Luận văn nghiên cứu bệnh viêm ruột do Parvovirus type 2 ở chó tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua nghiên cứu đặc điểm bệnh lý của chó mắc viêm ruột tiêu chảy do parvovirus type 2 gây ra và, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hằng
• Người hướng dẫn: Gs. Nguyễn Thị Lan
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý của chó mắc viêm ruột tiêu chảy do Parvovirus type 2 gây ra và chẩn đoán bệnh bằng kỹ thuật PCR
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Mục tiêu chung
• 2.2. Mục tiêu cụ thể
• 3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI
• 5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 5.1. Ý nghĩa khoa học
• 5.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 6. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 6.1. Một số tư liệu về loài chó
• 6.1.1. Nguồn gốc của loài chó
• 6.1.2. Một số đặc điểm sinh lý của chó
• 6.1.2.1. Thân nhiệt (0C)
• 6.1.2.2. Tần số hô hấp (số lần thở/phút)

Tóm tắt

I. Tổng quan về bệnh viêm ruột tiêu chảy do Parvovirus type 2

Bệnh viêm ruột tiêu chảy do Parvovirus type 2 là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất ở chó, đặc biệt là chó con. Bệnh này được phát hiện lần đầu vào năm 1978 và nhanh chóng lan rộng trên toàn thế giới. Parvovirus gây ra các triệu chứng nghiêm trọng như nôn mửa, tiêu chảy có máu, và có thể dẫn đến tỷ lệ tử vong cao nếu không được điều trị kịp thời. Việc hiểu rõ về bệnh lý này là rất quan trọng để có biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

1.1. Đặc điểm sinh học của Parvovirus type 2

Parvovirus type 2 là một virus nhỏ, không có vỏ bọc, có khả năng nhân lên nhanh chóng trong tế bào. Virus này có ba chủng chính: CPV-2a, CPV-2b và CPV-2c, mỗi chủng có đặc điểm và mức độ gây bệnh khác nhau. Nghiên cứu cho thấy CPV-2b là chủng phổ biến nhất ở nhiều quốc gia, bao gồm cả Việt Nam.

1.2. Triệu chứng lâm sàng của bệnh viêm ruột tiêu chảy

Chó mắc bệnh viêm ruột tiêu chảy do Parvovirus type 2 thường có các triệu chứng như ủ rũ, mệt mỏi, nôn mửa, và tiêu chảy có máu. Các triệu chứng này thường xuất hiện sau 3-10 ngày kể từ khi chó nhiễm virus. Việc nhận diện sớm các triệu chứng này là rất quan trọng để có biện pháp can thiệp kịp thời.

II. Thách thức trong chẩn đoán bệnh viêm ruột tiêu chảy ở chó

Chẩn đoán bệnh viêm ruột tiêu chảy do Parvovirus type 2 gặp nhiều khó khăn do triệu chứng lâm sàng có thể tương tự như các bệnh khác. Việc phân biệt giữa các bệnh truyền nhiễm khác như viêm dạ dày, viêm ruột do vi khuẩn hay ký sinh trùng là rất cần thiết. Do đó, việc áp dụng các phương pháp chẩn đoán chính xác như PCR là rất quan trọng.

2.1. Khó khăn trong việc nhận diện triệu chứng

Nhiều triệu chứng của bệnh viêm ruột tiêu chảy do Parvovirus có thể bị nhầm lẫn với các bệnh khác. Điều này dẫn đến việc chẩn đoán sai và điều trị không hiệu quả, làm tăng tỷ lệ tử vong ở chó. Việc nắm rõ các triệu chứng đặc trưng sẽ giúp bác sĩ thú y có thể đưa ra chẩn đoán chính xác hơn.

2.2. Tầm quan trọng của phương pháp PCR trong chẩn đoán

Phương pháp PCR (Polymerase Chain Reaction) đã chứng minh được hiệu quả trong việc phát hiện sự hiện diện của Parvovirus type 2 trong mẫu bệnh phẩm. Kỹ thuật này cho phép chẩn đoán nhanh chóng và chính xác, giúp nâng cao khả năng điều trị cho chó mắc bệnh.

III. Phương pháp chẩn đoán bệnh viêm ruột tiêu chảy do Parvovirus

Chẩn đoán bệnh viêm ruột tiêu chảy do Parvovirus type 2 có thể được thực hiện qua nhiều phương pháp khác nhau, trong đó phương pháp PCR là nổi bật nhất. Phương pháp này không chỉ giúp phát hiện virus mà còn cho phép xác định chủng virus gây bệnh.

3.1. Quy trình thực hiện phương pháp PCR

Quy trình PCR bao gồm các bước như thu thập mẫu, tách chiết DNA, và thực hiện phản ứng PCR. Kỹ thuật này yêu cầu trang thiết bị hiện đại và kỹ thuật viên có kinh nghiệm để đảm bảo độ chính xác cao trong kết quả.

3.2. So sánh với các phương pháp chẩn đoán khác

Ngoài PCR, còn có các phương pháp chẩn đoán khác như ELISA hay xét nghiệm huyết thanh. Tuy nhiên, PCR cho kết quả nhanh hơn và chính xác hơn, giúp bác sĩ thú y có thể đưa ra quyết định điều trị kịp thời.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu về Parvovirus type 2

Nghiên cứu về Parvovirus type 2 không chỉ giúp nâng cao hiểu biết về bệnh lý mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Việc áp dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sẽ giúp giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh và tử vong ở chó.

4.1. Phát triển vaccine phòng ngừa

Nghiên cứu về Parvovirus type 2 đã góp phần vào việc phát triển các loại vaccine hiệu quả, giúp bảo vệ chó khỏi bệnh. Việc tiêm phòng định kỳ là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất hiện nay.

4.2. Tăng cường giáo dục cộng đồng về phòng bệnh

Giáo dục cộng đồng về các triệu chứng và biện pháp phòng ngừa bệnh viêm ruột tiêu chảy do Parvovirus là rất cần thiết. Các chương trình tuyên truyền sẽ giúp nâng cao nhận thức và giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu về Parvovirus type 2

Nghiên cứu về Parvovirus type 2 đã chỉ ra rằng bệnh viêm ruột tiêu chảy là một vấn đề nghiêm trọng đối với sức khỏe của chó. Việc áp dụng các phương pháp chẩn đoán hiện đại như PCR sẽ giúp nâng cao khả năng phát hiện và điều trị bệnh. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu để phát triển các biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn.

5.1. Tương lai của nghiên cứu về Parvovirus

Nghiên cứu về Parvovirus type 2 cần được mở rộng để tìm hiểu sâu hơn về cơ chế gây bệnh và phát triển các phương pháp điều trị mới. Việc này sẽ giúp nâng cao hiệu quả trong công tác phòng chống dịch bệnh.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế trong nghiên cứu

Hợp tác quốc tế trong nghiên cứu về Parvovirus sẽ giúp chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm, từ đó nâng cao hiệu quả trong việc phòng chống bệnh viêm ruột tiêu chảy ở chó trên toàn cầu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bệnh viêm ruột tiêu chảy do Canine Parvovirus type 2 gây ra là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm hàng đầu trên loài chó, với tỷ lệ tử vong thực tế có thể lên đến 80% đến 100% ở chó con nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời. Bệnh lây lan mạnh mẽ qua đường tiêu hóa với mật độ bài thải virus qua phân rất lớn, ước tính đạt tới 1 tỷ DICT trên mỗi gram phân ở động vật nhiễm bệnh. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ sự biến đổi liên tục của các chủng virus như biến chủng 2a, 2b và 2c, đi kèm triệu chứng lâm sàng dễ nhầm lẫn với các bệnh lý đường ruột khác như bệnh Care hay bệnh do Coronavirus. Mục tiêu cụ thể của công trình là xác định có hệ thống các đặc điểm triệu chứng lâm sàng, biến đổi giải phẫu bệnh lý đại thể và vi thể, đồng thời ứng dụng kỹ thuật sinh học phân tử Polymerase Chain Reaction để chẩn đoán nhanh, chính xác mầm bệnh. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện liên tục trong khoảng thời gian từ tháng 10 năm 2017 đến tháng 10 năm 2018 tại Phòng khám Thú y Cộng đồng và Phòng thí nghiệm Trọng điểm Công nghệ Sinh học Thú y thuộc Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam trên tổng số 220 ca bệnh chó. Công trình mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi giúp nâng cao tỷ lệ chẩn đoán đúng ngay từ giai đoạn đầu, tạo tiền đề giảm tỷ lệ tử vong của chó bệnh xuống mức thấp nhất và cung cấp nguồn dữ liệu bệnh học có giá trị cho công tác thú y tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết bệnh truyền nhiễm thú y và cơ chế bệnh sinh học phân tử của Canine Parvovirus type 2. Virus này thuộc họ Parvoviridae, có kích thước siêu vi thể khoảng 18 đến 24 nanomet, cấu trúc capsid dạng khối đa diện không có vỏ bọc và chứa bộ gen DNA sợi đơn dài xấp xỉ 5000 nucleotide. Lý thuyết miễn dịch học chỉ ra rằng virus xâm nhập qua đường tiêu hóa, nhân lên nhanh chóng tại các mô lympho gây nhiễm trùng huyết, sau đó tấn công phá hủy các tế bào biểu mô có tốc độ phân chia cao ở niêm mạc ruột non và tủy xương. Khung lý thuyết về khoảng trống miễn dịch giải thích sự suy giảm của kháng thể thụ động truyền từ mẹ trong giai đoạn 6 đến 12 tuần tuổi, khiến cơ thể chó con không còn khả năng tự bảo hộ. Bên cạnh đó, các khái niệm trọng tâm bao gồm tổn thương giải phẫu bệnh học đại thể, biến đổi mô bệnh học vi thể thông qua kỹ thuật nhuộm Hematoxylin kết hợp Eosin, và nguyên lý khuếch đại gen nhân tạo in vitro bằng phản ứng chuỗi polymerase.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài được thu thập từ quần thể 220 chó ốm được đưa đến khám và điều trị tại phòng khám thú y. Cỡ mẫu nghiên cứu chuyên sâu bao gồm 49 mẫu bệnh phẩm phân và mô tạng được lấy từ những cá thể có biểu hiện nghi nhiễm viêm ruột xuất huyết. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu có chủ đích dựa trên các dấu hiệu lâm sàng chỉ thị như nôn mửa, sốt và tiêu chảy ra máu. Về phương pháp phân tích, nghiên cứu áp dụng phối hợp ba kỹ thuật chính:

• Phương pháp test nhanh sắc ký miễn dịch dựa trên nguyên lý ELISA sandwich nhằm sàng lọc ban đầu trong thời gian 5 đến 10 phút.
• Phương pháp mổ khám toàn diện theo quy trình giải phẫu bệnh học chuẩn để ghi nhận tổn thương đại thể, kết hợp làm tiêu bản mô đúc khối parafin cắt lát mỏng bằng máy cắt microtome và nhuộm Hematoxylin - Eosin để quan sát vi thể dưới kính hiển vi quang học ở độ phóng đại 100 lần đến 400 lần. Lý do lựa chọn phương pháp này là để đánh giá chính xác mức độ hoại tử tế bào và thâm nhiễm viêm mà mắt thường không thể quan sát được.
• Phương pháp xét nghiệm sinh học phân tử bằng kỹ thuật PCR sử dụng bộ kít tách chiết chuyên dụng và cặp mồi đặc hiệu để khuếch đại đoạn DNA mục tiêu. Lý do lựa chọn PCR là nhờ độ nhạy vượt trội và độ đặc hiệu đạt xấp xỉ 100%, giúp loại trừ hoàn toàn các kết quả âm tính giả từ test nhanh. Toàn bộ quy trình nghiên cứu được triển khai đồng bộ theo timeline kéo dài 12 tháng từ tháng 10 năm 2017 đến tháng 10 năm 2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, trong tổng số 220 chó ốm được đưa đến cơ sở thú y, nhóm bệnh truyền nhiễm chiếm tỷ trọng áp đảo, trong đó bệnh viêm ruột do Canine Parvovirus type 2 chiếm tỷ lệ cao nhất với 58,85%.

Thứ hai, kỹ thuật xét nghiệm PCR đã xác định được 42 mẫu dương tính với virus trong tổng số 49 mẫu nghi ngờ thu thập được, đạt tỷ lệ phát hiện chính xác lên đến 85,71%.

Thứ ba, sự phân bố tỷ lệ mắc bệnh có mối tương quan chặt chẽ với lứa tuổi và tình trạng miễn dịch. Chó từ 6 đến 24 tuần tuổi có tỷ lệ mắc cao nhất, chiếm 47,61% tổng số ca bệnh được ghi nhận. Đồng thời, tỷ lệ mắc bệnh ở nhóm chó chưa được tiêm phòng vắc-xin cao vượt trội so với nhóm đã được tiêm chủng đầy đủ, và các giống chó ngoại nhập có độ mẫn cảm với virus cao hơn rõ rệt so với chó nội và chó lai.

Thứ tư, về bệnh lý học, các triệu chứng lâm sàng điển hình nhất là ủ rũ, nôn liên tục và đi tiêu phân lầy nhầy lẫn máu tươi với mùi tanh khắm đặc trưng. Bệnh tích đại thể ghi nhận ruột non sung huyết, xuất huyết nghiêm trọng và hạch màng treo ruột sưng to; quan sát vi thể ghi nhận tình trạng hoại tử biểu mô tuyến Lieberkuhn, teo cụt hệ thống lông nhung và thâm nhiễm tế bào viêm dày đặc tại niêm mạc đường tiêu hóa.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính khiến nhóm chó 6 đến 24 tuần tuổi chiếm tới 47,61% số ca nhiễm là do thời gian bán hủy của kháng thể mẹ truyền chỉ khoảng 10 ngày, dẫn đến lượng kháng thể bảo hộ bị đào thải hoàn toàn khi chó đạt 6 đến 10 tuần tuổi. Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các công bố quốc tế về dịch tễ học thú y, khẳng định giai đoạn chuyển giao miễn dịch là thời điểm cơ thể chó mẫn cảm nhất với mầm bệnh. Việc các giống chó nhập ngoại có tỷ lệ nhiễm cao hơn có thể liên quan đến yếu tố thích nghi khí hậu và tính mẫn cảm di truyền của một số dòng chó thuần chủng.

Về mặt dữ liệu, các phát hiện này có thể được biểu diễn trực quan thông qua biểu đồ cột thể hiện sự chênh lệch tỷ lệ % nhiễm bệnh giữa các nhóm tuổi và tình trạng tiêm phòng, kết hợp cùng bảng đối chiếu tỷ lệ xuất hiện tổn thương đại thể và vi thể tại các cơ quan đích như dạ dày, ruột non, hạch màng treo, tim và lách. Độ tin cậy 85,71% của kỹ thuật PCR trong nghiên cứu này khẳng định đây là công cụ chẩn đoán tiêu chuẩn vàng, giúp phát hiện sớm virus ngay cả khi lượng kháng nguyên bài thải trong phân ở mức rất thấp.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tiến hành tiêm phòng đầy đủ vắc-xin đa giá phòng 5 bệnh hoặc 7 bệnh cho toàn bộ đàn chó nuôi, bắt đầu tiêm mũi thứ nhất lúc 6 tuần tuổi, mũi thứ hai sau 3 tuần và mũi thứ ba sau 4 tuần, sau đó tái chủng định kỳ 1 lần mỗi năm để thiết lập hàng rào bảo hộ miễn dịch đạt tỷ lệ bảo vệ trên 95% ở đàn chó nuôi. Trách nhiệm thực hiện thuộc về chủ nuôi thú cưng và các bác sĩ thú y cơ sở theo lịch trình thường niên.

Thứ tư, chuẩn hóa quy trình tiếp nhận và chẩn đoán phân tử bằng cách kết hợp test nhanh sàng lọc với xét nghiệm PCR tại các bệnh viện thú y, rút ngắn thời gian chẩn đoán xác định xuống dưới 24 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng tiêu chảy xuất huyết, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ điều trị thành công lên trên 80%. Đội ngũ bác sĩ lâm sàng và kỹ thuật viên xét nghiệm cần thực hiện ngay khi tiếp nhận ca bệnh.

Thứ ba, thực hiện nghiêm ngặt quy trình vệ sinh khử trùng môi trường nuôi nhốt bằng dung dịch Han-iodine 10% với nồng độ 1 lít pha trong 100 đến 250 lít nước hoặc dung dịch Benkocid với tần suất 1 đến 2 lần mỗi tuần trong 2 đến 3 tuần liên tục để tiêu diệt triệt để 100% mầm virus tồn lưu trong môi trường sống. Chủ trang trại nhân giống và trạm thú y địa phương chịu trách nhiệm triển khai.

Thứ tư, áp dụng phác đồ can thiệp cấp cứu hồi sức tích cực thông qua đường truyền tĩnh mạch dung dịch điện giải đẳng trương với liều lượng 40 đến 60 ml trên mỗi kg thể trọng mỗi ngày, kết hợp thuốc chống nôn, thuốc bao bọc niêm mạc và kháng sinh phổ rộng nhằm khống chế tỷ lệ tử vong do trụy mạch và nhiễm trùng thứ cấp xuống dưới 15% trong vòng 3 đến 5 ngày đầu điều trị. Bác sĩ điều trị trực tiếp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Thú y cùng Bệnh học Động vật: Luận văn cung cấp hệ thống dữ liệu học thuật chuẩn mực về cơ chế bệnh sinh, mô tả chi tiết hình ảnh tổn thương vi thể qua kỹ thuật nhuộm Hematoxylin - Eosin và quy trình chuẩn hóa xét nghiệm PCR trong nghiên cứu thực địa.

Nhóm bác sĩ thú y lâm sàng và kỹ thuật viên tại các phòng khám thú cưng: Tài liệu là cẩm nang hữu ích phục vụ công tác chẩn đoán phân biệt Parvovirus với các thể bệnh viêm ruột do Care hay Coronavirus, đồng thời cung cấp căn cứ bệnh lý để xây dựng phác đồ truyền dịch hồi sức và bảo vệ niêm mạc ruột hiệu quả cho hơn 220 ca bệnh thực tế.

Nhóm chủ cơ sở nhân giống và người nuôi chó cảnh chuyên nghiệp: Luận văn đưa ra những bằng chứng xác thực về nguy cơ bùng phát dịch tại các nhóm chó chưa tiêm phòng, giúp người nuôi nhận thức rõ tầm quan trọng của việc xây dựng lịch tiêm chủng khoa học và vệ sinh chuồng trại định kỳ.

Nhóm cán bộ dịch tễ học và quản lý thú y cộng đồng: Cung cấp nguồn tư liệu dịch tễ với tỷ lệ mắc bệnh 58,85% tại khu vực nghiên cứu, hỗ trợ hoạch định chiến lược kiểm soát dịch bệnh truyền nhiễm trên đàn động vật nuôi tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Bệnh viêm ruột do Parvovirus type 2 ở chó có thời gian ủ bệnh bao lâu và biểu hiện nhận biết sớm nhất là gì? Thời gian ủ bệnh thường kéo dài từ 3 đến 10 ngày tùy thuộc vào thể trạng và độc lực của chủng virus. Dấu hiệu sớm nhất bao gồm hiện tượng ủ rũ, sốt nhẹ từ 39 đến 39,5 độ C, mệt mỏi, bỏ ăn và nôn mửa liên tục ra dịch nhầy bọt màu vàng xanh. Sau 1 đến 2 ngày, con vật nhanh chóng chuyển sang tiêu chảy xuất huyết với tỷ lệ tử vong vượt 80% nếu không cấp cứu kịp thời.

Tại sao chó con từ 6 đến 24 tuần tuổi lại có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất với 47,61% trong nghiên cứu? Nguyên nhân chủ yếu do đây là giai đoạn khoảng trống miễn dịch khi kháng thể thụ động truyền từ sữa mẹ bị suy giảm mạnh theo chu kỳ bán hủy khoảng 10 ngày. Trong khi đó, hệ thống miễn dịch tự thân của chó con chưa kịp hoàn thiện để tạo ra kháng thể bảo hộ, khiến nhóm tuổi này trở nên mẫn cảm nhất trước sự xâm nhiễm của virus.

Kỹ thuật PCR có ưu thế vượt trội nào so với test nhanh sắc ký miễn dịch tại phòng khám thú y? Test nhanh bằng que thử cho kết quả trong 5 đến 10 phút nhưng dễ dẫn đến kết quả âm tính giả nếu lượng virus bài thải trong phân thấp. Kỹ thuật PCR với độ nhạy cao đã xác định chính xác 42 mẫu dương tính trên 49 mẫu nghi ngờ, giúp phát hiện mầm bệnh ở giai đoạn cực sớm và đóng vai trò nền tảng cho các nghiên cứu giải trình tự gen virus.

Chó đã được tiêm vắc-xin phòng bệnh có nguy cơ bị nhiễm Parvovirus hay không? Chó đã tiêm vắc-xin vẫn có khả năng mắc bệnh nhưng với tỷ lệ thấp hơn rất nhiều so với chó chưa tiêm. Hiện tượng này thường xảy ra khi chó được tiêm trong giai đoạn kháng thể mẹ còn quá cao làm trung hòa kháng nguyên vắc-xin, hoặc do quy trình bảo quản vắc-xin không đạt chuẩn, hoặc cơ thể bị suy giảm miễn dịch do stress và dinh dưỡng kém.

Nguyên tắc cốt lõi trong phác đồ điều trị chó mắc Parvovirus là gì? Do hiện nay chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu, nguyên tắc điều trị sống còn là hồi sức chống mất nước và điện giải bằng cách truyền dịch với liều tối thiểu 40 đến 60 ml trên mỗi kg thể trọng mỗi ngày. Đồng thời, cần phối hợp thuốc chống nôn, bao niêm mạc dạ dày ruột và kháng sinh chống bội nhiễm vi khuẩn để giữ con vật sống qua 5 ngày đầu giúp hệ miễn dịch tự đào thải virus.

Kết luận

• Luận văn đã xác định bệnh viêm ruột do Canine Parvovirus type 2 chiếm tỷ lệ cao nhất với 58,85% trong nhóm bệnh truyền nhiễm ở chó tại phòng khám thú y.
• Kỹ thuật xét nghiệm PCR chứng minh hiệu quả vượt trội khi phát hiện chính xác 42 ca dương tính trên 49 mẫu bệnh phẩm nghi ngờ với tỷ lệ đạt 85,71%.
• Công trình đã làm sáng tỏ các biến đổi giải phẫu bệnh học đặc trưng với tình trạng hoại tử biểu mô tuyến Lieberkuhn và tổn thương xuất huyết niêm mạc ruột nặng nề.
• Nghiên cứu chỉ ra nhóm cá thể có nguy cơ cao nhất là chó từ 6 đến 24 tuần tuổi chiếm 47,61% số ca bệnh và nhóm chó chưa được tiêm chủng vắc-xin phòng bệnh.
• Đề xuất giải pháp kiểm soát dịch bệnh toàn diện thông qua phác đồ tiêm phòng đa giá đúng lịch và quy trình khử trùng chuồng trại bằng hóa chất chuyên dụng.

Đóng góp khoa học cốt lõi của đề tài là cung cấp nguồn tư liệu bệnh lý học thực nghiệm toàn diện và chuẩn hóa quy trình chẩn đoán PCR phục vụ đắc lực cho ngành thú y lâm sàng. Trong giai đoạn 12 đến 24 tháng tiếp theo, các nghiên cứu mở rộng cần tập trung vào việc giải trình tự gen để phân lập chi tiết các biến chủng 2a, 2b, 2c đang lưu hành tại Việt Nam. Quý độc giả, nhà nghiên cứu và bác sĩ thú y hãy khai thác toàn văn luận văn này để ứng dụng hiệu quả vào công tác chẩn đoán và điều trị thực tế!

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề trên, chúng tôi thực hiện:“Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý của chó mắc viêm ruột tiêu chảy do Parvovirus type 2 gây ra và chẩn đoán bệnh bằng kỹ thuật PCR”để tiến hành nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý điển hình của bệnh do CPV-2 trên chó và chẩn đoán chính xác sự có mặt của Parvovirusbằng kỹ thuật PCR. Mục tiêu chung Xác định được một số đặc điểm bệnh lý điển hình của chó mắc bệnh do Parvovirus type 2 gây ra vàchẩn đoán bệnh bằng kỹ thuật PCRgóp phần cho công tác chẩn đoán phân biệt với các dịch bệnh khác để phòng chống dịch bệnh được tốt hơn. Mục tiêu cụ thể - Xác định được một số đặc điểm triệu chứng lâm sàng, bệnh lý đại thể và vi thể chủ yếu của chó mắc Parvovirus type 2. - Ứng dụng quy trình chẩn đoán nhanh Parvovirus type 2 bằng phương pháp PCR.

PHẠMVINGHIÊNCỨU - Đối tượng nghiên cứu: Chó nghi mắc bệnh viêm ruột tiêu chảy do Parvovirus type 2. - Thời gian nghiên cứu: từ tháng 10/2017 tới tháng 10/2018 - Địa điểm nghiên cứu: + Phòng khám thú y Cộng đồng – Khoa Thú y 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + Phòng thí nghiệm trọng điểm công nghệ sinh học thú y – Khoa Thú y 1. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI Những nghiên cứu về bệnh lý lâm sàng và giải phẫu bệnh viêm ruột tiêu chảy do Parvovirus type 2 ở chó để phân biệt với các bệnh truyền nhiễm khác gần như còn thiếu, không chỉ trong nước mà còn trên phạm vi thế giới. Kết quả nghiên cứu này cung cấp các đặc điểm bệnh lý lâm sàng và các biến đổi bệnh lý cả về đại thể và vi thể của dịch bệnh, góp phần cho công tác chẩn đoán phân biệt với các dịch bệnh khác để phòng chống dịch bệnh được tốt hơn.

Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1. Ý nghĩa khoa học Kết quả nghiên cứu thu được về đặc điểm bệnh lý của chó mắcviêm ruột tiêu chảy do Parvovirus type 2 sẽ là tài liệu tham khảo quan trọng dùng trong giảng dạy và nghiên cứu về bệnh trên chó trong các trường đại học và các viện nghiên cứu chuyên ngành thú y. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu này cung cấp các đặc điểm bệnh lý lâm sàng và các biến đổi bệnh lý cả về đại thể và vi thể của dịch bệnh, góp phần cho công tác chẩn đoán phân biệt với các dịch bệnh khác để phòng chống dịch bệnh hiệu quả hơn. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. MỘT SỐ TƯ LIỆU VỀ LOÀI CHÓ 2. Nguồn gốc của loài chó Chó là loài vật nuôi thân thiết, gần gũi, gắn bó với con người suốt chiều dài lịch sử phát triển của xã hội loài người, được thuần hóa cách đây khoảng 15.000 năm từ một số loài chó sói sống hoang dã ở hầu hết các châu lục. Trung tâm thuần hóa chó cổ xưa nhất có lẽ là vùng Đông Nam Á, sau đó được du nhập vào Châu Úc, lan ra khắp phương Đông và đến Châu Mỹ.

Chó được thuần hóa với mục đích giúp con người săn bắt thú, giữ nhà và làm bạn với con người. Đông Nam Á là trung tâm thuần hóa chó cổ nhất. Từ đó, chó nhà xâm nhập sang Châu Úc, các nước Phương Đông rồi du nhập sang Châu Mỹ. Ở Việt Nam, theo các nhà khảo cổ học, chó được nuôi từ trung kỳ đồ đá mới, khoảng 3000 - 4000 năm trước công nguyên (cách đây 5 - 6 nghìn năm).

Một số đặc điểm sinh lý của chó 2. Thân nhiệt (0C) Nhiệt độ của cơ thể là chỉ số tương đối của hai quá trình sinh nhiệt và thải nhiệt. Sự hằng định tương đối của thân nhiệt gia súc là nhờ có trung tâm điều tiết nhiệt nằm ở hành não. Ở trạng thái sinh lý bình thường, thân nhiệt của chó là 37,5oC - 39oC.

Trong tình trạng bệnh lý thân nhiệt có sự thay đổi tuỳ vào tính chất và mức độ bệnh. Nhiệt độ của cơ thể chó bình thường còn thay đổi bởi các yếu tố: Tuổi tác (con non có thân nhiệt cao hơn con trưởng thành), giới tính (con cái có thân nhiệt cao hơn con đực). Sự vận động cũng ảnh hưởng đến thân nhiệt của chó, khi vận động nhiều thân nhiệt của chó thường cao hơn bình thường. Thân nhiệt của chó vào lúc sáng sớm thường thấp hơn buổi chiều và chênh lệch từ 0,2oC - 0,5oC.

Ý nghĩa chẩn đoán: Thông qua việc kiểm tra nhiệt độ cơ thể chó, có thể xác định được con vật có bị sốt hay không. Qua đó, sơ bộ xác định được nguyên nhân gây bệnh, mức độ, tính chất và tiên lượng bệnh. Sự giảm nhiệt độ thường do mất máu, bị nhiễm lạnh do một số hoá chất tác dụng đặc biệt là do trúng độc… Sự tăng nhiệt độ gặp khi nhiệt độ môi trường quá cao, gặp trong bệnh cảm 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nóng, cảm nắng, các bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn, virus, bệnh kí sinh trùng… gây nên trạng thái sốt cao. Tần số hô hấp (số lần thở/phút) Tần số hô hấp là số lần thở trong 1 phút.

Tần số hô hấp phụ thuộc vào cường độ trao đổi chất, tuổi, tầm vóc, trạng thái dinh dưỡng, trạng thái làm việc, trạng thái sinh lý, thời tiết, khí hậu và tình trạng bệnh lý. Ở trạng thái sinh lý bình thường, chó con có tần số hô hấp từ 18 - 20 lần/phút. Chó trưởng thành: Giống chó to có tần số hô hấp từ 10 - 20 lần/phút, chó nhỏ có tần số hô hấp 20 - 30 lần/phút. Chó thở thể ngực và tần số hô hấp còn phụ thuộc vào các yếu tố sau: • Nhiệt độ bên ngoài môi trường: Thời tiết quá nóng nên chó phải thở nhanh để thải nhiệt, ở chó nhịp thở có thể lên tới 100 - 160 lần/phút.

• Thời gian trong ngày: Ban đêm và sáng sớm chó thở chậm hơn, buổi trưa và buổi chiều chó thở nhanh hơn. • Tuổi: Con vật càng lớn tuổi thì tần số hô hấp càng chậm. • Những con mang thai, sự sợ hãi cũng làm cho tần số hô hấp tăng lên. Thông qua hoạt động hô hấp mà cơ thể lấy O2 và các chất dinh dưỡng trực tiếp từ môi trường, thải CO2 và các sản phẩm dị hoá ra môi trường đồng thời giữ vai trò điều tiết nhiệt.

Tần số hô hấp hay nhịp thở là số lần thở ra hay hít vào trong một phút. Ở mỗi loài gia súc đều có tần số hô hấp nhất định. Tuy nhiên ở trạng thái bình thường tần số hô hấp có thể thay đổi do tác động của cường độ trao đổi chất, lứa tuổi, tầm vóc, trạng thái sinh lý, nhiệt độ môi trường, khí hậu,… Ở trạng thái bệnh lý, tần số hô hấp thay đổi gọi là hô hấp bệnh lý. Tăng tần số hô hấp gặp trong các bệnh gây hẹp diện tích về thể tích của phổi, những bệnh gây sốt cao nhất là những bệnh truyền nhiễm cấp tính, bệnh ký sinh trùng.

Tần số hô hấp giảm trong những bệnh: hẹp thanh khí quản, chảy máu não, hôn mê, bại liệt sau đẻ, các trường hợp sắp chết. Tuỳ từng giai đoạn sẽ có một kiểu thở khác nhau: Biot, Kusman, nhanh nông,… 2. Tần số tim (lần/phút) Tần số tim mạch là số lần co bóp của tim trong một phút (lần/phút). Khi tim đập thì mỏm tim hoặc thân tim chạm vào thành ngực, vì vậy mà ta có thể dùng tay, áp tai hoặc dùng tai nghe áp vào thành ngực vùng tim để nghe được 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tiếng tim.

Khi tim co bóp sẽ đẩy một lượng máu vào động mạch làm mạch quản mở rộng, thành mạch quản căng cứng. Sau đó, nhờ vào tính đàn hồi, mạch quản tự co bóp lại cho đến thời kỳ co tiếp theo tạo nên hiện tượng động mạch đập. Dựa vào tính chất này ta có thể tính được nhịp động mạch sẽ tương đương với mạch tim đập. Mỗi loài gia súc khác nhau thì tần số tim mạch cũng khác nhau.

Sự khác nhau này cũng biểu hiện ở từng lứa tuổi trong một loài động vật, tính biệt, thời điểm. Tuy vậy, tần số tim mạch của động vật chỉ dao động trong một phạm vi nhất định (Nguyễn Xuân Tịnh và cs. Tim co bóp hoạt động liên tục trong suốt cuộc đời con vật theo một nhịp điệu nhất định gọi là chu kỳ, khi tim co bóp gọi là tâm thu (tâm thất co, tim bơm máu vào động mạch) và khi tim giãn được gọi là tâm trương (tâm thất dãn, tim hút máu vào tâm thất). Tần số tim mạch được quy định bằng số lần tim co bóp trong một phút.

Ở trạng thái sinh lý bình thường: - Chó con: 200 - 220 lần/phút; - Chó trưởng thành: 70 - 120 lần/phút; - Chó già: 70 - 80 lần/phút. Một số đặc điểm cấu tạo và chức năng sinh lý dạ dày - ruột 2. Cấu tạo và chức năng của dạ dày đơn a. Cấu tạo - Lớp niêm mạc: Các phần khác nhau của dạ dày có thể phân biệt bằng màu sắc.

Dựa vào màu sắc đó người ta phân thành 3 phần: thượng vị, thân vị, hạ vị. Niêm mạc sáng nhất chỗ thượng vị, thẫm nhất ở thân vị. Màu sắc không đều là do sự cung cấp máu, có liên quan đến hoạt động của các tuyến. - Biểu mô: Biểu mô của niêm mạc là loại đơn trụ, rõ nhất ở thân vị, ở đó nó tiết ra phần lớn dịch vị.

Trên bề mặt của niêm mạc có những tế bào biểu mô hình trụ cao, nhân nằm phía cực đáy, bào tương có nhiều chất bám loại nhờn như chất tiết của tế bào hình dài. Biểu mô này lõm xuống dưới tổ chức đệm làm thành tuyến. - Đệm: Lớp đệm của niêm mạc là tổ chức liên kết thưa có pha sợi lưới chứa tuyến dạ dày. Xung quanh các tuyến nó tạo thành lớp mỏng, có chứa những tế bào cơ trơn riêng rẽ.

6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Cơ niêm: Cơ niêm của niêm mạc gồm 2 lớp, vòng trong, dọc ngoài. Nó có những nhánh đi vào tổ chức liên kết giữa các tuyến. - Hạ niêm mạc là tổ chức liên kết thưa, xếp dày đặc, chứa nhiều huyết quản, lâm ba quản và nhiều đám rối thần kinh. - Áo cơ: Do sự phát sinh không đều của thành dạ dày trong quá trình phát sinh nên hướng đi và sự sắp xếp lớn của áo cơ có nhiều điểm khác.

Một phần những sợi vòng của lớp trong biến thành những lớp chéo phụ rõ ở vùng thượng vị. Số sợi còn lại ở lớp trong vẫn là vòng. Lớp này đặc biệt phát triển ở hạ vị, ở đó nó tạo ra thành một vòng cơ vòng khoẻ giữ thức ăn trong dạ dày.