Nghiên Cứu Bệnh Động Mạch Vành và Ứng Dụng Siêu Âm Trong Điều Trị

Luan văn là một phần quan trọng trong học thuật, giúp sinh viên phát triển kỹ năng nghiên cứu và viết lách hiệu quả. Tìm hiểu cách viết luan văn chất lượng.

• Trường học: Viện Tim Mạch Việt Nam
• Chuyên ngành: Y học
• Đề tài: Nghiên Cứu Bệnh Động Mạch Vành và Ứng Dụng Siêu Âm Trong Điều Trị
• Loại tài liệu: luận án
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. TÌNH HÌNH MẮC BỆNH ĐỘNG MẠCH VÀNH TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.2. ĐẶC ĐIỂM GIẢI PHẪU ĐỘNG MẠCH VÀNH
• 1.2.1. Giải phẫu động mạch vành
• 1.2.2. Cách gọi tên theo Nghiên cứu phẫu thuật động mạch vành (CASS)
• 1.3. Sinh lý tưới máu của tuần hoàn vành
• 1.4. ĐẠI CƯƠNG VỀ BỆNH MẠCH VÀNH VÀ CÁC THĂM DÒ CHẨN ĐOÁN BỆNH ĐỘNG MẠCH VÀNH
• 2. CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM
• 2.1. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 2.1.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1.2.1. Các bước tiến hành nghiên cứu
• 2.1.2.2. Phương pháp chụp động mạch vành, siêu âm trong lòng mạch (IVUS) và can thiệp động mạch vành
• 2.1.2.3. Những thông số nghiên cứu trên chụp động mạch vành
• 2.1.2.4. Những thông số nghiên cứu trên siêu âm trong lòng mạch
• 2.1.2.5. Các tiêu chuẩn sử dụng trong nghiên cứu
• 2.1.2.6. Xử lý số liệu nghiên cứu
• 2.1.2.7. Đạo đức nghiên cứu
• 2.2. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NHÓM NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Các yếu tố nguy cơ tim mạch
• 2.2.2. Đặc điểm lâm sàng
• 2.2.3. Đặc điểm cận lâm sàng
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM TỔN THƯƠNG ĐỘNG MẠCH VÀNH BẰNG SIÊU ÂM TRONG LÒNG MẠCH
• 3.1. Kết quả nghiên cứu các đặc điểm tổn thương động mạch vành bằng siêu âm trong lòng mạch ở nhóm hẹp động mạch vành mức độ vừa
• 3.2. Kết quả nghiên cứu các đặc điểm tổn thương động mạch vành bằng siêu âm trong lòng mạch ở nhóm tổn thương thân chung động mạch vành trái
• 3.3. Đặc điểm hình thái mảng xơ vữa trên siêu âm trong lòng mạch
• 3.4. Liên quan giữa biểu hiện lâm sàng và siêu âm trong lòng mạch
• 3.5. So sánh giữa siêu âm trong lòng mạch và chụp động mạch vành trong đánh giá tổn thương động mạch vành
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 4.1.1. Đặc điểm về tuổi, giới và các yếu tố nguy cơ tim mạch
• 4.1.2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng
• 4.2. ĐẶC ĐIỂM TỔN THƯƠNG ĐỘNG MẠCH VÀNH TRÊN SIÊU ÂM TRONG LÒNG MẠCH
• 4.2.1. Các đặc điểm tổn thương động mạch vành trên siêu âm trong lòng mạch ở nhóm hẹp động mạch vành mức độ vừa
• 4.2.2. Các đặc điểm tổn thương động mạch vành trên siêu âm trong lòng mạch ở nhóm tổn thương thân chung động mạch vành trái
• 4.2.3. Hình thái mảng xơ vữa trên siêu âm trong lòng mạch
• 4.2.4. Liên quan giữa biểu hiện lâm sàng và siêu âm trong lòng mạch
• 4.2.5. So sánh siêu âm trong lòng mạch và chụp động mạch vành trong đánh giá các tổn thương động mạch vành
• 4.3. ỨNG DỤNG SIÊU ÂM TRONG LÒNG MẠCH TRONG ĐIỀU TRỊ CAN THIỆP BỆNH ĐỘNG MẠCH VÀNH
• 4.3.1. Ứng dụng siêu âm trong lòng mạch trong chỉ định can thiệp động mạch vành
• 4.3.2. Siêu âm trong lòng mạch với việc lựa chọn kích cỡ dụng cụ can thiệp
• 4.3.3. Đánh giá kết quả can thiệp động mạch vành bằng siêu âm trong lòng mạch
• 4.3.4. Biến chứng của thủ thuật
• 4.3.5. Theo dõi về lâm sàng sau can thiệp
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. BỆNH ÁN MINH HỌA
• Phụ lục 2. MẪU BỆNH ÁN NGHIÊN CỨU
• Phụ lục 3. DANH SÁCH BỆNH NHÂN THAM GIA NGHIÊN CỨU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Bệnh Động Mạch Vành

Bệnh động mạch vành (ĐMV) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn cầu. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc bệnh này đang gia tăng nhanh chóng, đặc biệt trong bối cảnh lối sống hiện đại. Nghiên cứu về bệnh ĐMV không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cơ chế bệnh lý mà còn mở ra hướng đi mới trong điều trị. Việc ứng dụng siêu âm trong lòng mạch (IVUS) đã mang lại những kết quả khả quan trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh ĐMV.

1.1. Định Nghĩa và Tầm Quan Trọng Của Bệnh Động Mạch Vành

Bệnh động mạch vành là tình trạng hẹp hoặc tắc nghẽn các động mạch cung cấp máu cho tim. Tình trạng này có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim và các biến chứng nghiêm trọng khác. Việc nhận diện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để giảm thiểu nguy cơ tử vong.

1.2. Tình Hình Mắc Bệnh Động Mạch Vành Tại Việt Nam

Theo thống kê, tỷ lệ mắc bệnh ĐMV tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng. Năm 2007, tỷ lệ này đã lên tới 24%, cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp can thiệp kịp thời và hiệu quả.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Chẩn Đoán Bệnh Động Mạch Vành

Chẩn đoán bệnh ĐMV gặp nhiều khó khăn do triệu chứng không rõ ràng và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Việc sử dụng các phương pháp chẩn đoán truyền thống như chụp động mạch vành có thể không cung cấp đầy đủ thông tin về tình trạng thực tế của động mạch. Do đó, cần có những phương pháp mới để cải thiện độ chính xác trong chẩn đoán.

2.1. Những Khó Khăn Trong Việc Chẩn Đoán Bệnh ĐMV

Triệu chứng của bệnh ĐMV thường không rõ ràng, dễ bị bỏ qua. Nhiều bệnh nhân không có triệu chứng rõ ràng cho đến khi bệnh đã tiến triển nặng, dẫn đến việc chẩn đoán muộn.

2.2. Hạn Chế Của Các Phương Pháp Chẩn Đoán Truyền Thống

Các phương pháp như chụp động mạch vành có thể không phản ánh chính xác tình trạng của động mạch. Điều này có thể dẫn đến việc điều trị không hiệu quả và tăng nguy cơ biến chứng.

III. Phương Pháp Siêu Âm Trong Lòng Mạch IVUS Đánh Giá Bệnh ĐMV

Siêu âm trong lòng mạch (IVUS) là một công nghệ tiên tiến giúp đánh giá chi tiết tình trạng của động mạch vành. Phương pháp này cho phép hình ảnh hóa cấu trúc bên trong động mạch, từ đó giúp bác sĩ đưa ra quyết định điều trị chính xác hơn. IVUS đã chứng minh được hiệu quả trong việc phát hiện các tổn thương nhỏ mà các phương pháp khác không thể nhận diện.

3.1. Nguyên Lý Hoạt Động Của Siêu Âm Trong Lòng Mạch

IVUS sử dụng sóng siêu âm để tạo ra hình ảnh chi tiết về cấu trúc bên trong động mạch. Phương pháp này cho phép bác sĩ quan sát được các tổn thương và tình trạng của mảng xơ vữa.

3.2. Lợi Ích Của IVUS So Với Các Phương Pháp Khác

IVUS cung cấp hình ảnh 3D chi tiết về động mạch, giúp bác sĩ đánh giá chính xác hơn về mức độ hẹp và tình trạng của mạch máu. Điều này giúp cải thiện quyết định điều trị và giảm thiểu biến chứng.

IV. Ứng Dụng Siêu Âm Trong Lòng Mạch Trong Điều Trị Bệnh ĐMV

IVUS không chỉ được sử dụng trong chẩn đoán mà còn có vai trò quan trọng trong điều trị bệnh ĐMV. Phương pháp này giúp bác sĩ xác định kích thước và vị trí của stent, từ đó tối ưu hóa kết quả can thiệp. Nghiên cứu cho thấy việc sử dụng IVUS trong can thiệp động mạch vành mang lại kết quả tốt hơn so với các phương pháp truyền thống.

4.1. Vai Trò Của IVUS Trong Can Thiệp Động Mạch Vành

IVUS giúp xác định chính xác vị trí và kích thước của tổn thương, từ đó hỗ trợ bác sĩ trong việc lựa chọn kích thước stent phù hợp, giảm thiểu biến chứng.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Ứng Dụng IVUS Trong Điều Trị

Nghiên cứu cho thấy việc sử dụng IVUS trong can thiệp động mạch vành giúp cải thiện tỷ lệ thành công và giảm thiểu biến chứng sau can thiệp.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Nghiên Cứu Bệnh ĐMV

Nghiên cứu về bệnh động mạch vành và ứng dụng siêu âm trong lòng mạch đang mở ra nhiều triển vọng mới trong điều trị. IVUS đã chứng minh được hiệu quả trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh ĐMV, giúp cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân. Tương lai của nghiên cứu này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều tiến bộ hơn nữa trong lĩnh vực y học.

5.1. Triển Vọng Nghiên Cứu Bệnh ĐMV Trong Tương Lai

Với sự phát triển của công nghệ, nghiên cứu về bệnh ĐMV sẽ tiếp tục được mở rộng, giúp cải thiện các phương pháp chẩn đoán và điều trị.

5.2. Tầm Quan Trọng Của IVUS Trong Y Học Hiện Đại

IVUS sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh động mạch vành, giúp nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu biến chứng cho bệnh nhân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN 1. TÌNH HÌNH MẮC BỆNH ĐỘNG MẠCH VÀNH TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM 1. Trên thế giới MÆc dï cã nhiÒu tiÕn bé trong chÈn ®o¸n còng nh­ ®iÒu trÞ, bÖnh §MV vÉn chiÕm mét tû lÖ kh¸ lín, cã xu h­íng ngµy cµng t¨ng do thay ®æi m« h×nh bÖnh tËt. Tû lÖ m¾c bÖnh §MV trong 100.000 d©n ë Mü lµ 8530 ng­êi [10].

TØ lÖ tö vong do bÖnh §MV ®øng ®Çu trong c¸c nguyªn nh©n g©y tö vong trªn toµn cÇu. N¨m 2002 ë Mü cø 5 tr­êng hîp tö vong th× cã 1 tr­êng hîp do bÖnh m¹ch vµnh. Theo b¸o c¸o cña Tæ chøc y tÕ thÕ giíi [11] tû lÖ tö vong do bÖnh tim thiÕu m¸u côc bé ë mét sè n­íc ch©u ¸ lµ: Trung quèc : 8,6% Ên ®é : 12,5% C¸c n­íc ch©u ¸ kh¸c : 8,3% Tû lÖ m¾c bÖnh còng nh­ tû lÖ tö vong cã liªn quan ®Õn tuæi vµ giíi. C¸c tû lÖ ®ã t¨ng lªn rÊt râ rÖt theo tuæi vµ ë cïng mét løa tuæi th× tû lÖ ®ã cao h¬n ë nam giíi [10].

Ở Việt Nam ë ViÖt nam, n¨m 1960 theo tµi liÖu b¸o c¸o cho biÕt cã 2 tr­êng hîp NMCT. Theo gi¸o s­ TrÇn §ç Trinh vµ céng sù [3] tû lÖ NMCT so víi tæng sè bÖnh nh©n nhËp viÖn n¨m 1991 lµ 1%, n¨m 1993 lµ 2,53%. Tû lÖ m¾c bÖnh ®éng m¹ch vµnh trong sè c¸c bÖnh nh©n nhËp viÖn t¹i ViÖn Tim m¹ch ViÖt Nam t¨ng dÇn trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. Trong c¸c n¨m 1994, 1995, 1996, tû lÖ nµy lÇn l­ît lµ 3,4 %, 5,0 % vµ 6,0%, ®Õn n¨m 2003 tû lÖ nµy lµ 11,2 %, n¨m 2005 lµ 18,8% vµ n¨m 2007 lªn tíi 24% [1],[2].

ĐẶC ĐIỂM GIẢI PHẪU ĐỘNG MẠCH VÀNH 1. Giải phẫu động mạch vành TuÇn hoµn vµnh lµ tuÇn hoµn dinh d­ìng tim. Cã hai ®éng m¹ch vµnh (§MV): §MV ph¶i vµ §MV tr¸i xuÊt ph¸t ë gèc §MC qua trung gian lµ nh÷ng xoang Valsalva vµ ch¹y trªn bÒ mÆt cña tim (gi÷a c¬ tim vµ ngo¹i t©m m¹c). Nh÷ng xoang Valsalva cã vai trß nh­ mét b×nh chøa ®Ó duy tr× mét cung l­îng vµnh kh¸ æn ®Þnh [12].

§éng m¹ch vµnh tr¸i (cã nguyªn uû xuÊt ph¸t tõ xoang Valsalva tr­íc tr¸i) Sau khi ch¹y mét ®o¹n ng¾n (1-3 cm) gi÷a §M phæi vµ nhÜ tr¸i, §MV tr¸i chia ra thµnh 2 nh¸nh: §éng m¹ch liªn thÊt tr­íc (§MLTTr) vµ §M mò. §o¹n ng¾n ®ã gäi lµ th©n chung §MV tr¸i. Trong 1/3 tr­êng hîp, cã sù chia 3 (thay v× chia 2). Nh¸nh ®ã gäi lµ nh¸nh ph©n gi¸c, t­¬ng ®­¬ng víi nh¸nh chÐo ®Çu tiªn cña §MLTTr cung cÊp m¸u cho thµnh tr­íc bªn (h×nh 1.

Giải phẫu động mạch vành trái [14] §MLTTr: Ch¹y däc theo r·nh liªn thÊt tr­íc vÒ phÝa mám tim, ph©n thµnh nh÷ng nh¸nh v¸ch vµ nh¸nh chÐo. 5 + Nh÷ng nh¸nh v¸ch ch¹y xuyªn vµo v¸ch liªn thÊt. Sè l­îng vµ kÝch th­íc rÊt thay ®æi, nh­ng ®Òu cã mét nh¸nh lín ®Çu tiªn t¸ch ra th¼ng gãc vµ chia thµnh c¸c nh¸nh nhá. + Nh÷ng nh¸nh chÐo ch¹y ë thµnh tr­íc bªn, cã tõ 1-3 nh¸nh chÐo.

Trong 80% tr­êng hîp, §MLTTr ch¹y vßng ra tíi mám tim, cßn 20% tr­êng hîp cã §MLTS cña §MV ph¶i ph¸t triÓn h¬n. §M mò: Ch¹y trong r·nh nhÜ thÊt, cã vai trß rÊt thay ®æi tïy theo sù ­u n¨ng hay kh«ng cña §MV ph¶i. §M mò cho 2-3 nh¸nh bê cung cÊp m¸u cho thµnh bªn cña thÊt tr¸i. Tr­êng hîp ®Æc biÖt, §MLTTr vµ §M mò cã thÓ xuÊt ph¸t tõ 2 th©n riªng biÖt ë §MC.

§éng m¹ch vµnh ph¶i (cã nguyªn uû xuÊt ph¸t tõ xoang Valsalva tr­íc ph¶i) §MV ph¶i ch¹y trong r·nh nhÜ thÊt ph¶i. ë ®o¹n gÇn cho nh¸nh vµo nhÜ (§M nót xoang) vµ thÊt ph¶i (§M phÔu) råi vßng ra bê ph¶i, tíi ch÷ thËp cña tim chia thµnh nh¸nh §MLTS vµ quÆt ng­îc thÊt tr¸i. Khi §MV tr¸i ­u n¨ng, §MLTS vµ nh¸nh quÆt ng­îc thÊt tr¸i ®Õn tõ §M mò (h×nh 1. Giải phẫu động mạch vành phải [14] 6 1.

C¸ch gäi tªn theo Nghiªn cøu phÉu thuËt ®éng m¹ch vµnh (CASS: Coronary Artery Surgery Study) [14],[15]. * Th©n chung §MV tr¸i: tõ lç §MV tr¸i tíi chç chia. * §éng m¹ch liªn thÊt tr­íc chia lµm 3 ®o¹n: + §o¹n gÇn: tõ chç chia cho tíi nh¸nh v¸ch ®Çu tiªn. + §o¹n gi÷a: tõ nh¸nh v¸ch ®Çu tiªn cho tíi nh¸nh chÐo hai.

+ §o¹n xa: tõ sau nh¸nh chÐo thø hai. * §éng m¹ch mò chia lµm 2 ®o¹n: + §o¹n gÇn: tõ chç chia cho tíi nh¸nh bê 1. + §o¹n xa: tõ sau nh¸nh bê 1. * §éng m¹ch vµnh ph¶i chia lµm 3 ®o¹n: + §o¹n gÇn: 1/2 ®Çu tiªn gi÷a lç §MV ph¶i vµ nh¸nh bê ph¶i + §o¹n gi÷a: gi÷a ®o¹n gÇn vµ ®o¹n xa.

+ §o¹n xa: tõ nh¸nh bê ph¶i cho tíi §MLTS. Ngoµi ra cßn mét sè c¸ch gäi tªn kh¸c chóng t«i kh«ng sö dông trong nghiªn cøu nµy. Sinh lý tưới máu của tuần hoàn vành TuÇn hoµn vµnh diÔn ra trªn mét khèi c¬ rçng co bãp nhÞp nhµng nªn t­íi m¸u cña tuÇn hoµn vµnh còng thay ®æi nhÞp nhµng. T­íi m¸u cho t©m thÊt tr¸i chØ thùc hiÖn ®­îc trong th× t©m tr­¬ng, cßn t©m thÊt ph¶i ®­îc t­íi m¸u ®Òu h¬n, tuy vËy trong th× t©m thu còng bÞ h¹n chÕ [12].

Cã rÊt Ýt hÖ thèng nèi th«ng gi÷a c¸c §MV, v× vËy nÕu mét §MV nµo bÞ t¾c th× sù t­íi m¸u cho vïng c¬ tim ®ã sÏ bÞ ngõng trÖ vµ nÕu t¾c nghÏn kÐo dµi sÏ g©y ho¹i tö c¬ tim. Cã sù kh¸c biÖt vÒ t­íi m¸u cho c¬ tim ë líp d­íi néi t©m m¹c vµ líp d­íi th­îng t©m m¹c. Trong th× t©m thu, c¬ tim co lµm t¨ng ¸p suÊt riªng phÇn trong c¬ tim. Cã mét bËc thang ¸p suÊt t¨ng dÇn tõ ngoµi vµo trong vµ m¹nh nhÊt ë líp d­íi néi t©m m¹c, v× vËy trong th× t©m thu dßng m¸u ®Õn líp d­íi néi t©m m¹c rÊt Ýt so víi líp d­íi th­îng t©m m¹c.

B×nh th­êng l­u l­îng m¸u qua §MV kho¶ng 60-80 ml/ph/100 gam c¬ 7 tim (250 ml/phót), chiÕm 4,6% l­u l­îng tuÇn hoµn cña toµn c¬ thÓ. Dù tr÷ oxy cña c¬ tim hÇu nh­ kh«ng cã. ChuyÓn ho¸ cña c¬ tim chñ yÕu lµ ¸i khÝ, nªn khi cã t¨ng nhu cÇu oxy c¬ tim th× ph¶i ®¸p øng b»ng c¸ch t¨ng cung l­îng vµnh. ĐẠI CƯƠNG VỀ BỆNH MẠCH VÀNH VÀ CÁC THĂM DÒ CHẨN ĐOÁN BỆNH ĐỘNG MẠCH VÀNH BÖnh ®éng m¹ch vµnh do m¶ng x¬ v÷a hoÆc huyÕt khèi g©y hÑp mét phÇn hoÆc toµn bé lßng m¹ch.

NÕu qu¸ tr×nh hÑp diÔn ra tõ tõ, g©y c¶n trë dßng m¸u cung cÊp «xy cho c¬ tim th× khi ®ã lµ ®au th¾t ngùc æn ®Þnh (§TN¤§). NÕu m¶ng x¬ v÷a nøt vì vµ h×nh thµnh huyÕt khèi g©y lÊp kÝn lßng m¹ch biÓu hiÖn l©m sµng sÏ lµ ®au th¾t ngùc kh«ng æn ®Þnh (§TNK¤§) hoÆc nhåi m¸u c¬ tim (NMCT)[16]. Môc tiªu ®iÒu trÞ bÖnh m¹ch vµnh lµ c¶i thiÖn triÖu chøng vµ tiªn l­îng cña ng­êi bÖnh. Trong tr­êng hîp bÖnh nh©n cã héi chøng vµnh cÊp, t¸i tuíi m¸u m¹ch vµnh lµ chiÕn l­îc hµng ®Çu ®Ó ®iÒu trÞ triÖu chøng vµ gi¶m c¸c biÕn cè tim m¹ch sau ®ã.

Víi bÖnh nh©n ®au ngùc æn ®Þnh hay bÖnh nh©n nghi ngê bÖnh m¹ch vµnh, ®iÒu quan träng lµ ®¸nh gi¸ tæn th­¬ng m¹ch vµnh cã liªn quan ®Õn triÖu chøng l©m sµng hay kh«ng. Bệnh sử và thăm khám thực thể a. X¸c ®Þnh ®au th¾t ngùc: VÞ trÝ: th­êng ë sau x­¬ng øc vµ lµ mét vïng (chø kh«ng ph¶i mét ®iÓm), ®au cã thÓ lan lªn cæ, vai, tay, hµm, th­îng vÞ, sau l­ng. Hay gÆp h¬n c¶ lµ h­íng lan lªn vai tr¸i råi lan xuèng mÆt trong tay tr¸i, cã khi xuèng tËn c¸c ngãn tay 4, 5.

Hoµn c¶nh xuÊt hiÖn: th­êng xuÊt hiÖn khi g¾ng søc, xóc c¶m m¹nh, gÆp l¹nh, sau b÷a ¨n nhiÒu hoÆc hót thuèc l¸. Mét sè tr­êng hîp c¬n ®au th¾t ngùc cã thÓ xuÊt hiÖn vÒ ®ªm, khi thay ®æi t­ thÕ, hoÆc cã khi kÌm c¬n nhÞp nhanh. TÝnh chÊt: hÇu hÕt c¸c bÖnh nh©n m« t¶ c¬n ®au th¾t ngùc nh­ th¾t l¹i, 8 nghÑt, r¸t, bÞ ®Ì nÆng tr­íc ngùc vµ ®«i khi c¶m gi¸c buèt gi¸. Mét sè bÖnh nh©n cã khã thë, mÖt l¶, ®au ®Çu, buån n«n, v· må h«i… Thêi gian: C¬n ®au th­êng kÐo dµi kho¶ng vµi phót, cã thÓ dµi h¬n nh­ng kh«ng qu¸ 20 phót (nÕu ®au kÐo dµi h¬n vµ xuÊt hiÖn ngay c¶ khi nghØ th× cÇn nghÜ ®Õn c¬n ®au th¾t ngùc kh«ng æn ®Þnh hoÆc nhåi m¸u c¬ tim).

Nh÷ng c¬n ®au x¶y ra do xóc c¶m th­êng kÐo dµi h¬n lµ ®au do g¾ng søc. Nh÷ng c¬n ®au mµ chØ kÐo dµi d­íi 1 phót th× nªn t×m nguyªn nh©n kh¸c ngoµi tim. §au ngùc cã thÓ do nhiÒu nguyªn nh©n kh¸c g©y ra vµ do ®ã cÇn x¸c ®Þnh kh¶ n¨ng ®au th¾t ngùc do bÖnh §MV. Theo AHA/ACC x¸c ®Þnh c¬n ®au th¾t ngùc ®iÓn h×nh do bÖnh §MV dùa trªn c¸c yÕu tè sau: §au th¾t ngùc ®iÓn h×nh: bao gåm 3 yÕu tè (1) ®au th¾t chÑn sau x­¬ng øc víi tÝnh chÊt vµ thêi gian ®iÓn h×nh; (2) xuÊt hiÖn khi g¾ng søc hoÆc xóc c¶m; vµ (3) ®ì ®au khi nghØ hoÆc dïng nitrat.

§au th¾t ngùc kh«ng ®iÓn h×nh: chØ gåm 2 yÕu tè trªn. Kh«ng ph¶i ®au th¾t ngùc: chØ cã mét hoÆc kh«ng cã yÕu tè nµo. Ph©n møc ®é ®au th¾t ngùc æn ®Þnh: Cho ®Õn nay, c¸ch ph©n lo¹i møc ®é ®au th¾t ngùc theo HiÖp héi Tim m¹ch Canada (Canadian Cardiovascular Society) lµ ®­îc øng dông réng r·i nhÊt vµ rÊt thùc tÕ [17]. Kh¸m l©m sµng: Kh¸m thùc thÓ Ýt ®Æc hiÖu nh­ng rÊt quan träng, cã thÓ ph¸t hiÖn c¸c yÕu tè nguy c¬ hoÆc nh÷ng ¶nh h­ëng ®Õn tim.

C¸c yÕu tè nguy c¬ cao cña bÖnh ®éng m¹ch vµnh cã thÓ ph¸t hiÖn thÊy lµ: t¨ng huyÕt ¸p, m¶ng Xantheplasma, biÕn ®æi ®¸y m¾t, c¸c b»ng chøng cña bÖnh ®éng m¹ch ngo¹i vi. Trong c¬n ®au th¾t ngùc cã thÓ nghe thÊy tiÕng T3, T4; tiÕng ran ë phæi… Ngoµi ra Ýt cã triÖu chøng thùc thÓ nµo lµ ®Æc hiÖu. 9 Kh¸m l©m sµng gióp chÈn ®o¸n ph©n biÖt c¸c nguyªn nh©n kh¸c g©y ®au th¾t ngùc nh­: hÑp ®éng m¹ch chñ, bÖnh c¬ tim ph× ®¹i, bÖnh mµng ngoµi tim, viªm khíp øc s­ên… 1. Thăm dò cận lâm sàng a.

C¸c xÐt nghiÖm c¬ b¶n: - Hemoglobin - §­êng m¸u khi ®ãi - HÖ thèng lipid m¸u: cholesterol toµn phÇn, LDL-C, HDL-C, triglycerid - C¸c men tim: CK- MB, TroponinT hoÆc Troponin I,… b. C¸c th¨m dß kh«ng ch¶y m¸u: * §iÖn t©m ®å lóc nghØ: - Lµ mét th¨m dß sµng läc trong bÖnh m¹ch vµnh. - Cã tíi >60% sè bÖnh nh©n ®au th¾t ngùc æn ®Þnh cã §T§ b×nh th­êng. Mét sè bÖnh nh©n cã sãng Q (chøng tá cã NMCT cò), mét sè kh¸c cã ST chªnh xuèng, cøng, th¼ng ®uçn.

- §T§ trong c¬n ®au cã thÓ thÊy sù thay ®æi sãng T vµ ®o¹n ST (ST chªnh xuèng, sãng T ©m). Tuy nhiªn, nÕu §T§ b×nh th­êng còng kh«ng thÓ lo¹i trõ ®­îc chÈn ®o¸n cã bÖnh tim thiÕu m¸u côc bé [17].