụ kiện thành công của doanh nghiệp

Một số doanh nghiệp đã thành công trong việc kháng cáo các quyết định chống bán phá giá nhờ vào sự hỗ trợ của WTO, từ đó bảo vệ được quyền lợi và duy trì hoạt động xuất khẩu.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các vụ kiện

Các vụ kiện đã cung cấp nhiều bài học quý giá cho doanh nghiệp trong việc chuẩn bị hồ sơ và chiến lược ứng phó, giúp họ có thể chủ động hơn trong tương lai.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho doanh nghiệp thủy sản Việt Nam

Tương lai của doanh nghiệp thủy sản Việt Nam trong bối cảnh giải quyết tranh chấp WTO là rất khả quan nếu doanh nghiệp biết tận dụng các cơ hội và áp dụng hiệu quả các phương pháp bảo vệ quyền lợi. Việc nâng cao nhận thức và năng lực của doanh nghiệp là rất cần thiết.

5.1. Tăng cường năng lực cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần đầu tư vào đào tạo và nâng cao năng lực cho nhân viên để có thể ứng phó tốt hơn với các vụ kiện và thách thức từ thị trường quốc tế.

5.2. Hướng tới một chiến lược xuất khẩu bền vững

Xây dựng một chiến lược xuất khẩu bền vững sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ tồn tại mà còn phát triển mạnh mẽ trong tương lai, đồng thời bảo vệ quyền lợi của mình trong các tranh chấp thương mại.