Luận văn thạc sĩ vnua nghiên cứu một số đặc điểm sinh học phát sinh gây hại của bệnh đốm nâu neoscytalidium dimidiatum hại thanh long và biện pháp phòng trừ bằng thuốc bảo vệ thực vật tại bình thuận

Luận văn thạc sĩ phân tích vnua nghiên cứu một số đặc điểm sinh học phát sinh gây hại của bệnh đốm nâu neoscytalidium, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Vũ Thị Kim Thanh
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Thị Vượng
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật
• Đề tài: Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học, phát sinh gây hại của bệnh đốm nâu (Neoscytalidium dimidiatum) hại Thanh Long và biện pháp phòng trừ bằng thuốc bảo vệ thực vật tại Bình Thuận
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC HÌNH
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. MỤC TIÊU VÀ YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI
• 7.1. Mục tiêu
• 7.2. Yêu cầu
• 8. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 8.1. Ý nghĩa khoa học
• 8.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 9. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 9.1. Đối tượng nghiên cứu
• 9.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 10. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 10.1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU

Tóm tắt

I. Tổng quan về bệnh đốm nâu Neoscytalidium dimidiatum hại thanh long

Bệnh đốm nâu do nấm Neoscytalidium dimidiatum gây ra, là một trong những bệnh hại nghiêm trọng nhất đối với cây thanh long tại tỉnh Bình Thuận. Bệnh này không chỉ ảnh hưởng đến năng suất mà còn làm giảm chất lượng quả, gây thiệt hại lớn cho người trồng. Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu các đặc điểm sinh học và tác hại của bệnh đốm nâu, từ đó đề xuất các biện pháp phòng trừ hiệu quả.

1.1. Đặc điểm sinh học của nấm Neoscytalidium dimidiatum

Nấm Neoscytalidium dimidiatum thuộc họ Botryosphaeriaceae, có khả năng phát triển mạnh trong điều kiện ẩm ướt và nhiệt độ cao. Nấm này thường gây hại trên các bộ phận của cây thanh long, đặc biệt là cành và quả, dẫn đến sự xuất hiện của các vết đốm nâu trên bề mặt.

1.2. Tình hình bệnh đốm nâu tại Bình Thuận

Theo báo cáo của Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Bình Thuận, diện tích thanh long bị nhiễm bệnh đốm nâu ngày càng gia tăng, với tỷ lệ nhiễm bệnh có thể lên đến 50% trong một số vườn. Điều này gây ra những khó khăn lớn trong việc tiêu thụ sản phẩm.

II. Vấn đề và thách thức trong việc kiểm soát bệnh đốm nâu

Việc kiểm soát bệnh đốm nâu gặp nhiều khó khăn do sự phát triển nhanh chóng của nấm Neoscytalidium dimidiatum trong điều kiện khí hậu ẩm ướt. Nhiều nông dân chưa áp dụng đúng các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp, dẫn đến tình trạng bệnh lây lan nhanh chóng.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát sinh bệnh

Nhiệt độ cao từ 28-35 độ C và độ ẩm cao là điều kiện lý tưởng cho sự phát triển của nấm. Bên cạnh đó, việc chăm sóc cây không đúng cách cũng làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh.

2.2. Tác động của bệnh đốm nâu đến sản xuất thanh long

Bệnh đốm nâu không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng đến chất lượng quả, gây khó khăn trong việc xuất khẩu. Nhiều nông dân đã phải chịu thiệt hại lớn do không thể tiêu thụ sản phẩm.

III. Phương pháp phòng trừ bệnh đốm nâu hiệu quả

Để kiểm soát bệnh đốm nâu, cần áp dụng các biện pháp phòng trừ tổng hợp, bao gồm cả biện pháp hóa học và sinh học. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cần được thực hiện đúng cách để đạt hiệu quả cao nhất.

3.1. Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật

Các loại thuốc như Mancozeb đã được chứng minh có hiệu quả cao trong việc phòng trừ bệnh đốm nâu. Việc kết hợp thuốc với chất bám dính giúp tăng cường hiệu quả phòng trừ, đặc biệt trong mùa mưa.

3.2. Biện pháp canh tác hợp lý

Cắt tỉa cành, vệ sinh vườn và bón phân hợp lý là những biện pháp quan trọng giúp hạn chế sự phát sinh của bệnh. Nông dân cần được hướng dẫn áp dụng các biện pháp này một cách hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các biện pháp phòng trừ tổng hợp có thể giảm thiểu đáng kể thiệt hại do bệnh đốm nâu gây ra. Các mô hình thử nghiệm cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc nâng cao năng suất và chất lượng quả thanh long.

4.1. Kết quả từ mô hình thử nghiệm

Mô hình sử dụng chế phẩm sinh học MXA-8 cho thấy hiệu quả cao trong việc phòng trừ bệnh đốm nâu, giúp tăng tỷ lệ quả loại 1 và nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân.

4.2. Đánh giá hiệu quả kinh tế

Việc áp dụng các biện pháp phòng trừ hiệu quả không chỉ giúp bảo vệ cây trồng mà còn mang lại lợi ích kinh tế lớn cho người trồng thanh long, góp phần phát triển bền vững ngành nông nghiệp tại Bình Thuận.

V. Kết luận và triển vọng tương lai

Bệnh đốm nâu do nấm Neoscytalidium dimidiatum gây ra là một thách thức lớn đối với sản xuất thanh long tại Bình Thuận. Tuy nhiên, với các biện pháp phòng trừ hiệu quả, có thể kiểm soát được bệnh này và đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành thanh long.

5.1. Tương lai của nghiên cứu bệnh đốm nâu

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về đặc điểm sinh học và sinh thái của nấm Neoscytalidium dimidiatum để phát triển các biện pháp phòng trừ hiệu quả hơn.

5.2. Khuyến nghị cho nông dân

Nông dân cần được đào tạo và hướng dẫn về các biện pháp phòng trừ bệnh đốm nâu, từ đó nâng cao nhận thức và khả năng ứng phó với bệnh hại trong sản xuất thanh long.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thanh long là cây ăn quả xuất khẩu chủ lực mang lại giá trị kinh tế vượt bậc cho nông nghiệp Việt Nam, với tổng diện tích cả nước đạt khoảng 33.628 ha. Trong đó, tỉnh Bình Thuận giữ vai trò thủ phủ với 24.023 ha, tiếp đến là Long An với 5.408 ha và Tiền Giang với 4.200 ha. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích nhanh chóng cùng kỹ thuật thâm canh chưa đồng bộ đã khiến dịch bệnh bùng phát trên diện rộng. Nguy hiểm nhất là bệnh đốm nâu (thường gọi là bệnh đốm trắng hoặc bệnh tắc kè) do nấm Neoscytalidium dimidiatum gây ra. Báo cáo chuyên ngành bảo vệ thực vật tại Bình Thuận từng ghi nhận diện tích nhiễm bệnh lên đến 10.385 ha, bao gồm 5.535 ha nhiễm nhẹ, 3.566 ha nhiễm trung bình và hơn 1.284 ha nhiễm nặng. Tỷ lệ nhiễm bệnh tại các vườn thanh long kinh doanh dao động phổ biến từ 10% đến 50%, cá biệt nhiều vườn thất thu từ 70% đến 80% do quả bị sần sùi, thối hỏng và mất hoàn toàn giá trị thương phẩm.

Luận văn thạc sĩ tập trung nghiên cứu đặc điểm sinh học, quy luật phát sinh gây hại của nấm Neoscytalidium dimidiatum trên cây thanh long tại Bình Thuận trong giai đoạn 2015 - 2016. Đề tài đánh giá sâu sắc tác động của các yếu tố sinh thái thời tiết, kỹ thuật canh tác, đồng thời thử nghiệm các hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật hóa học và chế phẩm sinh học thế hệ mới. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu khoa học chuẩn xác, hỗ trợ nông dân kiểm soát chỉ số bệnh hại xuống dưới 10%, gia tăng tỷ lệ quả loại 1 và xây dựng quy trình phòng trừ tổng hợp bền vững cho vùng chuyên canh thanh long xuất khẩu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được thiết lập dựa trên lý thuyết phân loại học nấm bệnh thực vật và quy luật dịch tễ học cây trồng. Tác nhân gây bệnh đốm nâu được xác định thuộc chi Neoscytalidium, họ Botryosphaeriaceae, bộ Botryosphaeriales, thuộc lớp nấm túi Ascomycetes. Để khẳng định chính xác nguyên nhân gây bệnh, đề tài áp dụng nghiêm ngặt quy trình phản chứng Koch kết hợp công nghệ sinh học phân tử hiện đại. Kết quả giải trình tự vùng gen rDNA phân đoạn ITS đạt kích thước 233bp, có độ tương đồng di truyền từ 99% đến 100% với các chủng Neoscytalidium dimidiatum chuẩn quốc tế trên Ngân hàng gen NCBI.

Bên cạnh đó, luận văn vận dụng khung lý thuyết quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) và cơ chế kích kháng lưu dẫn (SAR) trong bảo vệ thực vật. Các khái niệm học thuật cốt lõi được định lượng rõ ràng, bao gồm: tỷ lệ bệnh (TLB), chỉ số bệnh (CSB), độc lực nấm ký sinh và hiệu lực ức chế mầm bệnh trong điều kiện phòng thí nghiệm cũng như ngoài đồng ruộng. Nấm Neoscytalidium dimidiatum được ghi nhận có biên độ thích ứng sinh thái rất rộng, sinh trưởng được ở dải nhiệt độ từ 15°C đến 40°C và độ pH môi trường từ 4,5 đến 8,0.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập thông qua phương pháp điều tra thực địa liên tục 7 đến 15 ngày một lần theo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 01-38:2010/BNNPTNT và quy trình chuẩn của Viện Bảo vệ thực vật. Cỡ mẫu điều tra thực tế gồm 30 phiếu chuyên sâu tại mỗi huyện trên địa bàn Hàm Thuận Bắc và Hàm Thuận Nam, áp dụng cho các vườn thanh long có diện tích tối thiểu 2.000 m². Đề tài lựa chọn phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên: mỗi huyện chọn 10 vườn đại diện cho 3 mức độ nhiễm bệnh (nặng, trung bình, nhẹ), bao gồm cả giống ruột trắng và ruột đỏ ở các độ tuổi từ 2 đến 6 năm.

Tại mỗi vườn, bố trí 5 điểm điều tra cố định theo hai đường chéo góc, mỗi điểm theo dõi 5 trụ và kiểm tra 20 cành/trụ theo 4 hướng tán cây. Các thí nghiệm phòng trừ sinh học và hóa học được bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn toàn trên diện hẹp (3 lần lặp lại, 10 trụ mỗi ô) và diện rộng (50 đến 100 trụ mỗi công thức). Lý do lựa chọn công thức Abbott (1925) kết hợp phần mềm thống kê sinh học IRRISTAT và Excel là nhằm loại trừ sai số tự nhiên, chuẩn hóa hiệu lực thực tế của thuốc và bảo đảm độ tin cậy khoa học cao nhất cho các kết luận thực nghiệm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, kết quả điều tra đã phát hiện 7 loại bệnh gây hại trên cây thanh long tại tỉnh Bình Thuận. Trong đó, bệnh đốm nâu do nấm Neoscytalidium dimidiatum là loài phổ biến và nguy hiểm nhất với tần suất xuất hiện đạt trên 50%, vượt xa các bệnh thán thư (Colletotrichum gloeosporioides) và thối cành do vi khuẩn.

Thứ hai, đặc điểm sinh vật học cho thấy sợi nấm phát triển cực nhanh trên môi trường thạch PDA, chỉ sau 3 ngày nuôi cấy ở 28°C đã phát triển kín đĩa petri đường kính 90 mm. Bào tử phân sinh có kích thước trung bình 10,12 x 4,33 µm đối với dạng que và 7,85 x 5,06 µm đối với dạng trứng; chuỗi bào tử đốt tự phân cắt hình thành chỉ sau 2 ngày. Ngưỡng nhiệt độ tối ưu cho nấm gây hại bùng phát là từ 28°C đến 35°C kết hợp ẩm độ không khí bão hòa, trùng khớp với mùa mưa kéo dài từ tháng 6 đến tháng 9 tại Bình Thuận, làm chỉ số bệnh trên cành và quả tăng gấp 2 đến 3 lần.

Thứ ba, khảo nghiệm hóa học diện rộng chứng minh hoạt chất Mancozeb (Penncozeb 80WP liều lượng 50g/16 lít) phối trộn cùng phân bón lá TB888 tỷ lệ 2‰ và rỉ đường 2‰ đạt hiệu lực trừ bệnh cao nhất, duy trì chỉ số bệnh trên vỏ quả dưới 10%. Thứ tư, mô hình ứng dụng chế phẩm sinh học MXA-8 mật độ 10^7 CFU/g (phun 2 lần mỗi lứa quả) trên thanh long ruột đỏ 2 năm và 6 năm tuổi giúp tỷ lệ quả loại 1 đạt trên 75% ở cả chính vụ và vụ nghịch chong đèn.

Thảo luận kết quả

Diễn biến phát sinh của bệnh đốm nâu có mối tương quan thuận rõ rệt với nhiệt độ không khí và lượng mưa lũy kế. Khi số liệu được biểu diễn qua biểu đồ đường diễn tiến theo thời gian, đỉnh dịch thể hiện rõ nét vào các tháng 7 và 8 hàng năm khi ẩm độ vườn cây đạt mức cao nhất. Việc áp dụng kỹ thuật cắt tỉa cành thông thoáng (1 cành mẹ giữ lại 1 đến 2 cành non) giúp giảm tỷ lệ bệnh trên cành hơn 35% so với các vườn để tán rậm rạp theo tập quán cũ.

Khi phân tích dữ liệu qua bảng so sánh đa chỉ tiêu, việc bổ sung rỉ đường 2‰ và chế phẩm TB888 đóng vai trò chất bám dính sinh học tối ưu, hạn chế tối đa hiện tượng rửa trôi hoạt chất bảo vệ thực vật khi gặp mưa lớn kéo dài. So sánh với các nghiên cứu tương tự tại Đài Loan và Malaysia, chủng nấm Neoscytalidium dimidiatum tại Bình Thuận có độc lực xâm nhiễm mô non mạnh hơn 1,5 lần. Kết quả sử dụng chế phẩm sinh học MXA-8 tạo ra bước đột phá quan trọng khi vừa ức chế hữu hiệu sợi nấm, vừa bảo đảm an toàn sinh thái và loại trừ nguy cơ tồn dư hóa chất trên nông sản.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, thực hiện nghiêm ngặt biện pháp vệ sinh vườn và tỉa cành tạo tán ngay sau mỗi đợt thu hoạch vụ chính hoặc vụ chong đèn. Nông dân cần cắt bỏ toàn bộ cành già, cành sâu bệnh theo nguyên tắc 1 cành mẹ chỉ giữ lại 1 đến 2 cành non sinh trưởng khỏe. Toàn bộ tàn dư cành và quả nhiễm bệnh phải được thu gom, băm nhỏ và xử lý ủ hoai mục với nấm đối kháng Trichoderma hoặc tiêu hủy triệt để trong vòng 24 đến 48 giờ để triệt tiêu nguồn lây lan ban đầu.

Thứ hai, quản lý chế độ dinh dưỡng cân đối, tuyệt đối không bón thừa phân đạm trong mùa mưa nóng ẩm. Sau thu hoạch, mỗi trụ thanh long cần được bón lót từ 15 đến 20 kg phân chuồng hoai mục kết hợp 0,4 đến 0,5 kg phân khoáng NPK (20-20-15+TE). Bổ sung định kỳ phân bón lá chứa canxi, magie, kẽm và bo nhằm tăng cường độ dày lớp biểu bì cutin trên vỏ quả, nâng cao khả năng tự đề kháng trước sự xâm nhiễm của bào tử nấm.

Thứ ba, áp dụng luân phiên các hoạt chất diệt nấm hiệu lực cao như Mancozeb 80% (Penncozeb 80WP liều 50g/16 lít) hoặc Metalaxyl 500g/kg, bắt buộc kết hợp phân bón lá TB888 tỷ lệ 2‰ và rỉ đường 2‰ để tăng độ bám dính. Lịch phun định kỳ 3 lần mỗi lứa quả bắt đầu từ khi nụ hoa hé nở, mỗi lần cách nhau 7 ngày, đặc biệt chú trọng phun phòng ngay sau các đợt mưa rào liên tiếp nhằm giữ chỉ số bệnh toàn vườn dưới mức 8%.

Thứ tư, mở rộng ứng dụng chế phẩm sinh học vi sinh MXA-8 (mật độ 10^7 CFU/g) với tần suất phun 2 lần mỗi đợt quả kết hợp tưới gốc định kỳ 20 ngày/lần. Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Bình Thuận cùng hệ thống khuyến nông cần chủ trì tập huấn quy trình, hướng dẫn kết hợp bao quả chuyên dụng để giảm thiểu 50% lượng thuốc hóa học sử dụng trong giai đoạn từ nay đến năm 2026.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ kỹ thuật và chuyên viên khuyến nông thuộc Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tại các địa phương trọng điểm như Bình Thuận, Long An, Tiền Giang. Luận văn cung cấp tài liệu kỹ thuật chuẩn mực để xây dựng cẩm nang điều tra dịch tễ và hướng dẫn nông dân ứng phó dịch bệnh đốm nâu theo mùa vụ.

Thứ hai, các hợp tác xã, chủ trang trại và hộ nông dân canh tác thanh long thương phẩm quy mô từ 1.000 trụ trở lên. Việc ứng dụng công thức phối hợp Mancozeb với chất bám dính hoặc chế phẩm sinh học MXA-8 giúp nhà vườn nâng cao tỷ lệ quả xuất khẩu loại 1 đạt trên 75%, tối ưu hóa lợi nhuận kinh tế trên mỗi hecta canh tác.

Thứ ba, các nhà nghiên cứu, giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Bảo vệ thực vật, Nông học, Bệnh cây học. Công trình là nguồn tham khảo khoa học giá trị về phương pháp giám định nấm Botryosphaeriaceae, phân tích trình tự gen ITS và phương pháp thiết kế thí nghiệm đồng ruộng chuẩn hóa.

Thứ tư, các doanh nghiệp sản xuất và phân phối thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học vi sinh. Dữ liệu thực nghiệm của luận văn mở ra định hướng phát triển các dòng sản phẩm hỗ trợ bám dính tự nhiên và thuốc trừ nấm sinh học an toàn cho nông nghiệp tuần hoàn.

Câu hỏi thường gặp

Bệnh đốm nâu trên cây thanh long do tác nhân nào gây ra và dấu hiệu nhận biết là gì? Bệnh do nấm Neoscytalidium dimidiatum gây ra. Triệu chứng ban đầu là các vết chấm tròn nhỏ màu trắng hơi lõm trên cành non và vỏ quả, sau 7 đến 10 ngày vết bệnh chuyển sang màu nâu đỏ, liên kết thành từng mảng xù xì như da tắc kè, làm thối rữa mô cành và biến dạng quả nghiêm trọng.

Nấm Neoscytalidium dimidiatum phát sinh mạnh nhất trong điều kiện thời tiết nào? Mầm bệnh phát triển tối ưu ở nhiệt độ cao từ 28°C đến 35°C cùng ẩm độ không khí bão hòa trên 85%. Tại Bình Thuận, bệnh bùng phát mạnh nhất trong mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 9, sợi nấm có thể lan kín đĩa petri 90 mm chỉ sau 3 ngày nuôi cấy thực nghiệm.

Tại sao cần phối trộn thuốc trừ nấm Mancozeb với phân bón lá TB888 và rỉ đường? Rỉ đường tỷ lệ 2‰ kết hợp TB888 đóng vai trò chất bám dính sinh học giúp dung dịch thuốc bám chặt vào bề mặt sáp trơn bóng của cành và quả thanh long, ngăn chặn sự rửa trôi của nước mưa lớn, kéo dài thời gian bảo vệ mô cây và nâng cao hiệu lực diệt nấm.

Chế phẩm sinh học MXA-8 mang lại hiệu quả kinh tế như thế nào đối với thanh long ruột đỏ? Việc phun chế phẩm MXA-8 (mật độ 10^7 CFU/g) định kỳ 2 lần mỗi lứa quả giúp kiểm soát bệnh đốm nâu hiệu quả, nâng tỷ lệ quả đạt tiêu chuẩn loại 1 lên trên 75% ở cả chính vụ và vụ chong đèn nghịch vụ, đồng thời bảo đảm an toàn tuyệt đối không có tồn dư hóa chất.

Biện pháp cắt tỉa cành có ý nghĩa quyết định như thế nào trong phòng trừ bệnh đốm nâu? Kỹ thuật tỉa cành thông thoáng theo tỷ lệ 1 cành mẹ giữ lại 1 đến 2 cành non giúp giảm hơn 35% tỷ lệ bệnh so với vườn rậm rạp. Biện pháp này triệt tiêu nguồn nấm ban đầu, hạ thấp ẩm độ tán cây và giúp thuốc bảo vệ thực vật phân bố đồng đều khắp bề mặt cành quả.

Kết luận

• Luận văn đã xác định toàn diện danh mục 7 loài bệnh hại trên cây thanh long tại Bình Thuận, khẳng định nấm Neoscytalidium dimidiatum là tác nhân gây hại nguy hiểm nhất với tần suất xuất hiện vượt 50%.
• Các đặc tính sinh vật học của nấm Neoscytalidium dimidiatum được làm rõ với tốc độ sinh trưởng cực nhanh ở nhiệt độ 28°C đến 35°C, bùng phát đỉnh điểm trong điều kiện mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 9.
• Nghiên cứu chứng minh tính ưu việt của giải pháp phối hợp hoạt chất Mancozeb 80% cùng phân bón lá TB888 và rỉ đường tỷ lệ 2‰, giúp kiểm soát chỉ số bệnh trên vỏ quả thanh long luôn duy trì ở mức dưới 10%.
• Thử nghiệm thành công chế phẩm sinh học vi sinh MXA-8 (mật độ 10^7 CFU/g) trên thanh long ruột đỏ 2 năm và 6 năm tuổi, nâng tỷ lệ quả loại 1 đạt trên 75% và nâng cao rõ rệt hiệu quả kinh tế cho người sản xuất.
• Đề xuất hoàn thiện quy trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) kết hợp vệ sinh vườn, cắt tỉa thông thoáng, bón phân cân đối và xử lý thuốc bảo vệ thực vật đúng kỹ thuật, tạo bước chuyển dịch quan trọng cho sản xuất thanh long xuất khẩu chất lượng cao. Quý độc giả và bà con nông dân hãy áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật trên ngay từ đầu vụ canh tác để bảo vệ mùa màng toàn diện và tối ưu hóa lợi nhuận.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM VŨ THỊ KIM THANH NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC, PHÁT SINH GÂY HẠI CỦA BỆNH ĐỐM NÂU (NEOSCYTALIDIUM DIMIDIATUM) HẠI THANH LONG VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ BẰNG THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT TẠI BÌNH THUẬN Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60 62 01 12 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Phạm Thị Vượng NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan một số kết quả nghiên cứu trình bày trong luận văn đã được sự đồng ý cho phép của chủ nhiệm đề tài và các thành viên trong nhóm nghiên cứu mà tôi có tham gia. Các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Vũ Thị Kim Thanh i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trìng học tập và nghiên cứu tại Viện Khoa Học Nông Nghiệp Việt Nam, tôi luôn nhận được sự quan tâm dạy dỗ và chỉ bảo ân cần của các thầy giáo, cô giáo, sự ủng hộ, động viên và giúp đỡ nhiệt tình của gia đình, bạn bè và đồng nghiệp. Nhân dịp này, tôi xin được bày tỏ sự chân thành cảm ơn tới PGS. Phạm Thị Vượng-nguyên Viện trưởng Viện BVTV, người hướng dẫn khoa học và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám Đốc, Ban đào tạo Sau đại học, các Giáo sư, Tiến sĩ hợp tác giảng dạy tại Ban Sau đại học, toàn thể cán bộ Viện Khoa Học Nông Nghiệp Việt Nam Xin cảm ơn, Bộ môn Thuốc và cỏ dại, Bộ môn Bệnh cây của Viện Bảo Vệ Thực Vật, Chi cục Bảo Vệ Thực Vật Tỉnh Bình Thuận, Lãnh đạo các phòng ban và các hộ nông dân trồng thanh long ở hai huyện Hàm Thuận Nam, Hàm Thuận Bắc của tỉnh Bình Thuận đã giúp đỡ tôi trong việc điều tra nghiên cứu để hoàn thành luận văn.

Trong quá trình nghiên cứu thực hiện luận văn, do điều kiện hạn chế về thời gian, nhân lực, tài chính và đối tượng nghiên cứu của luận văn còn mới nên không tránh khỏi thiếu sót. Tôi kính mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của các thầy cô giáo, các nhà khoa học và bạn bè đồng nghiệp. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Vũ Thị Kim Thanh ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng. vi Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn.

ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.

Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học của việc nghiên cứu. Một số kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến đề tài.

Nghiên cứu về bệnh đốm nâu hại thanh long và biện pháp phòng trừ ở nước ngoài. Nghiên cứu về bệnh đốm nâu hại thanh long và biện pháp phòng trừ ở trong nước. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.

Đối tượng và vật liệu nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Vật liệu ngiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

27 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Điều tra, xác định thành phần bệnh hại thanh long, vai trò của bệnh đốm nâu (Neoscytalidium dimidiatum) trong sản xuất thanh long tại Bình Thuận. Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học, phát sinh, gây hại của bệnh đốm nâu (Neoscytalidium dimidiatum) hại thanh long. Nghiên cứu biện pháp phòng trừ tổng hợp bệnh đốm nâu.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra, xác định thành phần bệnh hại thanh long, vai trò của bệnh đốm nâu trong sản xuất thanh long tại Bình Thuận. Phương pháp nghiên cứu một số đặc điểm sinh học, phát sinh, gây hại của bệnh đốm nâu (Neoscytalidium dimidiatum) hại thanh long. Biện pháp phòng trừ tổng hợp bệnh đốm nâu 3.

Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thành phần bệnh hại và tác hại của bệnh đốm nâu (Neoscytalidium dimidiatum) trong sản xuất thanh long tại bình thuận. Thành phần và mức độ phổ biến của các bệnh hại chính trên cây thanh long.

Tác hại của bệnh đốm nâu trên cây thanh long tại Bình Thuận. Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học, phát sinh, gây hại của bệnh đốm nâu (Neoscytalidium dimidiatum) hại cây thanh long. Đặc điểm sinh học của nấm Neoscytalidium dimidiatum. Ảnh hưởng của các yếu tố sinh thái đến sự phát sinh, gây hại của bệnh đốm nâu Neoscytalidium dimidiatum trên thanh long.

Biện pháp phòng trừ tổng hợp bệnh đốm nâu. Hiệu quả phòng trừ bệnh đốm nâu thanh long của biện pháp kỹ thuật canh tác. Hiệu quả phòng trừ bệnh đốm nâu bằng thuốc BVTV hoá học. Hiệu quả phòng trừ bệnh đốm nâu(Neoscytalidium dimidiatum) bằng chế phẩm sinh học MXA- 8.

Kết luận và kiến nghị. 66 Tài liệu tham khảo. 68 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV : Bảo vệ thực vật QCVN 01-38:2010/BNNPTNT : Quy chuẩn Việt Nam 01-38:2010/Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn CT : Công thức TQND : Tập quán nông dân TSXH : Tần suất xuất hiện VSV : Vi sinh vật ĐC : Đối chứng CSB : Chỉ số bênh TLB : Tỷ lệ bệnh Ctv : Cộng tác viên HTB : Hàm Thuận Bắc HTN : Hàm Thuận Nam HTX : Hợp tác xã v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Thành phần và mức độ phổ biến của bệnh hại trên cây thanh long tại Tỉnh Bình Thuận năm 2015.

So sánh diễn biến bệnh đốm nâu trên địa bàn Tỉnh qua từng tháng trong năm 2015 và cùng kỳ 2014. Diện tích nhiễm bệnh đốm nâu 6 tháng đầu năm 2015 và 2016. Ảnh hưởng của bệnh đốm nâu đến giá thành và chất lượng quả thanh long. Sự phát triển của nấm Neoscytalidium dimidiatum trên các môi trường dinh dưỡng khác nhau ở điều kiện 28oC.

Thí nghiệm ảnh hưởng của pH môi trường nuôi cấy đến sự phát triển và sinh bào tử của nấm Neoscytalidium dimidiatum. Ảnh hưởng của điều kiện nhiệt độ đến sự phát triển của nấm đốm trắng hại thanh long Neoscytalidium dimidiatum. Diễn biến bệnh đốm nâu hại cành thanh long tại hai huyện Hàm Thuận Bắc và Hàm Thuận Nam. Diễn biến bệnh đốm nâu trên quả qua 5 lứa trái vụ chính và trái vụ.

Diễn biến bệnh đốm nâu trên hai giống thanh long qua các tháng điều tra. Diễn biến bệnh đốm nâu trên các năm tuổi thanh long qua các tháng điều tra. Ảnh hưởng của biện pháp tỉa cành, tạo tán đến bệnh đốm nâu trên Thanh Long. Hiệu quả của biện pháp cắt tỉa, vệ sinh vườn quả thanh long.

Hiệu lực của một số hoạt chất đối với sự phát triển của nấm Neoscytalidium dimidiatum trên môi trường PDA. Hiệu lực của một số thuốc bảo vệ thực vật sử dụng đơn lẻ và khi kết hợp với phân bón lá trong phòng trừ bệnh đốm nâu hại cành thanh long. Hiệu lực của một số thuốc bảo vệ thực vật sử dụng đơn lẻ và khi kết hợp với phân bón lá trong phòng trừ bệnh đốm nâu hại quả thanh long. Hiệu lực của một số thuốc bảo vệ thực vật sử dụng đơn lẻ và khi kết hợp với phân bón lá trong phòng trừ bệnh đốm nâu hại cành thanh long (Chính vụ, Hàm Thuận Bắc, Bình Thuận tháng 8-9/ 2015).

55 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hiệu lực của một số thuốc bảo vệ thực vật sử dụng đơn lẻ và khi kết hợp với phân bón lá trong phòng trừ bệnh đốm nâu hại quả thanh long (Chính vụ, Hàm Thuận Bắc, Bình Thuận, tháng 8-9/2015). Hiệu lực của một số thuốc bảo vệ thực vật sử dụng đơn lẻ và khi kết hợp với phân phòng bón lá trong trừ bệnh đốm nâu hại cành thanh long (trái vụ, Hàm Thuận Bắc, Bình Thuận, tháng 1-2/2016). Hiệu lực của một số thuốc bảo vệ thực vật sử dụng đơn lẻ và khi kết hợp với phân bón lá trong phòng trừ bệnh đốm nâu hại quả thanh long (trái vụ, Hàm Thuận Bắc, Bình Thuận, tháng 1-2/2016).

Hiệu lực của chế phẩm MXA-8 khi kết hợp với phân bón lá và một số hỗn hợp khác trong phòng trừ bệnh đốm nâu hại cành thanh long. Hiệu lực của một số chế phẩm sinh học khi kết hợp với phân bón lá và một số hỗn hợp khác trong phòng trừ bệnh đốm nâu hại quả thanh long trên một lứa quả. Kết quả đánh giá năng suất và hiệu quả kinh tế mô hình ứng dụng chế phẩm sinh học MXA-8 trên vườn thanh long ruột đỏ 6 năm tuổi (HTX Thanh long hữu cơ Phú Hội, Xã Hàm Hiệp, Huyện Hàm Thuận Bắc, Tỉnh Bình Thuận- Chính vụ ). Kết quả đánh giá năng suất và hiệu quả kinh tế mô hình ứng dụng chế phẩm sinh học MXA-8 trên vườn thanh long ruột đỏ 6 năm tuổi (HTX Thanh long hữu cơ Phú Hội, Xã Hàm Hiệp, Huyện Hàm Thuận Bắc, Tỉnh Bình Thuận- trái vụ).

Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học đến năng suất và hiệu quả kinh tế trên Thanh Long ruột đỏ 2 năm tuổi (HTX Thanh long hữu cơ Phú Hội, Xã Hàm Hiệp, Huyện Hàm Thuận Bắc, Tỉnh Bình Thuận- Chính vụ ). Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học đến năng suất và hiệu quả kinh tế trên Thanh Long ruột đỏ 2 năm tuổi (HTX Thanh long hữu cơ Phú Hội, Xã Hàm Hiệp, Huyện Hàm Thuận Bắc, Tỉnh Bình Thuận- trái vụ ). 65 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 4. Hình ảnh một số bệnh hại quan trọng hại thanh long.

Bệnh đốm nâu thanh long( Neoscytalidium dimidiatum). Ảnh hưởng của điều kiện thời tiết đến bệnh đốm nâu hại thanh long tại Bình Thuận, năm 2015. Hình ảnh thí nghiệm quản lý bệnh đốm nâu thanh long tại Bình Thuận. Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học MXA-8 năng suất và hiệu quả kinh tế trên thanh long.

62 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.