Luận văn chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Nông Cống, Thanh Hóa 2013-2017

Nghiên cứu thực trạng và yếu tố ảnh hưởng đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Nông Cống, Thanh Hóa giai đoạn 2013-2017.

• Tác giả: Nguyễn Văn Sơn
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Thế Đặng
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Nghiên cứu thực trạng và yếu tố ảnh hưởng đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2013 - 2017
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.1.1. Khái niệm về chuyển mục đích sử dụng đất
• 2.1.2. Mục đích của chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp
• 2.1.3. Vai trò của chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trong quá trình đô thị hoá và phát triển kinh tế - xã hội
• 2.1.4. Các đối tượng nhà nước cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp
• 2.1.5. Các hình thức chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp
• 2.1.6. Cơ sở pháp lý
• 2.2. Thực tiễn quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trên Thế giới và ở Việt Nam
• 2.2.1. Thực tiễn quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trên Thế giới
• 3. Chương 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm, thời gian và đối tượng nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu
• 3.1.2. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và sử dụng đất của huyện Nông Cống
• 3.1.3. Thực trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất trên địa bàn huyện Nông Cống giai đoạn 2013 - 2017
• 3.1.4. Yếu tố ảnh hưởng đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Nông Cống giai đoạn 2013 - 2017
• 3.1.5. Định hướng và đề xuất một số giải pháp sử dụng đất trong thời gian tới
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Phương pháp chuyên gia, chuyên khảo
• 3.2.2. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu thứ cấp
• 3.2.3. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp
• 3.2.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và sử dụng đất của huyện Nông Cống
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Nông Cống
• 4.2. Thực trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất trên địa bàn huyện Nông Cống giai đoạn 2013 - 2017
• 4.3. Sự biến động đất đai trên địa bàn huyện Nông Cống giai đoạn 2013 - 2017
• 4.4. Yếu tố ảnh hưởng đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất trên địa bàn huyện Nông Cống giai đoạn 2013 - 2017
• 4.4.1. Yếu tố gia tăng dân số
• 4.4.2. Yếu tố đô thị hóa
• 4.4.3. Yếu tố người sử dụng đất
• 4.4.4. Một số giải pháp nâng cao đời sống kinh tế cho những hộ nông nghiệp khi bị chuyển mục đích sử dụng đất
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp

Nghiên cứu chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Nông Cống, Thanh Hóa giai đoạn 2013-2017 là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay. Đất đai không chỉ là tài nguyên quý giá mà còn là nền tảng cho mọi hoạt động sản xuất và sinh hoạt. Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị hóa và công nghiệp hóa là một xu hướng tất yếu. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình chuyển đổi này.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của chuyển đổi mục đích sử dụng đất

Chuyển đổi mục đích sử dụng đất là việc thay đổi mục đích sử dụng của một diện tích đất cụ thể từ nông nghiệp sang phi nông nghiệp. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Theo Luật Đất đai 2013, việc chuyển đổi này cần được thực hiện theo quy hoạch và có sự cho phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

1.2. Tình hình chuyển đổi mục đích sử dụng đất tại huyện Nông Cống

Trong giai đoạn 2013-2017, huyện Nông Cống đã chứng kiến sự gia tăng đáng kể trong việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp. Diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp để nhường chỗ cho các dự án phát triển đô thị và công nghiệp. Điều này đã tạo ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức cho công tác quản lý đất đai.

II. Vấn đề và thách thức trong chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp

Quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Nông Cống không chỉ gặp phải những thuận lợi mà còn đối mặt với nhiều vấn đề và thách thức. Sự gia tăng dân số, nhu cầu phát triển đô thị và công nghiệp hóa đã tạo áp lực lớn lên quỹ đất nông nghiệp. Bên cạnh đó, việc quản lý và quy hoạch sử dụng đất còn nhiều bất cập, dẫn đến tình trạng chuyển đổi không hợp lý.

2.1. Áp lực từ đô thị hóa và phát triển kinh tế

Đô thị hóa nhanh chóng đã làm tăng nhu cầu sử dụng đất cho các mục đích phi nông nghiệp. Điều này dẫn đến việc đất nông nghiệp bị thu hẹp, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và an ninh lương thực. Huyện Nông Cống cần có những giải pháp hợp lý để cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ đất nông nghiệp.

2.2. Thách thức trong quản lý và quy hoạch sử dụng đất

Quản lý đất đai tại huyện Nông Cống còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong việc thực hiện quy hoạch sử dụng đất. Nhiều trường hợp chuyển đổi mục đích sử dụng đất diễn ra trái phép, gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước. Cần có những biện pháp mạnh mẽ hơn để kiểm soát tình trạng này.

III. Phương pháp nghiên cứu chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp

Để đánh giá thực trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Nông Cống, nghiên cứu đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này bao gồm khảo sát thực địa, phỏng vấn các hộ dân và phân tích số liệu từ các cơ quan chức năng. Qua đó, nghiên cứu sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình chuyển đổi.

3.1. Phương pháp khảo sát thực địa

Khảo sát thực địa được thực hiện để thu thập thông tin về tình hình sử dụng đất nông nghiệp và các trường hợp chuyển đổi mục đích sử dụng. Phương pháp này giúp nắm bắt được thực trạng và nhu cầu của người dân trong khu vực.

3.2. Phương pháp phỏng vấn và thu thập số liệu

Phỏng vấn các hộ dân và cán bộ quản lý đất đai là một phần quan trọng trong nghiên cứu. Qua đó, nghiên cứu có thể hiểu rõ hơn về các yếu tố tác động đến quyết định chuyển đổi mục đích sử dụng đất của người dân.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Nông Cống đã diễn ra mạnh mẽ trong giai đoạn 2013-2017. Diện tích đất nông nghiệp giảm đáng kể, trong khi diện tích đất đô thị và công nghiệp tăng lên. Những kết quả này không chỉ phản ánh xu hướng phát triển mà còn chỉ ra những thách thức trong quản lý đất đai.

4.1. Diễn biến diện tích đất nông nghiệp và phi nông nghiệp

Theo số liệu thống kê, diện tích đất nông nghiệp tại huyện Nông Cống đã giảm khoảng 15% trong giai đoạn 2013-2017. Ngược lại, diện tích đất đô thị và công nghiệp tăng lên đáng kể, cho thấy sự chuyển dịch trong cơ cấu sử dụng đất.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để cải thiện công tác quản lý đất đai tại huyện Nông Cống. Các giải pháp đề xuất sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất, đồng thời bảo vệ quỹ đất nông nghiệp trong bối cảnh phát triển đô thị hóa.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho chuyển đổi mục đích sử dụng đất

Nghiên cứu chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Nông Cống đã chỉ ra những vấn đề cần giải quyết trong công tác quản lý đất đai. Để đảm bảo phát triển bền vững, cần có những chính sách hợp lý nhằm cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ đất nông nghiệp. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả sử dụng đất và cải thiện quy hoạch sử dụng đất.

5.1. Đề xuất chính sách quản lý đất đai hiệu quả

Cần xây dựng các chính sách quản lý đất đai chặt chẽ hơn, nhằm kiểm soát tình trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất trái phép. Các biện pháp này sẽ giúp bảo vệ quỹ đất nông nghiệp và đảm bảo an ninh lương thực cho huyện Nông Cống.

5.2. Tương lai của chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp

Trong tương lai, huyện Nông Cống cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các mô hình quản lý đất đai tiên tiến. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất, đồng thời đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh đô thị hóa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển dịch sâu sắc trong cơ cấu sử dụng đất. Tại huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, với tổng diện tích tự nhiên 28.511,45 ha và quy mô dân số 182.358 người, áp lực gia tăng dân số cùng sự mở rộng hạ tầng đã thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi đất đai. Giai đoạn 2013 - 2017, trung bình mỗi năm địa phương này có khoảng 30 ha đất nông nghiệp bị thu hồi và 15 ha được chuyển mục đích sang đất phi nông nghiệp để phục vụ các dự án phát triển kinh tế.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là giải quyết mâu thuẫn giữa nhu cầu mở rộng không gian kinh tế phi nông nghiệp và yêu cầu bảo vệ quỹ đất canh tác, bảo đảm an ninh lương thực cùng sinh kế của người nông dân. Mục tiêu cụ thể của đề tài là: đánh giá toàn diện hiện trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Nông Cống giai đoạn 2013 - 2017; phân tích các nhóm yếu tố tự nhiên, kinh tế - xã hội, chính sách tác động đến quá trình này; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai theo hướng bền vững.

Nghiên cứu được triển khai trên địa bàn 32 đơn vị hành chính của huyện Nông Cống trong khung thời gian từ năm 2013 đến năm 2017. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học để định hướng quản lý 18.306,45 ha đất nông nghiệp, góp phần ổn định đời sống cho hàng nghìn hộ nông dân tại địa bàn có mật độ dân số lên tới 640 người/km2.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết địa tô kinh tế học của David Ricardo và Johann Heinrich von Thünen về việc tối ưu hóa vị trí không gian và phân bổ giá trị đất đai theo khoảng cách thị trường. Đồng thời, tác giả vận dụng lý thuyết chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Arthur Lewis để luận giải sự chuyển dịch tư liệu sản xuất từ khu vực nông nghiệp năng suất cận biên thấp sang khu vực công nghiệp và dịch vụ đô thị.

Mô hình nghiên cứu kết hợp giữa phân tích cấu trúc thể chế pháp lý và mô hình đánh giá tác động đa chiều. Các khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa bao gồm: Chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp theo quy định tại Điều 57 Luật Đất đai 2013; Đất phi nông nghiệp; Đô thị hóa nông thôn; và Khung sinh kế bền vững của nông hộ sau biến động tư liệu sản xuất. Toàn bộ quá trình vận hành được soi chiếu qua hệ thống văn bản pháp lý then chốt gồm Luật Đất đai 2013, Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, Nghị định số 45/2014/NĐ-CP, Thông tư số 30/2014/TT-BTNMT và Thông tư số 02/2015/TT-BTNMT.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tích hợp đồng bộ nguồn dữ liệu thứ cấp từ Báo cáo thống kê, kiểm kê đất đai định kỳ giai đoạn 2013 - 2017 của Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Nông Cống cùng Niên giám thống kê tỉnh Thanh Hóa. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa từ tháng 5/2017 đến tháng 10/2018.

Cỡ mẫu điều tra bao gồm 400 hộ gia đình, được phân chia đồng đều thành 4 nhóm tại 4 tiểu vùng kinh tế - sinh thái của huyện (100 hộ mỗi khu vực), bảo đảm tính đại diện cao cho các vùng đồi núi, vùng trũng thấp ven sông và vùng trung tâm kinh tế. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên được lựa chọn nhằm phản ánh chính xác sự khác biệt về điều kiện tự nhiên và áp lực đô thị hóa.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phỏng vấn cấu trúc, phỏng vấn bán cấu trúc và quan sát trực tiếp tại thực địa. Dữ liệu được xử lý bằng phương pháp thống kê mô tả, thống kê so sánh và tổng hợp liên kết. Việc lựa chọn phương pháp phân tích này giúp lượng hóa chính xác biên độ dao động của từng loại đất qua các năm, đồng thời làm rõ căn nguyên chuyển dịch hành vi của người sử dụng đất trong thực tiễn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu sử dụng đất huyện Nông Cống có sự biến động rõ nét qua các năm. Đến ngày 31/12/2017, tổng diện tích tự nhiên của huyện là 28.511,45 ha. Trong đó, đất nông nghiệp chiếm 18.306,45 ha (tương đương 64,2%), đất phi nông nghiệp đạt 8.893,85 ha (chiếm 31,2%), và đất chưa sử dụng còn 1.311,15 ha (chiếm 4,6%).

Thứ hai, diện tích đất phi nông nghiệp, đặc biệt là đất ở đô thị, ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc. Trong khi đất sản xuất nông nghiệp giảm xuống còn 14.863,60 ha (chiếm 52,1% diện tích tự nhiên), thì diện tích đất ở đô thị đã tăng mạnh từ 19,67 ha năm 2013 lên mức 183,13 ha vào năm 2017, tức tăng hơn 9,3 lần (tăng 830,9%). Đất chuyên dùng phục vụ phát triển kinh tế và hạ tầng cũng chiếm tới 4.166,66 ha.

Thứ ba, sự thay đổi kỹ thuật kiểm kê đất đai năm 2015 đã điều chỉnh tổng diện tích tự nhiên của huyện từ 28.653,30 ha xuống còn 28.511,46 ha (giảm 141,84 ha). Nguyên nhân do chuyển đổi từ phương pháp tính toán thủ công sang đo vẽ bản đồ địa chính kỹ thuật số, khắc phục triệt để tình trạng trùng lặp mốc giới giữa các đơn vị hành chính.

Thứ tư, hiệu quả sản xuất nông nghiệp tại nhiều khu vực còn bấp bênh do ảnh hưởng của thời tiết cực đoan, hệ thống thủy văn sông Nhơm, sông Yên và vùng đồng ruộng ven sông bị nhiễm mặn, dẫn đến tình trạng người dân có xu hướng chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang kinh doanh hoặc nhà ở.

Thảo luận kết quả

Sự suy giảm của đất sản xuất nông nghiệp và sự mở rộng của đất phi nông nghiệp tại Nông Cống phản ánh đúng quy luật phát triển kinh tế dưới tác động của mạng lưới giao thông liên vùng như Quốc lộ 45 dài hơn 20 km cùng các tuyến Tỉnh lộ 505, 506, 525, 512.

Kết quả này tương đồng với nghiên cứu của Đào Thị Thanh Lam tại Viện Nghiên cứu Quản lý đất đai khi khẳng định đô thị hóa tạo ra sức ép mạnh mẽ lên quỹ đất trồng lúa. Đồng thời, hiện trạng sinh kế của các hộ dân bị thu hồi đất tại Nông Cống cũng tương thích với các phát hiện của Nguyễn Thị Song Hiền tại huyện Mê Linh, nơi quá trình mất đất canh tác làm gia tăng nguy cơ thiếu việc làm nếu không có chính sách chuyển đổi nghề kịp thời.

Để phản ánh trực quan diễn biến này, toàn bộ dữ liệu biến động đất đai từ năm 2013 đến 2017 có thể được thể hiện thông qua biểu đồ cột chồng mô tả cơ cấu 3 nhóm đất chính và biểu đồ đường thể hiện tốc độ tăng trưởng của đất ở đô thị so với đất nông nghiệp. Bảng cân bằng đất đai chi tiết sẽ giúp các nhà quản lý theo dõi dòng chuyển dịch cơ cấu qua từng năm.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện và nâng cao chất lượng công tác lập, thẩm định quy hoạch sử dụng đất. Ủy ban nhân dân huyện Nông Cống cùng Phòng Tài nguyên và Môi trường cần tiến hành rà soát, số hóa 100% hồ sơ quy hoạch sử dụng đất cấp xã. Mục tiêu là kiểm soát chặt chẽ quy hoạch chuyển đổi, giảm thiểu tỷ lệ vi phạm chuyển mục đích trái phép xuống dưới 2%, thực hiện đồng bộ trong giai đoạn 2019 - 2022.

Thứ hai, đầu tư kiên cố hóa hệ thống công trình thủy lợi phục vụ nông nghiệp chuyên canh. Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp cùng các hợp tác xã nông nghiệp tập trung nguồn vốn cải tạo hệ thống đê bao ngăn mặn và kênh tưới tiêu dọc sông Yên, sông Nhơm. Mục tiêu là nâng cao hiệu quả sử dụng đất canh tác lúa và cây hàng năm thêm 15% đến 20% giá trị sản xuất trước năm 2023.

Thứ ba, triển khai chính sách đào tạo nghề và giải quyết việc làm bền vững cho nông dân có đất bị thu hồi. Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện cần chủ trì liên kết với các doanh nghiệp tại cụm công nghiệp đóng trên địa bàn để mở các lớp dạy nghề kỹ thuật, dịch vụ. Mục tiêu hướng tới là bảo đảm tối thiểu 85% lao động trong độ tuổi thuộc diện thu hồi đất có việc làm mới ổn định trong vòng 12 tháng sau khi nhận bồi thường.

Thứ tư, tăng cường cải cách thủ tục hành chính và số hóa quản lý địa chính. Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Nông Cống cần ứng dụng công nghệ thông tin vào tiếp nhận, xử lý hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất theo đúng quy định tại Thông tư 30/2014/TT-BTNMT. Mục tiêu là rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ hành chính xuống dưới 15 ngày làm việc từ đầu năm 2019.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường cấp huyện, tỉnh: Luận văn cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng và phương pháp đánh giá biến động đất đai, giúp cơ quan chức năng hoàn thiện kế hoạch sử dụng đất hàng năm và điều chỉnh quy hoạch tổng thể sát với thực tế.

Các viện nghiên cứu, trường đại học và học viên cao học chuyên ngành Quản lý đất đai: Tài liệu đóng vai trò là nguồn tham khảo học thuật giá trị về phương pháp tiếp cận điều tra sơ cấp 400 hộ dân và mô hình phân tích định lượng biến động đất đai tại khu vực Bắc Trung Bộ.

Các tổ chức phát triển kinh tế - xã hội và hiệp hội nông dân: Báo cáo đem lại góc nhìn thực tiễn về tác động của việc thu hồi đất đến đời sống nông hộ, hỗ trợ thiết kế các chương trình sinh kế và an sinh xã hội phù hợp.

Các chủ đầu tư và doanh nghiệp phát triển hạ tầng, công nghiệp: Công trình giúp doanh nghiệp nắm rõ bức tranh quy hoạch, tiềm năng quỹ đất chuyên dùng 4.166,66 ha tại Nông Cống để định hình chiến lược đầu tư hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

Cơ cấu diện tích đất nông nghiệp của huyện Nông Cống năm 2017 phân bổ như thế nào? Theo số liệu thống kê địa chính năm 2017, đất nông nghiệp huyện Nông Cống có tổng diện tích 18.306,45 ha, chiếm 64,2% diện tích tự nhiên. Trong đó, đất sản xuất nông nghiệp chiếm 14.863,60 ha (52,1%), đất lâm nghiệp chiếm 2.731,06 ha (9,6%), đất nuôi trồng thủy sản chiếm 597,70 ha (2,1%) và đất nông nghiệp khác chiếm 114,09 ha (0,4%).

Tại sao tổng diện tích tự nhiên của huyện Nông Cống lại giảm 141,84 ha vào năm 2015? Sự sụt giảm diện tích tự nhiên từ 28.653,30 ha xuống 28.511,46 ha vào năm 2015 không phải do thay đổi địa giới hành chính mà do thay đổi phương pháp kỹ thuật. Việc áp dụng công nghệ đo vẽ bản đồ địa chính số đã khắc phục sai số, loại bỏ triệt để tình trạng trùng lặp mốc giới phát sinh từ cách tổng hợp số liệu thủ công trước đó.

Quy mô chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp tại Nông Cống diễn ra với mức độ nào? Trong giai đoạn 2013 - 2017, huyện Nông Cống ghi nhận mức độ chuyển dịch đất đai tương đối lớn để phục vụ hạ tầng và công nghiệp hóa. Trung bình mỗi năm có khoảng 30 ha đất sản xuất nông nghiệp bị thu hồi và 15 ha được chính quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng sang nhóm đất phi nông nghiệp.

Luật Đất đai 2013 quy định các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp nào phải xin phép? Căn cứ Điều 57 Luật Đất đai 2013, các trường hợp bắt buộc phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép bao gồm: chuyển đất trồng lúa sang đất trồng cây lâu năm, đất trồng rừng, đất nuôi trồng thủy sản; chuyển đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp; và chuyển đất rừng phòng hộ, rừng đặc dụng sang mục đích khác.

Người dân mất đất nông nghiệp tại huyện Nông Cống cần những giải pháp hỗ trợ sinh kế trọng tâm nào? Nông hộ bị thu hồi đất cần được hỗ trợ đào tạo nghề linh hoạt, ưu tiên độ tuổi dưới 35 tuổi, đồng thời được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để chuyển đổi sang mô hình dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp. Điều này giúp hạn chế nguy cơ thất nghiệp phát sinh khi diện tích đất canh tác bị thu hẹp.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện bức tranh biến động sử dụng đất tại huyện Nông Cống giai đoạn 2013 - 2017, khẳng định nhóm đất nông nghiệp vẫn giữ vị trí chủ đạo với 18.306,45 ha (chiếm 64,2% diện tích tự nhiên năm 2017).
• Công trình chỉ ra bước nhảy vọt của đất ở đô thị khi tăng từ 19,67 ha lên 183,13 ha (tăng hơn 9,3 lần), phản ánh tốc độ mở rộng không gian đô thị hóa mạnh mẽ trên địa bàn.
• Nghiên cứu đã làm rõ nguyên nhân điều chỉnh sai số kỹ thuật 141,84 ha diện tích tự nhiên năm 2015 thông qua việc ứng dụng công nghệ đo đạc số hóa hiện đại.
• Tác giả đã lượng hóa áp lực thu hồi đất trung bình 30 ha mỗi năm và đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ kết hợp giữa quy hoạch, thủy lợi và an sinh xã hội cho 400 hộ nông dân được khảo sát.
• Đề tài đóng góp cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc cho công tác quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương trong giai đoạn tiếp theo.

Các cơ quan chuyên môn cần tiếp tục triển khai hoàn thiện cơ sở dữ liệu số hóa địa chính và đẩy mạnh giám sát thực thi quy hoạch giai đoạn 2020 - 2030. Độc giả quan tâm và các nhà quản lý hãy nghiên cứu, áp dụng những khuyến nghị từ luận văn để tối ưu hóa hiệu quả quản trị tài nguyên đất đai bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Khái niệm về chuyển mục đích sử dụng đất Chuyển đổi mục đích sử dụng đất mới được pháp luật đất đai đề cập từ năm 2001 (khi sửa đổi, bổ sung lần 2 Luật Đất Đai 1993). Chuyển đổi mục đích sử dụng đất là việc cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ra quyết định hành chính cho phép chuyển mục đích sử dụng với những diện tích đất cụ thể từ mục đích này sang mục đích khác.

Chuyển đổi MĐSD đất là sự thay đổi về MĐSD của đất. Chuyển đổi MĐSD ĐNN là phạm trù hẹp hơn, tuy cũng chỉ sự thay đổi về MĐSD của đất, nhưng đó là mục đích của ĐNN này sang mục đích nông nghiệp khác hoặc từ ĐNN sang đất phi nông nghiệp. Chuyển đổi mục đích sử dụng ĐNN còn được hiểu theo các góc độ về mặt pháp lý, về kinh tế tổ chức…Về mặt pháp lý, chuyển đổi MĐSD ĐNN là thay đổi MĐSD đất theo quy hoạch sử dụng đất, được duyệt bằng quyết định hành chính. Về mặt kinh tế, đất được sử dụng vào tất cả các hoạt động kinh tế và đời sống kinh tế xã hội.

Mục đích của chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp - Đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, thúc đẩy quá trình đô thị hóa. - Nâng cao hiệu quả sử dụng đất. - Đáp ứng được nhu cầu của tất cả các đối tượng sử dụng đất. - Xác lập mối quan hệ pháp lý giữa Nhà nước với đối tượng sử dụng đất.

Vai trò của chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trong quá trình đô thị hoá và phát triển kinh tế - xã hội - Chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp đóng vai trò trung tâm để phát triển kinh tế, chính trị, thương mại, văn hóa của xã hội. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 - Chuyển đổi MĐSD ĐNN tạo nên sức sản xuất mới, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất. - Chuyển đổi MĐSDĐ có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình thúc đẩy nền kinh tế, tạo điều kiện thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh chóng. Các đối tượng nhà nước cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp 1.

Hộ gia đình, cá nhân trong nước. Tổ chức kinh tế, tổ chức kinh tế - xã hội. Người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Tổ chức sự nghiệp công.

Các hình thức chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp Tại Điều 57 Luật Đất đai 2013 quy định các trường hợp chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp phải được phép của cơ quan có thẩm quyền, bao gồm: a) Chuyển đất trồng lúa sang đất trồng cây lâu năm, đất trồng rừng, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối; b) Chuyển đất trồng cây hàng năm khác sang đất nuôi trồng thủy sản nước mặn, đất làm muối, đất nuôi trồng thủy sản dưới hình thức ao, hồ, đầm; c) Chuyển đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất sang sử dụng vào mục đích khác trong nhóm đất nông nghiệp; d) Chuyển đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp; Tại Điều 11 Luật Đất đai 2013 quy định các trường hợp chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp không phải xin phép của cơ quan có thẩm quyền, nhưng phải đăng ký biến động, gồm: Chuyển đất trồng cây hàng năm sang xây dựng chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm và các loại động vật khác được pháp luật cho phép; 1. Cơ sở pháp lý - Luật Đất đai ngày 29 tháng 11 năm 2013; - Nghị định số 43/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính phủ về quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai; LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 - Nghị định số 45/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính phủ quy định về thu tiền sử dụng đất; - Thông tư số 02/2015/TT-BTNMT ngày 27/01/2015 quy định chi tiết một số điều của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP và Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ. - Thông tư số 30/2014/TT-BTNMT ngày 02 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về hồ sơ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất; 1. Thực tiễn quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trên Thế giới và ở Việt Nam 1.

Thực tiễn quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trên Thế giới Tổng diện tích bề mặt của toàn thế giới khoảng 510 triệu km2 trong đó đại dương chiếm 361 triệu km2 (chiếm 71%), còn lại là diện tích lục địa chỉ chiếm 149 triệu km2 (chiếm 29%). Bắc bán cầu có diện tích lớn hơn nhiều so với Nam bán cầu. Toàn bộ quỹ đất có khả năng sản xuất nông nghiệp trên thế giới là 3.256 triệu ha (chiếm khoảng 22% tổng diện tích đất liền. Diện tích đất nông nghiệp trên thế giới được phân bố không đều: Châu Mỹ chiếm 35%, Châu Á chiếm 26%, Châu Âu chiếm 13%, Châu Phi chiếm 6%.

Bình quân đất nông nghiệp trên thế giới là 12. Đất trồng trọt toàn thế giới mới đạt 1,5 tỷ chiếm 10,8% tổng diện tích đất đai trong đó có 46% đất có khả năng sản xuất nông nghiệp như vậy còn 54% đất có khả năng sản xuất nhưng chưa được khai thác. Diện tích đất đang canh tác trên thế giới chỉ chiếm 10% tổng diện tích tự nhiên (khoảng 1.500 triệu ha), được đánh giá là: Đất có năng suất cao: 14% Đất có năng suất TB: 28% Đất có năng suất thấp: 28% Nguồn tài nguyên đất trên thế giới hàng năm luôn bị giảm, đặc biệt là đất nông nghiệp mất đi do chuyển sang mục đích khác. Mặt khác dân số ngày càng tăng, theo ước tính mỗi năm dân số thế giới tăng từ 80 - 85 triệu người.

Như vậy với mức tăng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 này mỗi người cần phải có 0,2 - 0,4 ha đất nông nghiệp mới đủ lương thực, thực phẩm. Đứng trước những khó khăn rất lớn đó thì việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất cũng như tình hình chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp là hết sức cần thiết (Minh Quang, 2010) [1]. Dân số ngày một tăng cùng với những phát hiện mới về thiên nhiên, con người đã nghĩ ra nhiều phương thức sản xuất mới, nhiều ngành nghề khác nhau để kiếm sống. Và quá trình chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp đều xảy ra ở tất cả các nước trên thế giới.

Tuy nhiên, có sự khác nhau về mức độ đô thị hóa cũng như diện tích đất được chuyển mục đích hàng năm. Quá trình chuyển mục đích trên thế giới diễn ra sớm hơn với tốc độ mạnh mẽ hơn ở Việt Nam. Đặc biệt là ở một số nước phát triển như: Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Italia, Nhật Bản vv…thì tốc độ đô thị hóa nhanh đã làm quá trình chuyển mục đích sử dụng đất trong đó có đất nông nghiệp diễn ra mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, chính quá trình đô thị hoá, chuyển mục đích sử dụng đất một cách hợp lý đã giúp nền kinh tế của các nước này phát triển khá nhanh trong những năm qua.

Để đạt được những thành tựu đó thì công tác quản lý đất đai ở các quốc gia này được thực hiện khá tốt. Một trong những nước điển hình về công tác quản lý Nhà nước về đất đai đó là nước Pháp. Pháp là quốc gia phát triển thuộc hệ thống quốc gia TBCN, tuy thể chế chính trị khác nhau, nhưng nước ta chịu ảnh hưởng của phương pháp tổ chức QLNN trong lĩnh vực đất đai khá rõ của Cộng hòa Pháp. Vấn đề này dễ lý giải vì Nhà nước Việt Nam hiện đang khai thác khá hiệu quả những tài liệu quản lý đất đai do chế độ thực dân để lại, đồng thời ảnh hưởng của hệ thống quản lý đất đai thực dân còn khá rõ nét trong ý thức một bộ phận công dân Việt Nam hiện nay.

Quản lý đất đai của Nước Cộng hòa Pháp có một số đặc điểm đặc trưng sau: Về chế độ sở hữu tài sản là bất khả xâm phạm và thiêng liêng, không ai có quyền buộc người khác phải nhường quyền sở hữu của mình. Ở Pháp hiện nay tồn tại hai hình thức sở hữu cơ bản: SHTN về đất đai và SHNN (đối với đất đai và công trình xây dựng công cộng). Tài sản công cộng (bao gồm cả đất đai công cộng) có đặc điểm là không được mua và bán. Trong trường hợp cần sử dụng đất cho các mục đích công cộng, Nhà nước có quyền yêu cầu sở hữu đất đai tư nhân nhường quyền sở hữu thông qua chính sách bồi thường thiệt hại một cách công bằng.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Về công tác quy hoạch đô thị: Do đa số đất đai thuộc SHTN, vì vậy để phát triển đô thị, ở Pháp công tác quy hoạch đô thị được quan tâm chú ý từ rất sớm và thực hiện rất nghiêm ngặt. Ngay từ năm 1919, ở Pháp đã ban hành Đạo luật về kế hoạch đô thị hóa cho các thành phố có từ 10.000 dân trở lên. Năm 1973 và năm 1977, Nhà nước đã ban hành các Nghị định quy định các quy tắc về phát triển đô thị, là cơ sở để ra đời Bộ Luật về phân cấp quản lý, trong đó có sự xuất hiện của một tác nhân mới rất quan trọng trong công tác quản lý của Nhà nước về quy hoạch đó là cấp xã. Cho đến nay, Luật Đô thị ở Pháp vẫn không ngừng phát triển, nó liên quan đến cả quyền SHTN và sự can thiệp ngày càng sâu sắc hơn của Nhà nước, cũng như của các cộng đồng địa phương vào công tác quản lý đất đai, quản lý quy hoạch đô thị.

Nó mang ý nghĩa kinh tế rất lớn thông qua việc điều chỉnh mối quan hệ giữa các ngành khác nhau như bất động sản, xây dựng và quy hoạch lãnh thổ… Về công tác quản lý nhà nước đối với đất đai: Mặc dù là quốc gia duy trì chế độ SHTN về đất đai, nhưng công tác QLNN về đất đai của Pháp được thực hiện rất chặt chẽ. Điều đó được thể hiện qua việc xây dựng hệ thống hồ sơ địa chính. Hệ thống hồ sơ địa chính rất phát triển, rất quy củ và khoa học, mang tính thời sự để quản lý tài nguyên đất đai và thông tin lãnh thổ, trong đó thông tin về từng thửa đất được mô tả đầy đủ về kích thước, vị trí địa lý, thông tin về tài nguyên và lợi ích liên quan đến thửa đất, thực trạng pháp lý của thửa đất.