Chương I: Tổng quan về th hình nghiên cứu và các vẫn đồ liên quan đến đề th luận an Chương 2: Những vin đồ lý luận cơ bản về kiém soát việc thục hiên quyén hành pháp ci Chính phi Chương 3: Thục trang kiểm soát việc thực hién quyền hành pháp của Chính phủ 6 Việt Nam hiện ny Chương4: Quan điểm và giải phép bão dim kiểm coát việc the hiện quyền hành pháp cũa Chính phi ở Việt Nam hiện nay =. TONG QUAN VE TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CÁC VẤN ĐÈ LIEN QUAN DEN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Tỉnh hình nghiên cứu ð nước ngoài “Trong khoa học php lý ð nước ngoài, vẫn để kiểm soát quyễn lực nhà nước, Jaf soát việc thục hiễn quyền hành pháp cũa Chinh phố được nhiêu tác giả ở nhiều quốc gja khác nhau nghiên cứu, tiép cận trên nhiễu phương điện, nhiều gée nhin Xhác nhau. Dưới diy la một số công bình nghién cứu khos học liền quan dén kiểm, soit quyền lực nhà nước và kiém soát iệc thực hiện quyền hinh pháp cũa Chính hủ mã tác giá tham khảo trong quá tình nghiên cứu luận án trình nghiền cứm về kiễm soát quyễu lực nhà nước “Tự tưởng về kiểm soát quyển lục nhà nước đã xuất hiện từ thời cổ đi- khi kiểu Nhà nước và pháp luật đầu tân tên tạ ở Hy Lạp và Le Mã.
cũng với sự Hình thành và phát tiễn oie thuyết nhân chia quyên lục. Thai kỳ này, trong tác phim “The Pehiicz” (Nén chính ti) hay “A Treahse ơn Goverrment” (Luận vé chỉnh quyên), Aristote khi ban về tổ chúc bé máy Nhà nước đã phân tách Nhà "ước thành ba bộ phân la thảo luận hay quyết nghĩ Cp pháp), áp dung luật (hành, phip) và cơ quan tòa án để xét xử theo luật (tư phep). Như vậy, thông qua các tác phim nay, Aristote đã đề cập đốn việc phân chia quyền luc để kiểm soát quyền lie lấn nhu giữa các bộ phận quyên lực nhà nước, mặc đò mới đừng ở mức độ sơ khai Tư tưởng này của Adidote đã được các nhà tr tưởng John Loci, Montesquiew, Rousseau kế thừa phát biển và hoàn thiện Tw tưởng phân chia quyển lục, kiểm soát quyên lục nhà nước của John Locke chủ yêu được thể hiện trong tác phim: "Two Treances of Government” (Hiei chuyên luận vé chính Quyên) Trong tếc phẩm này, John Locke đã lý gi khá căn kế và nguôn gốc, mục dich của Nhà nước và các loại quyên lục nhà nước, phân tích rổ về nôi dang phạm vi giới hen côa từng quyển, vé vị bí và mỗi quan hệ giữa các loại quyền lực nha nude. John Loke cho ring trong thé chế chính tr tự đo, cả ba loại quyên lực nhà nước (lap pháp, hành pháp và liên beng) đều do Nhân din ủy quyền cho Nhà nước thông qua khé tước và c quyền hực nhà nước nói chung và từng loại quyển lục nhà nước đều phải bị hen chế hoặc giới hạn bi chỉnh những điệu khoản của khé tức do.
Điều đặc biết là trong tác phẩm nay, John Locke để chỉ rõ những môi nguy hei cia việc Iam dung quyên luc, đồng thời đã dự kiến được sự sung đột giữa hei bộ phận quyền lực quan trong la lập pháp và hanh phip với nhau và với Nhân din Từ đó, ông chỉ ra những biên pháp để ngăn chin va giã quyết những xung đột nổi trấn và đặc biệt la ngăn chin sự chuyển từ chế đô din chủ sang chế độ độc ti chuyên ch. So với hr tưởng phân quyền của Aistote thì hư tưởng phân quyên để kiểm soát quyền lực cia John Locice rõ rang cu thể hơn Tuy nhiên, tơ tướng dân chủ và tơ tổng phân quyên thiểu tiệt đ lá hhan chế co bên trong quan niệm vé phân chia quyền lọc cia John Locke 10 phim này, Montesquieu cho rằng muốn có ty do cũa con người ma đặc biệt là tơ do chính tr thì phải có một cơ chế tổ chúc thực hiện quyền hực nhà nước chống được sự lạm quyền Đó chỉnh là cơ chế phân chia quyén lực nha nước thành ba loại quyển la quyên lập pháp, hành pháp, tr pháp và phải có sợ kiểm chỗ lấn nhau giỗa các loại quyên đó, Theo Montesquieu, ba loại quyền lực nói rên có nội dung khác nhau va hãi được chia tách với nhau, phit được trao cho các chữ thể khác nhau thực hiện mới cổ thể kiểm soát được quyền lực, tránh được sơ chuyên quyền, độc đoán và nhiều hậu qua xâu khác, nhờ vây méi bão dim được tw do của công dân Tom le, điểm đặc biét của tr trông phân quyên ota Montesquiew là ông đã dé cập đến tính tnt dé của thuyết phân quyền. Ong đã để xướng việc phin chia quyên lực nhà nước thành ba bộ phân quyén là lập pháp, hhanh pháp và tơ pháp với chức năng nhiệm va, quyên hen khác nhau, hoạt động theo nguyên tắc kiểm chế và đối trong lan nhu, "đông quyên lục trên thể giới ngây nay, Dù vậy, với tác phim này Montesquieu mới chi nghiên cửa luân bản về cơ chế kiểm soát quyên iue bên trong bô máy Nhà nước ma chưa dé cập dén cơ chế laễm soát quyên lực nhà nước côa Nhân dân, xã hồi Tác phẩm “Du contrat social” (Bản vé khé woe xã hô) cise Rousseau Jean Jacques: Trong tác phẩm nay, Rousseau thir nhận sự tn trì của các quyén lực lập pháp, hànhpháp và tư pháp trong một Nhà nuớc. La nguời khẳng dinh tr tưởng chủ quyển tối cao lá của Nhân din, nên Rousszau luôn để cao din việc gin chin sự lam quyền rong qué trình thục hiện quyén lực nhà nước và nêu lân 6c giết pháp ngin chin sơ len quyện cia bộ phận quyền hành pháp va te phép Vi vẫy, Rousseau đội hồi ph chia tach gira các ngành quyén, mốt cơ quan nắm gir mỗi quyền trên phải chuyên chủ và thu hep hoạt động vio việc thục hiện chức ning riêng cia mảnh Đổi vi bô phận quyển hành pháp, ống cho ring những người đơc ủy thác nim quyền hành pháp là dang thực hiện chức năng được quốc gia giao pho, dang lam ngiễa vụ công dân chứ không có quyền đặt điều kiên với Nhãn din.
Kiu Chính phũ em quyền và thoái hóa thủ sẽ bị giải tan Rousseau đã nêu vide gi tin Chính phố có thể xây ra trong hii trường hop là Khi người đăng đâu Chính phủ Không cai bị theo phíp luật mã lần á cơ quan quyền lực tối cao (cơ quan lập php) và khi các thánh viên Chính phố thoán đoạt quyển hinh mốt cách riêng rễ ma đáng ra họ phii thực hiện quyên này một cách tập thể, Như vây, Rousseau đã góp phân hoàn thiện thêm cơ che kiểm soat quyên, lực nhà nước, khẳng định quyên lực nhà nước cén phéi bị kiểm soát cả từ bên. trong Yin bên ngoài, tuy vẫn chưa diy đủ và toàn diện Diém dic biệt trong quan diém côa Rousseau là ông không đề cập din sơ lạm quyền của quyên lập pháp và theo ông bộ phận quyén này thuộc v Nhãn din, la bồ phân quyén tốt cao và ông ir cho rằng sự lạm quyền chi xây ra với hei ngành hành pháp và từ pháp là những "ngành được Nhân din hoäc luật dy quyên Chuyên khảo: Chính thể dav điện” Representative government) cũa John Stuart Mill (1861). Day được xem là một rong những khảo cứu meng tính nên ting đối với các thiết chế chính tủ - xã hội ở các nước Anh và Hoa Ki thé Icy XIX. Thông qua tác phim, John Stuart Mill đã tập trang phân ích chức năng của các bộ phận quyền lục hop thành chính thé dat điện: cơ quan đi diện quốc ga - Nghi win, bé phận hành pháp, cơ quan đa diện đa phương Theo đó, quyén lực kiểm soát tối thương thuốc về Nhân dân thông qua các dei diễn được Nhân din tậu lên theo định icy Ông công bin về những nguy cơ có thể xây ra đối với chỉnh thể dei điện do là nguy cơ vi trình độ dân tạ thấp trong hội đông đại và trong công luận kiểm soát hồi đồng, và nguy cơ vé sự lập pháp gia cập đa ào bô phân đa số số học bao gém toàn bộ những người cing mat giai cấp John Stuart Mill dành chương XIV để bản về hoạt động của bộ phân hành pháp, Béi Với bổ phận này, John Stuart Mill nhân manh tim quan trong của việc phân chia trách nhiệm rõ ring, ông đặc biệt coi trong việc xác định trách nhiệm cá nhân và phế phn kiểu chịu rách nhiên tập thé Ông cho rằng việc xác định trách nhiệm ia yêu tổ quan trong trong kiém soát việc thực hién quyén hành pháp của Chính.
phi, Tuy nhiễn tác phẩm chưa & situ vào phân tich vide kiểm soát giữa các bổ ghân quyén lục nhà nước, đặc biết là các Hình thức, phuơng pháp kiểm soát quyền hành pháp của Chính phủ. Các công trink ughié cảm về uyên hành pháp của Chính phủ và kiém soát cña Chính phi Đi với việc nghiên cứu về quyền hành pháp và kiểm soát việc thực hiện quyển hành pháp ci Chính phủ, các tử liêu nghiên cứu ở nước ngoài dưới góc đô luật học cho thấy bic tranh đa máu sắc về cách thức hiển định vĩ ti, vai hờ Chính phố mới quan hệ gia Chính phố với các cơ quan nhà nước khác trong viée thực hiên quyển hực nhà nước, cách thức kiém soát quyên hành pháp cia Chính phố 1. Các công trình nghiên cin vé vị trị vai trỏ tổ chức và thực hiện uyên hành pháp cia Chính phí. = “Imperial Presidency” (Tông thông toàn quyền) của Arthur Achlesinge, Js.
Trong tác phim, tác giã đã tinh bay quan điển của ông khi cho rằng quyên lục và đặc quyên của Tổng thống (Chỉnh phi) Hos Ky đã phat triển quá hanh trong uốt thé kỷ XX din din nguyên tắc cia Chính phủ cân bảng rơi vào tình thé nguyhiểm, Richard Nixon, người đã tem dụng quyền lực và cuối cùng đã buộc phi từ chức, đã đủ điến cho sơ mỡ réng khuynh hướng đó cia Achlesnger.