Luận văn thạc sĩ hay nghiên cứu thực trạng và yếu tố ảnh hưởng đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện tân kỳ tỉnh nghệ an giai đoạn 2015 2019

Nghiên cứu thực trạng và yếu tố ảnh hưởng đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Tân Kỳ, Nghệ An giai đoạn 2015-2019.

• Tác giả: Vương Đình Quang
• Người hướng dẫn: PGS. Phan Đình Binh
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Nghiên cứu thực trạng và yếu tố ảnh hưởng đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An giai đoạn 2015 - 2019
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.1.1. Khái niệm về chuyển mục đích sử dụng đất
• 2.1.2. Mục đích của chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp
• 2.1.3. Vai trò của chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trong quá trình đô thị hoá và phát triển kinh tế - xã hội
• 2.1.4. Các đối tượng nhà nước cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp
• 2.1.5. Các hình thức chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp
• 2.1.6. Cơ sở pháp lý
• 2.2. Thực tiễn quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trên Thế giới và ở Việt Nam
• 2.2.1. Thực tiễn quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trên Thế giới
• 3. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm, thời gian và đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Đối tượng nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và sử dụng đất của huyện Tân Kỳ
• 3.5. Thực trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất trên địa bàn huyện Tân Kỳ giai đoạn 2015 - 2019
• 3.6. Yếu tố ảnh hưởng đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Tân Kỳ giai đoạn 2015 - 2019
• 3.7. Định hướng và đề xuất một số giải pháp sử dụng đất trong thời gian tới
• 3.8. Phương pháp nghiên cứu
• 3.8.1. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu thứ cấp
• 3.8.2. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp
• 3.8.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 3.8.4. Phương pháp chuyên gia, chuyên khảo
• 4. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và sử dụng đất của huyện Tân Kỳ
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.2. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Tân Kỳ
• 4.3. Thực trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất trên địa bàn huyện Tân Kỳ giai đoạn 2015 - 2019
• 4.4. Yếu tố ảnh hưởng đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất trên địa bàn huyện Tân Kỳ giai đoạn 2015 - 2019
• 4.4.1. Yếu tố gia tăng dân số
• 4.4.2. Yếu tố đô thị hóa
• 4.4.3. Yếu tố người sử dụng đất
• 4.5. Một số giải pháp nâng cao đời sống kinh tế cho những hộ nông nghiệp khi bị chuyển mục đích sử dụng đất
• 4.5.1. Giải pháp từ phía Nhà nước
• 4.5.2. Giải pháp cho các hộ nông dân
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Tân Kỳ

Nghiên cứu chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Tân Kỳ, Nghệ An giai đoạn 2015-2019 là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay. Đất đai không chỉ là tài nguyên quý giá mà còn là nền tảng cho mọi hoạt động sản xuất và sinh hoạt của con người. Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang các mục đích khác như xây dựng cơ sở hạ tầng, khu công nghiệp, hay đô thị hóa là một xu hướng tất yếu. Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình chuyển đổi này.

1.1. Tính cấp thiết của nghiên cứu chuyển đổi mục đích sử dụng đất

Chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp là cần thiết để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng, việc chuyển đổi này giúp tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên đất, đồng thời nâng cao hiệu quả kinh tế cho địa phương.

1.2. Mục tiêu và ý nghĩa của nghiên cứu

Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá thực trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Tân Kỳ. Nghiên cứu cũng nhằm xác định các yếu tố tác động đến quá trình này, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

II. Thực trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Tân Kỳ 2015 2019

Thực trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Tân Kỳ trong giai đoạn 2015-2019 cho thấy sự gia tăng đáng kể trong việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang các mục đích khác. Diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp, nhường chỗ cho các dự án phát triển đô thị và công nghiệp. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp mà còn tác động đến đời sống của người dân.

2.1. Diện tích đất nông nghiệp bị chuyển đổi

Trong giai đoạn 2015-2019, diện tích đất nông nghiệp tại huyện Tân Kỳ đã giảm đáng kể. Số liệu cho thấy, hàng trăm hecta đất nông nghiệp đã được chuyển đổi sang đất phi nông nghiệp, phục vụ cho các dự án phát triển kinh tế.

2.2. Các hình thức chuyển đổi mục đích sử dụng đất

Các hình thức chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Tân Kỳ bao gồm chuyển đổi sang đất xây dựng cơ sở hạ tầng, khu công nghiệp, và đất ở. Những hình thức này đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức.

III. Các yếu tố ảnh hưởng đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp

Nhiều yếu tố tác động đến quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Tân Kỳ. Các yếu tố này bao gồm sự gia tăng dân số, nhu cầu phát triển đô thị, và chính sách quản lý đất đai của Nhà nước. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp đưa ra các giải pháp hiệu quả hơn.

3.1. Yếu tố kinh tế và xã hội

Sự gia tăng dân số và nhu cầu về nhà ở, cơ sở hạ tầng đã thúc đẩy quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Nhu cầu phát triển kinh tế cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định chuyển đổi.

3.2. Chính sách và quy hoạch sử dụng đất

Chính sách quản lý đất đai và quy hoạch sử dụng đất của Nhà nước có ảnh hưởng lớn đến quá trình chuyển đổi. Việc thực hiện quy hoạch không đồng bộ có thể dẫn đến tình trạng chuyển đổi không hợp lý.

IV. Giải pháp nâng cao hiệu quả chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp

Để nâng cao hiệu quả chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Tân Kỳ, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía Nhà nước và cộng đồng. Các giải pháp này bao gồm cải thiện chính sách quản lý đất đai, tăng cường công tác quy hoạch, và nâng cao nhận thức của người dân.

4.1. Cải thiện chính sách quản lý đất đai

Cần có các chính sách rõ ràng và minh bạch trong việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Điều này sẽ giúp người dân và các tổ chức kinh tế hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình.

4.2. Tăng cường công tác quy hoạch sử dụng đất

Công tác quy hoạch sử dụng đất cần được thực hiện một cách đồng bộ và khoa học. Việc này sẽ giúp đảm bảo sử dụng đất hiệu quả, đồng thời hạn chế tình trạng chuyển đổi không hợp lý.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Tân Kỳ đã mang lại nhiều lợi ích kinh tế. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý đến các tác động tiêu cực đến môi trường và đời sống người dân. Việc áp dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý đất đai.

5.1. Lợi ích kinh tế từ chuyển đổi mục đích sử dụng đất

Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất đã tạo ra nhiều cơ hội phát triển kinh tế cho huyện Tân Kỳ. Các dự án phát triển đã góp phần tạo ra việc làm và tăng thu nhập cho người dân.

5.2. Tác động đến môi trường và xã hội

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng quá trình chuyển đổi cũng gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường và đời sống xã hội. Cần có các biện pháp để giảm thiểu những tác động này.

VI. Kết luận và định hướng tương lai cho chuyển đổi mục đích sử dụng đất

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Tân Kỳ là một quá trình cần thiết và không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, cần có các giải pháp hợp lý để đảm bảo sự phát triển bền vững. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả sử dụng đất và bảo vệ môi trường.

6.1. Định hướng phát triển bền vững

Cần xây dựng các chính sách phát triển bền vững trong việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Điều này sẽ giúp đảm bảo sự phát triển kinh tế mà không làm tổn hại đến môi trường.

6.2. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Cộng đồng cần được tham gia vào quá trình ra quyết định liên quan đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Sự tham gia này sẽ giúp nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý đất đai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An sở hữu tổng diện tích tự nhiên 72.581,44 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm tỷ trọng chi phối với 63.442,23 ha, tương đương 87,41% diện tích toàn huyện tính đến cuối năm 2019. Trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế, quá trình đô thị hóa tại địa phương diễn ra sôi động, dẫn đến sự chuyển dịch mạnh mẽ về cơ cấu sử dụng đất. Thống kê thực tế giai đoạn 2015 – 2019 cho thấy bình quân mỗi năm huyện thu hồi khoảng 30 ha đất nông nghiệp phục vụ xây dựng kết cấu hạ tầng và cho phép chuyển mục đích khoảng 15 ha sang đất phi nông nghiệp.

Vấn đề cốt lõi nảy sinh là áp lực thu hẹp diện tích đất canh tác màu mỡ, tình trạng chuyển mục đích sử dụng đất tự phát, cùng những thách thức về giải quyết việc làm, ổn định sinh kế cho người dân sau thu hồi đất. Đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý đất đai của tác giả Vương Đình Quang tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên tập trung đánh giá toàn diện thực trạng biến động đất đai, nhận diện các yếu tố tự nhiên, kinh tế, xã hội và thể chế tác động trực tiếp đến việc chuyển đổi đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Tân Kỳ giai đoạn 2015 – 2019. Luận văn xác lập cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc, giúp chính quyền địa phương hoàn thiện công tác quy hoạch, cân đối hài hòa giữa tỷ lệ 87,41% đất nông nghiệp và 10,99% đất phi nông nghiệp, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế bền vững giai đoạn tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng đồng thời lý thuyết chuyển dịch cơ cấu sử dụng đất trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và lý thuyết địa tô kinh tế của trường phái kinh tế học cổ điển. Các lý thuyết này chỉ rõ quy luật phân bổ không gian đất đai theo giá trị sinh lợi cận biên, giải thích nguyên nhân các quỹ đất nông nghiệp gần trục giao thông trọng điểm có xu hướng chuyển hóa thành đất ở và đất thương mại dịch vụ.

Khung phân tích của luận văn làm rõ bốn khái niệm nền tảng:

• Chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp: Việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định hành chính cho phép thay đổi mục đích sử dụng đất theo quy hoạch được duyệt, căn cứ theo Điều 57 Luật Đất đai 2013.
• Đất phi nông nghiệp: Nhóm đất sử dụng vào mục đích không thuộc nông nghiệp, bao gồm đất ở, đất chuyên dùng, đất công trình công cộng và cơ sở hạ tầng.
• Quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất: Hệ thống chỉ tiêu phân bổ không gian và thời gian sử dụng đất cho các mục tiêu kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng.
• Thu hồi đất và bồi thường, hỗ trợ tái định cư: Quá trình nhà nước thu lại quyền sử dụng đất của người dân để phục vụ lợi ích quốc gia, công cộng kèm theo các chính sách bảo đảm sinh kế.

Hệ thống pháp lý tham chiếu xuyên suốt gồm Luật Đất đai 2013, Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, Nghị định số 45/2014/NĐ-CP và Thông tư số 30/2014/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ số liệu kiểm kê đất đai, báo cáo kinh tế - xã hội giai đoạn 2015 – 2019 của Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tân Kỳ và Chi cục Thống kê tỉnh Nghệ An.

Dữ liệu sơ cấp được điều tra thực địa với cỡ mẫu 80 hộ gia đình trực tiếp sử dụng đất nông nghiệp. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng để đảm bảo tính đại diện cao:

• Nhóm 1: 40 hộ gia đình thuộc các xã, thị trấn nằm gần trung tâm huyện, nơi chịu sức ép đô thị hóa và giao dịch đất đai sôi động.
• Nhóm 2: 40 hộ gia đình thuộc các xã vùng xa trung tâm, đại diện cho tập quán sản xuất nông lâm nghiệp truyền thống.

Kỹ thuật thu thập thông tin bao gồm phỏng vấn trực tiếp theo phiếu hỏi cấu trúc, phỏng vấn bán cấu trúc với cán bộ địa chính và quan sát thực địa. Phương pháp phân tích thống kê so sánh được lựa chọn nhằm lượng hóa chính xác biên độ dao động diện tích từng loại đất qua các năm, kết hợp phương pháp chuyên gia để đánh giá tác động chính sách. Quá trình thu thập và xử lý số liệu hoàn thành trong mốc thời gian từ tháng 2/2019 đến tháng 5/2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Tổng diện tích tự nhiên của huyện Tân Kỳ duy trì ổn định ở mức 72.581,44 ha. Cơ cấu sử dụng đất tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2019 phân định rõ nét ba nhóm:

• Nhóm đất nông nghiệp đạt 63.442,23 ha, chiếm 87,41% diện tích tự nhiên. Trong đó, đất sản xuất nông nghiệp chiếm 27.560,30 ha (tỷ lệ 37,97%), đất lâm nghiệp đạt 34.974,20 ha (tỷ lệ 48,19%), đất nuôi trồng thủy sản chiếm 894,29 ha (tỷ lệ 1,23%) và đất nông nghiệp khác chiếm 13,43 ha (tỷ lệ 0,02%).
• Nhóm đất phi nông nghiệp đạt 7.977,07 ha, chiếm 10,99% diện tích tự nhiên. Quỹ đất này tăng trưởng đều đặn từ 7.930,06 ha năm 2015 lên 7.977,07 ha năm 2019 (tăng 47,01 ha). Đất chuyên dùng chiếm tỷ trọng lớn nhất với 4.731,62 ha (tương đương 6,52% diện tích toàn huyện), đất ở đạt 1.042,10 ha (riêng đất ở nông thôn chiếm 985,13 ha).
• Nhóm đất chưa sử dụng thu hẹp dần, còn lại 1.162,14 ha, chiếm 1,60% diện tích tự nhiên, tập trung chủ yếu ở chân núi và ven bãi bồi sông suối khó canh tác.

Tốc độ chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp diễn ra liên tục. Bình quân mỗi năm địa phương chuyển đổi khoảng 15 ha đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp và thu hồi 30 ha đất phục vụ các dự án công cộng. Giá trị sản xuất toàn huyện năm 2019 đạt 2.757 tỷ đồng, tăng 9,3% so với cùng kỳ năm trước, trong đó ngành công nghiệp - xây dựng tăng 13,2% và dịch vụ tăng 7,7%, phản ánh áp lực mở rộng mặt bằng sản xuất kinh doanh ngày càng lớn.

Thảo luận kết quả

Sự suy giảm diện tích đất nông nghiệp bắt nguồn từ ba nhóm nguyên nhân chính. Thứ nhất, hệ thống hạ tầng giao thông liên kết vùng được nâng cấp mạnh mẽ với tuyến đường Hồ Chí Minh chạy dọc huyện, Quốc lộ 15B và Tỉnh lộ 545 tạo động lực phát triển chuỗi đô thị - dịch vụ. Thứ hai, địa hình đồi núi chiếm tới 80% diện tích tự nhiên khiến 17.300 ha đất trồng cây hàng năm thường xuyên thiếu nước tưới, năng suất bấp bênh, thúc đẩy người dân chủ động xin chuyển đổi mục đích sang làm nhà ở hoặc vườn đồi cây lâu năm với diện tích 9.200 ha. Thứ ba, giá trị chênh lệch địa tô giữa đất ở và đất nông nghiệp kích thích nhu cầu chuyển nhượng, phân lô đất ở nông thôn.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu của Đào Thị Thanh Lam và Trịnh Văn Toàn khi chỉ ra rằng đô thị hóa luôn kéo theo sự sụt giảm nhanh của đất nông nghiệp ven đô và nguy cơ thất nghiệp của lao động mất đất. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Song Hiền cũng từng cảnh báo tỷ lệ lao động không có việc làm tăng từ 6,23% lên 14,23% sau thu hồi đất nếu thiếu giải pháp đào tạo nghề bài bản.

Để minh họa trực quan xu thế này, số liệu nghiên cứu có thể được biểu diễn tối ưu qua biểu đồ cột thể hiện đường tăng trưởng của đất phi nông nghiệp giai đoạn 2015 – 2019 đối sánh với biểu đồ tròn cơ cấu đất năm 2019 (87,41% nông nghiệp, 10,99% phi nông nghiệp và 1,60% chưa sử dụng), kết hợp bảng ma trận dịch chuyển biến động đất đai giữa các xã vùng trung tâm và vùng xa.

Đề xuất và khuyến nghị

• Hoàn thiện quy hoạch và giám sát kế hoạch sử dụng đất: Ủy ban nhân dân huyện Tân Kỳ cùng Phòng Tài nguyên và Môi trường cần tiến hành rà soát, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2021 – 2030; kiên quyết kiểm soát tỷ lệ chuyển mục đích đất trái phép về mức 0%, khoanh vùng bảo vệ nghiêm ngặt trên 27.500 ha đất sản xuất nông nghiệp trọng điểm trước năm 2025.
• Nâng cấp hạ tầng thủy lợi và chuyển dịch cơ cấu cây trồng: Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với chính quyền 22 xã, thị trấn triển khai đề án kiên cố hóa kênh mương ven sông Con giai đoạn 2021 – 2024, nâng tỷ lệ diện tích đất nông nghiệp chủ động tưới tiêu từ 60% lên trên 85%, phấn đấu nâng giá trị kinh tế trên 1 ha canh tác đạt trên 100 triệu đồng mỗi năm.
• Thiết lập chương trình đào tạo nghề và chuyển đổi việc làm: Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì liên kết với các doanh nghiệp trên địa bàn trong giai đoạn 2021 – 2025, đặt mục tiêu đào tạo nghề và giải quyết việc làm ổn định cho trên 80% lao động thuộc diện thu hồi đất, ưu tiên đối tượng dưới 35 tuổi nhằm hạ tỷ lệ thất nghiệp khu vực nông thôn xuống dưới 4%.
• Cải cách thủ tục hành chính và minh bạch hóa bồi thường: Ủy ban nhân dân các xã và thị trấn công khai 100% bản đồ quy hoạch, bảng giá đất bồi thường tại trụ sở ủy ban; đồng thời rút ngắn 30% thời gian xử lý hồ sơ xin cấp phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp đúng luật từ năm 2021.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý nhà nước tại các cơ quan quản lý đất đai cấp huyện và tỉnh: Luận văn cung cấp phương pháp đánh giá thực tiễn, số liệu biến động đất đai 72.581,44 ha chi tiết, hỗ trợ đắc lực cho việc lập quy hoạch sử dụng đất và xây dựng phương án bồi thường giải phóng mặt bằng tại các huyện miền núi.
• Giảng viên, nghiên cứu viên và học viên cao học ngành Quản lý đất đai: Nguồn tài liệu học thuật giá trị về khung lý thuyết, công cụ phân tích thống kê so sánh và thiết kế điều tra xã hội học phân tầng 80 hộ nông dân chuẩn mực khoa học.
• Doanh nghiệp, chủ đầu tư phát triển hạ tầng và bất động sản: Tài liệu giúp phân tích bức tranh tổng thể về quỹ đất 4.731,62 ha đất chuyên dùng, tiềm năng khai thác dọc trục đường Hồ Chí Minh và dự báo dư địa phát triển kinh tế tại miền Tây Nghệ An.
• Chính quyền cấp xã và các tổ chức đoàn thể địa phương: Cơ sở thực tiễn để xây dựng mô hình sinh kế nông nghiệp hiệu quả, định hướng việc làm và nâng cao mức sống cho các hộ nông dân có diện tích canh tác bị chuyển đổi.

Câu hỏi thường gặp

• Tổng diện tích tự nhiên và cơ cấu đất đai của huyện Tân Kỳ năm 2019 được phân bổ như thế nào? Tổng diện tích tự nhiên toàn huyện là 72.581,44 ha. Trong đó, đất nông nghiệp chiếm 63.442,23 ha (tương ứng 87,41%), đất phi nông nghiệp chiếm 7.977,07 ha (tương ứng 10,99%) và đất chưa sử dụng chiếm 1.162,14 ha (tương ứng 1,60%). Đất lâm nghiệp chiếm diện tích lớn nhất với 34.974,20 ha.

• Tốc độ chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại Tân Kỳ diễn ra ở mức độ nào? Trong giai đoạn 2015 – 2019, mỗi năm huyện Tân Kỳ thu hồi trung bình 30 ha đất nông nghiệp và chuyển đổi khoảng 15 ha sang đất phi nông nghiệp. Đất phi nông nghiệp tăng 47,01 ha sau 5 năm, riêng đất ở nông thôn tăng lên 985,13 ha nhằm đáp ứng nhu cầu giãn dân và xây dựng nông thôn mới.

• Yếu tố nào giữ vai trò quyết định thúc đẩy quá trình chuyển đổi đất đai tại địa phương? Có hai nhóm yếu tố chính: Sự phát triển nhanh của hạ tầng giao thông liên huyện dọc tuyến đường Hồ Chí Minh thúc đẩy kinh tế tăng trưởng 9,3%; đồng thời địa hình đồi núi chiếm 80% khiến sản xuất nông nghiệp gặp khó khăn về nguồn nước, thúc đẩy nông dân chuyển sang đất dịch vụ và đất ở.

• Phương pháp điều tra thực địa của luận văn có bảo đảm độ tin cậy khoa học không? Tác giả đã phỏng vấn trực tiếp 80 hộ gia đình chia đều thành 2 nhóm tại vùng trung tâm và vùng xa trung tâm huyện, kết hợp phương pháp thống kê so sánh chuỗi số liệu 5 năm và tham vấn ý kiến chuyên gia địa chính, đảm bảo phản ánh khách quan toàn diện thực trạng địa bàn.

• Những giải pháp trọng tâm nào giúp ổn định sinh kế cho người dân có đất bị chuyển đổi? Giải pháp then chốt là tổ chức đào tạo nghề cho trên 80% lao động bị thu hồi đất trước năm 2025, kết hợp đầu tư kiên cố hóa hệ thống thủy lợi ven sông Con để tăng năng suất canh tác trên diện tích đất còn lại đạt giá trị trên 100 triệu đồng/ha/năm.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích sâu sắc bức tranh biến động quỹ đất 72.581,44 ha của huyện Tân Kỳ giai đoạn 2015 – 2019, ghi nhận sự mở rộng của đất phi nông nghiệp lên mức 7.977,07 ha (chiếm 10,99%) và sự thu hẹp tương ứng của đất nông nghiệp về mức 63.442,23 ha (chiếm 87,41%).
• Quá trình thu hồi trung bình 30 ha và chuyển mục đích 15 ha đất nông nghiệp mỗi năm đã phục vụ tích cực cho phát triển kết cấu hạ tầng giao thông và dịch vụ thương mại dọc đường Hồ Chí Minh, Quốc lộ 15B.
• Nghiên cứu chỉ ra các yếu tố trọng yếu tác động đến chuyển đổi đất gồm: chính sách quy hoạch, tốc độ tăng trưởng kinh tế 9,3%, mật độ dân số và đặc điểm địa hình đồi núi chiếm 80% diện tích.
• Đóng góp khoa học then chốt là hệ thống giải pháp đồng bộ 4 nhóm: quản lý quy hoạch chặt chẽ, kiên cố hóa thủy lợi đạt 85% năng lực tưới tiêu, đào tạo nghề cho trên 80% lao động nông nghiệp và cải cách hành chính đất đai.
• Lộ trình triển khai khuyến nghị kéo dài từ năm 2021 đến 2025 đòi hỏi sự chỉ đạo tập trung của Ủy ban nhân dân huyện Tân Kỳ và sự tham gia tích cực của cộng đồng dân cư.
• Các nhà quản lý quy hoạch, nhà nghiên cứu và quý độc giả hãy khai thác chi tiết toàn văn luận văn thạc sĩ của tác giả Vương Đình Quang để ứng dụng hiệu quả vào công tác quản trị tài nguyên đất đai tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Khái niệm về chuyển mục đích sử dụng đất Chuyển đổi mục đích sử dụng đất mới được pháp luật đất đai đề cập từ năm 2001 (khi sửa đổi, bổ sung lần 2 Luật Đất Đai 1993). Chuyển đổi mục đích sử dụng đất là việc cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ra quyết định hành chính cho phép chuyển mục đích sử dụng với những diện tích đất cụ thể từ mục đích này sang mục đích khác.

Chuyển đổi MĐSD đất là sự thay đổi về MĐSD của đất. Chuyển đổi MĐSD ĐNN là phạm trù hẹp hơn, tuy cũng chỉ sự thay đổi về MĐSD của đất, nhưng đó là mục đích của ĐNN này sang mục đích nông nghiệp khác hoặc từ ĐNN sang đất phi nông nghiệp. Chuyển đổi mục đích sử dụng ĐNN còn được hiểu theo các góc độ về mặt pháp lý, về kinh tế tổ chức…Về mặt pháp lý, chuyển đổi MĐSD ĐNN là thay đổi MĐSD đất theo quy hoạch sử dụng đất, được duyệt bằng quyết định hành chính. Về mặt kinh tế, đất được sử dụng vào tất cả các hoạt động kinh tế và đời sống kinh tế xã hội.

Mục đích của chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp - Đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, thúc đẩy quá trình đô thị hóa. - Nâng cao hiệu quả sử dụng đất. - Đáp ứng được nhu cầu của tất cả các đối tượng sử dụng đất. - Xác lập mối quan hệ pháp lý giữa Nhà nước với đối tượng sử dụng đất.Vai trò của chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trong quá trình đô thị hoá và phát triển kinh tế - xã hội - Chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp đóng vai trò trung tâm để phát triển kinh tế, chính trị, thương mại, văn hóa của xã hội.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 - Chuyển đổi MĐSD ĐNN tạo nên sức sản xuất mới, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất. - Chuyển đổi MĐSDĐ có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình thúc đẩy nền kinh tế, tạo điều kiện thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh chóng. Các đối tượng nhà nước cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp 1. Hộ gia đình, cá nhân trong nước.

Tổ chức kinh tế, tổ chức kinh tế - xã hội. Người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Tổ chức sự nghiệp công. Các hình thức chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp Tại Điều 57 Luật Đất đai 2013 quy định các trường hợp chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp phải được phép của cơ quan có thẩm quyền, bao gồm: a) Chuyển đất trồng lúa sang đất trồng cây lâu năm, đất trồng rừng, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối; b) Chuyển đất trồng cây hàng năm khác sang đất nuôi trồng thủy sản nước mặn, đất làm muối, đất nuôi trồng thủy sản dưới hình thức ao, hồ, đầm; c) Chuyển đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất sang sử dụng vào mục đích khác trong nhóm đất nông nghiệp; d) Chuyển đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp; Tại Điều 11 Luật Đất đai 2013 quy định các trường hợp chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp không phải xin phép của cơ quan có thẩm quyền, nhưng phải đăng ký biến động, gồm: Chuyển đất trồng cây hàng năm sang xây dựng chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm và các loại động vật khác được pháp luật cho phép; LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Cơ sở pháp lý - Luật Đất đai ngày 29 tháng 11 năm 2013; - Nghị định số 43/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính phủ về quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai; - Nghị định số 45/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính phủ quy định về thu tiền sử dụng đất; - Thông tư số 02/2015/TT-BTNMT ngày 27/01/2015 quy định chi tiết một số điều của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP và Nghị định số 44/2014/NĐ- CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ. - Thông tư số 30/2014/TT-BTNMT ngày 02 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về hồ sơ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất; 1. Thực tiễn quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trên Thế giới và ở Việt Nam 1. Thực tiễn quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trên Thế giới Tổng diện tích bề mặt của toàn thế giới khoảng 510 triệu km2 trong đó đại dương chiếm 361 triệu km2 (chiếm 71%), còn lại là diện tích lục địa chỉ chiếm 149 triệu km2 (chiếm 29%).

Bắc bán cầu có diện tích lớn hơn nhiều so với Nam bán cầu. Toàn bộ quỹ đất có khả năng sản xuất nông nghiệp trên thế giới là 3.256 triệu ha (chiếm khoảng 22% tổng diện tích đất liền. Diện tích đất nông nghiệp trên thế giới được phân bố không đều: Châu Mỹ chiếm 35%, Châu Á chiếm 26%, Châu Âu chiếm 13%, Châu Phi chiếm 6%. Bình quân đất nông nghiệp trên thế giới là 12.

Đất trồng trọt toàn thế giới mới đạt 1,5 tỷ chiếm 10,8% tổng diện tích đất đai trong đó có 46% đất có khả năng sản xuất nông nghiệp như vậy còn 54% đất có khả năng sản xuất nhưng chưa được khai thác. Diện tích đất đang canh tác trên thế giới chỉ chiếm 10% tổng diện tích tự nhiên (khoảng 1.500 triệu ha), được đánh giá là: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Đất có năng suất cao: 14% Đất có năng suất TB: 28% Đất có năng suất thấp: 28% Nguồn tài nguyên đất trên thế giới hàng năm luôn bị giảm, đặc biệt là đất nông nghiệp mất đi do chuyển sang mục đích khác. Mặt khác dân số ngày càng tăng, theo ước tính mỗi năm dân số thế giới tăng từ 80 – 85 triệu người. Như vậy với mức tăng này mỗi người cần phải có 0,2 – 0,4 ha đất nông nghiệp mới đủ lương thực, thực phẩm.

Đứng trước những khó khăn rất lớn đó thì việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất cũng như tình hình chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp là hết sức cần thiết (Minh Quang, 2010). Dân số ngày một tăng cùng với những phát hiện mới về thiên nhiên, con người đã nghĩ ra nhiều phương thức sản xuất mới, nhiều ngành nghề khác nhau để kiếm sống. Và quá trình chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp đều xảy ra ở tất cả các nước trên thế giới. Tuy nhiên, có sự khác nhau về mức độ đô thị hóa cũng như diện tích đất được chuyển mục đích hàng năm.

Quá trình chuyển mục đích trên thế giới diễn ra sớm hơn với tốc độ mạnh mẽ hơn ở Việt Nam. Đặc biệt là ở một số nước phát triển như: Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Italia, Nhật Bản vv…thì tốc độ đô thị hóa nhanh đã làm quá trình chuyển mục đích sử dụng đất trong đó có đất nông nghiệp diễn ra mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, chính quá trình đô thị hoá, chuyển mục đích sử dụng đất một cách hợp lý đã giúp nền kinh tế của các nước này phát triển khá nhanh trong những năm qua. Để đạt được những thành tựu đó thì công tác quản lý đất đai ở các quốc gia này được thực hiện khá tốt.

Một trong những nước điển hình về công tác quản lý Nhà nước về đất đai đó là nước Pháp. Pháp là quốc gia phát triển thuộc hệ thống quốc gia TBCN, tuy thể chế chính trị khác nhau, nhưng nước ta chịu ảnh hưởng của phương pháp tổ chức QLNN trong lĩnh vực đất đai khá rõ của Cộng hòa Pháp. Vấn đề này dễ lý giải vì Nhà nước Việt Nam hiện đang khai thác khá hiệu quả những tài liệu quản lý đất đai do chế độ thực dân LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 để lại, đồng thời ảnh hưởng của hệ thống quản lý đất đai thực dân còn khá rõ nét trong ý thức một bộ phận công dân Việt Nam hiện nay. Quản lý đất đai của Nước Cộng hòa Pháp có một số đặc điểm đặc trưng sau: Về chế độ sở hữu tài sản là bất khả xâm phạm và thiêng liêng, không ai có quyền buộc người khác phải nhường quyền sở hữu của mình.

Ở Pháp hiện nay tồn tại hai hình thức sở hữu cơ bản: SHTN về đất đai và SHNN (đối với đất đai và công trình xây dựng công cộng). Tài sản công cộng (bao gồm cả đất đai công cộng) có đặc điểm là không được mua và bán. Trong trường hợp cần sử dụng đất cho các mục đích công cộng, Nhà nước có quyền yêu cầu sở hữu đất đai tư nhân nhường quyền sở hữu thông qua chính sách bồi thường thiệt hại một cách công bằng. Về công tác quy hoạch đô thị: Do đa số đất đai thuộc SHTN, vì vậy để phát triển đô thị, ở Pháp công tác quy hoạch đô thị được quan tâm chú ý từ rất sớm và thực hiện rất nghiêm ngặt.

Ngay từ năm 1919, ở Pháp đã ban hành Đạo luật về kế hoạch đô thị hóa cho các thành phố có từ 10.000 dân trở lên. Năm 1973 và năm 1977, Nhà nước đã ban hành các Nghị định quy định các quy tắc về phát triển đô thị, là cơ sở để ra đời Bộ Luật về phân cấp quản lý, trong đó có sự xuất hiện của một tác nhân mới rất quan trọng trong công tác quản lý của Nhà nước về quy hoạch đó là cấp xã. Cho đến nay, Luật Đô thị ở Pháp vẫn không ngừng phát triển, nó liên quan đến cả quyền SHTN và sự can thiệp ngày càng sâu sắc hơn của Nhà nước, cũng như của các cộng đồng địa phương vào công tác quản lý đất đai, quản lý quy hoạch đô thị. Nó mang ý nghĩa kinh tế rất lớn thông qua việc điều chỉnh mối quan hệ giữa các ngành khác nhau như bất động sản, xây dựng và quy hoạch lãnh thổ… Về công tác quản lý nhà nước đối với đất đai: Mặc dù là quốc gia duy trì chế độ SHTN về đất đai, nhưng công tác QLNN về đất đai của Pháp được thực hiện rất chặt chẽ.

Điều đó được thể hiện qua việc xây dựng hệ thống hồ sơ địa chính. Hệ thống hồ sơ địa chính rất phát triển, rất quy củ và khoa học, LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 mang tính thời sự để quản lý tài nguyên đất đai và thông tin lãnh thổ, trong đó thông tin về từng thửa đất được mô tả đầy đủ về kích thước, vị trí địa lý, thông tin về tài nguyên và lợi ích liên quan đến thửa đất, thực trạng pháp lý của thửa đất.