CHƯƠNG 1: BAO CHÍ VA VAI TRÒ CUA BAO CHÍ TRONG THONG TIN THOI LUAN VE KY HOP QUOC HOI 1.1 Một số khái niệm cơ bản 1.1 Kỳ họp Quốc hội Kỳ họp QH là hình thức hoạt động chủ yếu quan trọng nhất của QH. Tại kỳ họp, QH thảo luận và quyết định các vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật. Điều 4 Luật Tổ chức Quốc hội quy định: "Quoc hội tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ; làm việc theo chế độ hội nghị và quyết định theo da số. Hiệu quả hoạt động của Quốc hội được bảo đảm bằng hiệu quả của các kỳ họp của Quốc hội, hoạt động của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Hội đông dán tộc, Uy ban cua Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội và các đại biểu Quốc hội.
" Theo Nghị quyết số 102/2015/QH13 — Nghị quyết ban hành Nội quy Kỳ họp Quốc hội: QH họp thường lệ mỗi năm hai kỳ. Kỳ họp giữa năm khai mạc vào ngày 20/5; kỳ họp cuối năm khai mạc vào ngày 20/10. Trường hợp ngày 20/5 và ngày 20/10 trùng vào ngày thứ sáu của tuần hoặc ngày nghỉ theo quy định của pháp luật thì ngày khai mạc kỳ họp là ngày làm việc kế tiếp. Trường hợp bat khả kháng không thể tổ chức kỳ họp vào các thời điểm trên do Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định.
Các kỳ họp của QH do Uỷ ban Thường vụ QH triệu tập. Kỳ họp thứ nhất của mỗi khoá QH do Uỷ ban Thường vụ QH khoá trước triệu tập, chậm nhất là hai tháng sau khi tuyển cử. Nhiệm kỳ mỗi khóa QH là 5 năm. Nhiệm kỳ được tính từ kỳ họp thứ nhất QH khóa đó đến kỳ họp thứ nhất của QH khóa sau.
10 Kỳ họp QH là hoạt động quan trọng nhất của QH bởi vì nội dung lập pháp và các vấn đề trọng đại của đất nước đều được quyết định ở đây. Đây cũng là nơi thử thách tài năng, bản lĩnh, sự trung thành, trung thực của các đại biểu nhân dân; của các chính khách. Đặc biệt, các phiên chất vấn tại kỳ họp QH luôn nhận được sự quan tâm và theo dõi của đông đảo cử tri cả nước và quốc tế.2 Khái niệm thông tin và thông tin trong báo chí 1.1 Khái niệm thông tin Có rất nhiều cách hiểu về thông tin. Thậm chí, ngay các từ điển cũng không thể có một định nghĩ thống nhất.
Ví dụ từ điển Oxford English Dictionary thì cho rằng thông tin là điều mà người ta đánh giá hoặc nói đến; là tri thức, tin tức. Một số từ điểm thì đơn giản đồng nhất thông tin với kiến thức — Thông tin là điều mà người ta biết, hoặc thông tin là sự chuyên giao tri thức làm tăng thêm sự hiểu biết của con người. Trong cuốn sách “Bung nỗ truyền thông” (NXB Văn hóa — Thông tin, H, 1996), hai tác giả Philippe Breton và Serge Proulx giải thích từ thông tin (infomation) có nguồn gốc từ tiếng Latinh “informetio”. Đây là một từ ghép có hai hướng định nghĩa: Thứ nhất là, nói về một hành động cụ thé dé tao ra một hình dang (forme), thứ hai là, nói VỀ sự truyền đạt một ý tưởng, một khái niệm hay biểu tượng (metio).
“Thông tin” theo nghĩa gốc từ Hán Việt vừa là động từ, vừa là danh từ. Động từ là truyền đạt tin tức thông suốt đến mọi người. Danh từ được hiểu là bản thân nội dung, hình thức — tức là xét về mặt hàm lượng, chất lượng, hình thức của tin tức, của thông bao. Từ điển Tiếng Việt (sdd) cũng định nghĩa thông tin trên hai phương điện, là động từ “truyền tin cho nhau dé biết”; là danh từ “điều được truyền đi cho biết, tin truyền đi”.
Theo nghĩa thông thường, thông tin là tất cả các sự kiện, sự việc, ý tưởng, phán đoán làm tăng thêm sự hiểu biết của con người. Thông tin hình thành trong 11 quá trình giao tiếp: một người có thé nhận thông tin trực tiếp từ người khác thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, từ các ngân hàng đữ liệu hoặc từ tất cả các hiện tượng quan sát được trong môi trường xung quanh. Theo quan điểm triết học, thông tin là sự phản ánh của tự nhiên và xã hội (thế giới vật chất) bằng ngôn từ, ký hiệu, hình ảnh.hay nói rộng hơn băng tất cả các phương tiện tác động lên giác quan của con người. Khi khoa học công nghệ phát triển đến trình độ cao, trong các lĩnh vực khoa học khác nhau, thuật ngữ thông tin cũng có những cách hiểu khác nhau khi sử dụng đến nó: “Trong lĩnh vực viễn thông, thông tin là toàn bộ hoạt động nhằm mục đích vận chuyên, đảm bảo tính chính xác của các thông điệp.
Trong lĩnh vực truyền thông đại chúng, thông tin hoạt động chủ yếu dựa trên nội dung của các thông điệp, nhất là khi tiếp xúc với công chúng. Trong lĩnh vực báo chí, thông tin được dùng để nói đến chất liệu ngôn ngữ sông, sự miéu tả câu chuyện, băng chúng, chỉ cần nó thé hiện một nhân tố của thực tại. Ví dụ khi ta sử dụng thông tin để nói về câu chuyện do nhà báo ké lại bao gom một hoặc một số sự kiện liên kết thành. Những người hoạt động trong lĩnh vực truyền thông đại chúng như: phóng viên, biên tập viên, nhà báo.là những người được đảo tạo chủ yếu về lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn.
Những vấn đề liên quan đến con người luôn là nguồn cảm hứng chính trong các hoạt động thông tin của họ. Với họ, thông tin là mục tiêu dé họ sáng tạo không ngừng”. Prôkhôrốp, “Cơ sở lý luận báo chí”, Nxb Thông tan, 2004). Như vậy, cùng sử dụng thuật ngữ thông tin, nhưng khái niệm thông tin mà các nha bao sử dụng hoàn toàn khác với những khái niệm thông tin mà các nhà kỹ thuật viễn thông xử lý hoặc thông tin mà các nhà tin học chế tạo.
Để có cái nhìn phù hợp với định hướng, trong nghiên cứu này, chúng ta đi sâu vào phân tích thuật ngữ thông tin trong báo chí.2 Thông tin báo chí Báo chí là một hiện tượng lịch sử, một hoạt động xã hội có chủ đích. Thông tin báo chí do đó là loại thông tin mang tính xã hội và có định hướng. Thông tin báo chí là thông tin từ các tác phâm báo chí do nhà báo sáng tạo ra bắt nguồn từ hiện thực đời sống, mang tính xác thực cao; truyền đạt tới công chúng, nhăm mục đích cải biến xã hội theo hướng tích cực. Trong cuốn Nhà báo hiện đại (NXB Trẻ, 2017), các giáo sư báo chí của ĐH Missouri (Hoa Kỳ) cho rằng, tin, thông tin báo chí có ba phẩm chất, hay ba tiêu chí cơ ban, đó là có liên quan, hữu ích, gây được sự quan tâm.
Vì luận văn không nghiên cứu thông tin báo chí nói chung, mà nghiên cứu thông tin chí ở Việt Nam, nên chúng tôi bám vào các khái niệm được Nhà nước Nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định. Luật Báo chí hiện hành quy định về mục đích, tính chất thông tin báo chí như sau: a) Thông tin trung thực về tình hình đất nước và thé giới phù hợp với lợi ích của đất nước và của nhân dân, b) Tuyên truyền, pho biến, góp phan xây dựng, thực hiện và bao vệ đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thành tựu của đất nước và thé giới theo tôn chỉ, mục dich của cơ quan báo chi; góp phan ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao dân trí, đáp ứng nhu câu văn hoá lành mạnh của nhân dân, bảo vệ và phát huy truyền thong tốt đẹp cua dân tộc, xây dựng va phát huy dan chu xã hội chủ nghĩa, tăng cuong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xdy dung và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. c) Phan anh và hướng dan dự luận xã hội; làm diễn dan thực hiện quyên tự do ngôn luận của nhân dân; d) Phát hiện, nêu gương người tối, việc tốt, nhân tổ mới, điển hình tiên tiễn; đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật và các hiện tượng tiêu cực trong xã hội; 13 d) Góp phan giữ gin sự trong sáng của tiếng Việt, tiếng các dân tộc thiểu số Việt Nam; e) Mở rộng sự hiểu biết lẫn nhau giữa các nước và các dân tộc, tham gia vào sự nghiệp của nhân dân thé giới vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. “Chiến lược phát triển thông tin đến năm 2010” ban hành kèm theo Quyết định số 219/2005/QD-TTg ngày 9/9/2005 của Thủ tướng Chính phủ khẳng định: “Thông tin được coi là một nhu cầu thiết yếu trong đời sống xã hội, là công cụ để điều hành, quản lý, chỉ đạo của mỗi quốc gia, là phương tiện hữu hiệu để mở rộng giao lưu hiểu biết giữa các quốc gia, dân tộc, là nguồn cung cấp tri thức mọi mặt cho công chúng và là nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội”.
Trong thực tiễn báo chí và đời sống, thuật ngữ “thông tin” “thông tin báo chí” có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau. Có trường hợp dé biểu thị một sự kiện, một hiện tượng mới hoặc cũ nhưng mới phát hiện trong một tin, một tác phẩm báo chí cụ thé trên một tờ báo cụ thé. Có trường hợp dé chỉ chung toàn bộ thông tin và ảnh hưởng của cả một nền báo chí. Có trường hợp được dùng trong thời điểm nhất định, có trường hợp được dùng cho cả một giai đoạn đài.
Có trường hợp có tác phẩm báo chí nhưng lại được coi là không có thông tin. Trên báo chí, có thông tin sự kiện, có thông tin tuyên truyền, giải thích, lại có cả thông tin nghệ thuật. Ở dạng hoàn chỉnh, khái niệm thông tin chứa đựng nội dung phong phú, nó có quan hệ trực tiếp đến chức năng và hiệu quả của công tác báo chí, đến “nguyên tắc” cung cấp thông tin, đến những yêu cầu nghiệp vụ báo chí và những nguyên tắc tác động lẫn nhau của các mặt nói trên. “Thông tin” là nền tảng, có thể nói là tất cả của báo chí.