PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài Những năm gần đây, Việt Nam ngày càng có vị thế vững chắc trên bản đồ du lịch thế giới. Sau 35 năm đổi mới đất nước, ngành du lịch nước ta đã có bước phát triển nhanh cả về quy mô và chất lượng. Đội ngũ doanh nghiệp kinh doanh du lịch, hệ thống cơ sở lưu trú du lịch ngày càng lớn mạnh, đạt được nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế.
Hạ tầng du lịch được nhà nước, xã hội quan tâm đầu tư mạnh mẽ. Với những thế mạnh như vậy, Việt Nam đã trở thành điểm đến hấp dẫn không chỉ với các nước trong khu vực mà còn là lựa chọn hàng đầu của du khách ở một số quốc gia trên thế giới. Khách du lịch quốc tế, trong nước và doanh thu từ du lịch liên tục tăng trưởng với tốc độ cao, đóng góp lớn vào tăng trưởng GDP của đất nước. Du lịch đã góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, tài nguyên thiên nhiên, góp phần quảng bá hình ảnh và khẳng định vị thế của Việt Nam trong quá trình phát triển, hội nhập quốc tế.
Du lịch cũng là một công cụ góp phần giảm tụt hậu, chênh lệch giàu nghèo cho những vùng xa xôi, còn ít điều kiện để phát triển, tạo nhiều việc làm, nâng cao đời sống nhân dân. Với bối cảnh xã hội đã có nhiều biến động qua hai năm dịch bệnh, du lịch thế giới nói chung và du lịch Việt Nam nói riêng đã có những điểm sáng trong bức tranh kinh tế. Thay vì bay những chuyến đi xa hàng giờ đồng hồ, mất nhiều thời gian di chuyển, khách du lịch hiện nay quan tâm những chuyến đi ngắn ngày, không quá đông đúc, có tính riêng tư cao, ít tương tác với người lạ. Những điểm du lịch hiện đại, tập trung hàng ngàn người không còn là xu hướng thịnh hành như những năm trước đây.
Các xu hướng “Du lịch xanh”, “Du lịch bền vững”, “Du lịch gắn liền với bảo vệ môi trường”,. đang dẫn đầu xu thế hiện nay. Còn khách du lịch chỉ giới hạn trong gia đình, bạn bè đi cùng, tập trung trải nghiệm đời sống nhân dân vùng bản địa, hướng đến sức khỏe thể chất và tinh thần. Không chỉ ở Việt Nam, xu hướng du lịch trên thế giới hiện nay không tập trung vào nghỉ dưỡng đơn thuần, để gia tăng thời gian lưu trú, các nhà hoạt động trong ngành du lịch phải luôn tạo ra cho du khách những trải nghiệm mới, các dịch vụ chất lượng tương xứng với số tiền mà họ đã bỏ ra.
Do đó, nếu trước đây, trào lưu du lịch biển là phổ biến thì ngày nay, xu hướng nghỉ dưỡng núi kết hợp khám phá bản sắc văn hóa dân tộc đang trở thành xu thế mới trong tương lai. Khách du lịch thế hệ mới cũng được xem là sự thay đổi rõ rệt khi đây là những người thích trải nghiệm những vùng đất nguyên sơ, họ tôn trọng và bảo vệ môi trường trước những biến đổi quá nhanh chóng của khí hậu, thiên nhiên làm mất tính tự nhiên vốn có. Sau một khoảng thời gian dài bị ảnh hưởng bởi dịch Covid 19, du lịch bị ngừng lại điều này làm cho thị trường và tâm lý khách hàng đã trở nên khó đoán hơn. Chính vì vậy, việc tìm hiểu, nhận định lại xu hướng khách du lịch trở nên cấp thiết hơn bao giờ 2 hết, đặc biệt là thị trường du lịch Việt Nam nói chung và du lịch Sa Pa nói riêng nhằm nhanh chóng phục hồi và sớm đưa du lịch trở lại trạng thái ban đầu.
Với lợi thế gần sát biên giới, văn hóa dân tộc đa dạng và độc đáo, là địa phương trọng điểm của du lịch Lào Cai, Sa Pa nổi lên như một vùng đất lý tưởng cho những ai đam mê du lịch khám phá, nghỉ dưỡng. Được đầu tư kỹ lưỡng từ nhà nước và tập đoàn Sun Group cũng các đơn vị du lịch khác, chỉ trong vài năm ngắn ngủi, Sa Pa đã trở thành một trong những điểm thu hút khách du lịch hàng đầu và được thủ tướng chính phủ công nhận là Khu du lịch quốc gia vào năm 2017. Tuy nhiên, qua khảo sát của nhóm nghiên cứu, Sa Pa có đường đi lại thuận tiện, khí hậu lý tưởng nên dễ bị quá tải vào những dịp cuối tuần trong khi điều kiện cơ sở vật chất chưa đáp ứng đủ so với thực trạng. Du khách tự do đến Sa Pa mà không theo lịch trình báo trước sẽ không đặt được phòng nghỉ, họ sẽ đến nơi khác hoặc quay về Hà Nội gây lãng phí, đồng thời làm giảm nguồn khách đến với Sa Pa.
Song song với quá tải dịch vụ là chất lượng dịch vụ đi xuống, không thể chăm sóc khách hàng kỹ càng cùng với vấn đề dễ xảy ra sự cố dẫn đến mất lòng tin, tỷ lệ khách du lịch quay trở lại giảm. Không chỉ riêng khách nội địa mà khách quốc tế khi đến Sa Pa vào những ngày lượng khách tăng cao, ùn tắc giao thông kéo dài sẽ cảm thấy chán nản, mất dần sự hứng khởi, vô hình chung làm mất đi lượng khách quốc tế tiềm năng trong tương lai. Khi nhu cầu cơ bản như ăn uống, lưu trú còn chưa đáp ứng được thì khách hàng chưa thỏa mãn và sự hài lòng của du khách kéo theo đó mà giảm sút là điều dễ hiểu. Chính vì vậy, để đưa Sa Pa đến một định hướng du lịch đúng đắn, phát triển hơn thì chúng ta cần biết được yếu tố đã đem lại sự hài lòng cho khách và yếu tố nào làm khách hàng cảm thấy chưa hài lòng.
Đây cũng là lý do nhóm nghiên cứu chọn đề tài “Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách du lịch tại Sa Pa, Lào Cai”, làm đề tài nghiên cứu của nhóm. Thông qua việc thực hiện các khảo sát, nghiên cứu chúng tôi mong rằng sẽ đào sâu, tìm ra các khía cạnh của du lịch Sa Pa, những vấn đề còn tồn đọng, chưa được giải quyết tại địa điểm du lịch này. Tổng quan nghiên cứu đề tài Trong quá trình thực hiện nghiên cứu, nhóm nhận thấy “Sự hài lòng của khách du lịch” là một vấn đề thu hút nhiều nhà khoa học, nhà nghiên cứu không chỉ trong mà còn ngoài Việt Nam. Có thể nói, việc tìm hiểu và nghiên cứu về chủ đề giúp các nhà kinh tế tiếp cận được các góc độ về tác động ảnh hưởng đến du lịch, từ đó có các hướng phát triển, kích cầu du lịch theo những phương pháp trọng tâm để thu hút khách du lịch cho phù hợp.
Theo tìm hiểu, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu, các tạp chí, bài báo, tài liệu về sự hài lòng đạt những thành công nhất định. Hệ thống lại các công trình khoa học đạt được nhiều kết quả, phải kể đến một số tài liệu sau đây: 3 a. Các nghiên cứu về chất lượng dịch vụ Với các nghiên cứu về chất lượng dịch vụ, nhóm nghiên cứu thấy rằng có một số nghiên cứu như sau: Dr. Chayanan Kerd Pitak, Dr.
Kai Heuer: “Key Success Factors Of Tourist Satisfaction In Tourism Services Provider” (Yếu tố thành công chính của sự hài lòng của khách du lịch trong nhà cung cấp dịch vụ), Tạp chí Nghiên cứu Kinh doanh Ứng dụng - Tháng 7/ Tháng 8 năm 2016, Tập 32 số 4. Nghiên cứu nhằm điều tra các yếu tố thực tế ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách du lịch đối với ngành cung cấp dịch vụ du lịch. Do đó, nghiên cứu này nhằm tìm kiếm và phân tích các yếu tố chính giúp các doanh nghiệp du lịch khác biệt và cạnh tranh với các đối thủ bằng cách tìm kiếm và phân tích các cách thức để thỏa mãn người tiêu dùng và đảm bảo rằng người tiêu dùng tiếp tục lựa chọn dịch vụ của họ. Kết luận chỉ ra rằng các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách du lịch có thể được sử dụng làm hướng dẫn giải quyết các vấn đề mà các tổ chức hiện đang gặp phải.
Bốn yếu tố chính sau đây là: (1) lòng tin; (2) chất lượng dịch vụ; (3) mối quan hệ nhân sự; và (4) chất lượng cơ sở vật chất. Ngoài ra, nghiên cứu cho thấy rằng sự hài lòng của khách du lịch có thể được đánh giá bằng cách tham khảo bốn chỉ số sau: quay lại lần nữa; để nói với người khác để xem; luôn là lời khen và không có bất kỳ lời trách móc nào. Lê Thị Tuyết, Nguyễn Anh Trụ, Vũ Thị Hằng Nga, Trần Thị Thương, Trần Hữu Cường (2014) “Nghiên cứu sự hài lòng của du khách nội địa về chất lượng dịch vụ du lịch tại làng cổ Đường Lâm”, Tạp chí Khoa học và Phát triển, tập 12, số 4: 620-634. Nghiên cứu xác định các yếu tố ảnh hưởng và đánh giá mức độ hài lòng của du khách nội địa về chất lượng dịch vụ du lịch tại làng cổ Đường Lâm.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, sự hài lòng của du khách nội địa về chất lượng dịch vụ du lịch làng cổ chịu ảnh hưởng bởi 35 tiêu chí riêng lẻ tập hợp thành 7 nhóm nhân tố bao gồm (1) năng lực phục vụ du lịch; (2) giá cả hàng hóa và dịch vụ; (3) văn hóa; (4) cơ sở vật chất; (5) các nghề truyền thống; (6) các lễ hội truyền thống; (7) ẩm thực. Chất lượng dịch vụ du lịch tại làng cổ bước đầu đã đáp ứng được nhu cầu của du khách, với khoảng 80% du khách hài lòng. Tuy nhiên, du khách còn phàn nàn về sự nghèo nàn các dịch vụ du lịch tại làng cổ. Chính vì vậy, cần đa dạng hóa dịch vụ du lịch, mặt khác cần duy trì và cải thiện chất lượng dịch vụ du lịch hiện có nhằm gia tăng mức độ hài lòng du khách thăm quan làng cổ Đường Lâm.
Phạm Ngọc Khanh (2019) “Các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ hài lòng về chất lượng dịch vụ du lịch sinh thái biển tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu”, Tạp chí khoa học Yersin - Chuyên đề Khoa học & Công nghệ. Tác giả thấy rằng du lịch sinh thái biển Bà Rịa - Vũng Tàu chưa phát huy hết tiềm năng và lợi thế vốn có, chất lượng dịch vụ du lịch sinh 4 thái biển chưa đa dạng, phong phú và chưa đáp ứng được nhu cầu của du khách làm cho lượng khách đến du lịch Bà Rịa - Vũng Tàu chưa cao.