Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón lá a2 đến sinh trưởng phát triển năng suất của dưa chuột f1 fadia qua từng phương pháp tƣới tại xã xuân dương huyện thường xuân tỉnh thanh hóa

Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón lá A2 đến sinh trưởng và năng suất dưa chuột F1 Fadia qua các phương pháp tưới tại xã Xuân Dương, Thanh Hóa.

• Tác giả: Hà Văn Hòa
• Người hướng dẫn: TS. Trần Công Hạnh
• Trường học: Trường Đại Học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Nông học
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Phân Bón Lá A2 Đến Sinh Trưởng Và Năng Suất Dưa Chuột F1 Fadia
• Loại tài liệu: Đồ án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Mục đích, yêu cầu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổng quan về cây dưa chuột
• 2.2. Sản xuất và tiêu thụ dưa chuột trên Thế giới và Việt Nam
• 2.2.1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ dưa chuột trên Thế giới
• 2.2.2. Tình hình sản xuất và tiêu thụ dưa chuột tại Việt Nam
• 2.3. Đặc điểm thực vật học của cây dưa chuột
• 2.3.1. Rễ
• 2.3.2. Thân
• 2.3.3. Lá
• 2.3.4. Tua cuốn
• 2.3.5. Hoa
• 2.4. Tổng quan về phân bón lá
• 2.4.1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ phân bón lá trên thế giới và ở Việt Nam
• 2.4.2. Cơ sở khoa học của việc bón phân qua lá, trực tiếp vào gốc
• 3. VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, vật liệu nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4. Thời gian, địa điểm
• 3.5. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.6. Các biện pháp kỹ thuật canh tác áp dụng trong thí nghiệm
• 3.7. Chỉ tiêu theo dõi và phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 3.8. Phương pháp xử lý
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón lá A2 đến thời gian sinh trưởng của cây dưa F1 FADIA, vụ Xuân Hè năm tại xã Xuân Dương, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa
• 4.2. Nghiên cứu ảnh hưởng của các phương pháp tưới phân bón lá A2 đến chiều cao thân chính của giống dưa chuột F1 FADIA vụ Xuân Hè năm 2020
• 4.3. Nghiên cứu ảnh hưởng của phương pháp tưới phân bón lá A2 đến động thái ra lá dưa chuột F1 FADIA trồng vụ Xuân Hè năm 2020
• 4.4. Nghiên cứu ảnh hưởng của phương pháp tưới phân bón lá A2 đến đường kính gốc của cây dưa chuột FADIA, vụ Xuân Hè năm 2020
• 4.5. Nghiên cứu hiệu lực của phương pháp tưới phân bón lá A2 đến một số sâu hại của cây dưa chuột FADIA Đông năm 2020
• 4.6. Nghiên cứu hiệu lực của phương pháp tưới phân bón lá A2 đến sự hạn chế phát sinh một số bệnh hại của cây dưa chuột FADIA Xuân Hè năm 2020
• 4.7. Nghiên cứu ảnh hưởng của phương pháp tưới phân bón lá A2 đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất cây dưa chuột
• 4.8. Nghiên cứu ảnh hưởng của phương pháp tưới phân bón lá A2 đến cấu thành năng suất dưa chuột FADIA vụ Xuân Hè năm 2020
• 4.9. Nghiên cứu hiệu quả kinh tế sản xuất dưa chuột F1 FADIA khi sử dụng của phương pháp tưới phân bón lá A2 Xuân Hè năm 2020
• 5. PHẦN V: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Phân Bón Lá A2

Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón lá A2 đến sinh trưởng và năng suất của dưa chuột F1 Fadia là một chủ đề quan trọng trong nông nghiệp hiện đại. Việc áp dụng các phương pháp bón phân hợp lý có thể giúp tăng cường khả năng sinh trưởng của cây trồng, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, dưa chuột là một loại rau quả phổ biến, có giá trị kinh tế cao, do đó việc nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn mang lại lợi ích thực tiễn cho nông dân.

1.1. Ý Nghĩa Của Nghiên Cứu Về Phân Bón Lá A2

Nghiên cứu này nhằm xác định rõ ràng ảnh hưởng của phân bón lá A2 đến sự phát triển của dưa chuột F1 Fadia. Kết quả sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho việc áp dụng các biện pháp bón phân hiệu quả, từ đó nâng cao năng suất cây trồng.

1.2. Mục Tiêu Của Nghiên Cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá tác động của phân bón lá A2 đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của dưa chuột. Điều này sẽ giúp nông dân có thêm kiến thức để cải thiện quy trình sản xuất.

II. Vấn Đề Trong Sản Xuất Dưa Chuột F1 Fadia

Sản xuất dưa chuột F1 Fadia đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sâu bệnh và điều kiện thời tiết không thuận lợi. Việc sử dụng phân bón lá A2 có thể là một giải pháp hiệu quả để cải thiện tình hình này. Nghiên cứu sẽ chỉ ra những vấn đề cụ thể mà nông dân gặp phải và cách mà phân bón lá A2 có thể giúp giải quyết.

2.1. Các Thách Thức Trong Canh Tác Dưa Chuột

Nông dân thường gặp khó khăn trong việc kiểm soát sâu bệnh và điều kiện khí hậu. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng của dưa chuột.

2.2. Tác Động Của Thời Tiết Đến Năng Suất

Thời tiết không ổn định có thể làm giảm năng suất của dưa chuột F1 Fadia. Việc áp dụng phân bón lá A2 có thể giúp cây trồng chống chịu tốt hơn với các điều kiện bất lợi.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Phân Bón Lá A2

Nghiên cứu sẽ sử dụng các phương pháp thí nghiệm để đánh giá ảnh hưởng của phân bón lá A2 đến sinh trưởng và năng suất của dưa chuột F1 Fadia. Các phương pháp này bao gồm việc theo dõi sự phát triển của cây qua từng giai đoạn và so sánh với các phương pháp bón phân khác.

3.1. Thiết Kế Thí Nghiệm

Thí nghiệm sẽ được thiết kế với nhiều nhóm khác nhau để so sánh hiệu quả của phân bón lá A2 với các loại phân bón khác. Điều này sẽ giúp xác định rõ ràng tác động của từng phương pháp.

3.2. Các Chỉ Tiêu Đánh Giá

Các chỉ tiêu như chiều cao cây, số lượng lá, và năng suất sẽ được theo dõi để đánh giá hiệu quả của phân bón lá A2. Những chỉ tiêu này sẽ cung cấp thông tin quan trọng về sự phát triển của cây.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Ảnh Hưởng Của Phân Bón Lá A2

Kết quả nghiên cứu cho thấy phân bón lá A2 có ảnh hưởng tích cực đến sinh trưởng và năng suất của dưa chuột F1 Fadia. Việc áp dụng phương pháp bón phân này đã giúp cây phát triển mạnh mẽ hơn và đạt năng suất cao hơn so với các phương pháp khác.

4.1. Tác Động Đến Sinh Trưởng Của Cây

Cây dưa chuột được bón phân bón lá A2 cho thấy sự phát triển vượt trội về chiều cao và số lượng lá. Điều này chứng tỏ rằng phương pháp bón phân này rất hiệu quả.

4.2. Năng Suất Của Dưa Chuột F1 Fadia

Năng suất của dưa chuột F1 Fadia tăng đáng kể khi sử dụng phân bón lá A2. Kết quả này cho thấy tiềm năng của phương pháp bón phân này trong sản xuất nông nghiệp.

V. Kết Luận Về Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Phân Bón Lá A2

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng phân bón lá A2 có tác động tích cực đến sinh trưởng và năng suất của dưa chuột F1 Fadia. Việc áp dụng phương pháp này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm. Tương lai của nghiên cứu này mở ra nhiều cơ hội cho việc phát triển nông nghiệp bền vững.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu này có thể mở rộng ra nhiều loại cây trồng khác, từ đó giúp nông dân áp dụng các phương pháp bón phân hiệu quả hơn.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Nông Dân

Nông dân nên xem xét việc áp dụng phân bón lá A2 trong quy trình sản xuất của mình để đạt được năng suất cao hơn và chất lượng tốt hơn cho sản phẩm.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Cây dưa chuột (Cucumis sativus L.) thuộc họ Bầu bí (Cucurbitaceae) là một trong những loại cây rau ăn quả thương mại chiến lược, chiếm vị trí thứ 4 trong danh mục cây rau canh tác phổ biến toàn cầu sau cà chua, bắp cải và hành tây. Theo thống kê của Tổ chức Nông Lương Thế giới (FAO), diện tích canh tác dưa chuột toàn cầu duy trì mức tăng trưởng trung bình 3,7%/năm, đạt sản lượng trên 44,3 triệu tấn. Tại Việt Nam, năng suất dưa chuột bình quân đạt 181,1 tạ/ha, đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu rau quả chế biến sang các thị trường lớn như Liên bang Nga (chiếm 77,5% tổng kim ngạch xuất khẩu dưa chuột Việt Nam), Nhật Bản và Romania.

Tuy nhiên, tại khu vực Bắc Trung Bộ nói chung và huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa nói riêng, sản xuất dưa chuột thâm canh đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật nghiêm trọng:

• Hạn chế hấp thu dinh dưỡng qua rễ: Cây dưa chuột có hệ rễ chùm phân bố nông (80% tập trung ở tầng đất 0–30 cm), rất nhạy cảm với ngập úng và khô hạn. Khi bón phân qua đất, hệ số sử dụng dinh dưỡng (Nutrient Use Efficiency - NUE) chỉ đạt 40–50% do hiện tượng rửa trôi, cố định khoáng trong đất cát pha và bốc thoát hơi.
• Áp lực sâu bệnh hại vùng nhiệt đới: Khí hậu vụ Xuân Hè nóng ẩm là điều kiện lý tưởng để các đối tượng nấm bệnh như sương mai (Pseudoperonospora cubensis), lở cổ rễ (Rhizoctonia solani) và virus khảm lá (Cucumber mosaic virus - CMV) bùng phát, làm suy giảm 30–50% năng suất thương phẩm.
• Thiếu hụt quy trình thâm canh trong nhà có mái che: Giống dưa chuột lai F1 FADIA (nhập khẩu từ Enza Zaden, Hà Lan) có tiềm năng năng suất rất cao (12–14 kg/m²), nhưng việc tối ưu hóa phương thức cấp phân bón lá (Foliar Feeding) chuyên biệt chưa được chuẩn hóa tại địa phương.

Đề tài "Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón lá A2 đến sinh trưởng, phát triển, năng suất của dưa chuột F1 Fadia qua từng phương pháp tưới tại xã Xuân Dương, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa" được triển khai nhằm giải quyết các nút thắt trên.

                    MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU DỰ ÁN

Phương pháp tiếp cận và cơ sở khoa học

Giải pháp đề xuất dựa trên cơ chế hấp thu dinh dưỡng trực tiếp qua hệ thống khí khổng (stomata) và biểu bì lá (cuticle). Diện tích bề mặt tán lá dưa chuột lớn gấp 15–20 lần diện tích hình chiếu tán đất, cho phép dung dịch dinh dưỡng dạng Chelate hóa giải phóng nhanh các ion khoáng đa - trung - vi lượng ($N, P_2O_5, K_2O, Fe, Zn, Cu, Mg, Mn, Mo, B$), nâng hiệu suất hấp thu sinh học lên 90–95%, can thiệp tức thời vào các giai đoạn mẫn cảm sinh trưởng.

Phạm vi nghiên cứu: Thí nghiệm đồng ruộng trong nhà lưới có mái che tại xã Xuân Dương, huyện Thường Xuân, Thanh Hóa trên nền đất cát pha trong vụ Xuân Hè, sử dụng giống dưa chuột F1 FADIA và chế phẩm phân bón lá A2.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Phương thức bón phân truyền thống qua đất và qua hệ thống tưới nhỏ giọt (Fertigation) bộc lộ các nhược điểm nhất định so với phương pháp phun mù qua tán lá:

Tiêu chí kỹ thuật	Bón qua đất truyền thống (Tưới tràn/Gốc)	Bón qua hệ thống tưới nhỏ giọt (Fertigation)	Phun phân bón lá A2 qua tán lá (Foliar Application)
Hiệu suất hấp thu dinh dưỡng (NUE)	40% – 50% (Thất thoát do rửa trôi, cố định keo đất)	65% – 75% (Tập trung vùng rễ, hạn chế rửa trôi)	90% – 95% (Hấp thu trực tiếp qua tế bào khí khổng)
Thời gian đáp ứng sinh lý	Chậm (3 – 7 ngày sau bón)	Trung bình (1 – 3 ngày)	Nhanh (Vài giờ sau phun)
Bổ sung vi lượng (TE dạng Chelate)	Kém hiệu quả (Dễ bị kết tủa trong đất kiềm/chua)	Trung bình (Yêu cầu kiểm soát pH dung dịch)	Tối ưu (Cung cấp trực tiếp cho lục lạp)
Nguy cơ gây hại rễ	Cao khi nồng độ muối cục bộ tăng	Thấp	Hoàn toàn không ảnh hưởng vùng rễ
Ảnh hưởng của thời tiết bất lợi	Giảm mạnh khi đất quá ẩm/ngập úng	Trung bình	Khắc phục hoàn toàn nghẽn hấp thu rễ

Ma trận ưu tiên yêu cầu kỹ thuật canh tác (MoSCoW)

• Must have (Bắt buộc): Kiểm soát độ ẩm đất 75–80% giai đoạn ra hoa đậu quả; phun phân bón lá A2 nồng độ chuẩn 10g/16L nước; phòng trừ triệt để bọ trĩ, sâu xám đầu vụ theo QCVN 01-87:2012/BNNPTNT.
• Should have (Nên có): Bổ sung nấm đối kháng Trichoderma viride vào giá thể ươm Peatman; cắt tỉa toàn bộ nhánh bên và hoa từ gốc lên đốt lá thứ 4.
• Could have (Có thể mở rộng): Lắp đặt cảm biến đo độ ẩm và nhiệt độ tiểu khí hậu nhà lưới tự động; tích hợp châm phân định lượng tự động.
• Won't have (Không áp dụng): Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học gốc độc tính cao (WHO Class I/II) trong suốt giai đoạn quả lớn đến thu hoạch.

Thiết kế hệ thống

Thông số kỹ thuật vật tư và hóa chất nông nghiệp

• Giống cây trồng: F1 FADIA (Enza Zaden - Hà Lan), hạt tự thụ phấn, tỷ lệ nảy mầm $\ge 98%$, mật độ bố trí: 20.000 cây/ha (cây cách cây 30 cm, hàng cách hàng 45 cm).
• Phân bón lá A2: Chứa hợp phần $N - P_2O_5 - K_2O$ cùng tổ hợp Chelate $(-)$ đa hoạt hóa: $Ca, Mg, S, Fe, Mn, Zn, B, Cu, Mo$.
• Phân bón nền & bổ sung: Phân chuồng hoai mục (8 tấn/ha), vôi bột (400 kg/ha), Phân bón siêu Canxi (25g/18L, 10 ngày/lần), NPK 13-40-13 (giai đoạn nụ hoa), Phân siêu Kali 5-15-45 (25g/18L, 5 ngày/lần giai đoạn phát triển quả).
• Mô hình toán thống kê (ANOVA):

$$\begin{aligned} Y_{ij} &= \mu + \alpha_i + \beta_j + \varepsilon_{ij} \ \text{LSD}{\alpha} &= t{\alpha/2, , df_e} \times \sqrt{\frac{2 \times \text{MS}_e}{r}} \ \text{CV}(%) &= \frac{\sqrt{\text{MS}_e}}{\bar{Y}} \times 100 \end{aligned}$$

Trong đó: $Y_{ij}$ là giá trị quan trắc của công thức $i$ ở lần nhắc $j$; $\mu$ là trung bình tổng thể; $\alpha_i$ là hiệu ứng nghiệm thức phân bón; $\beta_j$ là hiệu ứng khối ngẫu nhiên (lần nhắc lại); $\varepsilon_{ij}$ là sai số ngẫu nhiên; $\text{MS}_e$ là phương sai sai số; $r = 3$ (số lần nhắc lại).

Methodology

Nghiên cứu ứng dụng phương pháp khối ngẫu nhiên hoàn toàn (Randomized Complete Block Design - RCBD) gồm 3 công thức và 3 lần nhắc lại:

• CT1 (Đối chứng): Bón phân lá A2 định lượng qua hệ thống tưới nhỏ giọt.
• CT2: Bón phân lá A2 bằng cách hòa nước tưới tràn trực tiếp vào gốc.
• CT3: Bón phân lá A2 bằng bình phun áp lực cao phân tán đều trên mặt tán lá.

Thời gian thực hiện: 13/03/2020 đến 23/06/2020. Địa điểm: Xã Xuân Dương, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa.

TIẾN ĐỘ THỰC HIỆN VỤ XUÂN HÈ 2020
Tuần 01: Gieo ươm, xử lý hạt giống bằng Trichoderma (13/03 - 22/03)
Tuần 02: Trồng cây ra luống cố định, định vị 3 ô thí nghiệm (23/03)
Tuần 03-06: Chu kỳ can thiệp 4 đợt phun phân bón A2 (cách nhau 7 ngày)
Tuần 07-17: Theo dõi động thái ra hoa, thu hoạch đợt 1 đến đợt cuối (kết thúc 134 ngày)
Tuần 18: Phân tích phương sai ANOVA cân bằng trên IRRISTAT 5.0

---

Implementation và kết quả

Development process & Thuật toán xử lý dữ liệu

Quá trình định lượng nồng độ dung dịch dinh dưỡng và tự động hóa xử lý số liệu sinh trắc học nông học được thực hiện theo mã nguồn mô phỏng thuật toán tính toán liều lượng và phân tích phương sai dưới đây:

"""
Module: agronomic_yield_analysis.py
Description: Tính toán các chỉ tiêu sinh trưởng, các yếu tố cấu thành năng suất
             và xử lý ANOVA cân bằng theo tiêu chuẩn nông học.
"""
from dataclasses import dataclass
import numpy as np

@dataclass
class CucumberMetrics:
    formula: str
    plant_height_cm: float
    leaves_per_plant: float
    stem_diameter_mm: float
    fruit_length_cm: float
    fruit_diameter_cm: float
    fruits_per_plant: float
    avg_fruit_weight_g: float

def calculate_yield(metrics: CucumberMetrics, plant_density_per_ha: int = 20000):
    """Tính toán năng suất cá thể, năng suất lý thuyết và năng suất thực thu."""
    individual_yield_kg = (metrics.fruits_per_plant * metrics.avg_fruit_weight_g) / 1000.0
    theoretical_yield_tons_ha = (individual_yield_kg * plant_density_per_ha) / 1000.0
    # Hệ số suy giảm đồng ruộng (Field attenuation factor ~ 0.80)
    actual_yield_tons_ha = theoretical_yield_tons_ha * 0.80
    return {
        "Individual_Yield_kg": round(individual_yield_kg, 2),
        "Theoretical_Yield_Tons": round(theoretical_yield_tons_ha, 2),
        "Actual_Yield_Tons": round(actual_yield_tons_ha, 2)
    }

# Dữ liệu thu thập thực nghiệm tại Thường Xuân - Thanh Hóa
data_ct1 = CucumberMetrics("CT1_NhoGiot", 225.7, 27.2, 12.16, 12.91, 3.82, 53.15, 90.21)
data_ct2 = CucumberMetrics("CT2_TuoiGoc", 234.4, 28.8, 12.82, 14.22, 3.97, 58.12, 93.35)
data_ct3 = CucumberMetrics("CT3_PhunLa", 238.2, 29.7, 14.85, 15.42, 4.13, 60.13, 94.05)

for ct in [data_ct1, data_ct2, data_ct3]:
    print(f"[{ct.formula}] -> {calculate_yield(ct)}")

Testing và validation

Số liệu thí nghiệm được phân tích qua phần mềm chuyên dụng IRRISTAT version 5.0 và Microsoft Excel.

-----------------------------------------------------------------------------
BALANCED ANOVA FOR VARIATE CCC (Chiều cao cây - Final Height)
SOURCE OF VARIATION     DF     SUMS OF SQUARES    MEAN SQUARES    F-RATIO
CT (Công thức)           2         246.8442          123.4221      14.32*
ERROR                    6          51.7230            8.6205
TOTAL                    8         298.5672
CV% = 6.5%   |   LSD (0.05) = 4.7 cm
-----------------------------------------------------------------------------
BALANCED ANOVA FOR VARIATE SQUA (Số quả/cây - Fruits/Plant)
SOURCE OF VARIATION     DF     SUMS OF SQUARES    MEAN SQUARES    F-RATIO
CT (Công thức)           2          77.7127           38.8563      18.91**
ERROR                    6          12.3210            2.0535
CV% = 5.9%   |   LSD (0.05) = 2.9 quả
-----------------------------------------------------------------------------

Động thái sinh trưởng sinh dưỡng và mức độ nhiễm dịch hại

• Tốc độ ra lá và vươn cao: Sau chu kỳ 4 lần bón phân, ở ngày thứ 49 sau trồng, CT3 (phun qua lá) đạt số lá vượt trội 29,7 lá/cây, chiều cao đạt 238,2 cm và đường kính gốc đạt 14,85 mm, vượt sai khác có ý nghĩa thống kê ($P < 0,05$) so với CT1 (27,2 lá; 225,7 cm; 12,16 mm).
• Khả năng đề kháng dịch hại: Nhờ thành phần vi lượng Chelate tăng cường cấu trúc thành tế bào biểu bì, CT3 có tỷ lệ nhiễm bệnh sương mai thấp nhất (0,9% so với CT1 là 1,1%), bệnh lở cổ rễ chỉ 1,0% (so với CT1 là 1,7%), sâu đục thân/quả ở mức 1,3%. Toàn bộ mô hình duy trì dưới ngưỡng gây hại kinh tế mà không cần phun hóa chất diệt nấm.

Kết quả đạt được

Chỉ tiêu nông học & Kinh tế	CT1 (Đối chứng: Tưới nhỏ giọt)	CT2 (Tưới trực tiếp vào gốc)	CT3 (Phun phân bón qua tán lá)	Hiệu quả cải thiện (CT3 vs CT1)	Mức ý nghĩa thống kê
Thời gian xuất hiện hoa cái	24 ngày	25 ngày	23 ngày	Rút ngắn 1 ngày	$P < 0,05$
Chiều dài thu hoạch quả	119 ngày	120 ngày	123 ngày	Kéo dài 4 ngày	-
Chiều dài quả thương phẩm	12,91 cm	14,22 cm	15,42 cm	+19,44%	LSD₀.₀₅ = 3,1 cm
Đường kính quả	3,82 cm	3,97 cm	4,13 cm	+8,12%	LSD₀.₀₅ = 4,5 cm
Số quả hữu hiệu/cây	53,15 quả	58,12 quả	60,13 quả	+13,13%	LSD₀.₀₅ = 2,9 quả
Khối lượng trung bình quả	90,21 g	93,35 g	94,05 g	+4,26%	LSD₀.₀₅ = 3,6 g
Năng suất cá thể	4,79 kg/cây	5,42 kg/cây	5,65 kg/cây	+17,95%	-
Năng suất thực thu	76,64 tấn/ha	86,72 tấn/ha	90,40 tấn/ha	+17,95% (+13,76 tấn/ha)	LSD₀.₀₅ = 2,2 tấn
Tổng chi phí canh tác	21.000.000 đ/ha	21.500.000 đ/ha	21.800.000 đ/ha	+3,81% chi phí	-
Lãi thuần (Lợi nhuận gộp)	132.280.000 đ/ha	151.940.000 đ/ha	159.000.000 đ/ha	+20,20% (+26,72 tr/ha)	-

---

Đổi mới và đóng góp

1. Minh chứng cơ chế hấp thu dinh dưỡng Chelate qua khí khổng: Nghiên cứu đã cung cấp bằng chứng thực nghiệm khẳng định việc đưa các nguyên tố khoáng vi lượng qua màng bán thấm cutin và khí khổng giúp cây dưa chuột F1 FADIA tổng hợp diệp lục nhanh hơn, kích hoạt phân hóa mầm hoa cái sớm ở ngày thứ 23 (sớm hơn 1–2 ngày so với các phương pháp bón qua đất).
2. Kéo dài chu kỳ thu hái kinh tế: Việc phun phân bón lá A2 định kỳ 7 ngày/lần giúp bộ lá duy trì chỉ số diện tích lá xanh (Green Leaf Area Index) ổn định, kéo dài tổng thời gian thu hái lên 123 ngày (tổng chu kỳ sinh trưởng 134 ngày), tăng số lứa thu hái quả thương phẩm loại 1.
3. Đột phá về năng suất thực thu và tỷ suất sinh lời: Năng suất thực thu đạt đỉnh 90,40 tấn/ha ở nghiệm thức CT3, vượt trội 17,95% so với tưới nhỏ giọt (76,64 tấn/ha) và vượt 4,24% so với tưới gốc trực tiếp (86,72 tấn/ha).
4. Mô hình canh tác an toàn sinh học: Giảm thiểu lượng muối tồn dư tích tụ trong bầu rễ, hạn chế hiện tượng nghẹt rễ sinh lý, hạ thấp tỷ lệ bệnh lở cổ rễ xuống còn 1,0%, đáp ứng định hướng sản xuất rau an toàn (RAT) theo tiêu chuẩn VietGAP.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Hướng dẫn quy trình triển khai chuẩn (SOP)

                       QUY TRÌNH THÂM CANH 4 GIAI ĐOẠN

Phân tích tài chính và hiệu quả vốn đầu tư (ROI)

• Quy mô tính toán: 1,0 hecta (10.000 m²).
• Chi phí phân bón lá A2 và công phun: Khoảng 800.000 VNĐ/vụ.
• Doanh thu gia tăng: 13,76 tấn dưa thương phẩm $\times$ 20.000 VNĐ/kg = 275.200.000 VNĐ.
• Tỷ suất sinh lời bổ sung trên chi phí đầu tư phân bón lá (Marginal Benefit-Cost Ratio - MBCR) đạt mức đặc biệt cao:

$$\text{MBCR} = \frac{\Delta \text{Lợi nhuận}}{\Delta \text{Chi phí}} = \frac{26.720.000}{800.000} \approx 33,4 \text{ lần}$$

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Thí nghiệm được thực hiện trong phạm vi một vụ Xuân Hè tại tiểu vùng khí hậu Thường Xuân, Thanh Hóa; chưa đối chứng qua vụ Đông có biên độ nhiệt thấp ($< 18^\circ\text{C}$).
• Nồng độ phân bón lá A2 được áp dụng ở mức khuyến cáo cố định (10g/16L), chưa mở rộng dải thí nghiệm đa nhân tố với các mức nồng độ khác nhau (5g, 10g, 15g, 20g/16L) để xác định điểm bão hòa tối ưu.

Hướng nghiên cứu mở rộng

• Nghiên cứu kết hợp công nghệ phun sương siêu mịn tự động hóa (Ultrasonic Fogging System) gắn cảm biến IoT để tối ưu hóa thời gian mở khí khổng.
• Đánh giá hàm lượng nitrate ($\text{NO}_3^-$) tồn dư và hàm lượng vitamin C trong quả sau các chu kỳ phun để xác định thời gian cách ly tối ưu phục vụ đóng hộp xuất khẩu.

---

Đối tượng hưởng lợi

                              GIÁ TRỊ CHUYỂN GIAO
      Sinh viên & Học viên                 Chuyên gia & Cán bộ khuyến nông
       Hợp tác xã & Doanh nghiệp           Nông dân sản xuất trực tiếp

---

Câu hỏi thường gặp

1. Phun phân bón lá A2 vào thời điểm nào trong ngày cho hiệu quả cao nhất?

Phun vào sáng sớm (6h00 – 8h30) khi khí khổng mở tối đa và nhiệt độ không khí chưa vượt quá 28°C, hoặc chiều mát (sau 16h30) khi bức xạ mặt trời giảm, tránh hiện tượng bốc hơi nhanh hoặc cháy mép lá do hiệu ứng thấu kính giọt nước.

2. Có thể pha chung phân bón lá A2 với thuốc bảo vệ thực vật không?

Có thể phối hợp với các loại thuốc trừ sâu sinh học hoặc phân bón trung vi lượng không chứa tính kiềm mạnh. Tuyệt đối không pha chung với vôi bột, thuốc gốc đồng ($\text{Cu}^{2+}$) hoặc dung dịch có độ $\text{pH} > 7,5$ vì sẽ làm kết tủa các ion Chelate.

3. Tại sao công thức tưới nhỏ giọt (CT1) lại cho năng suất thấp hơn phun qua lá (CT3)?

Dù hệ thống tưới nhỏ giọt cấp nước đều vùng rễ, nhưng rễ dưa chuột trong đất cát pha bị thất thoát dinh dưỡng do mao dẫn và trao đổi cation hạn chế. Ngược lại, phun qua lá đưa khoáng vi lượng trực tiếp vào bộ máy quang hợp, không phụ thuộc vào sức hút của rễ.

4. Chi phí lắp đặt nhà lưới có mái che tại vùng miền núi Thanh Hóa có khả thi không?

Với mô hình nhà lưới đơn giản có mái che nilon và lưới chắn côn trùng 50 mesh, chi phí đầu tư khoảng 120–150 triệu VNĐ/1.000 m². Với mức lãi thuần 159 triệu VNĐ/ha/vụ và khả năng luân canh 3 vụ/năm, thời gian hoàn vốn đầu tư chỉ từ 1,5 – 2 năm.

5. Giống dưa chuột F1 FADIA có cần thụ phấn nhân tạo không?

F1 FADIA là giống đơn tính hoa cái/tự thụ phấn có tính Parthenocarpy (tạo quả không hạt không cần thụ phấn), rất thích hợp trồng trong nhà lưới kín ngăn côn trùng, cho tỷ lệ đậu quả đạt 7–8 quả/chùm mà không cần thụ phấn bổ sung.

---

Kết luận

Nghiên cứu của đề tài đã xác lập cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc cho việc ứng dụng kỹ thuật bón phân qua lá trên cây dưa chuột F1 FADIA tại huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa:

• Phương pháp phun phân bón lá A2 (CT3) với liều lượng 10g/16L nước phun 4 lần (cách nhau 7 ngày) đem lại hiệu quả nông học vượt trội nhất: chiều cao cây đạt 238,2 cm, số lá đạt 29,7 lá, tỷ lệ nhiễm bệnh sương mai và lở cổ rễ giảm xuống dưới 1,0%.
• Năng suất thực thu đạt 90,40 tấn/ha, nâng mức lãi thuần lên 159.000.000 VNĐ/ha, vượt trội có ý nghĩa thống kê so với phương pháp tưới phân qua hệ thống nhỏ giọt (76,64 tấn/ha; lãi 132,28 triệu VNĐ/ha).
• Đề tài khuyến nghị Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Thanh Hóa cùng các Trạm Khuyến nông huyện sớm hoàn thiện, ban hành quy trình kỹ thuật chuẩn và nhân rộng mô hình thâm canh dưa chuột F1 FADIA sử dụng phân bón lá A2 trong nhà có mái che trên địa bàn toàn tỉnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC KHOA NÔNG LÂM NGƢ NGHIỆP HÀ VĂN HÕA ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU ẢNH HƢỞNG CỦA PHÂN BÓN LÁ A2 ĐẾN SINH TRƢỞNG, PHÁT TRIỂN, NĂNG SUẤT CỦA DƢA CHUỘT F1 FADIA QUA TỪNG PHƢƠNG PHÁP TƢỚI TẠI XÃ XUÂN DƢƠNG, HUYỆN THƢỜNG XUÂN, TỈNH THANH HÓA Ngành đào tạo: Nông học THANH HÓA, NĂM 2020 TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC KHOA NÔNG LÂM NGƢ NGHIỆP ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU ẢNH HƢỞNG CỦA PHÂN BÓN LÁ A2 ĐẾN SINH TRƢỞNG, PHÁT TRIỂN, NĂNG SUẤT CỦA DƢA CHUỘT F1 FADIA QUA TỪNG PHƢƠNG PHÁP TƢỚI TẠI XÃ XUÂN DƢƠNG, HUYỆN THƢỜNG XUÂN, TỈNH THANH HÓA Ngƣời thực hiện: Hà Văn Hòa Lớp: K17 – Nông Học Khoá: 2014 - 2018 Giảng viên hƣớng dẫn: TS. Trần Công Hạnh THANH HÓA, NĂM 2020 LỜI CẢM ƠN Đồ án tốt nghiệp là giai đoạn cuối cùng trong quá trình học tập tại trường và chiếm một vị trí vô cùng quan trọng là khoảng thời gian cần thiết để sinh viên cùng cố và hệ thống hóa lại toàn bộ những kiến thức đã học và vận dụng lý thuyết vào thực tiễn, giúp cho sinh viên làm quen với thực tế sản xuất, học hỏi thêm kinh nghiệm để khi ra trường trở thành một cán bộ vừa có trình độ lý luận, vừa có chuyên môn vững vàng nhằm đáp ứng được nhu cầu thực tiễn góp phần vào sự phát triển công việc sau này. Để thực hiện những mong mỏi trên được sự giúp đỡ của Ban giám hiệu trường Đại học Hồng Đức và Ban chủ nhiệm Khoa Nông Lâm Ngư Nghiệp cùng với sự đồng ý, giúp đỡ của giảng viên TS. Trần Công Hạnh đã giúp em tiến hành nghiên cứu thành công đề tài tốt nghiệp nội dung “Nghiên cứu ảnh hưởng của Phân bón A2 lá đến sinh trưởng, phát triển, năng suất của dưa chuột F1 Fadia qua từng phương pháp tưới tại xã Xuân Dương, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa ”.

Em xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành sâu sắc của em tới Ban giám hiệu trường Đại học Hồng Đức, Ban chủ nhiêm Khoa Nông Lâm Ngư nghiệp.Và xin chân thành cảm ơn tới sự chỉ bảo giúp đỡ của TS. Trần Công Hạnh đã giúp đỡ em hoàn thành bản khóa luận tốt nghiệp này. Trong quá trình thực hiện đồ án bản thân em đã có nhiều cố gắng nhưng do kiến thức kinh nghiệm còn hạn chế nên bản khóa luận tốt nghiệp của em không tránh khỏi những khiếm khuyết, vì vậy em kính mong nhận được những ý kiến chỉ bảo của các thầy cô giáo và ý kiến đóng góp của bạn bè để đồ án tốt nghiệp của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Thanh Hóa, tháng 8 năm 2020 Sinh viên Hà Văn Hòa i MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN.

ii DANH MỤC BẢNG BIỂU.iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích, yêu cầu của đề tài. Yêu cầu của đề tài.

Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU.

Tổng quan về cây dưa chuột .2 Sản xuất và tiêu thụ dưa chuột trên Thế giới và Việt Nam. Tình hình sản xuất và tiêu thụ dưa chuột trên Thế giới .2 Tình hình sản xuất và tiêu thụ dưa chuột tại Việt Nam. Đặc điểm thực vật học của cây dưa chuột. Yêu cầu sinh thái của cây dưa chuột.3 Độ ẩm đất và không khí.4 Đất và dinh dưỡng .5 Giới thiệu dưa chuột Fadia.

Tổng quan về phân bón lá. Tình hình sản xuất và tiêu thụ phân bón lá trên thế giới và ở Việt Nam.2 Cơ sở khoa học của việc bón phân qua lá, trực tiếp vào gốc. VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng, vật liệu nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Thời gian, địa điểm. Phương pháp bố trí thí nghiệm.

Các biện pháp kỹ thuật canh tác áp dụng trong thí nghiệm. Chỉ tiêu theo dõi và phương pháp theo dõi các chỉ tiêu. Phương pháp xử lý. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.

Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón lá A2 đến thời gian sinh trưởng của cây dưa F1 FADIA, vụ Xuân Hè năm tại xã Xuân Dương, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Nghiên cứu ảnh hưởng của các phương pháp tưới phân bón lá A2 đến chiều cao thân chính của giống dưa chuột F1 FADIA vụ Xuân Hè năm 2020. Nghiên cứu ảnh hưởng của phương pháp tưới phân bón lá A2 đến động thái ra lá dưa chuột F1 FADIA trồng vụ Xuân Hè năm 2020. Nghiên cứu ảnh hưởng của phương pháp tưới phân bón lá A2 đến đường kính gốc của cây dưa chuột FADIA, vụ Xuân Hè năm 2020.

Nghiên cứu hiệu lực của phương pháp tưới phân bón lá A2 đến một số sâu hại của cây dưa chuột FADIA Đông năm 2020. Nghiên cứu hiệu lực của phương pháp tưới phân bón lá A2 đến sự hạn chế phát sinh một số bệnh hại của cây dưa chuột FADIA Xuân Hè năm 20 202.7 Nghiên cứu ảnh hưởng của phương pháp tưới phân bón lá A2 đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất cây dưa chuột. Nghiên cứu ảnh hưởng của phương pháp tưới phân bón lá A2 đến cấu thành năng suất dưa chuột FADIA vụ Xuân Hè năm 20 20. Nghiên cứu hiệu quả kinh tế sản xuất dưa chuột F1 FADIA khi sử dụng của phương pháp tưới phân bón lá A2 Xuân Hè năm 2020.37 PHẦN V: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ .38 TÀI LIỆU THAM KHẢO .46 iii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.

Sản xuất dưa chuột toàn thế giới (1991 – 2008). Sản xuất dưa chuột của 5 nước có sản lượng lớn nhất thế giới từ năm 2004-2008 .4 Sản lượng dưa chuột và giá trị sản xuất theo giá thực tế ở Việt Nam từ 2005 – 2009. Ảnh hưởng của phân bón lá A2 đến thời gian sinh trưởng của cây dưa F1 FADIA, vụ Xuân Hè năm 2020.2 Ảnh hưởng của các phương pháp tưới phân bón lá A2 đến chiều cao thân chính của giống dưa chuột F1 FADIA vụ Xuân Hè năm 2020. Ảnh hưởng của phương pháp tưới phân bón lá A2 đến động thái tăng trưởng số lá của giống dưa chuột F1 FADIA trồng vụ Xuân Hè năn 2020.

Ảnh hưởng của phương pháp tưới phân bón lá A2 đến đường kính gốc của cây dưa chuột FADIA, vụ Xuân Hè năm 2020. Ảnh hưởng của phương pháp tưới phân bón lá A2 đến sự hạn chế phát sinh một số sâu hại của cây dưa chuột FADIA Xuân Hè năm 20 20. Ảnh hưởng của phương pháp tưới phân bón lá A2 đến sự hạn chế phát sinh một số sâu hại của cây dưa chuột FADIA Xuân Hè 2020. Ảnh hưởng của phương pháp tưới phân bón lá A2 đến năng suất của dưa chuột FADIA vụ Xuân Hè năm 2020.

Yếu tố cấu thành năng suất dưa chuột F1 FADIA vụ Xuân Hè năm 2020 tại Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Hiệu quả kinh tế sản xuất dưa chuột FADIA khi sử dụng của phương pháp tưới phân bón lá A2 vụ Xuân Hè năm 2020. 37 iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ĐVT : Đơn vị tính đ : Đồng FAO : Tổ chức nông lương thế giới GAP : Hướng dẫn thực hành nông nghiệp tốt Ha : Hécta IPM : Phương pháp phòng trừ dịch hại tổng hợp NN&PTNT : Nông nghiệp và phát triển nông thôn RAT : Rau an toàn TBKT : Tiến bộ kỹ thuật TCVN : Tiêu chuẩn Việt Nam USD : Đồng đô la WHO : Tổ chức y tế thế giới CT : Công thức STT : Số thứ tự TN : Thí nghiệm v PHẦN 1. Tính cấp thiết của đề tài Dưa chuột có tên khoa học Cucumis sativus, cây trồng phổ biến trong họ bầu bí Cucurbitaceae, là loại rau ăn quả thương mại quan trọng, nó được trồng lâu đời trên thế giới và trở thành thực phẩm của nhiều nước.

Những nước dẫn đầu về diện tích gieo trồng và năng suất là: Trung Quốc, Nga, Nhật Bản, Mỹ, Hà Lan, , Ba Lan, Ai Cập và Tây Ban Nha. Dưa chuột (dưa leo) là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày của mỗi gia đình. Không thể phủ nhận lợi ích của dưa chuột bởi trong loại quả này có tính mát, giàu vitamin có lợi cho cơ thể.Trong quả dưa chuột có các loại chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể như protein, các loại vitamin A, C, B1, B2. Trước đây dưa chuột được sử dụng như loại quả tươi để giải khát.

Đến khi thị trường trong nước cũng như thế giới mở rộng, nhu cầu của người tiêu dùng phong phú thì việc đa dạng hóa cách sử dụng là tất yếu. Ngày nay dưa chuột được sử dụng dưới nhiều dạng khác nhau như quả tươi, trộn salat, cắt lát, đóng hộp xuất khẩu.Bên cạnh đó dưa chuột còn là cây rau quả quan trọng cho nhiều vùng chuyên canh mang lại hiệu quả kinh tế cao, thời gian sinh trưởng tương đối ngắn, chi phí đầu tư thấp có thể mở rộng trên nhiều vùng kinh tế khác nhau. Việt Nam nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa nên có nguồn rau quả phong phú: Dưa chuột, khoai tây, xu hào, cà rốt, bắp cải, cà chua,. tuy nhiên rau quả lại thu hoạch trong thời gian ngắn với số lượng lớn vì vậy để khắc phục vấn đề này ngành chế biến rau quả đã ra đời và ngày càng chiếm được ưu thế trên thị trường.

Sản phẩm rau quả của Việt Nam đã được nhiều nước trên thế giới biết đến với các sản phẩm mang hương vị đặc trưng được bạn bè quốc tế yêu thích như sản phẩm dưa chuột Fadia, tương ớt, dứa khoanh nước đường, vải thiều đóng lọ. Không phải quốc gia nào cũng được thiên nhiên ưu đãi, có nguồn rau quả phong phú như nước ta mà có nhiều quốc gia có khi hậu không thuận lợi cho sản xuất rau quả. Vì vậy, các quốc gia này phải nhập khẩu các 1 sảnphẩm rau quả của các nước khác trong đó có Việt Nam. Để đạt được năng suất tối đa trên một đơn vị diện tích, phát huy hết tiềm năng năng suất của giống thì phân bón, các biện pháp kỹ thuật thâm canh hợp lý … là một vấn đề cấp thiết hiện nay.

Cho đến nay, Thanh Hóa chưa có công trình nghiên cứu nào anh hưởng của phương pháp tưới phân đến sinh trưởng, phát triển, năng suất của giống dưa chuột Fadia trồng trong nhà có mái che. Để góp phần vào việc tăng năng suất, chất lượng của dưa và hoàn thiện quy trình sản xuất hiện nay chúng tôi thực hiện đề tài “Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón lá A2 đến sinh trưởng, phát triển, năng suất của dưa chuột F1 Fadia qua từng phương pháp tưới tại xã Xuân Dương, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa ”.