Luận văn thạc sĩ về cách dùng phụ từ trong sách giáo khoa dạy tiếng Việt như một ngoại ngữ

Luận văn thạc sĩ ussh phân tích cách dùng phụ từ trong sách giáo khoa dạy tiếng Việt như một ngoại ngữ, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy.

• Tác giả: Trần Thị Ánh Tuyết
• Người hướng dẫn: GS. Đinh Văn Đốc
• Trường học: Đại học quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học
• Đề tài: Nghiên Cứu Cách Dùng Phụ Từ Trong Sách Giáo Khoa Tiếng Việt Như Một Ngoại Ngữ
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 2. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 4. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
• 5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ TÀI LIỆU
• 6. DANH SÁCH TÀI LIỆU THAM KHẢO
• 6.1. Danh sách 1. Các tài liệu thuộc bậc học cơ sở, được xếp theo thứ tự thời gian
• 6.2. Danh sách 2. Các tài liệu thuộc bậc học nâng cao, được xếp theo thứ tự thời gian
• 7. CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 7.1. Nhập 1: Những khái niệm lý luận liên quan đến từ vựng và phó từ
• 7.2. Từ loại trong tiếng Việt

Tóm tắt

I. Tổng quan về cách dùng phụ từ trong sách giáo khoa tiếng Việt

Phụ từ trong tiếng Việt đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành cấu trúc câu và diễn đạt ý nghĩa. Việc nghiên cứu cách dùng phụ từ trong sách giáo khoa tiếng Việt như một ngoại ngữ giúp người học hiểu rõ hơn về ngữ pháp và cách sử dụng ngôn ngữ. Các sách giáo khoa được biên soạn từ năm 1980 đến 2005 đã cung cấp nhiều thông tin quý giá về cách sử dụng phụ từ, từ đó giúp người học nắm bắt được ngữ pháp cơ bản và nâng cao khả năng giao tiếp.

1.1. Định nghĩa và vai trò của phụ từ trong tiếng Việt

Phụ từ là những từ không có nghĩa độc lập nhưng lại có vai trò quan trọng trong việc bổ sung ý nghĩa cho câu. Chúng giúp làm rõ thời gian, địa điểm, cách thức và nhiều khía cạnh khác của hành động trong câu. Việc hiểu rõ về phụ từ sẽ giúp người học sử dụng ngôn ngữ một cách chính xác hơn.

1.2. Lịch sử nghiên cứu phụ từ trong sách giáo khoa tiếng Việt

Nghiên cứu về phụ từ trong sách giáo khoa tiếng Việt đã bắt đầu từ những năm 1980. Các tài liệu này không chỉ giúp người học nắm vững ngữ pháp mà còn phản ánh sự phát triển của ngôn ngữ qua từng giai đoạn. Việc phân tích các sách giáo khoa từ giai đoạn này sẽ giúp nhận diện được những thay đổi trong cách sử dụng phụ từ.

II. Vấn đề và thách thức trong việc sử dụng phụ từ

Mặc dù phụ từ có vai trò quan trọng, nhưng việc sử dụng chúng trong giao tiếp hàng ngày vẫn gặp nhiều khó khăn. Người học thường nhầm lẫn giữa các loại phụ từ và không biết cách áp dụng chúng một cách chính xác. Điều này dẫn đến việc diễn đạt không rõ ràng và gây khó khăn trong giao tiếp.

2.1. Những khó khăn phổ biến khi sử dụng phụ từ

Người học thường gặp khó khăn trong việc phân biệt các loại phụ từ như phụ từ chỉ thời gian, địa điểm và cách thức. Việc này có thể dẫn đến việc sử dụng sai ngữ pháp và làm giảm hiệu quả giao tiếp.

2.2. Tác động của việc sử dụng sai phụ từ đến giao tiếp

Việc sử dụng sai phụ từ có thể gây ra hiểu lầm trong giao tiếp. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng truyền đạt thông tin mà còn làm giảm sự tự tin của người học khi giao tiếp bằng tiếng Việt.

III. Phương pháp giảng dạy phụ từ hiệu quả trong sách giáo khoa

Để giúp người học nắm vững cách sử dụng phụ từ, các phương pháp giảng dạy cần được áp dụng một cách linh hoạt và sáng tạo. Việc sử dụng các ví dụ thực tế và bài tập thực hành sẽ giúp người học dễ dàng tiếp thu kiến thức.

3.1. Sử dụng ví dụ thực tế trong giảng dạy

Việc đưa ra các ví dụ thực tế về cách sử dụng phụ từ trong giao tiếp hàng ngày sẽ giúp người học dễ dàng hình dung và áp dụng vào thực tế. Điều này cũng giúp tăng cường khả năng ghi nhớ và hiểu biết về ngữ pháp.

3.2. Tổ chức các bài tập thực hành phong phú

Các bài tập thực hành phong phú sẽ giúp người học có cơ hội áp dụng kiến thức đã học vào thực tế. Việc này không chỉ giúp củng cố kiến thức mà còn tạo ra sự hứng thú trong quá trình học tập.

IV. Ứng dụng thực tiễn của phụ từ trong giao tiếp

Phụ từ không chỉ có vai trò trong ngữ pháp mà còn ảnh hưởng lớn đến khả năng giao tiếp của người học. Việc sử dụng đúng phụ từ sẽ giúp người học diễn đạt ý tưởng một cách rõ ràng và chính xác hơn.

4.1. Tác động của phụ từ đến khả năng giao tiếp

Sử dụng đúng phụ từ giúp người học truyền đạt ý tưởng một cách rõ ràng và mạch lạc. Điều này rất quan trọng trong giao tiếp hàng ngày, đặc biệt là trong môi trường làm việc và học tập.

4.2. Ví dụ thực tế về ứng dụng phụ từ trong giao tiếp

Có nhiều ví dụ thực tế cho thấy việc sử dụng đúng phụ từ đã giúp người học giao tiếp hiệu quả hơn. Những tình huống giao tiếp hàng ngày như hỏi đường, đặt hàng hay thảo luận sẽ trở nên dễ dàng hơn khi người học nắm vững cách sử dụng phụ từ.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu phụ từ trong tiếng Việt

Nghiên cứu về phụ từ trong tiếng Việt cần tiếp tục được mở rộng và cập nhật để đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng cao. Việc cải tiến sách giáo khoa và phương pháp giảng dạy sẽ giúp người học nắm vững ngữ pháp và nâng cao khả năng giao tiếp.

5.1. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu phụ từ

Nghiên cứu phụ từ không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn góp phần nâng cao khả năng giao tiếp của người học. Điều này rất quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay.

5.2. Định hướng tương lai cho nghiên cứu và giảng dạy phụ từ

Trong tương lai, cần có những nghiên cứu sâu hơn về cách sử dụng phụ từ trong các ngữ cảnh khác nhau. Việc này sẽ giúp người học có cái nhìn toàn diện hơn về ngôn ngữ và cách sử dụng nó trong giao tiếp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự phát triển mạnh mẽ của hoạt động giảng dạy tiếng Việt như một ngoại ngữ tại Việt Nam gắn liền với tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng, đặc biệt là dấu mốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới năm 2007 và sau Hội nghị Quốc tế về Việt Nam học lần thứ nhất năm 1998. Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ đơn lập, không biến hình từ, do đó hệ thống hư từ nói chung và phụ từ nói riêng đóng vai trò quyết định đến việc biểu thị ý nghĩa ngữ pháp và sắc thái ngữ dụng. Tuy nhiên, việc biên soạn tài liệu dạy tiếng Việt trong giai đoạn 25 năm từ năm 1980 đến năm 2005 còn bộc lộ nhiều điểm bất cập, thiếu thống nhất về thuật ngữ và phương pháp phân bổ bài học.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là khảo sát thực trạng thể hiện cách dùng phụ từ trong 24 giáo trình dạy tiếng Việt cho người nước ngoài, phân tích đối chiếu giữa 14 tài liệu bậc cơ sở và 10 tài liệu bậc nâng cao, từ đó nhận diện những ưu điểm và hạn chế trong thực tiễn biên soạn. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 3 phần cốt lõi trong cấu trúc bài học: phần giải thích ngữ pháp, bài luyện và bài tập ứng dụng. Nghiên cứu xác lập cơ sở dữ liệu thực nghiệm gồm 106 đơn vị phụ từ và cặp phụ từ, đóng góp luận cứ khoa học quan trọng giúp tối ưu hóa cấu trúc giáo trình, rút ngắn thời gian tiếp thu ngữ pháp của người học và nâng cao hiệu quả đào tạo giảng viên chuyên ngành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý thuyết ngôn ngữ học hiện đại kết hợp lý thuyết ngữ pháp tiếng Việt truyền thống. Cơ sở nền tảng bắt nguồn từ lịch sử phân định từ loại tiếng Việt qua các công trình tiêu biểu từ năm 1651 của Alexandre de Rhodes, công trình của Trần Trọng Kim năm 1940, Nguyễn Kim Thản năm 1963, công trình Ngữ pháp tiếng Việt của Ủy ban Khoa học Xã hội năm 1983 và Đinh Văn Đức năm 1986. Hệ thống phân loại bám sát Từ điển tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên, chia vốn từ thành 8 từ loại với 4 nhóm hư từ chính: phụ từ, kết từ, trợ từ và cảm từ.

Bên cạnh ngữ pháp cấu trúc, luận văn ứng dụng lý thuyết ngữ dụng học với mô hình chuyển hóa ba cấp độ: Ý nghĩa (Sens) dẫn đến Chức năng (Fonction) và định hình Hiệu lực giao tiếp (Effet communicatif). Khái niệm phụ từ được xác định là những hư từ không mang ý nghĩa từ vựng chân thực độc lập, chuyên đi kèm danh từ (định từ: những, các, mọi, cái) hoặc đi kèm trước và sau động từ, tính từ (phó từ: đã, đang, sẽ, vẫn, còn, cứ, rất, quá, xong, rồi) nhằm bổ sung ý nghĩa thời thể, mức độ, tiếp diễn hoặc cầu khiến.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng cỡ mẫu gồm 24 bộ giáo trình dạy tiếng Việt xuất bản trong nước từ năm 1980 đến năm 2005, chia thành 14 giáo trình bậc cơ sở và 10 giáo trình bậc nâng cao. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu có mục đích theo tiêu chí chuyên đề: chỉ lựa chọn các tài liệu có ứng dụng đường hướng giao tiếp, loại bỏ các tài liệu thuần túy nghiên cứu ngữ pháp lý thuyết. Lý do lựa chọn tiêu chí này nhằm đảm bảo tính đồng nhất về mục tiêu ứng dụng thực hành ngôn ngữ cho người nước ngoài.

Phương pháp phân tích kết hợp 4 công cụ chính:

1. Phương pháp thống kê định lượng nhằm đo lường tần suất xuất hiện và tỷ lệ phần trăm của 106 phụ từ trong các giáo trình.
2. Phương pháp miêu tả và mô hình hóa cấu trúc kết hợp của phụ từ.
3. Phương pháp so sánh, đối chiếu liên cấp độ giữa trình độ cơ sở và nâng cao.
4. Thủ pháp cải biến trong ngữ dụng học (lược bỏ phụ từ để đối chiếu hiệu lực giao tiếp). Quá trình khảo sát ngữ liệu và xử lý dữ liệu được tiến hành liên tục trong 2 năm nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát định lượng trên 24 giáo trình cho thấy phụ từ chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng số hiện tượng hư từ được giảng dạy. Ở bậc cơ sở, tỷ lệ phụ từ dao động từ 45,83% đến 66,66% trong phần giải thích ngữ pháp. Cụ thể, giáo trình của Đoàn Thiện Thuật có tỷ lệ phụ từ đạt 66,66% (18 trên 27 hiện tượng), giáo trình của Bùi Phụng chiếm 60,18% (65 trên 108 hiện tượng), và giáo trình của Vũ Văn Thi đạt 59,74% (46 trên 77 hiện tượng). Ở bậc nâng cao, tỷ lệ phụ từ dao động mạnh từ 25% (Phan Văn Giưỡng - Nguyễn Anh Quế) đến 83,33% (Bửu Khải - Phan Văn Giưỡng), tiêu biểu như giáo trình của Viện Ngôn ngữ học do Vũ Thị Thanh Hương chủ biên đạt 48,52% (66 trên 136 hiện tượng).

Phân bố tần số xuất hiện của 106 phụ từ ở bậc cơ sở cho thấy sự chênh lệch sâu sắc giữa các nhóm:

• Nhóm phụ từ có tần số xuất hiện cao nhất (85,68%) chỉ có 2 trường hợp, chiếm 1,88% tổng số lượng khảo sát.
• Nhóm phụ từ đạt tần số 71,4% có 10 trường hợp, chiếm 9,43%.
• Nhóm phụ từ có tần số xuất hiện thấp nhất (7,14%) lại chiếm số lượng áp đảo với 33 trường hợp, tương đương 31,13% tổng số phụ từ.

Về mặt định tính, nghiên cứu phát hiện sự thiếu đồng nhất nghiêm trọng về thuật ngữ: cùng từ "vẫn", tài liệu thì định danh là trợ động từ, tài liệu gọi là phó từ, tài liệu lại chỉ dịch tương đương sang tiếng Anh là "still". Ngoài ra, dung lượng giải thích nét nghĩa rất chênh lệch: với từ "còn", 5 tác giả chỉ dạy 1 nét nghĩa, 3 tác giả dạy 2 nét nghĩa và chỉ có 2 tác giả phân tích được 3 trên 4 nét nghĩa thực tế.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu khảo sát được mô hình hóa trực quan qua biểu đồ hình cột phân bổ 12 nhóm tần số và bảng ma trận đối chiếu 106 phụ từ. Biểu đồ cột minh chứng rõ nét quy luật hình tháp: nhóm phụ từ cốt lõi được tất cả các tác giả thống nhất đưa vào giảng dạy chiếm tỷ lệ dưới 5%, trong khi phần lớn phụ từ (hơn 31%) chỉ xuất hiện đơn lẻ trong một giáo trình nhất định. Bảng so sánh liên cấp độ phản ánh sự trùng lặp kiến thức giữa bậc cơ sở và nâng cao do thiếu khung chuẩn trình độ chung trong giai đoạn trước năm 2005.

Khi phân tích qua lăng kính ngữ dụng học bằng thủ pháp cải biến (ví dụ so sánh cấu trúc "Cô ấy đẹp ra" với "Cô ấy đẹp"), việc lược bỏ phụ từ "ra" làm biến đổi hoàn toàn câu bình phẩm trạng thái tăng tiến thành câu miêu tả thông thường. Điều này chứng minh phụ từ tiếng Việt không chỉ là công cụ ngữ pháp hình thức mà trực tiếp mang tải sắc thái tình thái giao tiếp. Do đó, việc các giáo trình thời kỳ 1980 giảng giải thuần túy bằng tiếng Việt chuyên ngành gây ra rào cản nhận thức rất lớn cho người học mới bắt đầu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuẩn hóa và tinh giản thuật ngữ giảng dạy: Các hội đồng biên soạn giáo trình cần loại bỏ việc đưa các khái niệm ngôn ngữ học thuần túy (như trợ động từ, phó từ, ngữ khí từ) vào phần ngữ pháp cho học viên cơ sở, thay thế bằng việc trình bày trực tiếp công thức cấu trúc và ngữ cảnh giao tiếp cụ thể.
2. Xây dựng khung phân cấp tần suất phụ từ chuẩn quốc gia: Đơn vị quản lý giáo dục và các trường đại học chuyên ngữ cần phối hợp xây dựng danh mục chuẩn hóa 106 phụ từ phân bổ từ trình độ A1 đến C2 trong thời gian 12 tháng, đảm bảo tối thiểu 80% phụ từ có tần số cao được tiếp cận ngay từ bậc cơ sở.
3. Đổi mới phương pháp biên soạn bài tập ứng dụng: Tác giả sách giáo khoa cần cắt giảm tỷ trọng bài tập điền từ và chuyển đổi câu máy móc vốn đang chiếm hơn 70%, nâng tỷ trọng bài tập giao tiếp tình huống và bài tập phân tích ngữ dụng lên ít nhất 50% trong mỗi bài học.
4. Bồi dưỡng năng lực ngữ dụng học cho giảng viên: Các khoa đào tạo tiếng Việt cho người nước ngoài cần tổ chức định kỳ 6 tháng một lần các khóa tập huấn phương pháp giải thích phụ từ qua thủ pháp cải biến và so sánh đối chiếu đa ngữ cho 100% đội ngũ giảng viên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Chuyên gia biên soạn sách giáo khoa và tài liệu giảng dạy: Ứng dụng bảng ma trận 106 phụ từ và dữ liệu tần số xuất hiện để xây dựng cấu trúc bài học khoa học, tránh trùng lặp và thiếu sót các nét nghĩa quan trọng.
• Giảng viên dạy tiếng Việt cho người nước ngoài: Sử dụng phương pháp tiếp cận ngữ dụng học và thủ pháp cải biến câu để giải thích trực quan cách dùng các phụ từ phức tạp như "đã", "vẫn", "còn", "cứ", "ra", "đi".
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Ngôn ngữ học ứng dụng: Kế thừa phương pháp luận kết hợp thống kê định lượng và phân tích ngữ cảnh để mở rộng khảo sát sang các nhóm hư từ khác như kết từ, trợ từ, tình thái từ.
• Các trung tâm đào tạo ngôn ngữ và cơ sở đào tạo Việt Nam học: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham chiếu tin cậy để thẩm định, đánh giá chất lượng và cải tiến chương trình đào tạo tiếng Việt cho học viên quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Phụ từ tiếng Việt khác gì so với hệ thống hư từ nói chung?
Hư từ là tập hợp từ không mang ý nghĩa từ vựng chân thực, gồm 4 tiểu loại: phụ từ, kết từ, trợ từ và cảm từ. Phụ từ là nhóm hư từ chuyên làm thành tố phụ đi kèm danh từ (định từ) hoặc động từ, tính từ (phó từ) để bổ sung ý nghĩa ngữ pháp và tình thái.

Tại sao người nước ngoài thường nhầm lẫn giữa các từ "vẫn", "còn" và "cứ"?
Cả 3 từ đều biểu thị sự tiếp diễn nhưng khác biệt về ngữ nghĩa: "vẫn" chỉ trạng thái không thay đổi, "còn" nhấn mạnh hành động chưa kết thúc hoặc bổ sung sự việc ngoài dự kiến, trong khi "cứ" biểu đạt hành động diễn ra liên tục theo chủ quan hoặc mang tính cầu khiến vô điều kiện.

Thao tác cải biến trong ngữ dụng học mang lại lợi ích gì cho việc học phụ từ?
Thao tác cải biến tiến hành lược bỏ tạm thời phụ từ khỏi cấu trúc câu để so sánh độ chênh lệch về hàm lượng thông tin. Phương pháp này giúp người học cảm nhận rõ sắc thái biểu cảm và hiệu lực giao tiếp thực tế mà phụ từ đóng góp cho phát ngôn.

Vì sao luận văn kiến nghị không gọi tên thuật ngữ từ loại trong giáo trình cơ sở?
Do các trường phái ngôn ngữ học tiếng Việt còn nhiều quan điểm phân loại và tên gọi khác nhau, việc đưa thuật ngữ học thuật phức tạp vào giáo trình sẽ gây quá tải thông tin và làm giảm hiệu quả tiếp thu kỹ năng giao tiếp thực tế của học viên.

Quy mô ngữ liệu khảo sát của luận văn bao gồm những tài liệu nào?
Luận văn khảo sát toàn diện 24 bộ giáo trình dạy tiếng Việt cho người nước ngoài do các nhà xuất bản uy tín trong nước ấn hành suốt 25 năm từ năm 1980 đến năm 2005, bao gồm 14 tài liệu bậc cơ sở và 10 tài liệu bậc nâng cao.

Kết luận

• Luận văn xác lập công trình khảo sát định lượng toàn diện đầu tiên về phụ từ trong 24 giáo trình dạy tiếng Việt cho người nước ngoài giai đoạn 1980 - 2005.
• Nghiên cứu thống kê chi tiết 106 phụ từ, chỉ rõ tỷ lệ chiếm lĩnh từ 45% đến 66% trong phần giải thích ngữ pháp của các giáo trình.
• Phát hiện và phân tích sâu sắc thực trạng bất đồng thuật ngữ, sự phân bố nét nghĩa chưa cân đối và sự máy móc của 4 dạng bài tập hiện hành.
• Đóng góp giải pháp đột phá khi ứng dụng mô hình ngữ dụng học S → F → EC và thao tác cải biến vào quy trình biên soạn và giảng dạy ngôn ngữ.
• Đề xuất lộ trình 12 đến 24 tháng cho các cơ quan giáo dục nhằm chuẩn hóa khung phân cấp phụ từ, hướng tới mục tiêu hiện đại hóa toàn diện học liệu giảng dạy tiếng Việt như một ngoại ngữ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

®¹i häc quèc gia hµ néi Tr-êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n Khoa ng«n ng÷ häc ============== TrÇn ThÞ ¸nh TuyÕt B-íc ®Çu nhËn xÐt viÖc thÓ hiÖn c¸ch dïng phô tõ trong c¸c s¸ch gi¸o khoa d¹y tiÕng viÖt nh- mét ngo¹i ng÷ Trªn t- liÖu c¸c tµi liÖu trong n-íc xuÊt b¶n tõ n¨m 1980 ®Õn n¨m 2005 Tãm t¾t LuËn v¨n th¹c sÜ ng«n ng÷ häc Hµ Néi - 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] C«ng tr×nh nµy ®-îc hoµn thµnh t¹i: Tr-êng §¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n §¹i häc quèc gia Hµ Néi Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: GS. §inh V¨n §øc Ph¶n biÖn 1: PGS. Vò V¨n Thi Ph¶n biÖn 2: PGS. §ç ViÖt Hïng LuËn v¨n ®-îc b¶o vÖ tr-íc Héi ®ång chÊm luËn v¨n t¹i tr-êng §¹i häc Khoa häc x· héi vµ Nh©n v¨n, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi Vµo håi 2 giê 00 ngµy 12 th¸ng 11 n¨m 2007 Cã thÓ t×m ®äc luËn v¨n t¹i th- viÖn Tr-êng §¹i häc Khoa häc x· héi vµ Nh©n v¨n LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PhÇn më ®Çu 1.

Lý do chän ®Ò tµi §Êt n-íc ViÖt Nam ®ang trong thêi kú héi nhËp vµ ph¸t triÓn. §Æc biÖt sau khi gia nhËp WTO, vÞ thÕ cña ViÖt Nam trªn tr-êng quèc tÕ ngµy cµng ®-îc cñng cè vµ n©ng cao. TiÕng ViÖt ®·, ®ang vµ sÏ lµ ph-¬ng tiÖn giao tiÕp ®¾c dông ®Ó b¹n bÌ thÕ giíi tiÕp cËn víi v¨n minh, v¨n hãa ViÖt Nam, lµ ph-¬ng tiÖn tèt nhÊt ®Ó con em ViÖt kiÒu hiÓu vÒ ®Êt n-íc, con ng-êi d©n téc m×nh, vµ còng lµ ph-¬ng tiÖn ®Ó ng-êi ViÖt Nam giao l-u, héi nhËp víi thÕ giíi trong c¸c lÜnh vùc kinh tÕ, v¨n hãa, x· héi, du lÞch v.Do vËy viÖc d¹y tiÕng ViÖt nh- mét ngo¹i ng÷ ®ang ph¸t triÓn kh¸ m¹nh mÏ. §Ó ®¸p øng nhu cÇu x· héi vµ yªu cÇu cña viÖc gi¶ng d¹y cho nhiÒu ®èi t-îng kh¸c nhau, nhiÒu khoa, trung t©m gi¶ng d¹y tiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi ®· ®-îc më cïng víi sù ph¸t triÓn c¸c c¬ së cã s½n tõ tr-íc.

NhiÒu héi nghÞ khoa häc vÒ “ TiÕng ViÖt nh­ mèt ngo³i ngõ”, “TiÕng ViÖt cho ng­éi n­ìc ngo¯i” v. cðng ®· ®-îc tæ chøc ë trong n-íc còng nh- ë n-íc ngoµi. Trong b¸o c¸o tr×nh bµy t¹i c¸c héi nghÞ ®â, vÊn ®Ò “ TiÕng ViÖt cho ng­éi n­ìc ngo¯i” cðng ®± ®­íc tiÕn h¯nh nghiªn cøu kh¸ s©u s¾c vµ ®· ®¹t ®-îc mét sè kÕt qu¶ ®¸ng khÝch lÖ. §Æc biÖt lµ t¹i Hèi nghÞ Quçc tÕ vÒ “ ViÖt Nam hãc” lÇn thö nhÊt ®­íc tå chöc v¯o th²ng 7/98 t³i Hµ Néi cã h¼n mét tiÓu ban “ TiÕng ViÖt cho ng­éi n­ìc ngo¯i”.

Trong b²o c²o tång kÕt cïa hèi nghÞ n¯y, vÊn ®Ò “ TiÕng ViÖt cho ng­éi n­ìc ngo¯i” cðng ®± ®­íc chó ý vµ ®-îc nªu lªn thµnh mét môc riªng. Lµ ng-êi may m¾n ®-îc tiÕp xóc vµ d¹y nh÷ng ng-êi n-íc ngoµi häc tiÕng ViÖt, cïng víi kinh nghiÖm Ýt ái cña b¶n th©n, t«i mong muèn thùc hiÖn ®Ò tµi: B-íc ®Çu t×m hiÓu viÖc thÓ hiÖn c¸ch dïng phô tõ trong c¸c s¸ch gi¸o khoa d¹y tiÕng ViÖt nh- mét ngo¹i ng÷. (Trªn t- liÖu c¸c tµi liÖu trong n-íc xuÊt b¶n tõ n¨m 1980 ®Õn n¨m 2005), nh»m gãp mét tiÕng nãi thùc tÕ vµo gi¶i quyÕt mét sè vÊn ®Ò ®ang cßn tån t¹i trong viÖc biªn so¹n vµ gi¶ng d¹y tiÕng ViÖt nh- mét ngo¹i ng÷ hiÖn nay. §èi t-îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu.

§èi t-îng nghiªn cøu Trong luËn v¨n nµy, chóng t«i tËp trung vµo kh¶o s¸t vµ nghiªn cøu c¸c phô tõ ®-îc dïng trong c¸c s¸ch gi¸o khoa d¹y tiÕng ViÖt nh- mét ngo¹i ng÷ ë c¶ tr×nh 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ®é c¬ së vµ n©ng cao. Chóng t«i chØ lùa chän c¸c quyÓn s¸ch tiÕng ViÖt cã øng dông ph-¬ng ph¸p giao tiÕp vµo tiÕn tr×nh gi¶ng d¹y tiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi, ®-îc xuÊt b¶n trong n-íc tõ n¨m 1980 ®Õn n¨m 2005. Nh÷ng cuèn s¸ch ®-îc xuÊt b¶n trong thêi gian ®ã nh-ng l¹i thiªn vÒ nghiªn cøu ng÷ ph¸p sÏ kh«ng n»m trong ®èi t-îng kh¶o cøu cña luËn v¨n. Qua viÖc kh¶o s¸t, ph©n tÝch phô tõ trong c¸c cuèn s¸ch, chóng t«i hy väng tiÕp cËn ®-îc gÇn h¬n víi ng-êi häc vµ ng-êi d¹y ®Ó t×m ra mét ph-¬ng ph¸p tèt trong viÖc häc vµ d¹y tiÕng ViÖt nh- mét ngo¹i ng÷.

Ph¹m vi nghiªn cøu. LuËn v¨n thùc hiÖn x¸c ®Þnh phô tõ trong c¸c s¸ch tiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi ë c¸c phÇn sau: - PhÇn gi¶i thÝch ng÷ ph¸p vµ h-íng dÉn sö dông phô tõ. - PhÇn bµi tËp - PhÇn bµi luyÖn LuËn v¨n kh«ng kh¶o s¸t phô tõ trong phÇn héi tho¹i vµ phÇn bµi ®äc. Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu.

Nghiªn cøu ®Ò tµi nµy chóng t«i nh»m môc ®Ých gãp phÇn c¶i tiÕn chÊt l-îng cña viÖc biªn so¹n s¸ch gi¸o khoa d¹y tiÕng ViÖt nh- mét ngo¹i ng÷, ®Æc biÖt ë tr×nh ®é b¾t ®Çu vµ tiÕp theo, gióp rót ng¾n thêi gian häc, ®µo t¹o gi¸o viªn. §ång thêi th«ng qua viÖc so s¸nh c¸c phô tõ ë hai tr×nh ®é, luËn v¨n cã thÓ chØ ra ®-îc nh÷ng c¸i ®-îc vµ nh÷ng c¸i cßn h¹n chÕ trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay, gióp chóng ta nh×n nhËn l¹i nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ tiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi mét c¸ch kh¸ch quan h¬n, trªn nh÷ng cø liÖu thuyÕt phôc. Môc ®Ých lín nhÊt cña luËn v¨n lµ ®-a ra ®-îc nh÷ng kiÕn gi¶i cÇn thiÕt cho viÖc biªn so¹n gi¸o tr×nh vµ gi¶ng d¹y phô tõ cho ng-êi n-íc ngoµi häc tiÕng ViÖt. Tuy nhiªn víi h¹n chÕ vÒ chuyªn m«n còng nh- sù h¹n hÑp cña luËn v¨n, chóng t«i chØ hy väng ®-a ra nh÷ng ý kiÕn nhá nh»m ®ãng gãp cho sù hoµn thiÖn cña gi¸o tr×nh d¹y tiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi.

2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. NhiÖm vô nghiªn cøu. * LuËn v¨n thùc hiÖn x¸c ®Þnh kh¸i niÖm, tiªu chÝ nhËn diÖn h- tõ nãi chung vµ phô tõ nãi riªng trong sè c¸c c«ng c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ h- tõ tiÕng ViÖt. Tõ ®ã cè g¾ng giíi thiÖu ®-îc mét kh¸i niÖm chung nhÊt vÒ phô tõ tiÕng ViÖt còng nh- ®-a ra ®-îc c¸c ®Æc ®iÓm vµ kiÓu lo¹i cña nã.

*Sau khi thèng kª ®-îc c¸c phô tõ ë phÇn ng÷ ph¸p, bµi tËp vµ bµi luyÖn cña c¸c s¸ch tiÕng ViÖt c¬ së vµ n©ng cao, luËn v¨n ph¶i tiÕn hµnh s¾p xÕp l¹i c¸c phô tõ ë c¶ hai tr×nh ®é ®Ó t×m ra danh s¸ch nh÷ng phô tõ kh«ng bÞ trïng lÆp vµ nh÷ng phô tõ bÞ trïng lÆp, råi tiÕn hµnh nghiªn cøu vµ m« t¶ chóng, ®-a ra ®-îc nh÷ng b¶ng biÓu vµ biÓu ®å vÒ t×nh h×nh sö dông chóng trong c¸c s¸ch tiÕng ViÖt. *Dùa trªn nh÷ng kÕt qu¶ nghiªn cøu ®-îc, luËn v¨n sÏ ®Ò xuÊt vÒ thø tù c¸c phô tõ ®-îc ®-a vµo gi¶ng d¹y trong phÇn ng÷ ph¸p cña c¸c s¸ch, ®ång thêi ®-a ra mét sè ý kiÕn vÒ gi¶i ph¸p trong biªn so¹n vµ gi¶ng d¹y phô tõ tiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi. Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu vµ t- liÖu. Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu.

C¸c ph-¬ng ph¸p chñ yÕu ®-îc sö dông trong luËn v¨n lµ: - Ph-¬ng ph¸p thèng kª - Ph-¬ng ph¸p miªu t¶, m« h×nh hãa - Ph-¬ng ph¸p so s¸nh, ®èi chiÕu - Ph-¬ng ph¸p ph©n tÝch lçi cña ng«n ng÷ häc øng dông. Chóng t«i thèng kª vµ m« t¶ phô tõ trong c¸c s¸ch tiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi sau: Danh s¸ch 1. C¸c t- liÖu thuéc bËc häc c¬ së, ®-îc xÕp theo thø tù thêi gian 1. Gi¸o tr×nh c¬ së tiÕng ViÖt thùc hµnh, tËp 1, TrÇn Khang (chñ biªn), Khoa TiÕng ViÖt, Tr-êng §¹i häc Tæng Hîp Hµ Néi, 1980 2.

Gi¸o tr×nh c¬ së tiÕng ViÖt thùc hµnh, tËp 2, §Æng Ngäc Cõ - Phan H¶i (chñ biªn), Khoa TiÕng ViÖt, Tr-êng §¹i häc Tæng Hîp Hµ Néi, 1980 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. TiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi (Vietnamese for foreigners), Bïi Phông (chñ biªn), NXB §¹i häc gi¸o dôc chuyªn nghiÖp, HN, 1991 4. TiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi ( Vietnamese for foreigners), Mai Ngäc Chõ, NXB Gi¸o dôc Hµ Néi, 1995 5. Häc tiÕng ViÖt qua tiÕng Anh (Studying Vietnamese through English), Mai Ngäc Chõ, NXB ThÕ Giíi, HN, 1996 6.

TiÕng ViÖt c¬ së ( Vietnamese for Beginners), Vò V¨n Thi, NXB Khoa häc x· héi, HN, 1996 7. TiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi (Vietnamese for foreigners), NguyÔn Anh QuÕ, NXB V¨n Hãa Th«ng Tin Hµ Néi, 2000 8. TiÕng ViÖt c¬ së cho ng-êi NhËt, TrÇn ThÞ Chung Toµn, NXB §¹i häc Quèc gia Hµ Néi, 2000 9. TiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi, ch-¬ng tr×nh c¬ së (Vietnamese for foreigners, elementary level), NguyÔn V¨n phóc (chñ biªn), NXB §¹i häc Quèc gia Hµ Néi, 2004 10.

TiÕng ViÖt (Vietnamese) For beginners 1, Phan V¨n Gi-ìng, NXB TrÎ, 2004 11. TiÕng ViÖt tr×nh ®é A, tËp 1, §oµn ThiÖn ThuËt (chñ biªn), NXB ThÕ Giíi, HN, 2004 12. TiÕng ViÖt tr×nh ®é A, tËp 2, §oµn ThiÖn ThuËt (chñ biªn), NXB ThÕ Giíi, HN, 2004 13. Thùc hµnh tiÕng ViÖt (Practice Vietnamese use for Foreigners), quyÓn I, NguyÔn ViÖt H-¬ng, NXB §¹i häc Quèc Gia Hµ Néi, 2005 14.

TiÕng ViÖt (Vietnamese) For beginners 2, Böu Kh¶i - Phan V¨n Gi-ìng, NXB TrÎ, 2005 Danh s¸ch 2. C¸c t- liÖu thuéc bËc häc n©ng cao, ®-îc xÕp theo thø tù thêi gian. TiÕng ViÖt (Vietnamese) Intermediate 3, Phan V¨n Gi-ìng, NXB TrÎ, 1994 2. TiÕng ViÖt (Vietnamese), Upper - Intermediate, Phan V¨n Gi-ìng - NguyÔn Anh QuÕ, NXB Gi¸o dôc Hµ Néi, 1996 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

TiÕng ViÖt thùc hµnh dïng cho ng-êi n-íc ngoµi (Vietnamese for foreigners), §inh Thanh HuÖ (chñ biªn), NXB §¹i häc Quèc Gia Hµ Néi, 1997 4. TiÕng ViÖt (Vietnamese) Intermediate 4, Böu Kh¶i - Phan V¨n Gi-ìng, NXB TrÎ, 1998 5. TiÕng ViÖt n©ng cao (Intermediate Vietnamese), NguyÔn ThiÖn Nam, NXB Gi¸o dôc, HN 1998 6.TiÕng ViÖt trong giao dÞch th-¬ng m¹i (Vietnamese in commercial transaction), NguyÔn Anh QuÕ - Hµ ThÞ QuÕ H-¬ng, NXB V¨n Hãa Th«ng Tin, HN, 2000 7. Thùc hµnh tiÕng ViÖt, tr×nh ®é B, §oµn ThiÖn ThuËt (chñ biªn), NXB ThÕ Giíi, HN, 2001 8.

Thùc hµnh tiÕng ViÖt, tr×nh ®é C, §oµn ThiÖn ThuËt (chñ biªn), NXB ThÕ Giíi, HN, 2001 9. TiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi, tr×nh ®é n©ng cao (Vietnamese for foreigners, intermediate level). TrÞnh §øc HiÓn (chñ biªn), NXB §¹i häc Quèc Gia Hµ Néi, 2004 10. TiÕng ViÖt n©ng cao dµnh cho ng-êi n-íc ngoµi cña ViÖn Ng«n ng÷, Vò ThÞ Thanh H-¬ng (chñ biªn), NXB Khoa häc x· héi, HN, 2004 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

C¬ së lÝ thuyÕt DÉn nhËp 1: Nh÷ng kh¸i niÖm lÝ luËn liªn quan ®Õn h- tõ vµ phô tõ. H- tõ trong hÖ thèng tõ lo¹i tiÕng ViÖt 1.