Luận văn thạc sĩ vnua nghiên cứu ảnh hưởng việc sử dụng công trình khí sinh học của các hộ chăn nuôi ở huyện yên phong tỉnh bắc ninh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua nghiên cứu ảnh hưởng việc sử dụng công trình khí sinh học của các hộ chăn nuôi ở huyện yên, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Ngô Thị Thúy Mai
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thủy
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng việc sử dụng công trình khí sinh học của các hộ chăn nuôi ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục từ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Thesis Abstract
• 1.8. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.9. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.9.1. Mục tiêu chung
• 1.9.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.10. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.11. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 1.11.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.11.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.12. Tổng quan tài liệu
• 1.12.1. Cơ sở lý luận của công trình khí sinh học
• 1.12.2. Khái niệm về khí sinh học và công trình khí sinh học
• 1.12.3. Phân loại công trình khí sinh học
• 1.12.4. Vai trò của công trình khí sinh học
• 1.12.5. Ảnh hưởng việc sử dụng công trình khí sinh học
• 1.12.6. Các yếu tố quyết định đến việc sử dụng công trình khí sinh học
• 1.13. Cơ sở thực tiễn về sử dụng công trình khí sinh học
• 1.13.1. Công trình khí sinh học trên thế giới và các nước trong khu vực
• 1.13.2. Công trình khí sinh học tại Việt Nam
• 1.14. Đặc điểm địa bàn và phương pháp nghiên cứu
• 1.14.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 1.14.2. Đặc điểm tự nhiên
• 1.14.3. Đặc điểm kinh tế - xã hội của huyện
• 1.14.4. Kết quả hoạt động sản xuất của huyện
• 1.14.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.14.5.1. Lựa chọn địa điểm nghiên cứu
• 1.14.5.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.14.5.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.14.5.4. Phương pháp phân tích số liệu
• 1.14.5.5. Phương pháp tham khảo ý kiến chuyên gia
• 1.14.5.6. Phương pháp đánh giá có sự tham gia của người dân (PRA)
• 1.14.6. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.14.7. Khung nghiên cứu
• 1.15. Kết quả nghiên cứu
• 1.15.1. Khái quát tình hình phát triển ngành chăn nuôi tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh
• 1.15.2. Tình hình chung về sản xuất chăn nuôi
• 1.15.3. Tình hình chăn nuôi của các nhóm hộ điều tra
• 1.15.4. Phân tích ảnh hưởng việc sử dụng công trình khí sinh học ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh
• 1.15.4.1. Tình hình sử dụng công trình khí sinh học ở các hộ điều tra
• 1.15.4.2. Ảnh hưởng về kinh tế
• 1.15.4.3. Ảnh hưởng về xã hội
• 1.15.4.4. Ảnh hưởng về môi trường
• 1.15.5. Phân tích các yếu tố quyết định đến sử dụng công trình khí sinh học
• 1.15.5.1. Nguyên nhân xây dựng công trình khí sinh học
• 1.15.5.2. Điều kiện tự nhiên
• 1.15.5.3. Điều kiện vốn
• 1.15.5.4. Quy mô chăn nuôi
• 1.15.5.5. Yếu tố kỹ thuật
• 1.15.6. Chính sách hỗ trợ
• 1.15.7. Định hướng và giải pháp tăng cường sử dụng công trình khí sinh học ở các hộ chăn nuôi trên địa bàn huyện Yên Phong
• 1.15.7.1. Một số căn cứ để đưa ra định hướng và giải pháp
• 1.15.7.2. Một số định hướng phát triển công trình khí sinh học
• 1.15.7.3. Một số giải pháp tăng cường sử dụng công trình khí sinh học
• 1.16. Kết luận và kiến nghị
• 1.16.1. Đối với Nhà nước
• 1.16.2. Đối với chính quyền cấp huyện, xã
• 1.16.3. Đối với người chăn nuôi
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu công trình khí sinh học tại Yên Phong

Nghiên cứu về công trình khí sinh học tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh, đã chỉ ra rằng việc áp dụng công nghệ này không chỉ giúp xử lý chất thải chăn nuôi mà còn mang lại nhiều lợi ích kinh tế và môi trường. Huyện Yên Phong là một trong những khu vực có hoạt động chăn nuôi phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là chăn nuôi lợn. Tuy nhiên, việc quản lý chất thải vẫn còn nhiều hạn chế, dẫn đến ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Công trình khí sinh học được xem là giải pháp hiệu quả để giảm thiểu ô nhiễm và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân.

1.1. Khái niệm và vai trò của công trình khí sinh học

Công trình khí sinh học là hệ thống xử lý chất thải chăn nuôi, chuyển đổi chất thải thành năng lượng sạch. Nó không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn cung cấp nguồn năng lượng cho sinh hoạt hàng ngày. Theo nghiên cứu của Ngô Thị Thúy Mai (2016), công trình này đã giúp tiết kiệm chi phí năng lượng cho các hộ gia đình lên đến 3 triệu đồng mỗi năm.

1.2. Tình hình chăn nuôi tại huyện Yên Phong

Huyện Yên Phong có đặc điểm kinh tế chủ yếu dựa vào chăn nuôi, với số lượng đàn lợn ngày càng tăng. Tuy nhiên, việc quản lý chất thải chưa hiệu quả, dẫn đến ô nhiễm môi trường. Việc áp dụng công trình khí sinh học là cần thiết để cải thiện tình hình này.

II. Vấn đề ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi tại Yên Phong

Ô nhiễm môi trường do chất thải chăn nuôi là một trong những thách thức lớn tại huyện Yên Phong. Chất thải từ chăn nuôi không được xử lý đúng cách đã gây ra ô nhiễm nguồn nước, không khí và đất. Theo thống kê, mỗi năm, tổng đàn gia súc thải ra khoảng 80 triệu tấn chất thải rắn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống.

2.1. Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường

Nguyên nhân chính dẫn đến ô nhiễm môi trường bao gồm việc chăn nuôi nhỏ lẻ, thiếu quy hoạch và quản lý chất thải chưa hiệu quả. Nhiều hộ chăn nuôi xả thải trực tiếp ra môi trường mà không qua xử lý.

2.2. Hệ quả của ô nhiễm môi trường

Ô nhiễm môi trường không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn tác động tiêu cực đến hệ sinh thái. Việc này làm giảm chất lượng cuộc sống của người dân và gây ra nhiều bệnh tật.

III. Phương pháp nghiên cứu công trình khí sinh học

Nghiên cứu được thực hiện thông qua việc khảo sát 70 hộ chăn nuôi tại huyện Yên Phong, trong đó có 35 hộ sử dụng công trình khí sinh học và 35 hộ không sử dụng. Phương pháp thu thập số liệu bao gồm phỏng vấn trực tiếp và phân tích số liệu thứ cấp.

3.1. Phương pháp thu thập số liệu

Sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp để thu thập thông tin về tình hình sử dụng công trình khí sinh học và các ảnh hưởng của nó đến đời sống người dân.

3.2. Phương pháp phân tích số liệu

Số liệu được phân tích bằng phương pháp thống kê mô tả và so sánh để đánh giá hiệu quả của công trình khí sinh học trong chăn nuôi.

IV. Kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của công trình khí sinh học

Kết quả nghiên cứu cho thấy công trình khí sinh học mang lại nhiều lợi ích cho các hộ chăn nuôi. Không chỉ giúp tiết kiệm chi phí năng lượng, mà còn cải thiện vệ sinh môi trường và sức khỏe cho người dân. Cụ thể, 97% hộ gia đình cho biết có sự cải thiện về mức độ sạch sẽ trong khuôn viên gia đình.

4.1. Ảnh hưởng về kinh tế

Công trình khí sinh học giúp tiết kiệm chi phí năng lượng và giảm chi phí mua phân hóa học. Các hộ gia đình đã tiết kiệm được khoảng 1,1 triệu đồng mỗi năm từ việc sử dụng phụ phẩm khí sinh học trong trồng trọt.

4.2. Ảnh hưởng về môi trường

Việc sử dụng công trình khí sinh học đã giúp giảm ô nhiễm môi trường, cải thiện chất lượng không khí và nước. 100% hộ gia đình cho biết có sự cải thiện về mức độ sạch sẽ của chuồng trại.

V. Thách thức trong việc mở rộng sử dụng công trình khí sinh học

Mặc dù công trình khí sinh học mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc mở rộng sử dụng vẫn gặp nhiều thách thức. Thiếu vốn, thiếu thông tin và chính sách hỗ trợ là những rào cản lớn. Nhiều hộ chăn nuôi vẫn còn e ngại khi đầu tư vào công trình này.

5.1. Thiếu vốn đầu tư

Đa phần các hộ chăn nuôi phải tự đầu tư, trong khi nguồn vốn hỗ trợ từ chính phủ còn hạn chế. Điều này làm giảm khả năng tiếp cận công nghệ khí sinh học của nhiều hộ.

5.2. Thiếu thông tin và chính sách hỗ trợ

Nhiều hộ chăn nuôi chưa được tiếp cận thông tin đầy đủ về lợi ích của công trình khí sinh học. Chính sách hỗ trợ chưa được phổ biến rộng rãi, dẫn đến tâm lý e ngại trong việc đầu tư.

VI. Kết luận và định hướng tương lai cho công trình khí sinh học

Công trình khí sinh học là giải pháp hiệu quả cho vấn đề ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi tại Yên Phong. Để phát huy tối đa lợi ích của công trình này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, người dân và các tổ chức khoa học. Định hướng phát triển công trình khí sinh học cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức và hỗ trợ tài chính cho người dân.

6.1. Định hướng phát triển công trình khí sinh học

Cần xây dựng các chương trình tuyên truyền, đào tạo về công nghệ khí sinh học cho người dân. Đồng thời, cần có chính sách hỗ trợ tài chính để khuyến khích người dân đầu tư vào công trình này.

6.2. Tương lai của công trình khí sinh học tại Yên Phong

Với sự phát triển của công nghệ và chính sách hỗ trợ, công trình khí sinh học có thể trở thành giải pháp bền vững cho vấn đề ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi tại Yên Phong, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất chăn nuôi tại Việt Nam đóng góp tỷ trọng quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp nhưng đang tạo ra áp lực môi trường rất lớn với khoảng 80 triệu tấn chất thải rắn phát sinh mỗi năm. Tại tỉnh Bắc Ninh, tổng đàn gia súc đạt trên 413 nghìn con và gia cầm đạt 4,1 triệu con, trong đó huyện Yên Phong là địa bàn trọng điểm về chăn nuôi lợn. Mật độ chăn nuôi dày đặc xen kẽ trong khu dân cư khiến chất thải chưa qua xử lý trở thành nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước mặt, đất và không khí nghiêm trọng.

Trước bối cảnh đó, công nghệ khí sinh học quy mô nông hộ được xác định là giải pháp chiến lược nhằm xử lý chất thải hữu cơ và cung cấp năng lượng sạch. Tính đến cuối năm 2014, huyện Yên Phong đã xây dựng được 1.317 công trình nắp cố định kiểu KT1 và KT2. Tuy nhiên, tốc độ mở rộng công trình vẫn gặp nhiều rào cản do áp lực quỹ đất, thiếu hụt vốn đầu tư ban đầu và hạn chế về kỹ thuật vận hành.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá toàn diện các tác động kinh tế, xã hội, môi trường của công trình khí sinh học và nhận diện các yếu tố quyết định hành vi đầu tư của nông hộ. Phạm vi không gian tập trung tại 6 xã, thị trấn trọng điểm của huyện Yên Phong với dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2013 - 2015 và số liệu sơ cấp thu thập trong giai đoạn 2015 - 2016. Nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn khi lượng hóa được mức thặng dư tài chính đạt 4,1 triệu đồng mỗi năm cho từng hộ gia đình, đồng thời cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp xanh bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của hai nền tảng lý thuyết chính: Lý thuyết kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp và Lý thuyết ngoại ứng môi trường. Kinh tế tuần hoàn giải thích việc chuyển hóa dòng phế phẩm chăn nuôi thành đầu vào giá trị cao cho năng lượng sinh hoạt và phân bón hữu cơ. Bên cạnh đó, Lý thuyết ngoại ứng làm rõ cơ chế công trình khí sinh học triệt tiêu các tác động tiêu cực đến môi trường sống và sức khỏe cộng đồng.

Hệ thống khái niệm chuẩn hóa được áp dụng theo Tiêu chuẩn ngành 10TCN 97-2006 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành:

• Khí sinh học: Hỗn hợp khí sinh ra từ quá trình phân giải kỵ khí chất thải hữu cơ, trong đó khí mê-tan chiếm từ 54% đến 70% và khí các-bon-níc chiếm từ 27% đến 45%.
• Công trình khí sinh học: Hệ thống đồng bộ gồm bể phân giải, bể điều áp, đường ống dẫn khí và thiết bị tiêu thụ. Nghiên cứu tập trung vào hai mẫu thiết kế vòm cầu nắp cố định KT1 dành cho vùng đất tốt, mực nước ngầm thấp và KT2 dành cho nền đất yếu, mực nước ngầm cao.
• Phụ phẩm khí sinh học: Bao gồm dịch lỏng xả và bùn cặn giàu dinh dưỡng khoáng hóa, đóng vai trò thay thế phân bón hóa học và cải tạo độ phì nhiêu của đất.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài kết hợp chặt chẽ giữa thông tin thứ cấp và sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo phát triển kinh tế xã hội, thống kê nông nghiệp của Ủy ban nhân dân huyện Yên Phong và Trung tâm Khuyến nông tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2013 - 2015.

Khảo sát sơ cấp được thực hiện với quy mô mẫu 70 hộ chăn nuôi, bao gồm 35 hộ đã sử dụng công trình khí sinh học và 35 hộ chưa lắp đặt công trình. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được tiến hành tại 6 đơn vị hành chính tiêu biểu: thị trấn Chờ, xã Đông Thọ, xã Tam Giang, xã Thụy Hòa, xã Trung Nghĩa và xã Văn Môn. Quy mô mẫu này bảo đảm tính đại diện thống kê khi so sánh tương quan giữa nhóm can thiệp và nhóm đối chứng trên cùng điều kiện địa bàn.

Phương pháp phân tích số liệu sử dụng thống kê mô tả, phân tích so sánh đối chiếu đa chiều trước và sau khi xây dựng công trình, kết hợp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia. Việc lựa chọn phương pháp phân tích so sánh định lượng giúp cô lập tác động biên của công nghệ khí sinh học đối với chi phí sinh hoạt và tình trạng sức khỏe của các hộ gia đình. Quá trình thu thập và xử lý số liệu được triển khai liên tục từ tháng 8/2015 đến tháng 6/2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả điều tra thực nghiệm tại huyện Yên Phong đã chỉ ra những tác động rõ nét trên ba trụ cột kinh tế, xã hội và môi trường:

• Hiệu quả kinh tế trực tiếp: Việc sử dụng khí sinh học thay thế hoàn toàn gas hóa lỏng, than đá và củi đun đã giúp mỗi hộ tiết kiệm trung bình 3,0 triệu đồng mỗi năm cho chi phí chất đốt. Đồng thời, việc tận dụng phụ phẩm lỏng và bã lắng để bón cho cây trồng giúp cắt giảm 14% chi phí mua phân bón vô cơ, tương ứng tiết kiệm thêm 1,1 triệu đồng mỗi năm. Tổng giá trị kinh tế gia tăng đạt 4,1 triệu đồng/hộ/năm.
• Giải phóng lao động và nâng cao chất lượng cuộc sống: Phụ nữ và trẻ em gái tiết kiệm được trung bình 1,39 giờ mỗi ngày nhờ giảm thiểu công việc cọ rửa xoong nồi, thu gom củi và nhóm bếp than. Tỷ lệ ghi nhận cải thiện rõ rệt về sức khỏe đường hô hấp và mắt ở phụ nữ là 23% và ở trẻ em là 14%.
• Cải thiện môi trường sống nông thôn: 97% hộ dân xác nhận khuôn viên gia đình sạch sẽ hơn và 100% hộ khẳng định khu vực chuồng trại được vệ sinh triệt để. Tỷ lệ phản hồi về mức độ giảm thiểu mùi hôi thối đạt 97%, giảm bụi bẩn 94%, giảm bồ hóng 97% và triệt tiêu 100% khói bụi trong gian bếp. Tỷ lệ trứng giun sán và vi sinh vật gây hại trong phân được xử lý qua hầm ủ giảm từ 95% đến 99%.
• Rào cản phát triển: Mức hỗ trợ tài chính từ các chương trình dự án hiện chỉ chiếm dưới 10% tổng chi phí đầu tư xây dựng công trình từ 10 đến 15 triệu đồng. Bên cạnh đó, diện tích đất thổ cư chật hẹp tại các xã có mật độ dân số cao như Văn Môn với 2.210 người/km2 gây khó khăn lớn cho việc bố trí mặt bằng bể phân giải.

Thảo luận kết quả

Hiệu quả kinh tế và môi trường vượt trội của công trình khí sinh học bắt nguồn từ cơ chế phân giải yếm khí khép kín, chuyển hóa hiệu quả các hợp chất hữu cơ dễ phân hủy thành năng lượng sinh học. Kết quả nghiên cứu tại Yên Phong hoàn toàn tương đồng với các công bố của Tổ chức Phát triển Hà Lan khi triển khai dự án tại 58 tỉnh thành trên toàn quốc, khẳng định tính ưu việt của mẫu hầm nắp cố định KT1 và KT2.

Dữ liệu thực nghiệm của nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột kép so sánh chi phí chất đốt của 70 hộ gia đình trước và sau khi xây dựng công trình, minh họa rõ rệt mức giảm chi tiêu năng lượng từ 3,5 triệu đồng xuống còn 0,5 triệu đồng/năm. Ngoài ra, một bảng ma trận định lượng 5 mức độ Likert nên được thiết lập để trình bày mức độ hài lòng của người dân đối với các chỉ tiêu vệ sinh không khí, nguồn nước và dịch bệnh ký sinh trùng. Luồng giá trị dinh dưỡng khép kín từ chất thải chuồng nuôi qua hầm ủ thành năng lượng đun nấu và phân bón hữu cơ có thể biểu diễn trực quan bằng sơ đồ dòng chảy vật chất, giúp làm sáng tỏ tính tuần hoàn trong mô hình kinh tế hộ gia đình.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả và nhân rộng mô hình công trình khí sinh học tại huyện Yên Phong, 4 giải pháp trọng tâm cần được triển khai đồng bộ:

• Mở rộng chính sách tín dụng ưu đãi vi mô: Ngân hàng Chính sách Xã hội phối hợp cùng Chi cục Chăn nuôi tỉnh Bắc Ninh nâng định mức vay ưu đãi với lãi suất 0% từ mức 10% hiện tại lên 50% tổng chi phí xây lắp, tương đương 6,0 đến 8,0 triệu đồng mỗi công trình. Mục tiêu đặt ra là hỗ trợ xây dựng mới 500 công trình trong lộ trình 2016 - 2020.
• Chuẩn hóa quy trình kỹ thuật và chuyển giao công nghệ: Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Yên Phong chủ trì tổ chức 12 lớp đào tạo thường niên cho mạng lưới thợ xây và chủ hộ. Đảm bảo 100% hộ dân nắm vững quy trình xử lý sự cố rò rỉ khí gas, đồng thời hướng dẫn phương pháp phối trộn phụ phẩm bio-slurry bón cho 10.164 ha lúa và 925,7 ha rau màu của toàn huyện.
• Quy hoạch vùng chăn nuôi tập trung xa khu dân cư: Ủy ban nhân dân huyện Yên Phong cần bố trí quỹ đất chuyên biệt tại các xã có mật độ dân cư cao như Yên Phụ và Văn Môn, tạo điều kiện cho các hộ có quy mô trên 50 con lợn xây dựng hệ thống xử lý chất thải đúng quy chuẩn kỹ thuật trong giai đoạn 2017 - 2020.
• Phát triển chuỗi liên kết kinh tế tuần hoàn: Hợp tác xã nông nghiệp kết nối các hộ chăn nuôi với các vùng sản xuất chuyên canh để tiêu thụ toàn bộ lượng phân bón vi sinh từ nước xả biogas, phục vụ trực tiếp cho vùng nguyên liệu khoai tây 410 tấn cung ứng cho các doanh nghiệp chế biến tại Khu công nghiệp Yên Phong I.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn cung cấp nguồn tư liệu khoa học và thực tiễn giá trị cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bắc Ninh, Ủy ban nhân dân huyện Yên Phong sử dụng các số liệu đánh giá tác động để hoạch định chính sách hỗ trợ nông nghiệp sạch và tiêu chí môi trường trong xây dựng Nông thôn mới.
• Ban quản lý các chương trình, dự án phát triển nông thôn: Các dự án như Dự án Hỗ trợ Nông nghiệp các-bon thấp, Nâng cao năng lực cạnh tranh ngành chăn nuôi khai thác bộ chỉ số chi phí - lợi ích để thiết kế định mức tài trợ và lựa chọn công nghệ hầm ủ thích ứng.
• Chủ trang trại và hộ gia đình chăn nuôi quy mô nông hộ: Người chăn nuôi ứng dụng các chỉ dẫn kỹ thuật vận hành hầm KT1, KT2 và công thức sử dụng phụ phẩm khí sinh học nhằm tối ưu hóa chi phí năng lượng và phân bón.
• Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh: Các nhà nghiên cứu thuộc khối ngành Quản trị kinh doanh, Kinh tế nông nghiệp và Khoa học môi trường sử dụng phương pháp luận chọn mẫu đối chứng chéo và khung phân tích ngoại ứng làm tài liệu tham khảo cho các công trình học thuật liên quan.

Câu hỏi thường gặp

• Công trình khí sinh học giúp mỗi hộ nông dân tiết kiệm bao nhiêu chi phí sinh hoạt hàng năm? Qua khảo sát thực tế tại Yên Phong, mỗi công trình giúp gia đình tiết kiệm bình quân 3,0 triệu đồng tiền gas, than củi và 1,1 triệu đồng tiền mua phân bón hóa học mỗi năm. Tổng mức tiết kiệm trực tiếp đạt 4,1 triệu đồng/hộ/năm, giúp hoàn vốn đầu tư chỉ sau khoảng 3 đến 4 năm vận hành liên tục.

• Vì sao mẫu công trình nắp cố định kiểu KT1 và KT2 lại được ứng dụng phổ biến nhất tại địa phương? Kiểu công trình KT1 và KT2 được thiết kế dạng vòm cầu chịu lực cao bằng vật liệu gạch xây sẵn có, hạn chế tối đa rạn nứt và rò rỉ khí. Thiết kế ngầm giúp tiết kiệm diện tích mặt bằng, tạo áp suất khí ổn định và thích ứng tốt với cả nền đất yếu lẫn vùng có mực nước ngầm cao.

• Phụ phẩm khí sinh học dạng lỏng và bã lắng mang lại lợi ích gì cho trồng trọt? Phụ phẩm sau quá trình lên men kỵ khí chứa hàm lượng ni-tơ hữu cơ dễ tiêu và các khoáng chất vi lượng phong phú, giúp cây trồng tăng năng suất từ 12% đến 24%. Ngoài ra, tưới nước xả biogas giúp giảm 50% số lần phun thuốc trừ sâu và tiêu diệt đến 99% mầm mống trứng giun sán gây hại.

• Rào cản lớn nhất khiến nhiều hộ chăn nuôi tại Yên Phong chưa lắp đặt hầm biogas là gì? Hai trở ngại hàng đầu được ghi nhận là chi phí đầu tư ban đầu từ 10 đến 15 triệu đồng trong khi mức trợ cấp dưới 10%, cùng với diện tích đất vườn hạn hẹp tại các làng xã có mật độ dân cư vượt 2.000 người/km2 khiến hộ dân khó bố trí mặt bằng xây dựng hầm phân giải.

• Việc áp dụng công nghệ khí sinh học đóng góp như thế nào cho chương trình Nông thôn mới? Công trình khí sinh học trực tiếp giúp các địa phương hoàn thành Tiêu chí số 17 về Môi trường và An toàn thực phẩm. Tỷ lệ 100% gian bếp sạch khói bụi và 97% chuồng trại giảm mùi hôi đã góp phần đưa các xã Tam Giang, Thụy Hòa và Yên Trung về đích Nông thôn mới đúng kế hoạch.

Kết luận

• Ứng dụng công nghệ khí sinh học đã giải quyết triệt để bài toán ô nhiễm chất thải chăn nuôi lợn tại huyện Yên Phong, chuyển hóa phế phẩm thành nguồn năng lượng tái tạo bền vững.
• Mỗi công trình khí sinh học mang lại thặng dư tài chính bình quân 4,1 triệu đồng/hộ/năm từ việc cắt giảm chi phí nhiên liệu đun nấu và phân bón vô cơ.
• Công trình tạo ra tác động xã hội nhân văn sâu sắc khi giải phóng 1,39 giờ lao động nặng nhọc mỗi ngày cho phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời giảm thiểu bệnh tật đường hô hấp.
• Môi trường nông thôn được bảo vệ vượt bậc với 100% hộ dân loại bỏ khói bếp độc hại và 97% hộ ghi nhận giảm triệt để mùi hôi chuồng trại.
• Đóng góp khoa học cốt lõi của nghiên cứu là cung cấp khung phân tích thực nghiệm và giải pháp chính sách đồng bộ về vốn vay vi mô, quy hoạch đất đai và chuyển giao kỹ thuật cho giai đoạn 2016 - 2020. Chính quyền các cấp và cộng đồng người chăn nuôi cần khẩn trương phối hợp hành động để chuẩn hóa và mở rộng mô hình kinh tế tuần hoàn giàu tiềm năng này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGÔ THỊ THÚY MAI NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG VIỆC SỬ DỤNG CÔNG TRÌNH KHÍ SINH HỌC CỦA CÁC HỘ CHĂN NUÔI Ở HUYỆN YÊN PHONG, TỈNH BẮC NINH Chuyên ngành: Quản trị kinh Doanh Mã số: 60 34 01 02 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Thủy NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trong Luận văn này là trung thực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam kết luận văn này được hoàn thành dựa trên các kết quả nghiên cứu của tôi và các kết quả nghiên cứu này chưa được dùng cho bất cứ luận văn cùng cấp nào khác. Tôi xin cam đoan mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này đã được cảm ơn và tất cả các trích dẫn trong Luận văn này đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày 06 tháng 9 năm 2016 Tác giả luận văn Ngô Thị Thúy Mai i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong thời gian thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng việc sử dụng công trình khí sinh học của các hộ chăn nuôi ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh”, tôi đã nhận được sự giúp đỡ, hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo thuộc Khoa Quản trị Kinh doanh - Học viên Nông nghiệp Việt Nam, Ban Lãnh đạo và chuyên gia Cục Chăn nuôi, Viện Chăn nuôi, Huyện ủy - HĐND - UBND huyện Yên Phong, Phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Phòng Tài nguyên và môi trường và các đồng nghiệp trong Dự án “Chương trình khí sinh học cho ngành chăn nuôi Việt Nam”. Tới nay, Luận văn của tôi đã hoàn thành. Tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc đến với Ts. Nguyễn Thị Thủy đã dành thời gian, công sức giúp đỡ tôi rất tận tình và chu đáo về chuyên môn trong quá trình thực hiện đề tài này.

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong Khoa Quản trị Kinh doanh, đồng nghiệp và bạn bè đã đóng góp nhiều ý kiến quý báu giúp tôi hoàn thiện đề tài. Hà Nội, ngày 06 tháng 9 năm 2016 Tác giả luận văn Ngô Thị Thúy Mai ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục từ viết tắt.

vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis Abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.

Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Tổng quan tài liệu. Cơ sở lý luận của công trình khí sinh học. Khái niệm về khí sinh học và công trình khí sinh học. Phân loại công trình khí sinh học.

Vai trò của công trình khí sinh học. Ảnh hưởng việc sử dụng công trình khí sinh học. Các yếu tố quyết định đến việc sử dụng công trình khí sinh học. Cơ sở thực tiễn về sử dụng công trình khí sinh học.

Công trình khí sinh học trên thế giới và các nước trong khu vực. Công trình khí sinh học tại Việt Nam. 25 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đặc điểm địa bàn và phƣơng pháp nghiên cứu.

Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm tự nhiên. Đặc điểm kinh tế - xã hội của huyện. Kết quả hoạt động sản xuất của huyện.

Phương pháp nghiên cứu. Lựa chọn địa điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp xử lý số liệu.

Phương pháp phân tích số liệu. Phương pháp tham khảo ý kiến chuyên gia. Phương pháp đánh giá có sự tham gia của người dân (PRA). Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu.

Khung nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu. Khái quát tình hình phát triển ngành chăn nuôi tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Tình hình chung về sản xuất chăn nuôi.

Tình hình chăn nuôi của các nhóm hộ điều tra. Phân tích ảnh hưởng việc sử dụng công trình khí sinh học ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Tình hình sử dụng công trình khí sinh học ở các hộ điều tra. Ảnh hưởng về kinh tế.

Ảnh hưởng về xã hội. Ảnh hưởng về môi trường. Phân tích các yếu tố quyết định đến sử dụng công trình khí sinh học. Nguyên nhân xây dựng công trình khí sinh học.

Điều kiện tự nhiên .Điều kiện vốn. Quy mô chăn nuôi. Yếu tố kỹ thuật. 64 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Chính sách hỗ trợ. Định hướng và giải pháp tăng cường sử dụng công trình khí sinh học ở các hộ chăn nuôi trên địa bàn huyện Yên Phong. Một số căn cứ để đưa ra định hướng và giải pháp. Một số định hướng phát triển công trình khí sinh học.

Một số giải pháp tăng cường sử dụng công trình khí sinh học. Kết luận và kiến nghị. Đối với Nhà nước. Đối với chính quyền cấp huyện, xã.

Đối với người chăn nuôi. 75 Tài liệu tham khảo. 76 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BCĐ Ban chỉ đạo BQ Bình quân BVTV Bảo vệ thực vật HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã KSH Khí sinh học NTM Nông thôn mới MTTQ Mật trận tổ quốc PCBL Phòng chống bão lụt PTNT Phát triển nông thôn SNV Tổ chức Phát triển Hà Lan tại Việt Nam SXKD Sản xuất kinh doanh TCN Tiêu chuẩn ngành TNHH Trách nhiệm hữu hạn UBND Ủy ban nhân dân VACVINA Hội Làm vườn Việt Nam VBA Hiệp hội Khí sinh học Việt Nam XD Xây dựng vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Thành phần khí sinh học (%).

Diện tích các loại đất qua các năm. Sự biến động dân số qua các năm. Biến động kết quả sản xuất kinh doanh qua các năm. Tình hình phát triển chăn nuôi trên địa bàn huyện.

Quy mô chăn nuôi của các nhóm hộ điều tra. Tình hình sử dụng các công trình khí sinh học. Tiết kiệm nhiên liệu từ việc sử dụng công trình khí sinh học. Chi phí nhiên liệu trước và sau khi có công trình khí sinh học.

Số tiền tiết kiệm trung bình hàng năm từ nhiên liệu. Thay đổi trong tiêu thụ phân bón hóa học. Thời gian tiết kiệm được của các hoạt động khác nhau. Ảnh hưởng của công trình KSH đến sức khỏe của con người và vật nuôi.

Ảnh hưởng của công trình KSH đến các loại bệnh. Ảnh hưởng của việc sử dụng công trình KSH tới chăn nuôi và cách thức quản lý phân chuồng. Ảnh hưởng của công trình KSH đến vệ sinh môi trường của hộ gia đình và chuồng nuôi. Trở ngại dẫn đến không xây dựng công trình khí sinh học.

Sở hữu đất đai của các hộ khảo sát. Lượng chất thải hàng ngày của vật nuôi. Tình hình chăn nuôi tại các hộ điều tra. 64 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2.

Cấu tạo của thiết bị KT1 (trái) và KT2 (phải). Cấu tạo của kiểu VACVINA. Bản đồ huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Nguồn thu nhập chính của các hộ điều tra.

Đèn sưởi khí sinh học dùng để úm lợn con. Tỷ lệ % các hộ tiết kiệm thời gian trong các hoạt động khác nhau. Công trình khí sinh học ở bên ngoài chuồng trại. Hộ dân đang sử dụng bếp khí sinh học để đun nấu.

Lý do xây dựng công trình KSH của các hộ có công trình KSH. Lý do xây dựng công trình KSH của các hộ chưa sử dụng KSH. Cơ cấu chi phí xây dựng công trình KSH. Sự hiểu biết và mức độ ưa chuộng đối với các loại công trình KSH.

65 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Ngô Thị Thúy Mai Tên Luận văn: Nghiên cứu ảnh hưởng việc sử dụng công trình khí sinh học của các hộ chăn nuôi ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Ngành: Quản trị Kinh doanh Mã số: CH23QTKDC Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Những năm qua, ở Việt Nam chăn nuôi phát triển khá mạnh cả về số lượng lẫn quy mô. Nhưng việc chăn nuôi thiếu quy hoạch, đặc biệt ở các vùng dân cư đông đúc đã gây ra sự ô nhiễm môi trường ngày càng trầm trọng. Trước thực trạng chăn nuôi nhỏ lẻ vẫn tiếp tục tồn tại trong nhiều năm tới, việc áp dụng các giải pháp để xử lý chất thải chăn nuôi trong đó có giải pháp về công nghệ khí sinh học (KSH) là hết sức cần thiết.

Huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh là khu vực chăn nuôi lợn trọng điểm của tỉnh với số lượng đàn lợn ngày càng lớn kéo theo lượng chất thải chăn nuôi càng tăng đã trở thành điểm nóng về ô nhiễm môi trường. Một trong những giải pháp hữu hiệu được huyện Yên Phong thực hiện là xây dựng công trình KSH quy mô hộ gia đình. Tuy nhiên, việc sử dụng rộng rãi công trình KSH của các hộ dân vẫn còn những hạn chế do nhiều khác nhau nguyên nhân như: thiếu vốn, thiếu thông tin, thiếu chính sách. đã làm giảm hiệu quả việc sử dụng công trình KSH đa lợi ích này.

Xuất phát từ những lý luận và thực tiễn trên, tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng việc sử dụng công trình khí sinh học của các hộ chăn nuôi ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh“. Mục đích nghiên cứu Mục tiêu chung: Nghiên cứu ảnh hưởng việc sử dụng công trình KSH của các hộ chăn nuôi ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh, từ đó nhằm đề xuất giải pháp phát huy các ảnh hưởng tích cực và giảm các ảnh hưởng tiêu cực việc sử dụng công trình KSH của các hộ chăn nuôi ở địa bàn huyện. Mục tiêu cụ thể: i) Hệ thống hoá cơ sở lý luận về ảnh hưởng của công trình KSH; ii) Phân tích thực trạng ảnh hưởng việc sử dụng công trình KSH của các hộ chăn nuôi ở huyện; và iii) Đề xuất giải pháp phát huy các ảnh hưởng tích cực và giảm các ảnh hưởng tiêu cực việc sử dụng công trình KSH của hộ chăn nuôi. Phƣơng pháp nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Công trình KSH quy mô hộ gia đình; Hộ chăn nuôi lợn trên địa bàn huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh; Hộ chăn nuôi lợn sử dụng và hộ chưa sử dụng công trình KSH.

ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.