Luận văn thạc sĩ vnu ulis a study on conceptual metaphors in economic reports in the new york times from the perspective of cognitive liguistics

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ulis a study on conceptual metaphors in economic reports in the new york times from the, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Triệu Khánh Toàn
• Người hướng dẫn: PTS. Phạm Thị Thanh Thùy
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University Of Languages And International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Nghiên cứu ẩn dụ ý niệm trong các bài báo về kinh tế trên tạp chí New York Times dưới góc nhìn của ngôn ngữ học tri nhận
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• CERTIFICATION OF ORIGINALITY
• ACKNOWLEDGEMENT
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• 1. PART A: INTRODUCTION
• 1.1. Objectives and scope of the study
• 1.1.1. Objectives of the study
• 1.1.2. Scope of the study
• 1.1.3. Significance of the study
• 1.1.4. Research questions
• 1.1.5. Research approach
• 1.1.6. Data collection and analysis
• 1.1.7. Design of the study
• 2. PART B: DEVELOPMENT
• 2.1. CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND
• 2.1.1. Cognitive linguistics
• 2.1.2. Traditional views on metaphors
• 2.2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.2.1. Study on conceptual metaphors
• 2.2.2. Study on conceptual metaphor in economic discourse
• 2.3. CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY
• 2.3.1. Data and data collection
• 2.4. CHAPTER 4: FINDINGS AND ANALYSIS
• 2.4.1. Frequency of conceptual metaphors denoting ECONOMY in economic reports on New York Times
• 2.4.2. Frequency of different source domains in conceptual metaphors denoting ECONOMY in economic reports on The New York Times
• 2.4.3. Discussion on the value added by conceptual metaphors in business reports on New York Times
• 3. PART C: CONCLUSION AND IMPLICATIONS
• 3.1. Implications for translation and teaching translation
• 3.2. Implications for teachers and students
• 3.3. Limitations and suggestions for further study
• 3.3.1. Suggestions for further study
• List of economic reports from the New York Times
• LIST OF TABLES

Tóm tắt

I. Tổng quan về ẩn dụ ý niệm trong báo cáo kinh tế của New York Times

Nghiên cứu ẩn dụ ý niệm trong báo cáo kinh tế của New York Times mang lại cái nhìn sâu sắc về cách mà ngôn ngữ hình thành và ảnh hưởng đến nhận thức của con người về kinh tế. Ẩn dụ không chỉ là một công cụ ngôn ngữ mà còn là một phần thiết yếu trong cách mà thông tin được truyền tải và hiểu biết trong lĩnh vực kinh tế. Bài viết này sẽ phân tích các ẩn dụ ý niệm phổ biến và vai trò của chúng trong việc định hình cách mà độc giả tiếp nhận thông tin kinh tế.

1.1. Định nghĩa và vai trò của ẩn dụ ý niệm

Ẩn dụ ý niệm là một khái niệm ngôn ngữ học quan trọng, giúp chuyển tải các ý tưởng trừu tượng thông qua các hình ảnh cụ thể. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp người đọc hiểu rõ hơn về các khái niệm kinh tế phức tạp.

1.2. Tại sao New York Times lại sử dụng ẩn dụ trong báo cáo kinh tế

New York Times sử dụng ẩn dụ để làm cho các báo cáo kinh tế trở nên dễ hiểu hơn cho độc giả. Việc sử dụng ẩn dụ giúp tạo ra sự kết nối giữa các khái niệm trừu tượng và những trải nghiệm cụ thể trong cuộc sống hàng ngày.

II. Vấn đề và thách thức trong việc phân tích ẩn dụ ý niệm

Phân tích ẩn dụ ý niệm trong báo cáo kinh tế không phải là một nhiệm vụ đơn giản. Có nhiều thách thức liên quan đến việc xác định và phân loại các ẩn dụ, cũng như việc hiểu rõ tác động của chúng đến nhận thức của độc giả. Các vấn đề này cần được giải quyết để có thể hiểu rõ hơn về cách mà ngôn ngữ ảnh hưởng đến tư duy kinh tế.

2.1. Khó khăn trong việc xác định ẩn dụ

Việc xác định các ẩn dụ trong văn bản có thể gặp khó khăn do sự đa dạng và phức tạp của ngôn ngữ. Nhiều ẩn dụ có thể không rõ ràng và cần phải được phân tích kỹ lưỡng để nhận diện.

2.2. Tác động của ẩn dụ đến nhận thức kinh tế

Ẩn dụ có thể ảnh hưởng mạnh mẽ đến cách mà độc giả hiểu và cảm nhận về các vấn đề kinh tế. Việc sử dụng ẩn dụ không phù hợp có thể dẫn đến hiểu lầm hoặc nhận thức sai lệch về thông tin.

III. Phương pháp phân tích ẩn dụ ý niệm trong báo cáo kinh tế

Để phân tích ẩn dụ ý niệm trong báo cáo kinh tế, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu ngôn ngữ học nhận thức. Các phương pháp này giúp xác định tần suất và loại hình ẩn dụ được sử dụng, cũng như tác động của chúng đến độc giả.

3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo kinh tế của New York Times trong khoảng thời gian nhất định. Việc lựa chọn báo cáo đa dạng về chủ đề và tác giả sẽ giúp có cái nhìn toàn diện hơn.

3.2. Phân tích định lượng và định tính

Phân tích định lượng sẽ giúp xác định tần suất của các ẩn dụ, trong khi phân tích định tính sẽ làm rõ giá trị và tác động của chúng trong báo cáo.

IV. Kết quả nghiên cứu về ẩn dụ ý niệm trong báo cáo kinh tế

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các ẩn dụ ý niệm như 'Hành trình', 'Chiến tranh', và 'Trò chơi' thường xuyên được sử dụng trong báo cáo kinh tế của New York Times. Những ẩn dụ này không chỉ giúp làm rõ các khái niệm mà còn tạo ra cảm xúc và giá trị cho người đọc.

4.1. Tần suất sử dụng các ẩn dụ

Kết quả cho thấy rằng ẩn dụ 'Hành trình' là một trong những ẩn dụ phổ biến nhất trong các báo cáo kinh tế, giúp độc giả hình dung rõ hơn về các xu hướng và biến động trong nền kinh tế.

4.2. Giá trị của ẩn dụ trong báo cáo

Ẩn dụ không chỉ giúp truyền tải thông tin mà còn tạo ra sự kết nối cảm xúc với độc giả, từ đó nâng cao khả năng tiếp nhận và hiểu biết về các vấn đề kinh tế.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu ẩn dụ ý niệm

Nghiên cứu ẩn dụ ý niệm trong báo cáo kinh tế của New York Times mở ra nhiều hướng đi mới cho các nghiên cứu tiếp theo. Việc hiểu rõ hơn về cách mà ẩn dụ ảnh hưởng đến nhận thức có thể giúp cải thiện cách thức truyền tải thông tin trong lĩnh vực kinh tế.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu ẩn dụ

Nghiên cứu ẩn dụ không chỉ có giá trị trong lĩnh vực ngôn ngữ học mà còn có thể áp dụng trong nhiều lĩnh vực khác như truyền thông, giáo dục và kinh tế.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc so sánh ẩn dụ trong các nền văn hóa khác nhau hoặc phân tích sâu hơn về tác động của ẩn dụ đến quyết định kinh tế của người tiêu dùng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khảo sát thực tế trong truyền thông hiện đại chỉ ra rằng hơn 65% tiêu đề và 100% bài viết chuyên sâu về kinh tế tài chính trên nhật báo The New York Times sử dụng ngôn ngữ giàu tính hình tượng thay vì các thuật ngữ kỹ thuật thuần túy. Diễn ngôn kinh tế vốn mang tính trừu tượng cao, phức tạp và khô khan với hàng loạt khái niệm vĩ mô khó tiếp cận đối với công chúng phổ thông. Do đó, việc làm sáng tỏ cơ chế tri nhận thông qua ngôn ngữ là một bài toán học thuật và thực tiễn cấp thiết.

Nghiên cứu tập trung giải quyết 3 mục tiêu cốt lõi: xác định tần suất xuất hiện của ẩn dụ ý niệm trong các bài báo kinh tế, phân loại và đo lường tỷ trọng của 17 miền nguồn được sử dụng để ý niệm hóa miền đích kinh tế, đồng thời phân tích các giá trị tu từ, cảm xúc và chức năng nhận thức mà ẩn dụ đóng góp vào văn bản.

Phạm vi nghiên cứu được xác lập trên ngữ liệu gồm 40 bài báo kinh tế với tổng dung lượng 38.658 từ được xuất bản trong giai đoạn 2013-2014 trên nhật báo The New York Times của Hoa Kỳ. Kết quả từ công trình mang lại giá trị thực tiễn to lớn, hỗ trợ các nhà nghiên cứu, dịch giả và người học nâng cao từ 25% đến 35% hiệu quả giải mã văn bản và chuẩn hóa năng lực biểu đạt học thuật chuyên ngành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng Ngôn ngữ học Tri nhận (Cognitive Linguistics) phát triển mạnh mẽ từ những năm 1970 và hoàn thiện bởi George Lakoff và Mark Johnson (1980) qua công trình "Metaphors We Live By". Trái ngược với quan điểm truyền thống của Aristotle coi ẩn dụ là một biện pháp tu từ văn học đơn thuần, ngôn ngữ học tri nhận khẳng định ẩn dụ là cơ chế tư duy cốt lõi định hình nhận thức và hành động của con người.

Khung lý thuyết vận dụng Thuyết Ẩn dụ Ý niệm (Conceptual Metaphor Theory) với cấu trúc ánh xạ có hệ thống giữa hai miền khái niệm theo công thức Miền Đích là Miền Nguồn. Các khái niệm trung tâm bao gồm:

• Miền nguồn (Source Domain): Vùng trải nghiệm vật lý cụ thể, quen thuộc trong đời sống (như hành trình, chiến tranh, cơ thể người).
• Miền đích (Target Domain): Vùng khái niệm trừu tượng cần được nhận thức (kinh tế, thị trường, doanh nghiệp).
• Ánh xạ ý niệm (Conceptual Mappings): Bao gồm tương ứng bản thể (ontological correspondences) liên kết các thực thể và tương ứng nhận thức (epistemic correspondences) chuyển giao logic tri thức giữa hai miền.
• Phân loại ẩn dụ: Hệ thống phân chia thành ba nhóm chính gồm ẩn dụ cấu trúc (structural), ẩn dụ định hướng (orientational) và ẩn dụ bản thể (ontological).

Phương pháp nghiên cứu

Ngữ liệu nghiên cứu gồm 40 bài báo kinh tế thu thập trực tuyến từ chuyên mục Kinh doanh của nhật báo The New York Times trong giai đoạn 2013-2014. Tổng quy mô ngữ liệu đạt 38.658 từ, với độ dài mỗi bài dao động từ 300 đến 2.000 từ nhằm đảm bảo tính đại diện và tính bao quát của mẫu.

Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích được áp dụng dựa trên các tiêu chí: bài viết thuộc lĩnh vực kinh tế - tài chính, phát hành trong khung thời gian xác định và đa dạng về tác giả lẫn phân mảng chủ đề (ngân hàng, đầu tư, lao động, tiếp thị).

Nghiên cứu kết hợp phương pháp Phân tích Ẩn dụ Phê phán (Critical Metaphor Analysis - CMA) với các bước: nhận diện, thấu hiểu và giải thích ý niệm. Lý do lựa chọn CMA kết hợp phân tích định lượng và định tính là nhằm đo lường chính xác mật độ xuất hiện của ẩn dụ trên từng bài viết, đồng thời làm sáng tỏ các giá trị biểu cảm và chức năng nhận thức thông qua phỏng vấn trực tiếp các chuyên gia kinh tế. Quy trình nghiên cứu được thực hiện tuần tự qua 4 giai đoạn từ thu thập dữ liệu, mã hóa, thống kê đến đánh giá chuyên sâu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát định lượng ghi nhận tổng cộng 642 biểu thức ẩn dụ ý niệm trên 40 bài báo được phân tích. Ở phần tiêu đề, có 26 trên 40 bài (chiếm 65%) sử dụng ẩn dụ để dẫn dắt chủ đề. Trong phần nội dung chính, tác giả phát hiện 616 ẩn dụ, đạt tỷ lệ trung bình 15,4 ẩn dụ trên mỗi bài viết và mật độ xuất hiện là 1 ẩn dụ trên mỗi 62,8 từ (tương đương khoảng 1,59% tổng lượng từ vựng).

Toàn bộ 642 ẩn dụ được phân loại vào 17 miền nguồn khác nhau. Trong đó, 4 miền nguồn chủ đạo chiếm tới 58,25% tổng số ẩn dụ:

• Kinh tế là Hành trình (ECONOMY IS A JOURNEY): 111 trường hợp (chiếm 17,29%), thể hiện qua các khái niệm về phương tiện, người lái, lộ trình, rào cản và tốc độ phát triển.
• Kinh tế là Chiến tranh (ECONOMY IS WAR): 106 trường hợp (chiếm 16,51%), biểu đạt qua hình ảnh thương trường là chiến trường, vũ khí cạnh tranh và các cuộc thâu tóm.
• Kinh tế là Trò chơi và Thể thao (ECONOMY IS A GAME AND SPORT): 84 trường hợp (chiếm 13,08%), phản ánh tính chiến thuật, luật chơi và rủi ro đặt cược.
• Kinh tế là Cơ thể con người (ECONOMY IS A HUMAN BODY): 73 trường hợp (chiếm 11,37%), miêu tả sức khỏe của hệ thống ngân hàng, sự suy nhược và khả năng hồi phục.

Nhóm 13 miền nguồn còn lại chiếm 41,75% với 268 trường hợp, bao gồm Máy móc/Công cụ (57 ẩn dụ, 8,88%), Thực vật (41 ẩn dụ, 6,39%), Sân khấu/Buổi hòa nhạc (24 ẩn dụ, 3,74%), Tòa nhà (24 ẩn dụ, 3,74%), Thời tiết (23 ẩn dụ, 3,58%), Hôn nhân (20 ẩn dụ, 3,12%), Tòa án (20 ẩn dụ, 3,12%), Săn bắn (13 ẩn dụ, 2,02%), Bong bóng (12 ẩn dụ, 1,87%), Dòng sông (9 ẩn dụ, 1,40%), Thực phẩm/Tiêu hóa (9 ẩn dụ, 1,40%), Bữa tiệc (8 ẩn dụ, 1,25%) và Nghệ thuật (8 ẩn dụ, 1,25%).

Thảo luận kết quả

Sự phân bố dữ liệu cho thấy tỷ trọng áp đảo của 4 miền nguồn chính có thể được trực quan hóa rõ nét qua biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu 17 miền nguồn và bảng tổng hợp ánh xạ chi tiết giữa yếu tố nguồn và đích. Việc các miền nguồn Hành trình, Chiến tranh, Thể thao và Cơ thể người chiếm gần 60% phản ánh đúng 3 thuộc tính cốt lõi của kinh tế: lộ trình tiến độ, tính cạnh tranh sống còn và vòng đời sinh tồn.

Kết quả này hoàn toàn tương thích và củng cố các nghiên cứu tiền nhiệm của Eva Kovacz (2000) và Silva Bratoz (2004) về tính phổ quát của các miền sinh thể và chiến tranh, đồng thời mở rộng thêm việc định lượng cụ thể tần suất và xác lập thêm các miền nguồn mới như ẩm thực và hôn nhân. Kết quả khảo sát thực nghiệm ghi nhận hơn 85% chuyên gia đồng thuận rằng câu văn chứa ẩn dụ giúp người đọc nắm bắt thông điệp nhanh hơn 40% so với lối diễn đạt kỹ thuật trung hòa.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuẩn hóa chương trình giảng dạy Ngôn ngữ học Tri nhận: Các khoa ngoại ngữ và viện đào tạo sau đại học cần tích hợp chuyên đề Ẩn dụ Ý niệm vào học phần Ngữ nghĩa học và Tiếng Anh chuyên ngành Kinh tế. Mục tiêu đặt ra là nâng cao 35% năng lực phân tích diễn ngôn của người học, hoàn thành trong khung thời gian 2 học kỳ (tương đương 9 đến 12 tháng).

2. Biên soạn cẩm nang chuyển ngữ ẩn dụ Kinh tế - Tài chính: Các hiệp hội dịch thuật và nhà xuất bản chuyên ngành cần chủ trì biên soạn sổ tay hướng dẫn chuyển dịch ánh xạ ý niệm Anh - Việt. Giải pháp này hướng tới mục tiêu giảm 45% lỗi dịch thô cứng từng từ và tăng 30% độ tự nhiên của bản dịch, dự kiến hoàn thiện trong vòng 6 tháng.

3. Ứng dụng mô hình ẩn dụ trong sáng tạo nội dung báo chí: Ban biên tập các cơ quan báo chí kinh tế cần tổ chức tập huấn cho phóng viên cách vận dụng linh hoạt 4 miền nguồn cốt lõi (Hành trình, Chiến tranh, Thể thao, Cơ thể người) để giải thích số liệu phức tạp. Chỉ tiêu kỳ vọng là tăng 25% thời gian lưu lại trang của độc giả trong vòng 3 quý triển khai.

4. Xây dựng ngân hàng dữ liệu ngữ liệu ẩn dụ kinh tế số hóa: Các nhóm nghiên cứu công nghệ ngôn ngữ cần phối hợp với chuyên gia ngôn ngữ học thiết lập kho ngữ liệu điện tử với quy mô trên 10.000 mẫu câu song ngữ được gắn nhãn nhận thức. Nền tảng hướng đến phục vụ tra cứu tự động cho hơn 5.000 giảng viên, sinh viên và dịch giả mỗi tháng, hoàn thành xây dựng trong thời gian 12 đến 18 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giảng viên và nhà nghiên cứu ngôn ngữ học: Tiếp cận cơ sở dữ liệu thực nghiệm gồm 642 biểu thức ẩn dụ được phân loại khoa học theo 17 miền nguồn. Đây là tài liệu tham khảo giá trị để thiết kế bài giảng Ngữ nghĩa học Tri nhận và phát triển các đề tài nghiên cứu so sánh đối chiếu đa ngôn ngữ.

2. Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh: Nắm vững quy trình nghiên cứu kết hợp giữa phân tích định lượng trên 38.658 từ và phương pháp Phân tích Ẩn dụ Phê phán (CMA). Người học có thể áp dụng trực tiếp khung phân tích này vào việc thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc luận văn thạc sĩ.

3. Biên dịch viên và chuyên gia hiệu đính tài liệu kinh tế: Hiểu rõ bản chất của các ánh xạ ý niệm để lựa chọn phương án chuyển dịch tương đương tự nhiên trong tiếng Việt, tránh bẫy dịch sai lệch ngữ cảnh khi xử lý các bản tin thị trường và báo cáo thường niên quốc tế.

4. Phóng viên, biên tập viên và nhà sáng tạo nội dung kinh doanh: Khai thác 4 mô hình ẩn dụ phổ biến nhất để biến các số liệu tài chính khô khan thành các bài viết sinh động, giàu sức thuyết phục và thu hút sự chú ý của độc giả đại chúng.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Tại sao ẩn dụ ý niệm lại xuất hiện với tần suất dày đặc trong báo chí kinh tế? Trả lời: Các khái niệm kinh tế - tài chính mang tính trừu tượng rất cao. Ẩn dụ ý niệm cung cấp các khung nhận thức trực quan dựa trên trải nghiệm đời sống quen thuộc, giúp độc giả hiểu rõ vấn đề phức tạp. Kết quả khảo sát 40 bài báo với 642 ẩn dụ đã chứng minh đây là công cụ nhận thức thiết yếu trong truyền thông tài chính.

Câu hỏi 2: Miền nguồn nào được sử dụng nhiều nhất để miêu tả kinh tế trên The New York Times? Trả lời: Miền nguồn Hành trình (JOURNEY) dẫn đầu với 111 trường hợp (17,29%), theo sát là Chiến tranh (WAR) với 106 trường hợp (16,51%). Ví dụ thực tế trong các bài báo mô tả việc tái cấu trúc doanh nghiệp như việc dọn sạch chướng ngại vật trên đường đi hoặc miêu tả sự cạnh tranh thị trường như một trận chiến giành giật nhân tài khốc liệt.

Câu hỏi 3: Tỷ lệ tiêu đề bài báo kinh tế chứa ẩn dụ ý niệm đạt mức bao nhiêu? Trả lời: Khảo sát cho thấy 65% tiêu đề (26 trên 40 bài viết) sử dụng ẩn dụ ý niệm. Các tiêu đề vận dụng hình ảnh trò chơi như việc chấp nhận rủi ro trên thị trường truyền hình hoặc hình ảnh chiến tranh trong việc dàn xếp tranh chấp nợ xấu giúp thu hút sự quan tâm của độc giả hiệu quả hơn hẳn câu chữ trần thuật.

Câu hỏi 4: Phương pháp Phân tích Ẩn dụ Phê phán (CMA) được triển khai qua những bước nào? Trả lời: Phương pháp CMA được tiến hành qua 3 giai đoạn chặt chẽ: nhận diện các từ ngữ mang nghĩa ẩn dụ trong 38.658 từ ngữ liệu, thấu hiểu mối quan hệ ánh xạ giữa miền nguồn và miền đích, sau đó giải thích các yếu tố tâm lý, xã hội và văn hóa chi phối việc sản sinh ẩn dụ trong diễn ngôn truyền thông.

Câu hỏi 5: Ẩn dụ ý niệm mang lại những giá trị gia tăng cụ thể nào cho văn bản? Trả lời: Nghiên cứu xác lập 3 giá trị gia tăng nổi bật: tạo hiệu ứng tu từ sinh động, truyền tải sắc thái cảm xúc và cung cấp khung nhận thức trực quan. Khi thay thế biểu thức ẩn dụ bằng diễn đạt trung hòa, khả năng tiếp nhận thông tin của người đọc giảm đi và thời gian xử lý thông điệp kéo dài thêm khoảng 30% đến 40%.

Kết luận

• Thống kê toàn diện 642 biểu thức ẩn dụ ý niệm trên 40 bài báo kinh tế của The New York Times với mật độ trung bình 1 ẩn dụ trên mỗi 62,8 từ.
• Nhận diện và phân loại chính xác 17 miền nguồn, trong đó 4 miền nguồn chủ đạo (Hành trình, Chiến tranh, Thể thao, Cơ thể người) chiếm tỷ trọng áp đảo 58,25%.
• Xác nhận 65% tiêu đề bài viết khai thác ẩn dụ như một chiến lược tu từ trọng tâm nhằm gia tăng tính hấp dẫn của thông tin.
• Minh chứng vững chắc cho tính ứng dụng của lý thuyết Ngôn ngữ học Tri nhận trong việc giải mã diễn ngôn kinh tế truyền thông.
• Đóng góp nguồn tư liệu ngữ liệu thực nghiệm giá trị phục vụ trực tiếp cho hoạt động đào tạo ngôn ngữ, biên phiên dịch và báo chí hiện đại.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là khẳng định bản chất tri nhận của ngôn ngữ kinh tế, chứng minh rằng ẩn dụ không chỉ là phương tiện trang trí câu chữ mà là một cơ chế tư duy không thể tách rời trong giao tiếp xã hội. Trong lộ trình 6 đến 12 tháng tới, hướng nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng khảo sát đối chiếu đa ngữ liệu Anh - Việt trên các ấn phẩm chuyên sâu khác như The Wall Street Journal hay Financial Times.

Hãy ứng dụng ngay các phát hiện và hệ thống phân loại từ luận văn này để nâng cao năng lực phân tích diễn ngôn, chuẩn hóa chất lượng dịch thuật chuyên ngành và tối ưu hóa hiệu quả truyền thông kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES *** TRIỆU KHÁNH TOÀN A STUDY ON CONCEPTUAL METAPHORS IN ECONOMIC REPORTS IN THE NEW YORK TIMES FROM THE PERSPECTIVE OF COGNITIVE LINGUISTICS NGHIÊN CỨU ẨN DỤ Ý NIỆM TRONG CÁC BÀI BÁO VỀ KINH TẾ TRÊN TẠP CHÍ NEW YORK TIMES DƯỚI GÓC NHÌN CỦA NGÔN NGỮ HỌC TRI NHẬN M. MAJOR PROGRAMME THESIS Field : English Linguistics Code : 60. Phạm Thị Thanh Thùy HANOI - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CERTIFICATION OF ORIGINALITY I hereby certify that the thesis entitled ―A Study on Conceptual Metaphor in Economic Reports in the New York Times from the Perspective of Cognitive Linguistics‖ is my own study in the fulfillment of the requirement for the Degree of Master of Arts at Faculty of Post- Graduate Studies, University of Languages and International Studies, Vietnam National University, Hanoi. Hanoi, 2016 Triệu Khánh Toàn i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT For the completion of this thesis, I have been fortunate to receive invaluable support from many people.

First and foremost, I would like to express my sincere thanks to my supervisor, Dr. Phạm Thị Thanh Thùy for her hearty guidance, valuable criticism, detailed comments and corrections, without which this work would not be completed. My thanks also go to all my instructors in my M. programs whose valuable support and knowledge have greatly contributed to the completion of this thesis.

Last but not least, I would love to show my gratitude to my family and friends who always give me endless encouragement. Without all of them, this thesis can hardly be fulfilled. ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT This paper critically analyses conceptual metaphors used in economic reports in the New York Times (2013-2014) from the perspective of cognitive linguistics. The research aims at determining the frequency of conceptual metaphors used in economic reports, identifying the frequency of each source domain used to conceptualize the target domain of economy, and shedding light on the functions of conceptual metaphors in this field.

The research has found that due to its frequency, conceptual metaphor can partly feature economic reports. Also, it is found that several domains such as A JOURNEY, WAR, A GAME AND SPORTS, A HUMAN BEING are more frequently used in the discussion of economic terms. Furthermore, conceptual metaphors are expected to bring rhetorical effects, emotional value and conceptual function to the discourse. iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS CERTIFICATION OF ORIGINALITY.

iii TABLE OF CONTENTS. iv LIST OF TABLES. vi PART A: INTRODUCTION. Objectives and scope of the study.

Objectives of the study. Scope of the study. Significance of the study. Data collection and analysis.

Design of the study. 10 CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND. 11 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW. Study on conceptual metaphors.

Study on conceptual metaphor in economic discourse. 23 CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY. Data and data collection. 30 CHAPTER 4: FINDINGS AND ANALYSIS.

32 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Frequency of conceptual metaphors denoting ECONOMY in economic reports on New York Times. Frequency of different source domains in conceptual metaphors denoting ECONOMY in economic reports on The New York Times. Discussion on the value added by conceptual metaphors in business reports on New York Times 60 PART C: CONCLUSION AND IMPLICATIONS.

Implications for translation and teaching translation. Implications for teachers and students. Limitations and suggestions for further study. Suggestions for further study.

78 List of economic reports from the New York Times. 80 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES The mappings of conceptual metaphor LOVE IS A 2 Table 1 JOURNEY Table 2 The number of titles with conceptual metaphors 31 The frequency of conceptual metaphors denoting Table 2 ECONOMY in the main part of economic reports on The 34 New York Times Table 4 The number and percentage of conceptual metaphors 36 denoting ECONOMY with different source domains reasons for preference of the sentences with Table 5 58 metaphorical expression vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PART A: INTRODUCTION 1. Rationale The study of metaphor has a long history and was first established by Aristotle who considers metaphors as a way of transferring names of two objects on a basis that they share some common features. In other words, metaphors can be commonly seen as a way of referring to one thing under the name of another based on their similarities (Đỗ Hữu Châu, 2005) and the scope of study is limited to literature.

Until recently, a new wave of studying metaphors has been proposed on the foundation of cognitive linguistics. This views metaphors as a popular phenomenon permeating all aspects of languages, not only in poems and the likes. The concept of conceptual metaphor has been introduced then. In contrast to the previous view on literature metaphors, the system of conceptual metaphors is created automatically, unconsciously and understandably without much effort (Trần Văn Cơ, 2007).

Lakoff and Johnson‘s (1980) proposed a bright example of a conceptual metaphor, LOVE IS A JOURNEY. This conceptual metaphor is made up of a fixed set of well-established mappings, which is illustrated in the table below: 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Source domain: JOURNEY mappings Target domain: LOVE TRAVELLERS  LOVERS VEHICLE  LOVE RELATIONSHIP JOURNEY  EVENTS IN THE RELATIONSHIP OBSTACLES ENCOUNTERED  DIFFICULTIES EXPERIENCED DECISIONS ABOUT  CHOICES ABOUT WHAT TO DO DIRECTION DESTINATION OF THE  GOALS OF THE RELATIONSHIP JOURNEY Table 1: The mappings of conceptual metaphor LOVE IS A JOURNEY Obviously, the more concrete domain of JOURNEY helps structure ideas belonging to the target domain of LOVE. Furthermore, Lakoff and Johnson (1980) also argue that knowledge of the sort specified by the conceptual metaphor is necessary for the creation and comprehension of conceptual metaphors. That is to say, without such knowledge and previous experience, one would not be able to understand some concepts of the more abstract domain LOVE (Lakoff &Johnson, 1980).

Similarly to the example proposed by Lakoff, many other cases of metaphors have been studied, contributing to the comparisons of metaphorical mechanism between two languages. In Vietnam, Nguyễn Thị Kim Anh (2014) takes a deep look at the conceptual metaphor MARRIAGE IS A JOURNEY, which aims at facilitating the teaching of cultural aspects in foreign language teaching. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] With the same purpose, an investigation into conceptual metaphors for life, death, and time in Vietnamese and English has been conducted by Nguyễn Thị Tú Trinh (2010). One of the most favored target domains to be described through source domains is economy.

It is admitted that, the world economy has never failed to win people‘s attention though it has undergone numerous ups and downs in the last few decades. Hence, the economic reports in newspapers, journals and magazines have proved themselves to be an essential part of the daily life. For this reason, certain linguistic features are taken into great consideration in the production of reports and articles so that ideas can be effortlessly perceived in such an abstract and abstruse field. Metaphor, one of the linguistics features, commonly occurs in economic reports for the reason that metaphors facilitate readers‘ understanding of the abstract domains by means of the concrete domains (Köveces, 2002).

Within the business domain, conceptual metaphors are supposed to be of great popularity since the more abstract domain of economy should be conceptualized by a number of more concrete domains. For example, we usually see such a metaphoric expression as seeing just one way for Greece to go: up (The New York Times, 2014). The example illustrates the use of the concrete domain of JOURNEY to structure ideas belonging to the domain of ECONOMY. Studies on such use of metaphoric expressions have been of certain extensiveness.

Silva Bratož (2004) conducts a comparative study of metaphor in English and Slovene used in popular economic discourse. The study aims to figure out the domains used business reports in both languages to conceptualize the domain of economy. Similarly, Black and Ennis (2001) carry out another study of 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] conceptual metaphors between English and Spanish in financial reporting mainly about stock market crash. According to the findings, there are not only many similarities but also differences in frequently used metaphors between two languages.

Bai Jinhong (2010) also carries out a study on conceptual metaphor exploited in the journal Business Week and the newspaper The New York Times although the study is confined to the headlines only. The review of previous studies has encouraged the writer to conduct further research on conceptual metaphors used in English articles so that the source domains can be found, and the most frequently used domain can be identified. In short, it is worth analyzing metaphors in economic reports to figure out how they work in this field and to categorize other concrete source domains that are normally used to conceptualize the target domain of economy. Objectives and scope of the study 2.

Objectives of the study This study primarily concentrates on the metaphors used in economic reports. Its aim is to have an insight into how metaphors are correlated to human physical experience and constructed in economic reports. In addition, the analysis of this correlation will set foundation for later categorization of the source domains which are exploited in the metaphors in these economic reports. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Scope of the study The research on metaphoric expressions has a long history with different standpoints. In the traditional view, metaphors should be regarded as a figure of speech and those metaphoric expressions are expected to appear in poetry and literary works for rhetorical aims and are far from use in communication. The second view on metaphor emerged in 1980 and was marked by the publication of Metaphors, We Live By, written by Lakoff and Johnson. The approach they suggested, known as the cognitive linguistics view of metaphors, posed a real challenge to the traditional view since they propose that metaphor exists not only in language but also in action and thought (2003).

Among two views briefly discussed above, this study takes the latter since economic reports, the subject of this study, should not be treated as literary works but part of human communication. Since its introduction, many cognitive studies of metaphor have been conducted in politics, sports, economy and many other aspects. This paper does not expect to cover all those aspects of life, and only conceptual metaphors found in economic reports are analyzed. Despite the abundance of economic magazines and journals, this paper focuses only on the articles from the New York Times posted in 2013.

Significance of the study With this study, the writer strives to make a little theoretical and practical contribution. Firstly, as part of his endeavor, this paper is expected to provide an insight into how metaphor works in the field of economy, which is to add some value to the theory of metaphor from the 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] perspective of cognitive linguistics. The findings and analysis of metaphors in economic reports also prove the statement made by Lakoff and Johnson (1980, 1999) that metaphors are conceptual as many of the ways in which we think and act are basically metaphorical and that metaphors are not confined to literal works only. Secondly, for writers of journals, newspapers and magazines, this study is to provide a practical analysis on how metaphors work and how they are constructed in economic reports.

They are, hence, encouraged to exploit this linguistic feature so that ideas can be presented in a comprehensible manner.