Luận văn thạc sĩ hus nghiên cứu điều kiện tự nhiên và xu thế biến động hệ thống bãi triều từ cửa sót đến cửa hội hà tĩnh và đề xuất định hướng sử dụng bền vững

Luận văn thạc sĩ phân tích hus nghiên cứu điều kiện tự nhiên và xu thế biến động hệ thống bãi triều từ cửa sót đến cửa hội hà, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Văn Tình
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Tiến Hải
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
• Chuyên ngành: Địa chất học
• Đề tài: Nghiên cứu điều kiện tự nhiên và xu thế biến động hệ thống bãi triều từ Cửa Sót đến Cửa Hội (Hà Tĩnh) và đề xuất định hướng sử dụng bền vững
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI KHU VỰC BÃI TRIỀU TỪ CỬA SÓT ĐẾN CỬA HỘI
• 1.1. Vị trí khu vực nghiên cứu
• 1.2. Đặc điểm điều kiện tự nhiên
• 1.2.1. Đặc điểm địa hình
• 1.2.2. Đặc điểm địa chất
• 1.2.3. Đặc điểm địa mạo
• 1.2.4. Đặc điểm khí hậu
• 1.3. Tổng quan về bãi triều, lịch sử và phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Đặc điểm và xu thế biến động hệ thống bãi triều từ Cửa Sót đến Cửa Hội
• 1.5. Một số định hướng sử dụng bền vững hệ thống bãi triều từ Cửa Sót đến Cửa Hội
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về bãi triều Hà Tĩnh Điều kiện tự nhiên và giá trị

Bãi triều Hà Tĩnh, đặc biệt là khu vực từ Cửa Sót đến Cửa Hội, là một trong những hệ sinh thái quan trọng của Việt Nam. Khu vực này không chỉ có giá trị sinh thái mà còn đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương. Bãi triều là nơi giao thoa giữa đất liền và biển, nơi có nhiều loài sinh vật sinh sống và phát triển. Nghiên cứu về điều kiện tự nhiên của bãi triều Hà Tĩnh giúp hiểu rõ hơn về sự đa dạng sinh học và các yếu tố ảnh hưởng đến hệ sinh thái này.

1.1. Đặc điểm địa lý và sinh thái bãi triều Hà Tĩnh

Khu vực bãi triều từ Cửa Sót đến Cửa Hội nằm trong khoảng tọa độ từ 18°47'10'' đến 18°22'45'' vĩ độ bắc và 105°36'30'' đến 106°01'30'' kinh độ đông. Đây là vùng đất ngập nước ven biển, có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế. Hệ sinh thái bãi triều ở đây rất phong phú với nhiều loài động thực vật quý hiếm.

1.2. Vai trò của bãi triều trong phát triển kinh tế địa phương

Bãi triều không chỉ là nơi sinh sống của nhiều loài hải sản mà còn là nguồn tài nguyên quan trọng cho người dân địa phương. Hoạt động đánh bắt hải sản, du lịch sinh thái và các dịch vụ liên quan đến bãi triều đang ngày càng phát triển, góp phần nâng cao đời sống của người dân.

II. Vấn đề biến động bãi triều Hà Tĩnh Thách thức và cơ hội

Biến động bãi triều Hà Tĩnh đang diễn ra mạnh mẽ do tác động của biến đổi khí hậu và các hoạt động kinh tế. Sự thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến môi trường mà còn tác động đến đời sống của người dân. Việc nghiên cứu và đánh giá các xu thế biến động là cần thiết để có những biện pháp ứng phó kịp thời.

2.1. Các yếu tố tác động đến biến động bãi triều

Các yếu tố như nước biển dâng, xói lở bờ biển, và hoạt động khai thác tài nguyên là những nguyên nhân chính dẫn đến biến động bãi triều. Những thay đổi này có thể gây ra thiệt hại lớn cho hệ sinh thái và đời sống người dân.

2.2. Thách thức từ biến đổi khí hậu đối với bãi triều

Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão, lũ lụt. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên mà còn đe dọa đến an ninh lương thực và sinh kế của người dân ven biển.

III. Phương pháp nghiên cứu bãi triều Hà Tĩnh Cách tiếp cận hiệu quả

Để nghiên cứu bãi triều Hà Tĩnh, các phương pháp khoa học hiện đại đã được áp dụng. Việc kết hợp giữa nghiên cứu thực địa và phân tích dữ liệu từ xa giúp cung cấp cái nhìn tổng quan và chi tiết về tình trạng bãi triều.

3.1. Phương pháp khảo sát thực địa và thu thập dữ liệu

Khảo sát thực địa là phương pháp chính để thu thập thông tin về điều kiện tự nhiên và tình trạng bãi triều. Các mẫu trầm tích, nước và sinh vật được thu thập để phân tích và đánh giá.

3.2. Ứng dụng công nghệ GIS trong nghiên cứu bãi triều

Công nghệ GIS (Hệ thống thông tin địa lý) được sử dụng để phân tích và trực quan hóa dữ liệu không gian. Điều này giúp theo dõi sự biến động của bãi triều theo thời gian và không gian.

IV. Kết quả nghiên cứu bãi triều Hà Tĩnh Những phát hiện quan trọng

Kết quả nghiên cứu cho thấy bãi triều Hà Tĩnh đang chịu nhiều áp lực từ các yếu tố tự nhiên và con người. Những phát hiện này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tình trạng bãi triều mà còn cung cấp cơ sở cho các chính sách bảo vệ và phát triển bền vững.

4.1. Đánh giá chất lượng môi trường bãi triều

Chất lượng môi trường bãi triều được đánh giá thông qua các chỉ tiêu sinh học và hóa học. Kết quả cho thấy có sự suy giảm chất lượng môi trường do ô nhiễm và khai thác quá mức.

4.2. Xu thế biến động và dự báo tương lai

Dự báo cho thấy nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời, bãi triều Hà Tĩnh sẽ tiếp tục bị suy thoái. Việc xây dựng các kịch bản phát triển bền vững là cần thiết để bảo vệ hệ sinh thái này.

V. Định hướng sử dụng bền vững bãi triều Hà Tĩnh Giải pháp khả thi

Để bảo vệ và phát triển bãi triều Hà Tĩnh một cách bền vững, cần có các chính sách và giải pháp cụ thể. Việc kết hợp giữa bảo tồn và phát triển kinh tế là rất quan trọng.

5.1. Chính sách bảo vệ môi trường bãi triều

Cần xây dựng các chính sách bảo vệ môi trường bãi triều, bao gồm việc quản lý khai thác tài nguyên và bảo tồn các loài sinh vật quý hiếm.

5.2. Phát triển du lịch sinh thái bền vững

Phát triển du lịch sinh thái là một trong những giải pháp hiệu quả để nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của bãi triều. Điều này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn tạo ra nguồn thu nhập cho người dân.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai bãi triều Hà Tĩnh

Bãi triều Hà Tĩnh là một hệ sinh thái quan trọng cần được bảo vệ và phát triển bền vững. Các nghiên cứu và chính sách hiện tại sẽ đóng vai trò quyết định trong việc bảo tồn và phát triển khu vực này trong tương lai.

6.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu bãi triều

Nghiên cứu bãi triều không chỉ giúp hiểu rõ hơn về hệ sinh thái mà còn cung cấp cơ sở cho các quyết định chính sách. Việc bảo vệ bãi triều là trách nhiệm của toàn xã hội.

6.2. Triển vọng phát triển bền vững bãi triều Hà Tĩnh

Triển vọng phát triển bền vững bãi triều Hà Tĩnh phụ thuộc vào sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, cộng đồng và các nhà khoa học. Cần có những hành động cụ thể để bảo vệ và phát triển khu vực này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn gồm 95 trang, 30 hình, 12 bảng và được bố cục gồm 4 chương chính sau: Chƣơng 1. Đặc điểm Tự nhiên, Kinh tế - Xã hội khu vực bãi triều từ Cửa Sót đến Cửa Hội. Tổng quan về bãi triều, lịch sử và phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm và xu thế biến động hệ thống bãi triều từ Cửa Sót đến Cửa Hội.

Một số định hướng sử dụng bền vững hệ thống bãi triều từ Cửa Sót đến Cửa Hội. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1. ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI KHU VỰC BÃI TRIỀU TỪ CỬA SÓT ĐẾN CỬA HỘI 1. Vị trí khu vực nghiên cứu Khu vực nghiên cứu là bãi triều từ Cửa Hội đến Cửa Sót (Hà Tĩnh) nằm trong khoảng tọa độ từ 184710 đến 182245 vĩ độ bắc và 1053630 đến 1060130 kinh độ đông, thuộc phía đông bắc của tỉnh Hà Tĩnh, bao gồm các luồng lạch ven biển, vùng triều ven biển, ven cửa sông (Hình 1.

Vị trí khu vực nghiên cứu (thu nhỏ từ tỷ lệ 1/100.000) 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Vùng nghiên cứu bao gồm các xã thuộc huyện Nghi Xuân (Xuân Hội, Xuân Trường, Xuân Đan, Xuân Phổ, Xuân Hải, Xuân Yên, Xuân Thành, Xuân Liên, Cương Gián) và Lộc Hà (Thịnh Lộc, Thạch Bằng, Thạch Kim, Thạch Châu, Mai Phụ, Hộ Độ) (Hình 1. Bản đồ hành chính khu vực nghiên cứu (thu nhỏ từ tỷ lệ 1/100.000) 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đặc điểm điều kiện tự nhiên 1. Đặc điểm địa hình Địa hình khu vực có sự phân dị lớn thể hiện ở phía Tây và Tây Nam huyện Nghi Xuân, khu vực mũi Lò gần Cửa Sót là đồi núi thấp thuộc dãy Hồng Lĩnh, kế tiếp là dãy đồng bằng bồi tụ nhỏ hẹp ven núi, cuối cùng là bãi cát ven biển và địa hình thềm lục địa (xem Hình 1.Về cơ bản có thể chia địa hình khu vực ra các dạng sau:  Đồng bằng ven biển: Đây là đồng bằng nhỏ hẹp ven biển, được bồi đắp bởi phù sa hệ thống các sông trong vùng mà chủ yếu là Sông Lam và Sông Cửa Sót, địa hình này tương đối bằng phẳng thay đổi trung bình từ 1 - 5,5m so với mặt nước biển.

Đây là vùng dân cư tập trung đông đúc và có điều kiện tương đối thuận lợi cho việc trồng cây lương thực, cây hoa màu ngắn ngày và phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm. Địa hình này chủ yếu ở các xã: Xuân Trường, Xuân Đan, Xuân Phổ, Xuân Hải, Xuân Yên, Xuân Thành, Xuân Liên, Cương Gián, Thịnh lộc, Thạch Kim.  Đồi núi thấp: Địa hình này thuộc dãy Hồng Lĩnh chiếm diện tích khá lớn so với vùng nghiên cứu. Đây là những dãy núi đá có độ dốc lớn, chủ yếu là đá magma và magma axit, cao nhất là đỉnh núi Ông (cao 676m so với mực nước biển).

Ven dưới các chân núi, sườn núi có nhiều khe rạch, xung quanh có rất nhiều hồ đập. Địa hình này thể hiện ở các xã Xuân Viên, Xuân Mỹ, Cổ Đạm, một phần của Xuân Liên, Cương Gián [19].  Dải cồn cát ven biển: Đây là vùng cồn cát chạy dọc theo bờ biển tạo bởi các đụn cát, dải cát ven biển, ven các các lạch triều, kênh mương. Địa hình hơi nghiêng về phía Tây-Tây bắc với bề rộng từ 50 - 200m, độ cao so với mực nước biển là 0,5 - 5m.

Do có cửa sông, cửa lạch, tạo thành các bãi ngập mặn vùng này có tiềm năng phát triển kinh tế biển và dịch vụ du lịch nghỉ mát. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bản đồ địa hình vùng nghiên cứu (thu nhỏ từ tỷ lệ 1/100. Đặc điểm địa chất  Các thành tạo trước Đệ tứ Các thành tạo trước Đệ tứ được chia thành 2 phân vị địa tầng có tuổi từ Hệ Trias thống trung - bậc Anisi đến Neogen phân bố ở dưới đáy biển, các đảo và dải ven bờ từ 0 - 20m nước, chủ yếu là các thành tạo đá gốc có tuổi Trias, thuộc hệ tẩng Đồng Đỏ và hệ tầng Đồng Trầu.4) 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Giới Mesozoi Hệ Trias, thống trung - bậc Anisi Hệ tầng Đồng Trầu (T2 a dt) (Jamovda A., 1965) Hệ tầng này phân bố ở đảo Hòn Ngư (Nghệ An) và đáy biển vùng lân cận.

Mặt cắt có thề chia làm 2 phần khá rõ: phần dưới là trầm tích lục nguyên xen lớp mỏng hoặc thấu kính phun trào andesit gồm bột kết, cát kết, cuội kết tuf, đá phiến sét màu đen chứa nhiều hóa đá; phần trên là đá vôi màu xám sáng, xám sẫm, xám tro phân lớp mỏng, trung bình đến dạng khối bị tái kết tinh yếu, sét vôi màu nâu đỏ phân lớp mỏng, tổng chiều dày 1100-1600m. Hệ tầng Đồng Đỏ (T3n-r dd) Đá gốc thuộc hệ tẩng Đồng Đỏ chủ yếu phát triển các loại trầm tích cuội kết, cát kết, bột kết, sạn kết,. Đá có màu xám sáng, phớt hồng, nâu đến nâu đỏ, phân lớp dày; lớp cát kết dày cỡ hàng mét; lớp bột kết dày cỡ hàng đề-xi-mét. Đá có độ cứng khoảng 5 đập khó vỡ.

Đá thường bị nứt nẻ, mặt khe nứt gần vuông góc với mặt phân lớp. Khoảng cách khe nứt từ 2 đến 3 m (ở phía Nam có nơi đến 6 m), khe nứt và mặt bị phong hóa có nơi thành hàm ếch ở xã Cương Gián cao 6 m, rộng 1,2 m đến 4 m, dài 25 m [5]. Giới Kainozoi Hệ Neogen Thành tạo trầm tích Neogen không phân chia phân bố tại phía Đông Nam cửa Hội có thể gặp được chúng qua các lỗ khoan bãi triều, khoan biển và trong các băng địa chấn sâu, địa chấn nông độ phân giải cao. Thành phần trầm tích chủ yếu là cát kết, bột kết, sét kết xen kẽ các tập sạn kết và lớp mỏng cuội kết.

Chiều dày thay đổi lớn 150-250m [5].  Các thành tạo Địa chất Đệ tứ 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Thống Pleistocen Trầm tích sông (aQ11-2) là loại trầm tích lòng sông, phân bố rộng rãi dọc thung lũng Sông Lam dưới dạng thềm đã ổn định kéo dài từ Rạng (Thanh Chương), Nam Đàn, Vinh tỉnh Nghệ An đến Nghi Xuân. Ở Vinh và Nghi Xuân, lớp này bị phủ dưới các trầm tích trẻ hơn nên chỉ tìm thấy trong các hố khoan thăm dò của Liên đoàn địa chất 410 - Liên đoàn địa chất Bắc Trung Bộ. Thành phần là cuội sỏi cát có độ mài mòn tốt, độ dày trên 5 m.

 Trầm tích biển (mQ13) là loại trầm tích biển, phân bố rộng khắp miền đồng bằng ven biển Hà Tĩnh. Thành phần là sét màu loang lổ, dày 2-6 mét. Độ sâu của lớp này tăng dần vào cuối Pleistocen, địa hình ở đây không bằng phẳng, tạo thành các vũng vịnh nhỏ. Thành phần hạt tương đối đồng đều phản ánh tính ổn định của môi trường trầm tích trong không gian khá rộng lớn [19].

Thống Holocen Tại khu vực cửa sông và ven biển cửa Hội phát hiện được 3 phân vị chính có tuổi Q23, Q22-3 và có nguồn gốc sông biển (am), biển gió (mv) [5]. Trầm tích sông biển (amQ22-3) phân bố tại phần lục địa dọc theo bờ sông Lam kéo ra tới gần bãi triều ven biển. Thành phần trầm tích cát, cát bột màu xám, xám vàng, xám sáng; sét, bột sét màu xám nâu, xám đen. Cát có độ mài tròn, chọn lọc tốt, thành phần khoáng vật chủ yếu: thạch anh: 75-80%, felspat: 5- 10%, mảnh đá: 10-15%.

Trầm tích biển gió (mvQ22-3) kiểu trầm tích này phân bố tại các cồn cát (cao 2-6m) ở phần ven biển tại phía Nam cửa Hội. Trầm tích tại đây có thành phần chủ yếu là cát hạt mịn-trung màu xám, xám vàng. Cát có độ mài tròn, chọn lọc tốt, thành phần khoáng vật chủ yếu: thạch anh: 80-85%, felspat: 5-10%, mảnh đá: 5-10%. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trầm tích sông biển (amQ23 ) phân bố tại cửa Hội và phát triển tới độ sâu ngoài 10m nước.

Thành phần trầm tích chủ yếu là cát, cát bùn, bùn sét màu xám, xám vàng, xám nâu có lẫn di tích mùn thực vật màu xám tối, đen và ít vụn vỏ sinh vật biển. Thành phần khoáng vật gồm: thạch anh 70-80%, mảnh đá 20-25%, felspat: 5%. Bề dày trầm tích 1 – 12 m. Bản đồ Đia chất – Khoáng sản Hà Tĩnh (thu nhỏ từ tỷ lệ 1/200.

Đặc điểm địa mạo a) Núi thấp bị xâm thực bóc mòn Phân bố ở các núi đá gốc phía Tây Nam và phía Bắc của vùng. Núi có độ dốc sườn từ 20° - 30°. Thảm thực vật trên bề mặt bị phá trụi, quá trình xâm thực xảy ra 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] mạnh mẽ với nhiều mương xói khe rãnh. Trên bề mặt sườn những nơi xâm thực sâu lộ ra trầm tích của hệ tầng Đồng Trầu [18].

b) Đồi núi tích tụ cát biển - gió Có độ cao thay đổi từ 3 - 10m. Phân bố thành một dải khá rộng chạy dọc ven biển, đây là một bar ngầm nối đảo, nó được nâng lên cao vào cuối Holocen muộn và bị bóc mòn. Hiện tại được bồi đắp bởi các vật liệu ven bờ và bị phơi ra lúc triều rút. Gió biển thổi hất cát đó lên khỏi bờ.

Cứ thế các đồi cát lấn vào lục địa tạo thành các đồi và đụn cát có độ cao thay đổi khác nhau [18]. c) Đồng bằng chân đồi núi hình thành do dòng chảy Có độ cao thay đổi từ 1 - 4m, nó là tích tụ hỗn hợp của dòng chảy tạm thời, chảy tràn trên bề mặt của hệ Đệ tứ không phân chia. Các quá trình xói mòn, rửa trồi bề mặt đem vật liệu cát, sạn sỏi, sét, dăm… phong hoá từ các khối núi granit, trầm tích lục nguyên xuống hình thành tầng trầm tích nguồn gốc hỗn hợp deluvi, proluvi. d) Đồng bằng bãi bồi Có độ cao thay đổi từ 0 - 1m, tích tụ cát, sét của sông hiện đại tuổi Holocen muộn.

Đây là bãi bồi sông ngòi hiên đại có các trầm tích cát, cát sét và sét tuỳ theo sự thay đổi tướng của bãi bồi. Do ảnh hưởng của triều biển, lúc triều lên, các lòng sông có mực nước dâng cao tích tụ trầm tích aluvi, lúc triều xuống, bãi bồi lộ ra, mực nước hạ thấp, lòng sông trở nên hẹp. Đặc điểm khí hậu Khí hậu thời tiết mang tính chất căn bản của khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa nhưng bị chi phối bởi yếu tố địa hình sườn núi Hồng Lĩnh nên có sự phân hoá rất rõ rệt. Qua trạm khí tượng Vinh cho thấy huyện điển hình cho khí hậu bờ biển với hai mùa: mùa khô từ tháng 4 đến tháng 8 và mùa mưa từ tháng 8 đến tháng 3 năm sau.