Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu chuỗi giá trị miến dong tại huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang

Luận văn thạc sĩ VNUA nghiên cứu chuỗi giá trị miến dong tại huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, phân tích tiềm năng và phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Trà
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Bảo Dương
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu chuỗi giá trị miến dong tại huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Danh mục biểu đồ
• 1.7. Danh mục sơ đồ
• 1.8. Trích yếu luận văn
• 1.9. Thesis abstract
• 1.10. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.11. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.11.1. Mục tiêu chung
• 1.11.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.12. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.13. Đối tượng nghiên cứu
• 1.14. Phạm vi nghiên cứu
• 1.15. Đóng góp mới của luận văn
• 1.16. Cơ sở lý luận và thực tiễn về chuỗi giá trị miến dong
• 1.16.1. Những lý luận cơ bản về chuỗi giá trị
• 1.16.2. Nội dung nghiên cứu chuỗi giá trị miến dong
• 1.16.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị miến dong
• 1.17. Cơ sở thực tiễn
• 1.17.1. Vài nét về lịch sử nguồn gốc, phân bố cây dong riềng và sản phẩm chế biến từ củ dong riềng
• 1.17.2. Tình hình sản xuất miến dong trong nước
• 1.18. Phương pháp nghiên cứu
• 1.18.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 1.18.2. Điều kiện tự nhiên
• 1.18.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.18.3.1. Chọn điểm nghiên cứu
• 1.18.3.2. Phương pháp tiếp cận
• 1.18.3.3. Phương pháp thu thập các thông tin
• 1.18.3.4. Phương pháp tổng hợp và xử lý thông tin
• 1.18.3.5. Phương pháp phân tích số liệu
• 1.18.4. Hệ thống chỉ tiêu dùng trong nghiên cứu
• 1.19. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 1.19.1. Tổng quan sản xuất và tiêu thụ miến dong tại huyện Yên Sơn
• 1.19.1.1. Tình hình sản xuất miến dong
• 1.19.1.2. Thị trường tiêu thụ sản phẩm miến dong huyện Yên Sơn
• 1.19.1.3. Sự thay đổi giá bán miến dong trong những năm gần đây
• 1.19.2. Chuỗi giá trị miến dong huyện Yên Sơn
• 1.19.2.1. Sơ đồ chuỗi giá trị miến dong huyện Yên Sơn
• 1.19.2.2. Các tác nhân tham gia và đặc điểm cụ thể trong chuỗi giá trị miến dong huyện Yên Sơn
• 1.19.2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị miến dong huyện Yên Sơn
• 1.19.2.4. Khâu sản xuất, chế biến
• 1.19.2.5. Kênh phân phối, kết nối với thị trường
• 1.19.2.6. Các hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại
• 1.19.2.7. Chính sách của tỉnh, huyện, dự án có liên quan đến hỗ trợ phát triển chuỗi giá trị miến dong huyện Yên Sơn
• 1.19.3. Định hướng và một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động chuỗi giá trị miến dong huyện Yên Sơn
• 1.19.3.1. Những định hướng
• 1.19.3.2. Một số giải pháp
• 2. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chuỗi giá trị miến dong tại Yên Sơn Tuyên Quang

Chuỗi giá trị miến dong tại huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang đang trở thành một trong những ngành hàng nông sản quan trọng. Miến dong không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước mà còn có tiềm năng xuất khẩu. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố cấu thành chuỗi giá trị, từ sản xuất đến tiêu thụ, nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân địa phương.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội của Yên Sơn

Yên Sơn có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc trồng cây dong riềng, với đất đai màu mỡ và khí hậu phù hợp. Kinh tế xã hội của huyện chủ yếu dựa vào nông nghiệp, trong đó miến dong là một sản phẩm chủ lực. Việc phát triển chuỗi giá trị miến dong sẽ góp phần nâng cao đời sống người dân.

1.2. Lịch sử phát triển của ngành sản xuất miến dong

Ngành sản xuất miến dong tại Yên Sơn đã có lịch sử lâu đời, với nhiều hộ gia đình tham gia. Sự phát triển của ngành này không chỉ giúp tạo ra sản phẩm chất lượng mà còn tạo ra việc làm cho người dân địa phương.

II. Vấn đề và thách thức trong chuỗi giá trị miến dong

Mặc dù chuỗi giá trị miến dong tại Yên Sơn có nhiều tiềm năng, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết. Các thách thức này bao gồm sự thiếu liên kết giữa các tác nhân trong chuỗi, công nghệ chế biến lạc hậu và thị trường tiêu thụ không ổn định.

2.1. Thiếu liên kết giữa các tác nhân trong chuỗi

Sự liên kết giữa các hộ sản xuất, chế biến và tiêu thụ còn lỏng lẻo. Điều này dẫn đến việc không có hợp đồng rõ ràng, gây khó khăn trong việc đảm bảo đầu ra cho sản phẩm.

2.2. Công nghệ chế biến chưa phát triển

Công nghệ chế biến miến dong hiện tại còn lạc hậu, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng công nghệ mới là cần thiết để nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm.

III. Phương pháp nghiên cứu chuỗi giá trị miến dong

Nghiên cứu chuỗi giá trị miến dong tại Yên Sơn được thực hiện thông qua các phương pháp thu thập dữ liệu và phân tích. Các phương pháp này giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị và đề xuất giải pháp cải thiện.

3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp với các hộ sản xuất và các tác nhân trong chuỗi. Điều này giúp có cái nhìn sâu sắc về thực trạng và nhu cầu của thị trường.

3.2. Phân tích dữ liệu và đánh giá

Dữ liệu thu thập được phân tích bằng các phương pháp thống kê mô tả và so sánh. Kết quả phân tích sẽ giúp xác định các yếu tố chính ảnh hưởng đến chuỗi giá trị miến dong.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu chuỗi giá trị miến dong

Kết quả nghiên cứu cho thấy chuỗi giá trị miến dong tại Yên Sơn có nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, cần có các giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả hoạt động của chuỗi.

4.1. Kết quả sản xuất và tiêu thụ miến dong

Sản lượng miến dong tại Yên Sơn đã tăng trưởng ổn định trong những năm qua. Tuy nhiên, thị trường tiêu thụ vẫn còn nhiều hạn chế, cần có chiến lược quảng bá hiệu quả hơn.

4.2. Giá trị gia tăng trong chuỗi giá trị

Giá trị gia tăng trung bình của chuỗi đạt khoảng 11.538 nghìn đồng/đơn vị sản phẩm. Việc tối ưu hóa các khâu trong chuỗi sẽ giúp tăng cường giá trị gia tăng này.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho chuỗi giá trị miến dong

Chuỗi giá trị miến dong tại Yên Sơn có nhiều tiềm năng phát triển, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Cần có các giải pháp đồng bộ để nâng cao hiệu quả hoạt động của chuỗi trong tương lai.

5.1. Đề xuất giải pháp phát triển chuỗi giá trị

Các giải pháp cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm, cải thiện công nghệ chế biến và tăng cường liên kết giữa các tác nhân trong chuỗi.

5.2. Tương lai của ngành sản xuất miến dong

Với sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức, ngành sản xuất miến dong tại Yên Sơn có thể phát triển bền vững, góp phần nâng cao đời sống người dân và phát triển kinh tế địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất nông sản hàng hóa gắn liền với phát triển chuỗi giá trị bền vững đang là trọng tâm tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp tại các tỉnh miền núi phía Bắc. Huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang sở hữu tiềm năng tự nhiên vượt trội để canh tác cây dong riềng (Canna edulis), cung cấp nguồn nguyên liệu dồi dào cho ngành chế biến tinh bột và miến dong đặc sản. Thống kê giai đoạn nghiên cứu ghi nhận tổng giá trị sản xuất toàn ngành tăng mạnh từ 30,8 tỷ đồng lên 113,96 tỷ đồng, với sản lượng củ dong tươi năm 2016 đạt 26.000 tấn trên diện tích 374 ha. Tuy nhiên, chuỗi giá trị miến dong tại Yên Sơn đối mặt với nghịch lý lớn: trên 60% sản lượng tinh bột thô (tương đương 3.200 tấn) phải xuất bán ngoài tỉnh, trong khi giá trị sản xuất miến dong thành phẩm tại địa phương chỉ chiếm chưa đầy 1% tổng giá trị toàn chuỗi.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích toàn diện thực trạng chuỗi giá trị, đánh giá cơ chế phân chia lợi nhuận giữa các tác nhân và nhận diện các rào cản nội tại. Phạm vi nghiên cứu thực địa được triển khai tại 2 vùng sản xuất trọng điểm là xã Lực Hành và xã Nhữ Hán, kết hợp khảo sát thị trường tiêu thụ tại thành phố Tuyên Quang và Hà Nội trong khung thời gian 2013-2016, định hướng giải pháp ứng dụng cho giai đoạn 2017-2025. Đóng góp nổi bật của công trình là lượng hóa giá trị gia tăng trung bình toàn chuỗi đạt 11.538 nghìn đồng/đơn vị sản phẩm, cung cấp cơ sở khoa học để chính quyền địa phương hoàn thiện chính sách liên kết chuỗi, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và nâng cao thu nhập cho nông dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn tiếp cận đa chiều dựa trên 3 trụ cột lý thuyết kinh tế hiện đại:

• Phương pháp phân tích chuỗi ngành hàng Filière khởi xướng bởi Morvan (1999) cùng Durufle, Fabre và Yung (1988), hỗ trợ lập sơ đồ dòng chuyển động vật chất của nông sản từ khâu cung ứng giống, canh tác, sơ chế tinh bột đến phân phối thành phẩm.
• Khung phân tích chuỗi giá trị của Michael Porter (1985), tập trung xác định nguồn gốc lợi thế cạnh tranh, cấu trúc chi phí và các hoạt động tạo giá trị gia tăng trong hệ thống kinh doanh.
• Lý thuyết chuỗi giá trị toàn cầu của Kaplinsky & Morris (2001) và Gereffi (1994, 2003), kết hợp khung quản trị chuỗi của Humphrey & Schmitz (2002) nhằm phân tích sự phân phối quyền lực, mức độ bất đối xứng thông tin và cơ chế điều phối lợi ích giữa các bên liên quan.

Các khái niệm kinh tế cốt lõi được vận hành bao gồm: Giá trị sản xuất (GO), Chi phí trung gian (IC), Giá trị gia tăng (VA = GO - IC), Lợi nhuận gộp (GPr), Lợi nhuận ròng (NPr), cùng 4 hình thức liên kết chiến lược: liên kết ngang giữa các hộ sản xuất, liên kết dọc giữa người trồng và xưởng chế biến, liên kết "nhiều nhà" với sự hỗ trợ của Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp, và liên kết vùng nhằm cân bằng cung - cầu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tích hợp nguồn dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2013-2016 từ Niên giám thống kê huyện Yên Sơn, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Tuyên Quang cùng nguồn dữ liệu sơ cấp điều tra năm 2016. Phương pháp chọn mẫu phân tầng có định hướng kết hợp ngẫu nhiên được áp dụng với tổng quy mô mẫu là 196 tác nhân, phân bổ cụ thể: 30 hộ trồng dong riềng, 20 thương lái thu gom củ, 20 cơ sở sơ chế tinh bột và sản xuất miến, 6 nhà bán buôn, 20 điểm bán lẻ và 100 người tiêu dùng cuối cùng tại Tuyên Quang và Hà Nội. Cỡ mẫu này đảm bảo tính đại diện thống kê cho toàn bộ các khâu trung gian trong chuỗi.

Phương pháp đánh giá nông thôn có sự tham gia (PRA) kết hợp phỏng vấn chuyên sâu chuyên gia nông nghiệp được sử dụng ở giai đoạn tiền trạm. Dữ liệu định lượng được làm sạch và xử lý trên phần mềm thống kê chuyên dụng. Lý do lựa chọn hệ thống chỉ tiêu tài chính (VA/IC, GO/IC, GPr/IC, GPr/W) xuất phát từ yêu cầu lượng hóa chính xác độ biến động biên lợi nhuận, từ đó bóc tách nguyên nhân gây tổn thương kinh tế cho nhóm tác nhân yếu thế tại vùng cao.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu chỉ ra những chuyển dịch rõ rệt trong bức tranh sản xuất và phân phối miến dong Yên Sơn qua các chỉ số thực chứng:

• Biến động quy mô diện tích và năng suất: Diện tích trồng dong riềng tăng vọt từ 400 ha năm 2012 lên đỉnh điểm 700 ha năm 2013 nhờ trợ lực từ các dự án hỗ trợ, sau đó sụt giảm mạnh 57,14% xuống còn 300 ha năm 2014 do khủng hoảng thừa cục bộ trên toàn miền Bắc. Giai đoạn 2015-2016 ghi nhận sự phục hồi ổn định lên 336 ha và 374 ha. Năng suất củ bình quân tăng liên tục 29,1%, từ 55 tấn/ha (năm 2012) lên 71 tấn/ha (năm 2016), đạt tổng sản lượng 26.000 tấn củ tươi. Riêng xã Lực Hành chiếm 190 ha, tương đương 51% diện tích toàn huyện.

• Xu hướng tăng giá trị thương phẩm: Giá bán miến dong thành phẩm tại xưởng sản xuất tăng trưởng đều đặn qua từng năm, từ 32.000 đồng/kg năm 2012 lên 42.000 đồng/kg năm 2014, đạt 45.000 đồng/kg năm 2015 và chạm mốc 50.000 đồng/kg năm 2016 (tăng 56,25% sau 4 năm). Tại thị trường bán buôn và bán lẻ ngoài tỉnh như Hà Nội, giá miến đạt từ 55.000 đến 70.000 đồng/kg tùy phân khúc chất lượng.

• Nhận diện 5 kênh phân phối chính: Chuỗi hình thành 5 kênh tiêu thụ chủ đạo, trong đó Kênh 4 (Hộ sản xuất - Thu gom củ - Cơ sở chế biến miến - Bán buôn Hà Nội - Bán lẻ Hà Nội - Người tiêu dùng) đạt giá trị gia tăng bình quân cao nhất với 12.531 nghìn đồng/đơn vị sản phẩm, vượt mức bình quân toàn chuỗi (11.538 nghìn đồng/đơn vị sản phẩm).

• Điểm nghẽn mùa vụ và năng lực tinh chế: Toàn huyện có 60 cơ sở chế biến tinh bột với công suất 8-20 tấn củ/ngày, song chỉ vận hành tối đa 4-5 tháng trong vụ thu hoạch cuối năm rồi tạm ngừng hoạt động. Hơn 60% sản lượng tinh bột (khoảng 3.200 tấn) bị bán thô cho thương lái các tỉnh Thái Nguyên, Bắc Giang, Hà Nội.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu chuỗi giá trị được mô hình hóa trực quan thông qua sơ đồ dòng vật chất và đồ thị phân bổ lợi ích kinh tế giữa các tác nhân. Biểu đồ cơ cấu giá trị chỉ rõ sự mất cân đối khi khâu sản xuất củ chịu nhiều rủi ro thiên tai, xói mòn đất đồi nhưng tỷ suất sinh lời trên chi phí trung gian (GPr/IC) lại thấp hơn đáng kể so với khâu phân phối và bán lẻ tại đô thị lớn.

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng trên là sự thiếu vắng các hợp đồng thương mại có ràng buộc pháp lý giữa nông dân và đơn vị thu mua, dẫn tới hiện tượng ép giá khi được mùa. Công nghệ lọc tách tinh bột và phơi miến còn phụ thuộc 100% vào thời tiết tự nhiên, chưa ứng dụng nhà sấy năng lượng mặt trời. So sánh với các mô hình lân cận như miến dong Bình Liêu (Quảng Ninh có 98 cơ sở chế biến và đã bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận từ 2012) hay miến dong Na Rì (Bắc Kạn thuộc dự án 3PAD), sản phẩm miến dong Yên Sơn dù có chất lượng sợi dai giòn vượt trội nhưng lép vế về nhận diện thương hiệu, bao bì đóng gói và chứng nhận an toàn thực phẩm.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện chuỗi giá trị miến dong Yên Sơn giai đoạn 2017-2025, bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể được kiến nghị:

• Quy hoạch và chuẩn hóa vùng nguyên liệu thâm canh: Phòng Nông nghiệp & PTNT huyện phối hợp UBND các xã Lực Hành, Nhữ Hán mở rộng diện tích chuyên canh đạt 450-500 ha vào năm 2020; chuyển đổi đất lúa kém hiệu quả sang trồng dong riềng trên đất ruộng giúp tăng năng suất thêm 10-20 tấn/ha so với đất nương; chuyển giao giống mới kháng bệnh, hướng tới năng suất mục tiêu 75-80 tấn/ha.

• Nâng cấp công nghệ chế biến và hạ tầng sấy khô: Các hợp tác xã và 60 cơ sở chế biến cần đầu tư hệ thống lọc bở tinh bột công nghiệp, máy tráng miến tự động và giàn sấy bán khép kín; mục tiêu nâng tỷ lệ tinh bột tinh chế thành miến dong tại chỗ từ dưới 40% lên 65-70%, kéo dài thời gian vận hành sản xuất lên 8-10 tháng/năm trong giai đoạn 2018-2022.

• Thiết lập nhãn hiệu tập thể và kiểm soát chất lượng: UBND huyện Yên Sơn chủ trì đề án xây dựng Nhãn hiệu tập thể "Miến dong Hợp Thành - Yên Sơn" được Cục Sở hữu trí tuệ cấp chứng nhận trước năm 2023; ban hành quy chuẩn đóng gói bao bì, tem truy xuất nguồn gốc QR code và kiểm định chỉ tiêu vệ sinh an toàn thực phẩm định kỳ, tạo đòn bẩy nâng giá trị gia tăng sản phẩm lên 15-20%.

• Tái cấu trúc kênh tiêu thụ và mở rộng thị trường hiện đại: Hiệp hội Sản xuất và Chế biến miến dong Yên Sơn cần ký kết hợp đồng liên kết bao tiêu trực tiếp với hệ thống siêu thị, chuỗi thực phẩm sạch tại Hà Nội, Tuyên Quang và Hải Dương; mục tiêu nâng tỷ trọng tiêu thụ qua kênh bán lẻ hiện đại đạt 30% tổng sản lượng trước năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình cung cấp hàm lượng dữ liệu thực nghiệm và giải pháp ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ khuyến nông: Lãnh đạo Sở Nông nghiệp & PTNT, Phòng Nông nghiệp huyện Yên Sơn và Trạm Bảo vệ thực vật có thể sử dụng dữ liệu quy hoạch 374 ha nguyên liệu để xây dựng đề án tái cơ cấu cây trồng, lồng ghép nguồn vốn từ Chương trình 135 và Chương trình Nông thôn mới hỗ trợ hạ tầng giao thông, thủy lợi.

• Ban quản trị Hợp tác xã và chủ cơ sở chế biến: 60 chủ xưởng tinh bột và các cơ sở sản xuất miến tại Lực Hành, Nhữ Hán áp dụng phân tích chi phí trung gian (IC) và lãi ròng (NPr) để tối ưu định mức tiêu hao nguyên liệu, tái đầu tư máy móc và mở rộng quy mô.

• Doanh nghiệp thương mại và nhà phân phối nông sản: Các đơn vị kinh doanh tại Tuyên Quang và Hà Nội nắm bắt được cấu trúc hình thành giá bán từ 50.000 đến 70.000 đồng/kg theo từng kênh hàng, từ đó thiết lập hợp đồng thu mua dài hạn, ổn định đầu vào.

• Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu: Giới học thuật ngành Kinh tế nông nghiệp, Quản trị chuỗi cung ứng và Phát triển nông thôn khai thác mô hình nghiên cứu 196 mẫu thực tế cùng khung lý thuyết tích hợp (Filière - Porter - Kaplinsky) phục vụ công tác giảng dạy và phát triển đề tài tương đồng.

Câu hỏi thường gặp

Kênh phân phối nào đem lại giá trị gia tăng cao nhất trong chuỗi miến dong Yên Sơn?
Kênh phân phối số 4 (nông dân trồng củ - thương lái thu gom - xưởng chế biến miến - nhà bán buôn Hà Nội - nhà bán lẻ Hà Nội - người tiêu dùng) ghi nhận mức giá trị gia tăng cao nhất đạt 12.531 nghìn đồng/đơn vị sản phẩm, nhờ tận dụng được biên lợi nhuận chênh lệch lớn tại thị trường tiêu thụ cao cấp ở thủ đô.

Nguyên nhân nào khiến diện tích trồng dong riềng Yên Sơn giảm từ 700 ha xuống 300 ha trong năm 2014?
Sự gia tăng diện tích tự phát ồ ạt tại các tỉnh lân cận như Bắc Kạn (tăng lên 1.800 ha năm 2013), Sơn La và Hòa Bình đã tạo nên hiện tượng cung vượt cầu trên toàn miền Bắc. Giá củ dong giảm mạnh khiến thu nhập của nông dân Yên Sơn bị ảnh hưởng trực tiếp, buộc họ phải thu hẹp sản xuất.

Trồng dong riềng trên đất ruộng mang lại ưu thế kinh tế gì so với đất nương đồi?
Khảo sát thực tế chỉ rõ 1 ha dong riềng canh tác trên đất ruộng có độ ẩm và tầng đất canh tác dày cho năng suất củ tươi cao hơn từ 10 đến 20 tấn/ha so với đất nương dốc, đồng thời giúp giảm chi phí công xới xáo và phòng ngừa thoái hóa đất do rửa trôi.

Đâu là trở ngại lớn nhất trong khâu chế biến miến dong tại Yên Sơn hiện nay?
Hạn chế lớn nhất là tính chất mùa vụ nghiêm trọng: 60 xưởng chế biến chỉ vận hành 4-5 tháng/năm rồi nghỉ do thiếu kho trữ nguyên liệu, dẫn đến tình trạng hơn 60% lượng tinh bột (3.200 tấn) bị bán thô giá thấp ra ngoài tỉnh, làm suy giảm giá trị gia tăng tại chỗ.

Làm thế nào để miến dong Yên Sơn nâng cao sức cạnh tranh trước thương hiệu Bình Liêu và Bắc Kạn?
Địa phương cần nhanh chóng đăng ký bảo hộ Nhãn hiệu tập thể, hoàn thiện bộ nhận diện bao bì chuyên nghiệp có mã vạch truy xuất, đồng thời chuyển đổi công nghệ phơi truyền thống sang giàn sấy kiểm soát nhiệt để đảm bảo sợi miến đạt chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm quanh năm.

Kết luận

• Chuỗi giá trị miến dong huyện Yên Sơn sở hữu nền tảng thổ nhưỡng lý tưởng với sản lượng 26.000 tấn củ tươi năm 2016, đóng vai trò cây trồng xóa đói giảm nghèo chiến lược.
• Hệ thống vận hành qua 5 kênh phân phối, xác lập mức giá trị gia tăng bình quân toàn chuỗi đạt 11.538 nghìn đồng/đơn vị sản phẩm, trong đó thị trường Hà Nội đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất.
• Điểm nghẽn cốt tử nằm ở sự lỏng lẻo trong liên kết hợp đồng thương mại, công nghệ phơi sấy thô sơ và hơn 60% tinh bột nguyên liệu chưa được tinh chế sâu tại địa phương.
• Đóng góp khoa học của luận văn là hệ thống hóa khung phân tích chuỗi giá trị nông sản vùng trung du miền núi, cung cấp bộ chỉ số kinh tế định lượng phục vụ công tác điều hành chính sách.
• Lộ trình thực thi giai đoạn 2017-2025 đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ: chuẩn hóa 450-500 ha vùng nguyên liệu (2017-2020), nâng cấp công nghệ chế biến lên 65% công suất (2020-2023) và xác lập vị thế nhãn hiệu tập thể trên toàn quốc (2023-2025).

Các tổ chức nghiên cứu, hợp tác xã và doanh nghiệp quan tâm có thể khai thác mô hình chuỗi giá trị này để triển khai các dự án liên kết sản xuất và xúc tiến thương mại nông sản miền núi hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THANH TRÀ NGHIÊN CỨU CHUỖI GIÁ TRỊ MIẾN DONG TẠI HUYỆN YÊN SƠN, TỈNH TUYÊN QUANG Ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 60 62 01 15 Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phạm Bảo Dương NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thanh Trà i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS.

Phạm Bảo Dương đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế nông nghiệp và Chính sách, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cám ơn tới các cán bộ Phòng Nông nghiệp, các phòng Thống kê, Tài nguyên Môi trường, Trạm Khuyến nông, các cán bộ địa phương cấp huyện, cấp xã, cấp thôn và những hộ gia đình trên địa bàn nghiên cứu đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thanh Trà ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.v Danh mục bảng. vi Danh mục hình.

viii Danh mục biểu đồ. ix Danh mục sơ đồ .x Trích yếu luận văn. xi Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Đóng góp mới của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn về chuỗi giá trị miến dong.

Những lý luận cơ bản về chuỗi giá trị. Nội dung nghiên cứu chuỗi giá trị miến dong. Các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị miến dong. Cơ sở thực tiễn.

Vài nét về lịch sử nguồn gốc, phân bố cây dong riềng và sản phẩm chế biến từ củ dong riềng. Tình hình sản xuất miến dong trong nước. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu.

19 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Điều kiện tự nhiên. Phương pháp nghiên cứu. Chọn điểm nghiên cứu.

Phương pháp tiếp cận. Phương pháp thu thập các thông tin. Phương pháp tổng hợp và xử lý thông tin. Phương pháp phân tích số liệu.

Hệ thống chỉ tiêu dùng trong nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận .