Luận văn nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến sinh trưởng phát triển của giống cam vinh tại trang trại bùi huy hạnh huyện tứ kỳ tỉnh hải dương

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của các loại phân bón lá đến sinh trưởng và… 85 trang · Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên · 2018.

• Tác giả: Hà Văn Yên
• Người hướng dẫn: ThS. Đỗ Tuấn Tùng
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến sinh trưởng phát triển của giống cam Vinh tại trang trại Bùi Huy Hạnh, Huyện Tứ Kỳ, Tỉnh Hải Dương
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn sản xuất
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Nguồn gốc của cam quýt, lịch sử nghề trồng cam quýt và các vùng trồng cam quýt chủ yếu trên thế giới
• 2.2.1. Nguồn gốc và lịch sử trồng cam quýt trên thế giới
• 2.2.2. Các vùng trồng cam quýt chủ yếu trên thế giới
• 2.3. Tình hình sản xuất cam quýt ở Việt Nam
• 2.3.1. Thực trạng phát triển cam quýt ở Việt Nam
• 2.3.2. Các vùng trồng cam quýt chủ yếu ở Việt Nam
• 2.3.3. Các khó khăn trong việc trồng cam quýt ở nước ta
• 2.4. Ứng dụng của phân bón lá đối với cây có múi và kỹ thuật trồng chăm sóc
• 2.4.1. Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây cam
• 2.5. Tình hình nghiên cứu cây cam quýt trên thế giới và trong nước
• 2.5.1. Tình hình nghiên cứu cây cam quýt trên thế giới
• 2.5.2. Tình hình nghiên cứu cam quýt trong nước
• 3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm, thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Bố trí thí nghiệm
• 3.4.2. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.3. Phương pháp phân tích, xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Nghiên cứu ảnh hưởng của các loại phân bón qua lá đến động thái tăng trưởng chiều cao cây của cam vinh
• 4.2. Ảnh hưởng của phân bón lá đến đường kính gốc của cam vinh
• 4.3. Ảnh hưởng của phân bón lá đến động thái tăng trưởng lá của cam vinh
• 4.4. Ảnh hưởng của phân bón lá đến khả năng sinh trưởng của lộc
• 4.5. Ảnh hưởng của phân bón lá đến số lá/lộc
• 4.6. Ảnh hưởng của phân bón lá tới chiều dài lộc
• 4.7. Ảnh hưởng của phân bón lá đến tình hình sâu bệnh hại cây cam vinh
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu và mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của các loại phân bón lá đến sinh trưởng và phát triển của giống cam Vinh tại trang trại Bùi Huy Hạnh, Hải Dương. Mục tiêu chính là xác định loại phân bón lá phù hợp để tối ưu hóa năng suất và chất lượng cam Vinh. Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện kỹ thuật canh tác và nâng cao hiệu quả phân bón trong nông nghiệp.

1.1. Mục tiêu cụ thể

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là xác định loại phân bón lá giúp cải thiện sinh trưởng và phát triển cây trồng của giống cam Vinh. Điều này bao gồm việc đánh giá các chỉ tiêu như chiều cao cây, đường kính gốc, và số lượng lá. Nghiên cứu cũng nhằm đưa ra các khuyến nghị cụ thể cho quản lý trang trại và vùng trồng cam tại Hải Dương.

1.2. Yêu cầu nghiên cứu

Nghiên cứu yêu cầu đánh giá toàn diện ảnh hưởng của các loại phân bón lá đến các yếu tố sinh trưởng của cam Vinh. Các chỉ tiêu cần theo dõi bao gồm chiều cao cây, đường kính gốc, và số lượng lá. Ngoài ra, nghiên cứu cũng cần đánh giá chất lượng cam và hiệu quả phân bón để đưa ra các khuyến nghị thực tiễn.

II. Tổng quan tài liệu và cơ sở khoa học

Phần này trình bày cơ sở khoa học về việc sử dụng phân bón lá trong nông nghiệp, đặc biệt là đối với cây có múi như cam Vinh. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng phân bón lá có thể cải thiện đáng kể sinh trưởng và chất lượng cây trồng. Ngoài ra, phần này cũng đề cập đến lịch sử trồng cam quýt và các vùng trồng cam chủ yếu trên thế giới.

2.1. Nguồn gốc và lịch sử trồng cam quýt

Cam quýt có nguồn gốc từ miền Nam Châu Á và đã được trồng rộng rãi trên khắp thế giới. Các vùng trồng cam nổi tiếng bao gồm Địa Trung Hải, Châu Mỹ, và Châu Á. Việt Nam cũng là một trong những vùng trồng cam quan trọng, với các giống cam chất lượng cao như cam Vinh.

2.2. Ứng dụng của phân bón lá trong canh tác cam quýt

Phân bón lá được sử dụng rộng rãi trong canh tác cam quýt nhờ khả năng cung cấp dinh dưỡng nhanh chóng và hiệu quả. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng phân bón lá có thể cải thiện sinh trưởng, tăng năng suất, và nâng cao chất lượng cam. Đây là một công cụ quan trọng trong kỹ thuật canh tác hiện đại.

III. Phương pháp nghiên cứu và kết quả

Nghiên cứu được thực hiện tại trang trại Bùi Huy Hạnh, Hải Dương, với các thí nghiệm được bố trí để đánh giá ảnh hưởng của các loại phân bón lá đến sinh trưởng của cam Vinh. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm chiều cao cây, đường kính gốc, số lượng lá, và chất lượng cam. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự khác biệt đáng kể giữa các loại phân bón lá.

3.1. Bố trí thí nghiệm

Thí nghiệm được bố trí theo phương pháp ngẫu nhiên với các loại phân bón lá khác nhau. Mỗi loại phân bón lá được áp dụng trên một nhóm cây cam Vinh, và các chỉ tiêu sinh trưởng được theo dõi định kỳ. Phương pháp này giúp đánh giá chính xác hiệu quả phân bón.

3.2. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các loại phân bón lá có ảnh hưởng tích cực đến sinh trưởng của cam Vinh. Cụ thể, chiều cao cây và số lượng lá tăng đáng kể ở các nhóm cây được bón phân bón lá. Ngoài ra, chất lượng cam cũng được cải thiện, với hàm lượng dinh dưỡng cao hơn so với nhóm đối chứng.

IV. Kết luận và đề xuất

Nghiên cứu đã chứng minh rằng phân bón lá có ảnh hưởng tích cực đến sinh trưởng và chất lượng cam Vinh. Các kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện kỹ thuật canh tác và nâng cao hiệu quả phân bón tại vùng trồng cam Hải Dương. Nghiên cứu cũng đề xuất các biện pháp cụ thể để áp dụng phân bón lá trong thực tiễn sản xuất.

4.1. Kết luận

Nghiên cứu kết luận rằng việc sử dụng phân bón lá phù hợp có thể cải thiện đáng kể sinh trưởng và chất lượng cam Vinh. Đây là một giải pháp hiệu quả để nâng cao năng suất và chất lượng cây trồng trong nông nghiệp.

4.2. Đề xuất

Nghiên cứu đề xuất áp dụng các loại phân bón lá đã được chứng minh hiệu quả vào thực tiễn sản xuất tại trang trại Bùi Huy Hạnh và các vùng trồng cam khác tại Hải Dương. Đồng thời, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về ảnh hưởng của phân bón lá đến các giống cam khác.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sản xuất cây ăn quả tại Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp, vừa cung cấp nguồn nông sản phục vụ nhu cầu tiêu dùng nội địa và chế biến công nghiệp, vừa phục vụ xuất khẩu sang các thị trường khu vực và châu Âu. Về mặt sinh thái, việc phát triển cây ăn quả lâu năm còn góp phần phủ xanh đất trống đồi trọc, hạn chế rửa trôi và xói mòn đất tại các địa hình dốc. Giống cam Vinh là giống cây có múi chín muộn, sở hữu khả năng thích nghi rộng, sinh trưởng khỏe, phân cành cân đối, khả năng ra hoa đậu quả cao và chất lượng nước quả tốt. Quả có khối lượng trung bình từ 190,0 đến 250,0 g/quả, độ dày vỏ trung bình khoảng 3,0 mm, lõi vàng, trung bình 11 múi/quả, hàm lượng nước cao, ít hạt, ít xơ bã và có khả năng chống chịu khá tốt đối với các bệnh loét, chảy gôm, nấm đen gốc, khô cành so với một số giống cam nội địa khác.

Mặc dù các tỉnh miền núi và đồng bằng phía Bắc có truyền thống sản xuất cây có múi lâu đời, thực tế canh tác tại nhiều địa phương vẫn mang tính tự phát, quy mô nông hộ nhỏ lẻ và hiệu quả kinh tế chưa đồng đều. Trong quá trình thâm canh, tập quán bón phân của nông dân còn nhiều hạn chế, phổ biến là tình trạng lạm dụng phân bón hóa học vô cơ đơn độc (đặc biệt là phân đạm), bón mất cân đối, thiếu hụt các chất trung lượng và vi lượng. Điều này dẫn đến sự suy giảm độ phì nhiêu của đất, làm cây sinh trưởng kém và giảm sức đề kháng đối với dịch hại. Để nâng cao hiệu quả thâm canh cây cam Vinh trong giai đoạn kiến thiết cơ bản, việc xác định các giải pháp bổ sung dinh dưỡng qua đường tán lá là yêu cầu kỹ thuật thực tiễn cấp thiết.

Đề tài đặt ra các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Mục tiêu của đề tài: Xác định được loại phân bón lá thích hợp để nâng cao năng suất, chất lượng và thúc đẩy khả năng sinh trưởng, phát triển của giống cam Vinh tại trang trại Bùi Huy Hạnh, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương.
2. Yêu cầu của đề tài: Đánh giá được ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến các chỉ tiêu sinh trưởng và phát triển (chiều cao cây, đường kính gốc, kích thước lá, động thái lộc) và theo dõi tình hình sâu bệnh hại của giống cam Vinh tại địa bàn nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Giống cam Vinh 2 năm tuổi ở thời kỳ kiến thiết cơ bản (chưa cho quả thương phẩm).
• Phạm vi nội dung: Đánh giá ảnh hưởng sinh học của 4 loại chế phẩm phân bón lá (Đầu Trâu 009, Yogen, Atonik 1.8DD, Bortrac) so với công thức đối chứng (phun nước lã).
• Phạm vi không gian: Trang trại Bùi Huy Hạnh, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương.
• Phạm vi thời gian: Thực hiện từ ngày 15 tháng 6 năm 2017 đến ngày 12 tháng 11 năm 2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên cơ sở lý thuyết về sinh lý dinh dưỡng khoáng của cây trồng, đặc biệt là cơ chế hấp thu dinh dưỡng qua bề mặt biểu bì và hệ thống khí khổng của lá. Dinh dưỡng qua lá cho phép cây hấp thu trực tiếp các nguyên tố khoáng đa lượng (N, P, K), trung lượng (Ca, Mg, S) và vi lượng (Fe, Zn, Cu, Mn, B, Mo) cũng như các hợp chất kích thích sinh trưởng sinh học, khắc phục kịp thời tình trạng nghẹt rễ, đất chua hoặc khô hạn. Tác giả tham chiếu các công trình nghiên cứu của Viện Thổ Nhưỡng - Nông Hóa khẳng định vai trò của phân bón đóng góp 40 - 45% trong việc tăng năng suất cây trồng; định mức bón phân khoáng cho cây ăn quả có múi theo độ tuổi và năng suất quả do Woo-Nang Chang và Jan Bay-Petersen (2003) khuyến cáo; cùng các tài liệu chuyên ngành về kỹ thuật chăm sóc, bấm ngọn tạo cành cấp 1, cấp 2, cấp 3 cho cây có múi giai đoạn 1 - 3 năm tuổi.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm đồng ruộng:

• Thiết kế thí nghiệm: Bố trí theo phương pháp khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD - Randomized Complete Block Design) với 5 công thức và 3 lần nhắc lại. Tổng số ô thí nghiệm là 15 ô, diện tích mỗi ô là 20 m². Địa hình bố trí có độ dốc đồng đều.
• Nền phân bón chung: Áp dụng mức bón phân gốc đồng nhất cho toàn bộ các ô thí nghiệm là 150N + 100P₂O₅ + 100K₂O (tác giả cũng ghi nhận nền thí nghiệm 100N + 150P₂O₅ + 100K₂O kg/ha/năm), kết hợp quy trình làm cỏ, tủ gốc giữ ẩm và tưới nước kỹ thuật.
• Chi tiết 5 công thức thí nghiệm:
  • Công thức 1 (CT1): Đối chứng (chỉ phun nước lã).
  • Công thức 2 (CT2): Phun Đầu Trâu 009 (Bình Điền; tỷ lệ 20% N, 20% P₂O₅, 20% K₂O, bổ sung S, Mg, Ca, Zn, Fe, Cu, Mn, B, Mo và chất kích thích gibberellin, αNAA, bNOA).
  • Công thức 3 (CT3): Phun phân bón lá Yogen (Công ty Yogen Mitsui Vina; tỷ lệ N 30%, P₂O₅ 10%, K₂O 10%, bổ sung MnO, MgO, B₂O₃, S, Fe, Cu, Zn, Mo).
  • Công thức 4 (CT4): Phun Atonik 1.8DD (Hợp chất Nitro thơm 18 g/lít; do Asahi Chemical MFG Co., Ltd, Nhật Bản sản xuất).
  • Công thức 5 (CT5): Phun Bortrac (Thành phần chính Bo 10,9% tương đương 150 g/lít; Yara Phosyn Ltd, Anh Quốc).
• Kỹ thuật phun: Nồng độ và liều lượng tuân thủ hướng dẫn trên bao bì nhãn mác; lượng dung dịch phun là 10 lít cho 3 cây ở mỗi công thức (tương ứng 3 lần nhắc lại); thực hiện định kỳ 5 lần phun, mỗi tháng một lần vào ngày 26 hàng tháng từ tháng 6/2017; phun ướt đều tán lá, tránh phun vào hoa.
• Chỉ tiêu theo dõi:
  • Chiều cao cây (cm): Đo từ vị trí gốc đến đỉnh sinh trưởng ngọn bằng thước đo, chu kỳ 30 ngày/lần.
  • Đường kính gốc (cm): Đo bằng thước kẹp tại vị trí cách mặt đất 3 cm, chu kỳ 30 ngày/lần.
  • Kích thước lá (cm): Thu thập ngẫu nhiên 15 lá/công thức để đo chiều dài (từ gốc cuống lá đến mút đỉnh lá) và chiều rộng (vị trí rộng nhất của phiến lá), chu kỳ 30 ngày/lần.
  • Động thái cành lộc thu: Theo dõi chiều dài lộc (cm) và số lá/lộc, chu kỳ đo 7 ngày/lần từ ngày 2/7 đến ngày 4/8/2017.
  • Tình hình sâu bệnh hại: Điều tra định kỳ 7 ngày/lần đối với sâu vẽ bùa, rệp, bệnh loét và sâu đục thân, phân cấp theo tỷ lệ hại hoặc tỷ lệ cá thể nhiễm bệnh từ nhẹ đến rất nặng.
• Xử lý số liệu: Số liệu thực nghiệm được xử lý bằng phương pháp phân tích phương sai (ANOVA) trên phần mềm thống kê SAS 9.1 chuyên dùng cho khối nông học; so sánh các giá trị trung bình bằng phép thử LSD ở mức ý nghĩa 0,05 (độ tin cậy 95%); các bảng biểu và đồ thị được tổng hợp trên phần mềm Microsoft Excel.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của việc phát triển cây có múi tại Việt Nam, nêu bật vị thế và tiềm năng phát triển kinh tế của giống cam Vinh. Chương này xác định rõ các tồn tại trong tập quán thâm canh của người làm vườn tại vùng nghiên cứu, đặc biệt là tình trạng bón phân mất cân đối. Từ đó, xác định rõ ràng mục tiêu tổng quát, nhiệm vụ cụ thể, ý nghĩa khoa học và thực tiễn sản xuất của đề tài tại huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương 2 tổng hợp toàn diện các nguồn tư liệu khoa học trong nước và quốc tế gồm:

• Lịch sử, nguồn gốc phân bố cây có múi trên thế giới và phân tích số liệu thống kê của FAO giai đoạn 2010 - 2016: Năm 2010, diện tích cam quýt thế giới đạt 4,0 nghìn ha, năng suất trung bình 1168,4 tấn/ha, sản lượng đạt 69.516,0 nghìn tấn; năm 2016 châu Á chiếm tỷ trọng diện tích cao nhất (1.657,0 nghìn ha, chiếm 40,2% toàn cầu) nhưng năng suất lại thấp hơn châu Mỹ. Số liệu năng suất cây có múi tại châu Á năm 2016 ghi nhận Thổ Nhĩ Kỳ đạt 32,53 tấn/ha, Indonesia 31,36 tấn/ha, Thái Lan 20,91 tấn/ha, Việt Nam đạt 12,26 tấn/ha.
• Thực trạng phát triển cam quýt tại Việt Nam qua các giai đoạn từ những năm 1960 với các nông trường quốc doanh miền Bắc (Sông Lô, Cao Phong, Sông Con, Phủ Quỳ), giai đoạn thoái trào do già cỗi và dịch hại sau năm 1975, đến sự phát triển của các vùng trồng tư nhân tại Đồng bằng sông Cửu Long. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2016), năng suất cam quýt cả nước tăng từ 105,00 tạ/ha năm 2012 lên 124,46 tạ/ha năm 2016.
• Đặc điểm của 3 vùng sản xuất cam quýt trọng điểm: Vùng miền núi và trung du phía Bắc; Vùng ven biển miền Trung; Vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Phân tích các khó khăn lớn về quy mô manh mún, thiên tai lũ lụt, xói mòn và đặc biệt là sự tàn phá của bệnh vàng lá Greening cùng biến động thị trường xuất khẩu.
• Ứng dụng của phân bón lá trong từng giai đoạn sinh trưởng của cây có múi (thời kỳ cây con, kích thích phân hóa mầm hoa, nuôi dưỡng quả non, phục hồi sau hạn úng).
• Kỹ thuật trồng trọt và chăm sóc cam: Chuẩn bị hố đào kích thước 40 x 40 x 40 cm hoặc 60 x 60 x 60 cm, bón lót 30 kg phân chuồng hoai mục + 0,2 - 0,5 kg lân Văn Điển + 0,1 - 0,2 kg sunfat kali; định mức bón phân khoáng cho cây 1 - 3 năm tuổi; quy trình cắt tỉa tạo tán cành cấp 1, cấp 2 và cấp 3.
• Tổng quan công tác nghiên cứu chọn tạo giống, gốc ghép kháng bệnh (Poncirus trifoliata, Troyer Citrange) và đặc tính sinh học của các giống cam chính tại Việt Nam (cam Sông Con, cam Vân Du, cam Xã Đoài, cam Hamlin, cam Dây, cam Mật).

Phần 3: Nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết đối tượng cam Vinh 2 năm tuổi; địa bàn trang trại Bùi Huy Hạnh, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương; thời gian nghiên cứu từ 15/6/2017 đến 12/11/2017. Mô tả thành phần hoạt chất của 4 loại phân bón lá thử nghiệm (Đầu Trâu 009, Yogen, Atonik 1.8DD, Bortrac); sơ đồ bố trí thí nghiệm khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) gồm 15 ô; phương pháp định kỳ đo đạc các chỉ tiêu sinh trưởng thân tán, lá, lộc thu, quy chuẩn thang điểm phân cấp sâu bệnh hại và các thuật toán phân tích thống kê ANOVA qua phần mềm SAS 9.1.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này công bố và thảo luận các kết quả đo đạc thực nghiệm thông qua 6 bảng số liệu và các biểu đồ:

• Chiều cao cây: Qua 5 tháng theo dõi (25/6 đến 22/10/2017), tốc độ tăng trưởng chiều cao cây diễn ra mạnh nhất trong hai đợt phát sinh lộc hè (25/6 - 10/8) và lộc thu (29/8 - 31/9). CT3 (phun Yogen) đạt mức tăng trưởng chiều cao cao nhất (tăng 26,9 cm), tiếp theo là CT4 (phun Atonik 1.8DD, tăng 24,6 cm), CT5 (phun Bortrac, tăng 23,2 cm), CT2 (phun Đầu Trâu 009, tăng 20,0 cm) và thấp nhất là CT1 (đối chứng, chỉ tăng 19,3 cm). Sự sai khác giữa CT3, CT4 so với CT1 đạt mức ý nghĩa thống kê tại LSD₀.₀₅.
• Đường kính gốc: Tại ngày 25/6/2017, đường kính gốc giữa các công thức dao động trong khoảng 1,39 - 1,53 cm. Đến ngày 22/10/2017, CT3 đạt đường kính gốc lớn nhất là 1,90 cm (tăng 0,37 cm), tương đương CT4 đạt 1,87 cm (tăng 0,37 cm); CT5 đạt 1,81 cm (tăng 0,36 cm); CT2 đạt 1,76 cm (tăng 0,32 cm); và CT1 đạt 1,72 cm (tăng 0,33 cm).
• Kích thước phiến lá: CT3 thúc đẩy chiều dài lá tăng từ 6,34 cm lên 8,95 cm (tăng 2,61 cm) và chiều rộng lá từ 2,6 cm lên 4,7 cm (tăng 2,1 cm). CT4 đạt chiều dài lá 8,72 cm và chiều rộng lá 4,6 cm. Công thức đối chứng CT1 có kích thước lá thấp nhất với chiều dài đạt 7,76 cm và chiều rộng đạt 4,3 cm vào cuối kỳ theo dõi.
• Động thái sinh trưởng lộc thu (đo từ 2/7 đến 4/8/2017):
  • Số lá/lộc: CT3 đạt tốc độ tích lũy số lá cao nhất, từ 7,7 lá tăng lên 15,1 lá/lộc (tăng 7,4 lá/lộc); CT4 tăng từ 7,6 lên 14,8 lá/lộc (tăng 7,2 lá/lộc); CT1 thấp nhất, chỉ tăng từ 6,6 lên 13,6 lá/lộc (tăng 7,0 lá/lộc).
  • Chiều dài lộc thu: CT3 đạt chiều dài lộc vượt trội, tăng từ 8,2 cm lên 21,2 cm (tăng 13,0 cm); CT4 tăng từ 8,0 cm lên 20,0 cm (tăng 12,0 cm); CT5 tăng từ 7,9 lên 19,2 cm (tăng 11,3 cm); CT2 tăng từ 7,2 lên 16,6 cm (tăng 9,4 cm); và CT1 chỉ tăng từ 7,0 cm lên 15,5 cm (tăng 8,5 cm).
• Tình hình sâu bệnh hại: Sâu vẽ bùa và rệp xuất hiện gây hại trên tất cả các công thức, trong đó các công thức phun phân bón lá (CT2, CT3, CT4) có tỷ lệ hại ở mức trung bình (10 - 30%) do cây phát triển bộ lá non nhiều hơn. Bệnh loét phát sinh nhẹ (1 - 10%) ở CT1, CT2, CT4; riêng CT3 chưa thấy xuất hiện triệu chứng bệnh loét; CT5 nhiễm ở mức 10 - 25%. Sâu đục thân xuất hiện không đáng kể (chỉ ghi nhận mức < 10% ở CT4) nhờ biện pháp quét vôi phối hợp Boocđô thân cành cấp 1.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Rút ra kết luận khoa học về thứ tự tác động của các loại phân bón lá đối với giống cam Vinh giai đoạn kiến thiết cơ bản: Phân Yogen cho hiệu quả cao nhất, kế đến là Atonik 1.8DD và Bortrac; phân Đầu Trâu 009 cho hiệu quả kém nhất trong nhóm thử nghiệm. Đề xuất tiếp tục nghiên cứu, theo dõi sinh trưởng ở các giai đoạn phát triển tiếp theo để đánh giá đầy đủ tác động đến năng suất và phẩm chất quả.

Kết quả và đóng góp

Các chỉ tiêu sinh trưởng đo đạc được tổng hợp trong bảng đối chiếu giữa các công thức ở thời điểm kết thúc theo dõi:

Chỉ tiêu sinh trưởng	CT1 (Đối chứng)	CT2 (Đầu Trâu 009)	CT3 (Yogen)	CT4 (Atonik 1.8DD)	CT5 (Bortrac)	Hệ số CV (%)	LSD₀.₀₅
Chiều cao cây cuối kỳ (cm)	83,2	85,0	93,8	91,3	88,8	1,1	1,8
Mức tăng chiều cao (cm)	19,3	20,0	26,9	24,6	23,2	-	-
Đường kính gốc cuối kỳ (cm)	1,72	1,76	1,90	1,87	1,81	0,4	0,01
Mức tăng đường kính gốc (cm)	0,33	0,32	0,37	0,37	0,36	-	-
Chiều dài lá cuối kỳ (cm)	7,76	8,61	8,95	8,72	8,47	0,9	0,14
Chiều rộng lá cuối kỳ (cm)	4,3	4,4	4,7	4,6	4,5	1,6	0,135
Số lá/lộc thu cuối kỳ (lá)	13,6	13,9	15,1	14,8	14,7	1,5	0,41
Chiều dài lộc thu cuối kỳ (cm)	15,5	16,6	21,2	20,0	19,2	3,4	1,1
Mức tăng chiều dài lộc thu (cm)	8,5	9,4	13,0	12,0	11,3	-	-

Kết quả theo dõi mức độ phát sinh dịch hại trên cây cam Vinh:

Chủng loại sâu, bệnh	Bộ phận bị hại	CT1 (Đối chứng)	CT2 (Đầu Trâu 009)	CT3 (Yogen)	CT4 (Atonik 1.8DD)	CT5 (Bortrac)
Sâu vẽ bùa	Lá	** (10 - 30%)	** (10 - 30%)	** (10 - 30%)	** (10 - 30%)	* (< 10%)
Rệp	Lộc non	* (< 10%)	** (10 - 30%)	** (10 - 30%)	** (10 - 30%)	* (< 10%)
Bệnh loét	Lá	* (1 - 10%)	* (1 - 10%)	- (chưa thấy)	* (1 - 10%)	** (10 - 25%)
Sâu đục thân	Thân, cành	- (chưa thấy)	- (chưa thấy)	- (chưa thấy)	* (< 10%)	- (chưa thấy)

Giải pháp và khuyến nghị kỹ thuật từ tác giả:

• Khuyến nghị sử dụng chế phẩm phân bón lá Yogen nhằm thúc đẩy mạnh mẽ quá trình phát triển thân tán, kích thước phiến lá và chiều dài cành lộc thu cho cây cam Vinh thời kỳ kiến thiết cơ bản.
• Do cây sử dụng phân bón lá sinh trưởng cành lá xanh tốt, chồi non nhiều, dẫn tới nguy cơ thu hút sâu vẽ bùa và rệp tấn công cao hơn, nhà vườn cần chủ động điều tra và thực hiện các biện pháp phòng trừ sâu hại kịp thời khi cây ra lộc.
• Cần duy trì biện pháp quét hỗn hợp vôi và dung dịch Boocđô lên toàn bộ thân chính và cành cấp 1 để phòng ngừa sâu đục thân gây hại.

Đóng góp của khóa luận:

• Cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm có độ tin cậy thống kê (LSD₀.₀₅) về hiệu lực sinh học của 4 loại phân bón lá thương phẩm đối với giống cam Vinh tại tiểu vùng sinh thái huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương.
• Làm sáng tỏ mối quan hệ giữa chế độ bổ sung dinh dưỡng qua lá đối với tốc độ tăng trưởng cành lộc thu – yếu tố tiền đề quyết định chất lượng cành mẹ mang quả cho vụ xuân kế tiếp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Thời gian nghiên cứu ngắn (tổng thời gian 5 tháng, từ tháng 6 đến tháng 11 năm 2017), chỉ mới theo dõi được một phần của chu kỳ sinh trưởng trong năm.
• Thí nghiệm chỉ thực hiện trên cây cam 2 năm tuổi ở giai đoạn kiến thiết cơ bản, chưa theo dõi được đến giai đoạn cây ra hoa, đậu quả và thu hoạch sản phẩm thương phẩm; do đó chưa đánh giá được ảnh hưởng trực tiếp của các loại phân bón lá đến năng suất quả, tỷ lệ đậu quả và các chỉ tiêu hóa sinh của dịch quả (hàm lượng đường, độ axit, hàm lượng vitamin C).
• Chưa tiến hành hạch toán phân tích hiệu quả kinh tế (chi phí vật tư phân bón lá và công phun so với giá trị tăng thêm của sinh khối cây).

Hướng nghiên cứu mở rộng:

• Tác giả đề nghị tiếp tục duy trì thí nghiệm, theo dõi và đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển của giống cam Vinh trong các giai đoạn kinh doanh tiếp theo.
• Khảo nghiệm bổ sung các loại phân bón lá khác nhau trên cây cam giai đoạn cho quả để xác định công thức tối ưu cho năng suất và chất lượng quả phục vụ sản xuất đại trà.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Khoa học cây trồng, Nông học, Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tại các trường đại học nông lâm khi tìm hiểu về phương pháp thiết kế thí nghiệm đồng ruộng theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) và xử lý thống kê sinh học bằng phần mềm SAS (phân tích phương sai ANOVA).
• Cán bộ khuyến nông, kỹ sư nông nghiệp và các chủ trang trại đang canh tác cây ăn quả có múi tại khu vực Đồng bằng Bắc Bộ trong việc lựa chọn loại phân bón lá thích hợp (đặc biệt là chế phẩm Yogen và Atonik) cho vườn cam giai đoạn kiến thiết cơ bản (1 - 3 năm tuổi).
• Phần đáng tham khảo nhất trong công trình là hệ thống số liệu định lượng chi tiết về động thái sinh trưởng của cành lộc thu (Bảng 4.4 và Bảng 4.5) và quy trình kỹ thuật bón phân, cắt tỉa cành tạo tán cấp 1, cấp 2, cấp 3 được tổng hợp ở Phần 2 và Phần 3.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận tiến hành thử nghiệm những loại phân bón lá nào và nồng độ ra sao?
Thí nghiệm so sánh 5 công thức gồm: CT1 (đối chứng, phun nước lã), CT2 (Đầu Trâu 009 của Bình Điền), CT3 (Yogen của Công ty Yogen Mitsui Vina), CT4 (Atonik 1.8DD của Nhật Bản) và CT5 (Bortrac của Anh Quốc). Tất cả các loại phân được pha theo đúng hướng dẫn trên bao bì sản phẩm, phun với lượng 10 lít dung dịch cho 3 cây ở mỗi công thức, phun định kỳ 5 lần vào ngày 26 hàng tháng (từ tháng 6 đến tháng 10/2017).

2. Loại phân bón lá nào thúc đẩy tăng trưởng chiều cao cây và đường kính gốc tốt nhất?
Công thức 3 (phun phân Yogen) cho kết quả tốt nhất ở cả hai chỉ tiêu: Chiều cao cây tăng từ 66,9 cm lên 93,8 cm (tăng 26,9 cm) và đường kính gốc tăng từ 1,53 cm lên 1,90 cm (tăng 0,37 cm). Đứng thứ hai là công thức 4 (phun Atonik 1.8DD) với chiều cao tăng 24,6 cm và đường kính gốc tăng 0,37 cm (đạt 1,87 cm). Cả hai công thức này đều có sai khác mang ý nghĩa thống kê ở độ tin cậy 95% so với đối chứng CT1.

3. Ảnh hưởng của các loại phân bón lá đến kích thước phiến lá và cành lộc thu như thế nào?
Công thức 3 (phun Yogen) đạt kích thước lá lớn nhất với chiều dài lá đạt 8,95 cm (tăng 2,61 cm) và chiều rộng đạt 4,7 cm (tăng 2,1 cm). Đối với lộc thu, CT3 cũng dẫn đầu về số lá trên lộc (đạt 15,1 lá/lộc, tăng 7,4 lá) và chiều dài lộc thu (đạt 21,2 cm, tăng 13,0 cm). Ngược lại, công thức đối chứng CT1 có số lá/lộc thấp nhất (13,6 lá) và chiều dài lộc thu ngắn nhất (15,5 cm).

4. Phun phân bón lá có làm thay đổi mức độ phát sinh sâu bệnh hại trên cây cam Vinh không?
Có. Cây ở các công thức phun phân bón lá (CT2, CT3, CT4) có bộ lá xanh tốt và tỷ lệ ra lộc non cao hơn, dẫn tới mức độ gây hại của sâu vẽ bùa và rệp tăng lên mức trung bình (10 - 30%), trong khi đối chứng và công thức Bortrac ở mức dưới 10%. Về bệnh loét, CT3 không ghi nhận triệu chứng bệnh (-), trong khi CT1, CT2, CT4 nhiễm nhẹ (1 - 10%) và CT5 nhiễm trung bình (10 - 25%). Sâu đục thân xuất hiện rất ít và không đáng kể ở tất cả các công thức nhờ biện pháp quét vôi phối hợp dung dịch Boocđô thân cành.

5. Thí nghiệm được bố trí theo phương pháp nào và xử lý số liệu bằng công cụ gì?
Thí nghiệm được bố trí theo kiểu khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) gồm 5 công thức, 3 lần nhắc lại (tổng số 15 ô thí nghiệm, mỗi ô 20 m²). Số liệu thực nghiệm được xử lý bằng phương pháp phân tích phương sai (ANOVA) qua phần mềm SAS 9.1 chuyên dùng cho khối nông học, kiểm định sai khác giữa các giá trị trung bình bằng phép thử LSD ở mức ý nghĩa 0,05 (độ tin cậy 95%), kết hợp xử lý bảng biểu và đồ thị trên Microsoft Excel.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hà Văn Yên đã đánh giá thực nghiệm ảnh hưởng của 4 loại chế phẩm phân bón lá thương phẩm đến khả năng sinh trưởng của giống cam Vinh 2 năm tuổi tại huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương. Kết quả thực nghiệm khẳng định chế phẩm phân bón lá Yogen đem lại hiệu quả cao nhất trên toàn bộ các chỉ tiêu về chiều cao cây, đường kính gốc, kích thước phiến lá và khả năng vươn dài của cành lộc thu, tiếp theo sau là Atonik 1.8DD và Bortrac. Mặc dù các công thức bón phân qua lá làm gia tăng nhẹ mật độ gây hại của sâu vẽ bùa và rệp do tăng sinh khối chồi non, dịch hại hoàn toàn có thể kiểm soát được bằng các biện pháp canh tác và bảo vệ thực vật chủ động. Công trình là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn đối với sinh viên chuyên ngành Nông học cũng như các nhà vườn trồng cây ăn quả có múi trong thời kỳ kiến thiết cơ bản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Hiện nay cây ăn quả đã trở thành một trong những loại cây có thế mạnh kinh tế ở Việt Nam, sản phẩm cây ăn quả ngoài cung cấp cho thị trường trong nước, đồng thời là nguồn xuất khẩu sang các nước trong khu vực cũng như một số thị trường lớn như Châu Âu. Cùng với sự phát triển của các ngành công nghiệp sản phẩm cây ăn quả ở Việt Nam ngoài việc sử dụng ăn tươi, còn là nguyên liệu chế biến cho các nhà máy. Bên cạnh đó các ngành khác như bao bì, thủy tinh, sành sứ cũng được phát triển theo, tạo nhiều công ăn việc làm cho người lao động. Từ lâu, người làm vườn đã hiểu rõ trồng cây ăn quả là một trong những nghề kinh doanh mang lại hiểu quả kinh tế cao, vừa có thu nhập ổn định, vừa có thể bảo vệ môi trường, đặc biệt phủ xanh đất trống đồi núi trọc, chống xói mòn, rửa trôi đất ở vùng đất dốc, vùng đồi núi… Do đó ở nước ta sớm hình thành những vùng trồng cây ăn quả nổi tiếng như: Nhãn Hưng Yên, vải Thanh Hà, bưởi Đoan Hùng, cam Tuyên Quang, Hà Giang, quýt Bắc Sơn… Cam vinh là giống quýt ngọt chín muộn, khả năng thích nghi rộng, kháng bệnh tốt.

Cây sinh trưởng phát triển tốt,phân cành đều, cây cân đối, khả năng ra hoa đậu quả cao, Quả dễ bảo quản và bảo quản được lâu trên cây,thành phần và chất lượng nước quả tuyệt hảo. Quả to trung bình (190,0 - 250,0 gr/quả), có thể lưu giữ trên cây lâu mà không bị giảm chất lượng, vỏ quả mỏng, vàng đẹp với độ dày trung bình 3,0mm, lõi quả vàng ươm, số múi trung bình trên quả là 11, hàm lượng nước cao, tỷ lệ xơ thấp, chất lượng thơm, ngọt đậm, ít hạt, khả năng kháng bệnh (bệnh loét, chảy gôm, nấm đen gốc, khô cành) tốt hơn so với các giống hiện có trong nước. Miền núi phía Bắc Việt Nam là một trong những vùng có truyền thống lâu đời trong sản xuất cây ăn quả có múi. Tuy nhiên, việc thâm canh các loại cây ăn quả có múi (cam, quýt) ở đây còn nhỏ lẻ tự phát và hiệu quả thấp, muốn nâng cao năng suất, chất lượng cây trồng thì đất cần bổ sung thường xuyên đầy đủ các loại phân h 2 bón, chất dinh dưỡng tương ứng.

Tuy nhiên, việc sử dụng phân bón của người dân hiện nay vẫn còn tùy tiện, chưa chú trọng tới việc bón phân cân đối. Để cây ăn trái đạt năng suất cao, có chất lượng ngon thì phân bón là yếu tố không thể thiếu trong quá trình sản xuất. Tuy nhiên, tình hình sử dụng phân bón của nông dân rất khác nhau. Trong thực tế sản xuất, nhiều nông dân thường bón phân chưa hợp lý.

Cây ăn trái cần nhiều loại dinh dưỡng để sinh trưởng và cho năng suất, chất lượng nhưng trong đó, đạm, lân, kali là 3 yếu tố mà cây trồng cần nhiều nhất và ảnh hưởng lớn nhất đến năng suất, chất lượng trái cây. Xuất phát từ những thực tế trên chúng tôi tiến hành thí nghiệm: “Nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến sinh trưởng phát triển của giống cam vinh tại trang trại Bùi Huy Hạnh Huyện Tứ Kỳ Tỉnh Hải Dương”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1. Mục tiêu của đề tài Xác định được loại phân bón lá thích hợp để đạt được năng suất, chất lượng và hiệu quả khả năng sinh trưởng và phát triển của giống cam vinh tại trang trại Bùi Huy Hạnh huyện Tứ Kỳ tỉnh Hải Dương.

Yêu cầu của đề tài -Đánh giá được ảnh hưởng một số loại phân bón lá đến khả năng sinh trưởng và phát triển của giống cam vinh tại trang trại Bùi Huy Hạnh Huyện Tứ Kỳ Tỉnh Hải Dương. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Quá trình thực hiện đề tài, sinh viên sẽ được thực hành việc nghiên cứu khoa học, biết phương pháp phân bố thời gian hợp lý và khoa học trong công việc để đạt hiệu quả cao trong quá trình làm việc. Đồng thời, là cơ sở để củng cố những kiến thức đã học trong nhà trường vào hoạt động thực tiễn.

h 3 - Là cơ sở để tiến hành nghiên cứu sâu hơn về các biện pháp quy trình kỹ thuật mới phù hợp với điều kiện sản xuất cam vinh tại trang trại Bùi Huy Hạnh Huyện Tứ Kỳ Tỉnh Hải Dương. Ý nghĩa trong thực tiễn sản xuất - Đề tài là cơ sở cho những định hướng sử dụng phân bón cho cây cam vào thực tiễn sản xuất. Từ đó, nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón cũng như góp phần nâng cao năng suất cho cây cam vinh tại trang trại nói riêng và vùng trồng cam quýt Hải Dương nói chung. h 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học Trong những năm gần đây tình hình sản xuất nông nghiệp trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng có những bước chuyển biến mạnh mẽ. Đi đôi với việc tăng năng suất, sản lượng cây trồng góp phần ổn định an ninh lương thực ngành sản xuất nông nghiệp hiện nay còn đáp ứng được yêu cầu cao về chất lượng nông phẩm. Để đạt được những thành tựu to lớn đó ngoài những yếu tố về giống, khí hậu, thời tiết, đất đai… thì phân bón cũng là yếu tố góp phần quan trọng. Theo đánh giá của các nhà khoa học Mỹ, trong hệ thống các biện pháp tăng năng xuất cây trồng thì yếu tố phân bón chiếm tỉ trọng 40%, thuốc bảo vệ thực vật 13 – 20%, tưới tiêu 5%, các biện pháp khác 18%.

Ở Đức các chuyên gia đánh giá tỉ trọng của phân bón trong việc tăng năng suất, sản lượng và phẩm chất cây trồng là 50%, còn ở Pháp là 50 - 70% [5]. Nhiều vùng sản xuất, nông dân đã thu được những vụ mùa bội thu nhờ sử dụng phân bón hợp lý và áp dụng các tiến bộ khoa học – kỹ thuật. Vì vậy, bón phân cân đối hợp lý được coi là “ chìa khóa” để tăng năng xuất cây trồng và đảm bảo một nền nông nghiệp bền vững. Ở Việt Nam, trải qua hàng ngàn năm gắn bó với nông nghiệp ông cha ta đã tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm quý báu thông qua các câu tục ngữ, thành ngữ, ca dao trong đó có câu: “Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống” khẳng định vai trò quan trọng của phân bón đối với cây trồng.

Bằng thực nghiệm các nhà khoa học của Viện Thổ Nhưỡng – Nông Hóa cũng đã khẳng định: Phân bón góp 40- 45% trong việc tăng năng suất cây trồng [5]. Tuy nhiên, trong những thập niên gần đây, do việc sử dụng tăng quá nhanh, người sản xuất lạm dụng vào phân vô cơ đơn độc, bón đạm quá nhiều, bón liên tục nên không gây những ảnh hưởng xấu tới đất đai, môi trường mà còn làm giảm năng suất và chất lượng cây trồng nghiêm trọng. Do vậy, h 5 bên cạnh công tác chọn giống việc xác định phân bón cho mỗi loại cây trồng phù hợp với từng vùng sinh thái là một việc làm hết sức cần thiết. Nguồn gốc của cam quýt, lịch sử nghề trồng cam quýt và các vùng trồng cam quýt chủ yếu trên thế giới 2.

Nguồn gốc và lịch sử trồng cam quýt trên thế giới Trong các loại cây ăn quả, cùng với cây nho, cây cam quýt có lịch sử trồng trọt lâu đời nhất. Có nhiều báo cáo nói về nguồn gốc của cam quýt, phần lớn đều nhất trí rằng cam quýt có nguồn gốc ở miền Nam Châu Á, trải dài từ Ấn Độ qua Himalaya Trung Quốc xuống vùng quần đảo Philippin, Malaysia, miền Nam Indonecia hoặc kéo đến lục địa Úc. Những báo cáo gần đây nhận định rằng, tỉnh Vân Nam Trung Quốc có thể là nơi khởi nguyên của nhiều loại cam quýt hoang dại ( Trần Văn Ý và cs, 2000)[10]. Trước đâycó một vài tờ báo cho rằng, loài chanh yên, phật thủ (Citrus medica) có thể có nguồn gốc ở Địa Trung Hải hoặc Bắc Phi, nhưng hiện nay điều này đã được sáng tỏ, Citrus medica có nguồn gốc tại miền Nam Trung Quốc, nhưng là loài cây ăn quả được mang đến trồng tại Địa Trung Hải và Bắc Phi rất sớm, trước thế kỷ I sau Công Nguyên, những tài liệu cổ xưa có ghi chép loài cây ăn quả này ở Bắc Phi đến mức nhiều người hiểu lầm chúng có nguồn gốc tại đây (Ngô Xuân Bình và cs)[16].

Các loài chanh vỏ mỏng (Lime. Auranlifolia Swingle) được xác định có nguồn gốc ở miền Nam Trung Quốc và miền Tây Ấn Độ, sau đó các thủy thủ đầu tiên đến Ấn Độ đã mang về trồng ở Châu Phi, Địa Trung Hải, Châu Âu. Các loài chanh núm ( Lemon, Citrus lemon) chưa xác định được nguồn gốc, nhưng những kỹ thuật di truyền hiện đại gần đây cho thấy có thể chanh núm là con lai tự nhiên giữa Citrus medica và Citrus Aurantifolia, chính vì vậy mà chanh có dạng hình thái trung gian giữa hai loại vừa kể trên. Chanh núm được xác định sử dụng như một loại quả sớm nhất vào năm 1150 ở Bắc Phi, vùng biển Địa Trung h 6 Hải và Châu Âu.

Giống cam nổi tiếng thế giới “Washington Navel”, ở Việt Nam vẫn thường gọi là cam Navel được báo cáo là dạng đột biến tự nhiên từ một giống cam ngọt, giống này được phát hiện ở Bahia Brazil, lần đầu tiên trồng ở Úc năm 1824, ở Florida (Mỹ) năm 1835, ở Califolia năm 1870 và nó trở lên rất nổi tiếng ở Washington D. Sau đó giống Washington Navel được du nhập và trồng ở khắp các vùng trồng cam quýt trên thế giới. Các giống bưởi (Citrus Grandis) được báo cáo có nguồn gốc ở Malaysia, Ấn Độ. Một thuyền trưởng người Ấn Độ có tên là Shaddock đã mang giống bưởi này trồng ở vùng biển Caribe, sau đó theo gót các thủy thủ bưởi được gới thiệu ở Palestin vào năm 900 sau Công Nguyên và ở Châu Âu sau thời gian đó.

Bưởi chùm (Citrus paradisis) được xác định là dạng đột biến hay dạng con lai tự nhiên của bưởi (Citrus Grandis), nó xuất hiện sớm nhất ở vùng Barbadas miền Tây Ấn Độ, được trồng lần đầu tiên ở Florida Mỹ vào năm 1809 và trở thành một trong những sản phẩm quả chất lượng cao ở Châu Mỹ. Các giống quýt cũng được xác định có nguồn gốc ở miền Nam Châu Á, gồm miền Nam Trung Quốc, bán đảo Đông Dương, sau đó những người đi biển đã mang đến trồng ở Ấn Độ. Cam quýt có nguồn gốc ở miền Nam Châu Á, sự lan trải của cam quýt trên thế giới gắn liền với lịch sử buôn bán đường biển và các cuộc chiến tranh trước đây.