Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Liều Lượng Lân Đến Sinh Trưởng Cây Lạc Tại Huyện Tĩnh Gia, Thanh Hóa

Chuyên khảo phân tích Luận văn xác định liều lượng lân thích hợp trên các nền đạm khác nhau cho giống lạc l26 trên đất, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Nguyễn Thị Tuyết
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Ân
• Trường học: Trường Đại học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Nông - Lâm - Ngư nghiệp
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Liều Lượng Lân Đến Sinh Trưởng Cây Lạc Tại Huyện Tĩnh Gia, Thanh Hóa
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thanh Hóa

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Lân Đến Sinh Trưởng Lạc

Nghiên cứu về ảnh hưởng của liều lượng lân đến sinh trưởng cây lạc tại huyện Tĩnh Gia, Thanh Hóa là một vấn đề cấp thiết. Lạc là cây trồng quan trọng, tuy nhiên năng suất còn thấp do nhiều yếu tố, trong đó có việc sử dụng phân bón chưa hợp lý. Việc xác định liều lượng lân tối ưu, đặc biệt trên nền đất trồng lạc tại Tĩnh Gia, có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao năng suất lạc và hiệu quả kinh tế trồng lạc. Nghiên cứu này tập trung vào giống lạc L26, một giống phổ biến tại địa phương. Mục tiêu là tìm ra công thức bón phân lân cho lạc hiệu quả nhất, đồng thời đánh giá hiệu quả kinh tế của các phương án bón phân khác nhau. Điều này góp phần vào việc xây dựng quy trình kỹ thuật trồng lạc tiên tiến, phù hợp với điều kiện địa phương. Tác động của các yếu tố tự nhiên khí hậu Tĩnh Gia, đất đai Tĩnh Gia cũng được xem xét để đưa ra giải pháp tối ưu.

1.1. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu ảnh hưởng của lân

Việc nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng bởi lân là một trong những nguyên tố dinh dưỡng thiết yếu cho sinh trưởng cây lạc. Lân tham gia vào nhiều quá trình sinh lý quan trọng, bao gồm sự phát triển của rễ, quá trình quang hợp và hình thành hạt. Việc thiếu lân có thể dẫn đến giảm năng suất lạc và chất lượng hạt. Do đó, việc xác định nhu cầu lân của cây lạc và cung cấp đủ lượng lân cần thiết là rất quan trọng. Đề tài tập trung vào việc đánh giá tác động của lượng lân bón lên các chỉ tiêu sinh trưởng quan trọng và yếu tố năng suất. Phân tích đất trồng lạc giúp đưa ra đánh giá chính xác về độ phì nhiêu và khả năng cung cấp dinh dưỡng của đất.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu ảnh hưởng lân đến lạc

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định liều lượng lân tối ưu cho giống lạc L26 trên đất cát pha ven biển tại huyện Tĩnh Gia. Nghiên cứu tập trung vào vụ Xuân năm 2014. Các yếu tố được đánh giá bao gồm ảnh hưởng của liều lượng lân đến chiều cao cây, số cành, diện tích lá, số lượng nốt sần, khối lượng chất khô, tình hình sâu bệnh hại, năng suất lý thuyết và năng suất thực thu. Dữ liệu thu thập được sẽ được phân tích thống kê để xác định lượng bón lân thích hợp nhất. Việc nghiên cứu sử dụng phương pháp thí nghiệm ảnh hưởng lân có kiểm soát để đảm bảo tính khách quan.

II. Thách Thức Năng Suất Lạc Thấp Giải Pháp Bón Phân Lân

Mặc dù huyện Tĩnh Gia có diện tích trồng lạc lớn, năng suất lạc vẫn còn thấp so với tiềm năng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ kỹ thuật canh tác chưa tiên tiến, đặc biệt là việc sử dụng phân bón cho lạc chưa hợp lý. Bà con nông dân thường bón phân theo kinh nghiệm, dẫn đến tình trạng bón thừa hoặc thiếu dinh dưỡng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sinh trưởng cây lạc và năng suất, mà còn gây lãng phí và ô nhiễm môi trường. Nghiên cứu này tập trung vào việc giải quyết vấn đề này bằng cách xác định liều lượng lân tối ưu, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón và tăng hiệu quả kinh tế trồng lạc cho người dân. Việc bón lân đúng cách cho lạc sẽ giúp cây phát triển khỏe mạnh, chống chịu sâu bệnh tốt hơn và cho năng suất cao hơn.

2.1. Phân tích nguyên nhân năng suất lạc thấp tại Tĩnh Gia

Năng suất lạc thấp tại huyện Tĩnh Gia do nhiều nguyên nhân phối hợp. Thứ nhất, đất đai Tĩnh Gia chủ yếu là đất cát pha, nghèo dinh dưỡng và khả năng giữ nước kém. Thứ hai, kỹ thuật trồng lạc của người dân còn lạc hậu, chưa áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến. Thứ ba, việc sử dụng giống chưa phù hợp, giống lạc phù hợp Tĩnh Gia còn hạn chế. Cuối cùng, tình hình sâu bệnh hại diễn biến phức tạp, gây ảnh hưởng lớn đến năng suất. Phân tích dữ liệu về thống kê năng suất lạc và điều tra thực tế giúp xác định các yếu tố chính ảnh hưởng đến năng suất.

2.2. Vai trò của phân lân trong việc cải thiện năng suất lạc

Lân đóng vai trò quan trọng trong quá trình sinh trưởng cây lạc, đặc biệt là sự phát triển của rễ và quá trình hình thành hoa, quả. Việc cung cấp đủ lân giúp cây phát triển khỏe mạnh, tăng khả năng hấp thụ các chất dinh dưỡng khác và chống chịu sâu bệnh tốt hơn. Các loại phân lân cho lạc phổ biến bao gồm lân superphosphate và lân nung chảy. Nghiên cứu này sẽ so sánh các loại phân lân khác nhau để xác định loại phân phù hợp nhất với điều kiện địa phương. Việc bón lân còn có tác động tích cực đến việc cải tạo đất, tăng độ phì nhiêu của đất.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Xác Định Liều Lượng Lân Tối Ưu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thí nghiệm đồng ruộng để đánh giá ảnh hưởng của liều lượng lân đến sinh trưởng cây lạc. Thí nghiệm được bố trí theo khối ngẫu nhiên đầy đủ, với các công thức bón phân khác nhau. Các chỉ tiêu được theo dõi bao gồm chiều cao cây, số cành, diện tích lá, số lượng nốt sần, khối lượng chất khô, tình hình sâu bệnh hại, năng suất lý thuyết và năng suất thực thu. Dữ liệu thu thập được sẽ được phân tích thống kê để xác định liều lượng lân tối ưu. Ngoài ra, nghiên cứu cũng tiến hành phân tích kinh tế để đánh giá hiệu quả kinh tế trồng lạc của các công thức bón phân khác nhau. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng lân được thiết kế khoa học, đảm bảo tính chính xác và khách quan.

3.1. Thiết kế thí nghiệm đồng ruộng và bố trí công thức phân bón

Thí nghiệm được thực hiện trên đất cát ven biển tại huyện Tĩnh Gia. Các công thức bón phân được bố trí theo khối ngẫu nhiên đầy đủ, với 3 lần lặp lại. Các công thức bao gồm các liều lượng lân khác nhau trên nền đạm khác nhau. Các yếu tố khác như giống, mật độ trồng, kỹ thuật chăm sóc được giữ ổn định. Quy trình kỹ thuật áp dụng trong thí nghiệm tuân thủ theo tiêu chuẩn ngành. Phân tích đất trồng lạc được thực hiện trước khi thí nghiệm để đánh giá độ phì nhiêu của đất.

3.2. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp thu thập dữ liệu

Các chỉ tiêu về sinh trưởng cây lạc được theo dõi định kỳ, bao gồm chiều cao cây, số cành, diện tích lá, số lượng nốt sần, khối lượng chất khô. Tình hình sâu bệnh hại được đánh giá theo thang điểm của ICRISAT. Các yếu tố cấu thành năng suất như số quả trên cây, số hạt trên quả, khối lượng 100 hạt cũng được thu thập. Năng suất lý thuyết và năng suất thực thu được xác định sau khi thu hoạch. Dữ liệu được thu thập cẩn thận và chính xác để đảm bảo tính tin cậy của kết quả.

3.3. Phương pháp xử lý số liệu thống kê và phân tích kinh tế

Dữ liệu thu thập được sẽ được xử lý bằng phần mềm thống kê chuyên dụng. Phân tích phương sai (ANOVA) được sử dụng để đánh giá sự khác biệt giữa các công thức bón phân. Sai khác có ý nghĩa nhỏ nhất (LSD) được sử dụng để so sánh các công thức. Phân tích kinh tế được thực hiện để đánh giá hiệu quả kinh tế trồng lạc của các công thức bón phân khác nhau. Các chỉ tiêu kinh tế được tính toán bao gồm chi phí sản xuất, doanh thu, lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận.

IV. Kết Quả Ảnh Hưởng Liều Lượng Lân Đến Sinh Trưởng Năng Suất

Kết quả nghiên cứu cho thấy liều lượng lân có ảnh hưởng đáng kể đến sinh trưởng cây lạc và năng suất. Các công thức bón phân lân cho lạc khác nhau cho thấy sự khác biệt rõ rệt về chiều cao cây, số cành, diện tích lá và số lượng nốt sần. Đặc biệt, lân có vai trò quan trọng trong việc hình thành nốt sần, giúp cây cố định đạm từ không khí. Liều lượng lân tối ưu giúp cây phát triển khỏe mạnh, tăng khả năng chống chịu sâu bệnh và cho năng suất lạc cao nhất. Phân tích kinh tế cho thấy công thức bón phân tối ưu mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất cho người dân. Các kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng quy trình kỹ thuật trồng lạc tiên tiến, phù hợp với điều kiện địa phương.

4.1. Tác động của lân đến chiều cao cây số cành và diện tích lá

Liều lượng lân có ảnh hưởng rõ rệt đến chiều cao cây, số cành và diện tích lá. Các công thức bón phân lân cao cho thấy cây phát triển chiều cao tốt hơn, số cành nhiều hơn và diện tích lá lớn hơn so với các công thức bón phân lân thấp. Điều này cho thấy lân đóng vai trò quan trọng trong quá trình sinh trưởng sinh dưỡng của cây. Tuy nhiên, việc bón quá nhiều phân lân cũng có thể gây ra tác dụng ngược, làm giảm sinh trưởng cây lạc. Cần xác định liều lượng lân tối ưu để đạt được hiệu quả tốt nhất.

4.2. Ảnh hưởng của lân đến sự hình thành nốt sần và cố định đạm

Lân đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nốt sần trên rễ cây lạc. Nốt sần là nơi cư trú của vi sinh vật cố định đạm Rhizobium, giúp cây hấp thụ đạm từ không khí. Liều lượng lân tối ưu giúp tăng số lượng nốt sần và khả năng cố định đạm của cây. Điều này giúp giảm sự phụ thuộc của cây vào phân đạm và tiết kiệm chi phí sản xuất. Nghiên cứu này đánh giá ảnh hưởng của liều lượng lân đến số lượng nốt sần và khả năng cố định đạm của cây.

4.3. Liều lượng lân tối ưu cho năng suất và hiệu quả kinh tế cao nhất

Kết quả nghiên cứu xác định liều lượng lân tối ưu cho năng suất lạc cao nhất. Công thức bón phân tối ưu mang lại năng suất lý thuyết và năng suất thực thu cao hơn so với các công thức khác. Phân tích kinh tế cho thấy công thức bón phân tối ưu mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất cho người dân. Việc áp dụng liều lượng lân tối ưu giúp tăng năng suất, giảm chi phí sản xuất và nâng cao thu nhập cho người dân. Các mô hình trồng lạc hiệu quả cần được nhân rộng để thúc đẩy sản xuất.

V. Ứng Dụng Khuyến Nghị Bón Lân Hợp Lý Cho Vụ Lạc Bội Thu

Kết quả nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong việc hướng dẫn bà con nông dân bón phân lân cho lạc một cách hợp lý. Liều lượng lân tối ưu được xác định trong nghiên cứu có thể được áp dụng rộng rãi trên đất cát ven biển tại huyện Tĩnh Gia. Việc áp dụng kỹ thuật trồng lạc tiên tiến, kết hợp với việc bón phân cân đối, sẽ giúp nâng cao năng suất lạc, cải thiện hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường. Cần tăng cường công tác khuyến nông để chuyển giao kết quả nghiên cứu đến bà con nông dân, giúp họ áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến và nâng cao thu nhập.

5.1. Khuyến cáo liều lượng lân cụ thể cho giống lạc L26 tại Tĩnh Gia

Dựa trên kết quả nghiên cứu, khuyến cáo liều lượng lân cụ thể cho giống lạc L26 trên đất cát ven biển tại huyện Tĩnh Gia. Liều lượng này cần được điều chỉnh phù hợp với điều kiện cụ thể của từng vùng và từng vụ. Cần kết hợp với việc bón các loại phân khác như phân đạm và phân kali để đảm bảo cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho cây. Bà con nông dân nên tham khảo ý kiến của các cán bộ khuyến nông để được tư vấn cụ thể.

5.2. Giải pháp cải thiện kỹ thuật bón phân lân cho bà con nông dân

Cần có các giải pháp để cải thiện kỹ thuật bón phân lân cho bà con nông dân. Tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo để trang bị kiến thức về vai trò của lân trong cây lạc, cách bón phân đúng cách và nhu cầu lân của cây lạc. Cung cấp thông tin về các loại phân lân khác nhau và cách lựa chọn loại phân phù hợp. Hỗ trợ bà con nông dân tiếp cận với các nguồn tài liệu khoa học về lạc để nâng cao kiến thức.

5.3. Định hướng nghiên cứu tiếp theo về dinh dưỡng cây lạc

Cần tiếp tục nghiên cứu về dinh dưỡng cây lạc, đặc biệt là sự tương tác giữa các nguyên tố dinh dưỡng. Nghiên cứu về ảnh hưởng của các nguyên tố vi lượng đến sinh trưởng cây lạc và năng suất. Nghiên cứu về các biện pháp cải tạo đất để nâng cao độ phì nhiêu của đất. Các báo cáo nghiên cứu khoa học cần được công bố rộng rãi để phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy và chỉ đạo sản xuất.

VI. Kết Luận Lân Chìa Khóa Nâng Tầm Năng Suất Lạc Tĩnh Gia

Nghiên cứu đã chứng minh vai trò quan trọng của liều lượng lân trong việc nâng cao năng suất lạc tại huyện Tĩnh Gia. Việc bón phân lân cho lạc một cách hợp lý, dựa trên kết quả nghiên cứu, sẽ giúp cải thiện sinh trưởng cây lạc, tăng khả năng chống chịu sâu bệnh và mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, cán bộ khuyến nông và bà con nông dân để áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất, góp phần đưa ngành trồng lạc tại huyện Tĩnh Gia phát triển bền vững.

6.1. Tóm tắt kết quả chính và ý nghĩa khoa học của nghiên cứu

Nghiên cứu đã xác định liều lượng lân tối ưu cho giống lạc L26 trên đất cát ven biển tại huyện Tĩnh Gia. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa khoa học quan trọng trong việc bổ sung kiến thức về dinh dưỡng cây lạc và góp phần hoàn thiện quy trình kỹ thuật trồng lạc tại địa phương. Nghiên cứu cũng cung cấp cơ sở khoa học cho việc khuyến cáo sử dụng phân bón hợp lý, góp phần bảo vệ môi trường.

6.2. Khuyến nghị chính sách và giải pháp phát triển ngành lạc

Cần có các chính sách hỗ trợ phát triển ngành lạc, bao gồm hỗ trợ về giống, phân bón, kỹ thuật và thị trường. Khuyến khích liên kết giữa các nhà sản xuất, chế biến và tiêu thụ để tạo chuỗi giá trị gia tăng cho sản phẩm lạc. Đầu tư vào nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ để nâng cao năng suất và chất lượng lạc. Xây dựng thương hiệu cho sản phẩm lạc Thanh Hóa để tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Cây lạc (Arachis hypogaea L.) còn gọi là cây đậu phộng, là cây công nghiệp ngắn ngày, cây lấy dầu có giá trị kinh tế cao. Hạt lạc chứa trung bình khoảng 45-50% lipit, 22-25% Prôtêin, đồng thời chứa 8 loại axit amin không thay thế và các vitamin hòa tan trong dầu như B1(Thiamin), B2(Riboflavin), PP(Oxit Nicotinic), E, F.8 loại axit amin không thay thế và các loại vitamin hoà tan là nguyên liệu quan trọng trong công nghiệp chế biến.

Con người sử dụng lạc như một thực phẩm quan trọng, có thể sử dụng trực tiếp hay gián tiếp (rang, luộc, ép dầu, ngoài ra còn sử dụng lạc làm thực phẩm như: pho mát lạc, sữa lạc.Trong chăn nuôi, khô dầu lạc được sử dụng rộng rãi, thân lá lạc còn làm thức ăn xanh giàu dinh dưỡng, vỏ quả lạc cũng dùng làm thức ăn gia súc rất tốt. Lạc còn là cây có khả năng tạo ra tính đa dạng trong sản xuất nông nghiệp thông qua các hình thức trồng thuần, trồng xen canh, trồng gối vụ làm nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Lạc là cây trồng có khả năng thích ứng rộng, không kén đất, đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với các cây trồng khác trên đất bạc màu, đất nghèo dinh dưỡng nhờ khả năng cải tạo và nâng cao độ phì của đất, tăng năng suất cây trồng khác. Do lợi ích kinh tế cao nên trong một số năm gần đây diện tích trồng lạc ở nước ta ngày một tăng.

Tuy nhiên năng suất và sản lượng lạc còn thấp do bị tác động bởi nhiều yếu tố như: Yếu tố kinh tế - xã hội (thiếu vốn, giá thấp, thiếu hệ thống cung ứng giống, thiếu hệ thống tưới, kỹ thuật canh tác lạc hậu). Yếu tố phi sinh học (hạn hán đầu vụ, lũ lụt cuối vụ, đất nghèo dinh dưỡng, thiếu phân hữu cơ). Yếu tố sinh học (thiếu giống chất lượng, năng suất cao, phù hợp với điều kiện sinh thái.) Tĩnh Gia là một huyện ven biển phía Nam của tỉnh Thanh Hóa. Đất trồng cây hàng năm là 9.963,98ha (21,74%), trong đó chủ yếu là đất cát pha rất thích hợp cho việc phát triển cây lạc và cây đậu đỗ khác.

Lạc là một cây 2 trồng quan trọng, đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất trong các cây trồng chính, diện tích lạc hàng năm của huyện Tĩnh Gia từ 6.800 ha (vụ Xuân 5000 ha, vụ Hè Thu 200-300 ha, vụ Thu Đông 1000-1500 ha) chỉ đứng sau cây lúa (10.500 ha/năm) và chiếm 1/3 tổng diện tích lạc của toàn tỉnh Thanh Hoá. Mặc dù sản xuất lạc ở Tĩnh Gia đã thu được kết quả đáng ghi nhận, song năng suất và sản lượng lạc ở Tĩnh Gia vẫn thấp hơn mức bình quân chung của tỉnh Thanh Hoá và của cả nước. Nguyên nhân dẫn đến năng suất lạc thấp đó là: Thiếu giống năng suất cao, chất lượng tốt, chống chịu sâu bệnh hại, kỹ thuật canh tác của người dân còn nhiều hạn chế, người dân còn nghèo, chưa nhận thức được việc sử dụng phân bón đối với cây trồng. Như vậy để góp phần tăng năng suất lạc trên địa bàn tỉnh, sử dụng phân bón cân đối và hợp lý cho lạc được xem là một giải pháp kỹ thuật góp phần tăng năng suất lạc một cách nhanh chóng và hữu hiệu.

Bón phân cân đối phù hợp về liều lượng cho lạc là biện pháp mang lại hiệu quả kinh tế cả về khía cạnh kinh tế và môi trường. Đối với lạc liều lượng đạm và lân thích hợp là rất quan trọng. Sử dụng phân cân đối là sử dụng đúng liều lượng giữa các phân. Đạm và lân là hai yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển và tạo năng suất lạc.

Lân có vai trò lớn trong việc cố định đạm và huy động đạm cho cây giúp cây đồng hóa và vận chuyển các chất được thuận lợi, đồng thời đạm làm tăng hiệu lực của phân lân đối với cây lạc. Bón đạm và lân hợp lý không những làm tăng năng suất, phẩm chất lạc còn mang lại hiệu quả kinh tế lớn cho người dân. Để khắc phục một số hạn chế trên, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài : “ Xác định liều lượng lân thích hợp trên các nền đạm khác nhau cho giống lạc L26 trên đất cát ven biển vụ Xuân năm 2014, tại huyện Tĩnh Gia – Thanh Hóa” 2. Mục đích, yêu cầu của đề tài 2.

Mục đích Xác định được liều lượng lân thích hợp trên các nền đạm khác nhau cho giống lạc L26 trên đất cát ven biển trong năm 2014, tại huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá. Yêu cầu cần đạt 3 * Nghiên cứu được ảnh hưởng của liều lượng lân trên nền đạm khác nhau đến các đặc tính nông sinh học, các chỉ tiêu sinh trưởng và phát triển của giống lạc L26. * Nghiên cứu được ảnh hưởng của liều lượng lân trên nền đạm khác nhau đến khả năng chống chịu sâu bệnh, các yếu tố cấu thành năng suất, năng suất và hiệu quả kinh tế của giống lạc L26. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3.

Ý nghĩa khoa học. - Xác định có cơ sở khoa học về liều lượng lân đề xuất liều lượng lân thích hợp trên nền đạm khác nhau cho giống lạc L26 đạt năng suất cao và phù hợp với điều kiện sinh thái của địa phương. - Góp phần hoàn thiện quy trình gieo trồng lạc trên đất cát ven biển huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá. - Kết quả nghiên cứu này sẽ bổ sung tài liệu cho công tác nghiên cứu, giảng dạy và chỉ đạo sản xuất lạc tại địa phương.

Ý nghĩa thực tiễn - Xác định được liều lượng lân thích hợp trên các nền đạm cho giống lạc L26 trên điều kiện đất đai của địa phương. - Kết quả nghiên cứu góp phần tăng nhanh năng suất, mở rộng diện tích trồng lạc tại địa phương, nâng cao thu nhập cho nông dân, hạn chế rủi ro trong sản xuất. - Góp phần cung cấp đủ nhu cầu về lạc cho sử dụng, chế biến và xuất khẩu trên địa bàn. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.

Nguồn gốc và lịch sử phát triển của cây lạc. Cây lạc (Arachis Hypogaea L.) được trồng rộng rãi từ vĩ độ 40 Bắc đến vĩ độ 40 Nam. Tại Việt Nam cây lạc chưa được xác định xuất xứ bắt đầu, cây lạc ở Việt Nam có thể từ được du nhập từ Trung Quốc khoảng thế kỷ XVII, XVIII (Lê Song Dự và Nguyễn Thế Côn, 1979) [16] Lịch sử nguồn gốc cây lạc ở Việt Nam vẫn chưa được xác minh làm rõ. Nếu căn cứ vào tên mà xét đoán thì danh từ ”lạc” có thể do từ Hán ”Hoa sinh” mà người Trung Quốc gọi là cây lạc.

Như vậy, cây lạc có thể có nguồn gốc từ Trung Quốc du nhập vào nước ta khoảng thế kỷ thứ XVII, XVIII (Lê Song Dự và Nguyễn Thế Côn, 1979) [16] Hiện nay, lạc được trồng nhiều ở các nước như Ấn Độ, Trung Quốc, Mỹ, Senegan, Indonesia, Nigeria, Myanma, Braxin, Achentina, Thái Lan, Việt Nam. trong đó, Ấn Độ là nước có diện tích lạc lớn nhất sau đó đến Trung Quốc (Vũ Công Hậu và ctv, 1995) [21]. Vai trò và vị trí của cây lạc 1. Giá trị dinh dưỡng của lạc Trong cây lạc thì hạt lạc là sản phẩm được sử dụng chủ yếu, hạt lạc có chứa nhiều chất dinh dưỡng có gía trị cao như Protein (26 -34%), Lipit chiếm (40 - 60%).

Con người đã sử dụng lạc làm thực phẩm từ rất lâu đời với nhiều cách chế biến khác nhau, ngoài việc sử dụng cho cuộc sống hàng ngày, thì lạc còn được sử dụng trong công nhiệp thực phẩm để tạo ra những sản phẩm có giá trị như dầu ăn, bơ, sữa lạc, bánh kẹo…phục vụ cho nhu cầu của con người. Hạt lạc có khả năng cung cấp năng lượng lớn do hàm lượng các chất béo cao. Trong 100gam hạt lạc, cung cấp 590 calo trong khi trị số này ở đậu tương là 411, gạo tẻ 353, trứng 189…ngoài ra trong hạt lạc còn chứa 6 - 22% Gluxit, 2- 4,5% Xenlulo, 8 -10% nước. Trong chăn nuôi khô dầu lạc đóng vai trò quan trọng do có tới 25 - 30% Protein (Nguyễn Văn Bình và cộng sự, 1996) [4] 5 Ngoài sản phẩm chính là hạt lạc thì thân lá lạc là nguồn thức ăn giàu đạm được sử dụng làm thức ăn chăn nuôi đại gia súc.

Vỏ lạc chiếm 25 - 30% khối lượng quả, và chứa nhiều chất dinh dưỡng do đó có thể nghiền vỏ lạc hoặc kết hợp với các nông sản khô khác để chế biến thức ăn chăn nuôi rất tốt (Nguyễn Văn Bình và cộng sự, 1996) [4]. Giá trị cây lạc trong hệ thống trồng trọt. Ngoài giá trị to lớn trong công nghiệp, chăn nuôi.cây lạc còn có ý nghĩa to lớn đối với việc cải tạo đất. Cây lạc là cây có khả năng cố định đạm do rễ lạc có thể hình thành nốt sần nhờ sự cộng sinh với vi sinh vật cố định đạm là Rhizobium vigna.

Trong điều kiện thuận lợi có thể cố định được lượng đạm tương đối lớn 200 - 260kg N/ha/vụ (Williams, 1979) [51]. Chính vì khả năng cố định đạm này mà tính chất vật lý thành phần hóa tính của đất sau khi trồng lạc được cải thiện rõ rệt, đất tơi xốp thoáng khí, lượng đạm trong đất tăng…lạc là đối tuợng cây trồng được sử dụng nhiều trong các công thức luân canh. Tuy nhiên, các nghiên cứu của Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ đều cho thấy nếu trồng lạc liên tục 4 - 5 năm, năng suất lạc có thể giảm 12 - 60%. Ở nước ta canh tác lạc liên tục nhiều năm, sẽ dẫn đến năng suất lạc giảm sút tới 20 - 38% (Ưng Định, Đăng Phú, 1977) [18].

Do vậy, đối với vùng sản xuất lạc việc chọn một chế độ luân canh phù hợp là rất cần thiết. Ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây lạc: Sự phân bố lạc trên thế giới được quyết định bởi các yếu tố khí hậu. Trong đó, nhiệt độ và chế độ nước có ảnh hưởng lớn đến quá trình sinh trưởng, phát triển và năng suất của cây lạc. Nhiệt độ là yếu tố ngoại cảnh chủ yếu có liên quan đến thời gian sinh trưởng của cây lạc.

Cây lạc ưa nhiệt độ là cây có nguồn gốc nhiệt đới. Tuy nhiên tùy theo nguồn gốc của từng giống mà yêu cầu của chúng với điều kiện 6 nhiệt độ cũng khác nhau. Tổng tích ôn hữu hiệu đối với các giống lạc loại hình Valencia là 3200 - 35000C, với các loại giống loại hình Spanish có thời gian sinh trưởng gắn hơn trị số này đạt 2800 - 32000C.