HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM BÙI PHƯƠNG THÙY NGHIÊN CỨU CHUỖI GIÁ TRỊ SẢN PHẨM CAM CAO PHONG TẠI HUYỆN CAO PHONG, TỈNH HÒA BÌNH Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số : 60.15 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Quyền Đình Hà NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, nội dung, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi cũng xin cam kết chắc chắn rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc, bản luận văn này là nỗ lực, kết quả làm việc của cá nhân tôi (ngoài phần đã trích dẫn). Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Bùi Phương Thùy i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn Thạc sỹ “Nghiên cứu chuỗi giá trị sản phẩm cam Cao Phong tại huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình”, bên cạnh sự nỗ lực cố gắng của bản thân, tôi còn nhận được sự dạy bảo, giúp đỡ tận tình của các thầy cô giáo, các tổ chức, cá nhân trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo PGS. Quyền Đình Hà, người thầy tâm huyết đã tận tình đã hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Chi Cục thống kê, các ban ngành của huyện Cao Phong, Lãnh đạo Uỷ ban nhân dân huyện Cao Phong, UBND các xã Tây Phong và Bắc Phong, thị trấn Cao Phong huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình đã hỗ trợ và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình tìm hiểu, nghiên cứu thực hiện đề tài này. Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới toàn thể gia đình, người thân, các tập thể, đồng nghiệp, bạn bè đã động viên, chia sẻ khó khăn, khích lệ tôi trong suốt thời gian học tập và thực hiện đề tài.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Bùi Phương Thùy ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng .vi Trích yếu luận văn.
viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.
Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu của đề tài. Phạm vi nghiên cứu.
Đóng góp của đề tài. Lý luận và thực tiễn về chuỗi giá trị sản phẩm cam. Những khái niệm cơ bản. Cấu trúc chuỗi giá trị sản phẩm.
Đặc điểm về chuỗi giá trị sản phẩm nông sản. Ý nghĩa của phân tích chuỗi giá trị. Nội dung nghiên cứu chuỗi giá trị sản phẩm. Các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị sản phẩm nông sản.
Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm phát triển chuỗi giá trị sản phẩm cây có múi ở một số nước trên thế giới. Kinh nghiệm phát triển chuỗi giá trị sản phẩm một số loại cây ăn quả ở Việt Nam. Một số công trình nghiên cứu chuỗi giá trị sản phẩm trái cây ở Việt Nam.
23 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên.
Tình hình kinh tế - xã hội của huyện. Phương pháp nghiên cứu. Chọn điểm nghiên cứu, chọn mẫu điều tra. Phương pháp thu thập thông tin.
Phương pháp xử lý thông tin. Phương pháp phân tích thông tin. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.
Thực trạng chuỗi giá trị cam Cao Phong. Thực trạng sản xuất và tiêu thụ cam Cao Phong của huyện Cao Phong. Thực trạng chuỗi gía trị cam Cao Phong của huyện Cao Phong. Các yếu tố ảnh hưởng tới chuỗi giá trị cam Cao Phong.
Các yếu tố khách quan. Các yếu tố chủ quan. Phân tích SWOT chuỗi giá trị cam Cao Phong. Một số giải pháp nhằm cải thiện chuỗi giá trị cam Cao Phong của huyện Cao Phong trong những năm tới.
Các căn cứ đề xuất giải pháp. Giải pháp tăng cường cải thiện chuỗi giá trị cam Cao Phong. Kết luận và kiến nghị. Đối với cấp chính quyền.
Đối với các tác nhân. 101 Tài liệu tham khảo. 103 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQ Bình quân BVTV Bảo vệ thực vật CC Cơ cấu CNH - HĐH Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa DT Diện tích DV Dịch vụ ĐVT Đơn vị tính GTGT Giá trị gia tăng GTZ Tổ chức hợp tác kỹ thuật Đức HTX Hợp tác xã HTXDVTH Hợp tác xã dịch vụ tổng hợp KHKT Khoa học kỹ thuật LĐ Lao động Loại I Cam loại một, quả to đều, từ 4 -5 quả/kg Loại II Cam loại hai, quả nhỡ, vừa, 6 - 7 quả/kg Loại III Cam loại ba, quả to, vỏ dày, từ 8 - 9 quả/kg SHTT Sở hữu trí tuệ SL Sản lượng TB Trung bình UBND Uỷ ban nhân dân XHCN Xã hội chủ nghĩa v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Cao Phong qua 3 năm 2013-2015.
Tình hình dân số và lao động huyện Cao Phong qua 3 năm 2013-2015. Giá trị sản xuất các ngành kinh tế huyện Cao Phong qua 3 năm 2013-2015. Số lượng mẫu điều tra. Tình hình sản xuất cam huyện Cao Phong năm 2013- 2015.
Cơ cấu các giống cam của huyện Cao Phong qua 3 năm 2013-2015. Giá bán và biến động giá bán sản phẩm cam qua 3 năm 2013-2015. Tình hình cơ bản của các nhóm hộ điều tra năm 2015. Tình hình sử dụng lao động của các hộ điều tra năm 2015.
Hạch toán chi phí sản xuất của tác nhân hộ sản xuất cam Cao Phong năm 2015. Kết quả và hiệu quả kinh tế từ sản xuất cam của hộ năm 2015. Thông tin chung về tác nhân thu gom cam Cao Phong năm 2015. Cơ cấu lượng thu mua từng loại cam của tác nhân người thu gom năm 2015.
Kết quả và hiệu quả hoạt động của tác nhân thu gom cam Cao Phong năm 2015. Thông tin chung về tác nhân bán buôn cam Cao Phong năm 2015. Kết quả và hiệu quả hoạt động của tác nhân bán buôn cam Cao Phong năm 2015. Thông tin chung về tác nhân người bán lẻ cam Cao Phong năm 2015.
Các hoạt động ra quyết định của tác nhân người bán lẻ cam Cao Phong năm 2015. Kết quả và hiệu quả hoạt động của người bán lẻcam Cao Phong năm 2015. Đánh giá thị hiếu của khách hàng về sản phẩm cam Cao Phong. Kết quả và hiệu quả kinh tế của các tác nhân trong chuỗi giá trị cam Cao Phong năm 2015.
Giá trị gia tăng thuần của các tác nhân theo kênh I. 78 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Giá trị gia tăng thuần của các tác nhân theo kênh II. Giá trị gia tăng thuần của các tác nhân theo kênh III.
Giá trị gia tăng thuần của các tác nhân theo kênh IV. Mối liên kết giữa các tác nhân trong chuỗi giá trị sản phẩm cam Cao Phong. Phân tích SWOTchuỗi giá trị cam Cao Phong. 92 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN 1.
Tên tác giả: Bùi Phương Thùy 2. Tên luận văn: “Nghiên cứu chuỗi gía trị cam Cao Phong tại huyện Cao Phong, tỉnh Hoà Bình” 3. Ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 60. Cơ sở đào tạo: Học Viện Nông nghiệp Việt Nam Chuỗi giá trị là một loạt các hoạt động sản xuất kinh doanh có quan hệ với nhau, từ việc cung cấp đầu vào, sản xuất, thu gom, chế biến và cuối cùng là bán sản phẩm cho nguời tiêu dùng.
Sự hình thành và phát triển chuỗi giá trị cam Cao Phong đã mang lại nhiều ý nghĩa kinh tế, xã hội quan trọng như: thúc đẩy sản xuất kinh doanh tạo công ăn việc làm cho người lao động, xoá đói, giảm nghèo, hình thành mạng lưới chặt chẽ giữa người sản xuất, kinh doanh với người tiêu dùng. Tuy nhiên mối liên kết và sự tương tác giữa các tác nhân tham gia và trách nhiệm của họ trong chuỗi hàng hoá dịch vụ đầu vào và tiêu thụ sản phẩm với người sản xuất còn yếu. Vì điều kiện và thời gian không cho phép, trong nghiên cứu này chúng tôi tập trung phân tích thực trạng chuỗi giá trị sản phẩm cam Cao Phong tại huyện Cao phong, tỉnh Hoà Bình để đề xuất các giải pháp cải thiện chuỗi giá trị trong thời gian tới. Tương ứng với đó là các mục tiêu cụ thể bao gồm: (1) Hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về chuỗi giá trị sản phẩm cam; (2) Đánh giá thực trạng của chuỗi giá trị sản phẩm cam Cao Phong; (3) Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới chuỗi giá trị sản phẩm cam Cao Phong; (4) Đề xuất các giải pháp để cải thiện chuỗi giá trị cam Cao Phong trong thời gian tới.
Trong nghiên cứu này chúng tôi sử dụng linh hoat giữa số liệu thứ cấp và sơ cấp để đưa ra các phân tích nhận định. Trong đó số liệu thứ cấp chủ yếu từ việc thu thập các số liệu, các tài liệu của huyện Cao Phong, qua internet, các nghiên cứu thị trường cam trên thế giới và Việt Nam. Số liệu sơ cấp được thu thập bằng các công cụ phỏng vấn sâu, phỏng vấn cấu trúc, bán cấu trúc các đối tượng trong chuỗi giá trị: Ngừơi sản xuất, ngừơi thu gom, người bán buôn, người bán lẻ, người tiêu dùng. Chúng tôi sử dụng các phương pháp phân tích như: thống kê mô tả, phân tổ thống kê, so sánh, chuyên gia, nghiên cứu điển hình, ma trận SWOT để đánh giá chuỗi gía trị sản phẩm cam Cao Phong cũng như phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị sản phẩm cam Cao Phong.
Qua phân tích thực trạng chuỗi giá trị sản phẩm cam Cao Phong tại huyện Cao phong cho thấy cam Cao Phong được tiêu thụ chủ yếu dưới dạng tươi thông qua các tác nhân thu gom, bán buôn nhỏ, bán lẻ và được phân phối tới nhiều tỉnh thành trong viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đó Hà Nội là nơi tiêu thụ nhiều nhất.