Đặt vấn đề Hiện nay cây ăn quả đã trở thành một trong những loại cây có thế mạnh kinh tế ở Việt Nam, sản phẩm cây ăn quả ngoài cung cấp cho thị trường trong nước, đồng thời là nguồn xuất khẩu sang các nước trong khu vực cũng như một số thị trường lớn như Châu Âu. Cùng với sự phát triển của các ngành công nghiệp sản phẩm cây ăn quả ở Việt Nam ngoài việc sử dụng ăn tươi, còn là nguyên liệu chế biến cho các nhà máy. Bên cạnh đó các ngành khác như bao bì, thủy tinh, sành sứ cũng được phát triển theo, tạo nhiều công ăn việc làm cho người lao động. Từ lâu, người làm vườn đã hiểu rõ trồng cây ăn quả là một trong những nghề kinh doanh mang lại hiểu quả kinh tế cao, vừa có thu nhập ổn định, vừa có thể bảo vệ môi trường, đặc biệt phủ xanh đất trống đồi núi trọc, chống xói mòn, rửa trôi đất ở vùng đất dốc, vùng đồi núi… Do đó ở nước ta sớm hình thành những vùng trồng cây ăn quả nổi tiếng như: Nhãn Hưng Yên, vải Thanh Hà, bưởi Đoan Hùng, cam Tuyên Quang, Hà Giang, quýt Bắc Sơn… Cam vinh là giống quýt ngọt chín muộn, khả năng thích nghi rộng, kháng bệnh tốt.
Cây sinh trưởng phát triển tốt,phân cành đều, cây cân đối, khả năng ra hoa đậu quả cao, Quả dễ bảo quản và bảo quản được lâu trên cây,thành phần và chất lượng nước quả tuyệt hảo. Quả to trung bình (190,0 - 250,0 gr/quả), có thể lưu giữ trên cây lâu mà không bị giảm chất lượng, vỏ quả mỏng, vàng đẹp với độ dày trung bình 3,0mm, lõi quả vàng ươm, số múi trung bình trên quả là 11, hàm lượng nước cao, tỷ lệ xơ thấp, chất lượng thơm, ngọt đậm, ít hạt, khả năng kháng bệnh (bệnh loét, chảy gôm, nấm đen gốc, khô cành) tốt hơn so với các giống hiện có trong nước. Miền núi phía Bắc Việt Nam là một trong những vùng có truyền thống lâu đời trong sản xuất cây ăn quả có múi. Tuy nhiên, việc thâm canh các loại cây ăn quả có múi (cam, quýt) ở đây còn nhỏ lẻ tự phát và hiệu quả thấp, muốn nâng cao năng suất, chất lượng cây trồng thì đất cần bổ sung thường xuyên đầy đủ các loại phân h 2 bón, chất dinh dưỡng tương ứng.
Tuy nhiên, việc sử dụng phân bón của người dân hiện nay vẫn còn tùy tiện, chưa chú trọng tới việc bón phân cân đối. Để cây ăn trái đạt năng suất cao, có chất lượng ngon thì phân bón là yếu tố không thể thiếu trong quá trình sản xuất. Tuy nhiên, tình hình sử dụng phân bón của nông dân rất khác nhau. Trong thực tế sản xuất, nhiều nông dân thường bón phân chưa hợp lý.
Cây ăn trái cần nhiều loại dinh dưỡng để sinh trưởng và cho năng suất, chất lượng nhưng trong đó, đạm, lân, kali là 3 yếu tố mà cây trồng cần nhiều nhất và ảnh hưởng lớn nhất đến năng suất, chất lượng trái cây. Xuất phát từ những thực tế trên chúng tôi tiến hành thí nghiệm: “Nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến sinh trưởng phát triển của giống cam vinh tại trang trại Bùi Huy Hạnh Huyện Tứ Kỳ Tỉnh Hải Dương”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1. Mục tiêu của đề tài Xác định được loại phân bón lá thích hợp để đạt được năng suất, chất lượng và hiệu quả khả năng sinh trưởng và phát triển của giống cam vinh tại trang trại Bùi Huy Hạnh huyện Tứ Kỳ tỉnh Hải Dương.
Yêu cầu của đề tài -Đánh giá được ảnh hưởng một số loại phân bón lá đến khả năng sinh trưởng và phát triển của giống cam vinh tại trang trại Bùi Huy Hạnh Huyện Tứ Kỳ Tỉnh Hải Dương. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Quá trình thực hiện đề tài, sinh viên sẽ được thực hành việc nghiên cứu khoa học, biết phương pháp phân bố thời gian hợp lý và khoa học trong công việc để đạt hiệu quả cao trong quá trình làm việc. Đồng thời, là cơ sở để củng cố những kiến thức đã học trong nhà trường vào hoạt động thực tiễn.
h 3 - Là cơ sở để tiến hành nghiên cứu sâu hơn về các biện pháp quy trình kỹ thuật mới phù hợp với điều kiện sản xuất cam vinh tại trang trại Bùi Huy Hạnh Huyện Tứ Kỳ Tỉnh Hải Dương. Ý nghĩa trong thực tiễn sản xuất - Đề tài là cơ sở cho những định hướng sử dụng phân bón cho cây cam vào thực tiễn sản xuất. Từ đó, nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón cũng như góp phần nâng cao năng suất cho cây cam vinh tại trang trại nói riêng và vùng trồng cam quýt Hải Dương nói chung. h 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Cơ sở khoa học Trong những năm gần đây tình hình sản xuất nông nghiệp trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng có những bước chuyển biến mạnh mẽ. Đi đôi với việc tăng năng suất, sản lượng cây trồng góp phần ổn định an ninh lương thực ngành sản xuất nông nghiệp hiện nay còn đáp ứng được yêu cầu cao về chất lượng nông phẩm. Để đạt được những thành tựu to lớn đó ngoài những yếu tố về giống, khí hậu, thời tiết, đất đai… thì phân bón cũng là yếu tố góp phần quan trọng. Theo đánh giá của các nhà khoa học Mỹ, trong hệ thống các biện pháp tăng năng xuất cây trồng thì yếu tố phân bón chiếm tỉ trọng 40%, thuốc bảo vệ thực vật 13 – 20%, tưới tiêu 5%, các biện pháp khác 18%.
Ở Đức các chuyên gia đánh giá tỉ trọng của phân bón trong việc tăng năng suất, sản lượng và phẩm chất cây trồng là 50%, còn ở Pháp là 50 - 70% [5]. Nhiều vùng sản xuất, nông dân đã thu được những vụ mùa bội thu nhờ sử dụng phân bón hợp lý và áp dụng các tiến bộ khoa học – kỹ thuật. Vì vậy, bón phân cân đối hợp lý được coi là “ chìa khóa” để tăng năng xuất cây trồng và đảm bảo một nền nông nghiệp bền vững. Ở Việt Nam, trải qua hàng ngàn năm gắn bó với nông nghiệp ông cha ta đã tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm quý báu thông qua các câu tục ngữ, thành ngữ, ca dao trong đó có câu: “Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống” khẳng định vai trò quan trọng của phân bón đối với cây trồng.
Bằng thực nghiệm các nhà khoa học của Viện Thổ Nhưỡng – Nông Hóa cũng đã khẳng định: Phân bón góp 40- 45% trong việc tăng năng suất cây trồng [5]. Tuy nhiên, trong những thập niên gần đây, do việc sử dụng tăng quá nhanh, người sản xuất lạm dụng vào phân vô cơ đơn độc, bón đạm quá nhiều, bón liên tục nên không gây những ảnh hưởng xấu tới đất đai, môi trường mà còn làm giảm năng suất và chất lượng cây trồng nghiêm trọng. Do vậy, h 5 bên cạnh công tác chọn giống việc xác định phân bón cho mỗi loại cây trồng phù hợp với từng vùng sinh thái là một việc làm hết sức cần thiết. Nguồn gốc của cam quýt, lịch sử nghề trồng cam quýt và các vùng trồng cam quýt chủ yếu trên thế giới 2.
Nguồn gốc và lịch sử trồng cam quýt trên thế giới Trong các loại cây ăn quả, cùng với cây nho, cây cam quýt có lịch sử trồng trọt lâu đời nhất. Có nhiều báo cáo nói về nguồn gốc của cam quýt, phần lớn đều nhất trí rằng cam quýt có nguồn gốc ở miền Nam Châu Á, trải dài từ Ấn Độ qua Himalaya Trung Quốc xuống vùng quần đảo Philippin, Malaysia, miền Nam Indonecia hoặc kéo đến lục địa Úc. Những báo cáo gần đây nhận định rằng, tỉnh Vân Nam Trung Quốc có thể là nơi khởi nguyên của nhiều loại cam quýt hoang dại ( Trần Văn Ý và cs, 2000)[10]. Trước đâycó một vài tờ báo cho rằng, loài chanh yên, phật thủ (Citrus medica) có thể có nguồn gốc ở Địa Trung Hải hoặc Bắc Phi, nhưng hiện nay điều này đã được sáng tỏ, Citrus medica có nguồn gốc tại miền Nam Trung Quốc, nhưng là loài cây ăn quả được mang đến trồng tại Địa Trung Hải và Bắc Phi rất sớm, trước thế kỷ I sau Công Nguyên, những tài liệu cổ xưa có ghi chép loài cây ăn quả này ở Bắc Phi đến mức nhiều người hiểu lầm chúng có nguồn gốc tại đây (Ngô Xuân Bình và cs)[16].
Các loài chanh vỏ mỏng (Lime. Auranlifolia Swingle) được xác định có nguồn gốc ở miền Nam Trung Quốc và miền Tây Ấn Độ, sau đó các thủy thủ đầu tiên đến Ấn Độ đã mang về trồng ở Châu Phi, Địa Trung Hải, Châu Âu. Các loài chanh núm ( Lemon, Citrus lemon) chưa xác định được nguồn gốc, nhưng những kỹ thuật di truyền hiện đại gần đây cho thấy có thể chanh núm là con lai tự nhiên giữa Citrus medica và Citrus Aurantifolia, chính vì vậy mà chanh có dạng hình thái trung gian giữa hai loại vừa kể trên. Chanh núm được xác định sử dụng như một loại quả sớm nhất vào năm 1150 ở Bắc Phi, vùng biển Địa Trung h 6 Hải và Châu Âu.
Giống cam nổi tiếng thế giới “Washington Navel”, ở Việt Nam vẫn thường gọi là cam Navel được báo cáo là dạng đột biến tự nhiên từ một giống cam ngọt, giống này được phát hiện ở Bahia Brazil, lần đầu tiên trồng ở Úc năm 1824, ở Florida (Mỹ) năm 1835, ở Califolia năm 1870 và nó trở lên rất nổi tiếng ở Washington D. Sau đó giống Washington Navel được du nhập và trồng ở khắp các vùng trồng cam quýt trên thế giới. Các giống bưởi (Citrus Grandis) được báo cáo có nguồn gốc ở Malaysia, Ấn Độ. Một thuyền trưởng người Ấn Độ có tên là Shaddock đã mang giống bưởi này trồng ở vùng biển Caribe, sau đó theo gót các thủy thủ bưởi được gới thiệu ở Palestin vào năm 900 sau Công Nguyên và ở Châu Âu sau thời gian đó.
Bưởi chùm (Citrus paradisis) được xác định là dạng đột biến hay dạng con lai tự nhiên của bưởi (Citrus Grandis), nó xuất hiện sớm nhất ở vùng Barbadas miền Tây Ấn Độ, được trồng lần đầu tiên ở Florida Mỹ vào năm 1809 và trở thành một trong những sản phẩm quả chất lượng cao ở Châu Mỹ. Các giống quýt cũng được xác định có nguồn gốc ở miền Nam Châu Á, gồm miền Nam Trung Quốc, bán đảo Đông Dương, sau đó những người đi biển đã mang đến trồng ở Ấn Độ. Cam quýt có nguồn gốc ở miền Nam Châu Á, sự lan trải của cam quýt trên thế giới gắn liền với lịch sử buôn bán đường biển và các cuộc chiến tranh trước đây.