Luận văn năng suất sinh sản của nái cp90 phối với đực pidu và duroc nuôi tại trang trại chăn nuôi hùng an việt yên bắc giang

Chuyên khảo phân tích Luận văn năng suất sinh sản của nái cp90 phối với đực pidu và duroc nuôi tại trang trại chăn nuôi, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Nguyễn Văn Doanh
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Đức Lực
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Năng suất sinh sản của lợn nái CP90 phối với đực Duroc và PiDu tại Bắc Giang
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Bắc Giang

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục các chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục các bảng
• 1.5. Trích yếu luận văn
• 1.6. Thesis Abstract
• 1.7. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.8. Mục đích nghiên cứu
• 1.8.1. Mục đích chung
• 1.8.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.9. Phạm vi nghiên cứu
• 1.10. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.11. Tổng quan tài liệu
• 1.11.1. Cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu
• 1.11.1.1. Lai giống và ưu thế lai
• 1.11.1.2. Cơ sở sinh lý sinh sản ở lợn nái
• 1.11.1.3. Các chỉ tiêu đánh giá năng suất sinh sản và các yếu tố ảnh hưởng
• 1.11.2. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 1.11.2.1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 1.11.2.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.12. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.12.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.12.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.12.3. Vật liệu nghiên cứu
• 1.12.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.12.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.12.5.1. Theo dõi, thu thập số liệu về năng suất sinh sản ở các công thức lai
• 1.12.5.2. Theo dõi sinh trưởng và thu nhận thức ăn của tổ hợp lai CP90 x PiDu và CP90 x Duroc
• 1.12.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.13. Kết quả và thảo luận
• 1.13.1. Năng suất sinh sản của lợn nái CP90
• 1.13.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất sinh sản của lợn nái CP90
• 1.13.3. Năng suất sinh sản và các yếu tố ảnh hưởng
• 1.13.3.1. Năng suất sinh sản theo đực phối
• 1.13.3.2. Năng suất sinh sản theo lứa đẻ
• 1.13.3.3. Tiêu tốn thức ăn cho lợn nái và lợn con
• 1.14. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Năng Suất Sinh Sản Lợn Nái CP90 Tại Bắc Giang

Ngành chăn nuôi lợn đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thực phẩm cho xã hội. Tại Việt Nam, ngành này đang có những chuyển biến tích cực về năng suất, chất lượng và quy mô. Theo Tổng cục Thống kê năm 2015, tổng đàn lợn đạt 26,8 triệu con, tăng 2,1% so với năm 2013. Nhu cầu thị trường về thịt lợn chất lượng cao (tỷ lệ nạc cao, mỡ thấp) ngày càng tăng, đòi hỏi sự thay đổi trong cơ cấu đàn giống. Việc nhập khẩu các giống lợn ngoại như Yorkshire, Landrace, Duroc, Pietrain và lai tạo ra các tổ hợp lai thương phẩm là một giải pháp hiệu quả. Bắc Giang là một tỉnh có ngành chăn nuôi lợn phát triển mạnh, với tổng đàn đạt 1,24 triệu con năm 2015, tăng 2,8% so với kế hoạch. Nghiên cứu về năng suất sinh sản lợn nái CP90 phối với đực Duroc và PiDu tại Bắc Giang có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả chăn nuôi và đưa ra các khuyến cáo phù hợp.

1.1. Vai trò của chăn nuôi lợn trong nền kinh tế Việt Nam

Chăn nuôi lợn là một ngành kinh tế quan trọng, cung cấp nguồn thực phẩm thiết yếu cho người dân. Sự phát triển của ngành này góp phần vào tăng trưởng kinh tế và cải thiện đời sống của người dân nông thôn. Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng năm 2023 đạt hơn 4,7 triệu tấn, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng sản lượng thịt các loại. Việc nâng cao năng suất và chất lượng thịt lợn là một trong những mục tiêu quan trọng của ngành chăn nuôi.

1.2. Tình hình chăn nuôi lợn tại tỉnh Bắc Giang

Bắc Giang là một trong những tỉnh trọng điểm về chăn nuôi lợn của cả nước. Tỉnh có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển chăn nuôi lợn như nguồn thức ăn dồi dào, kinh nghiệm chăn nuôi lâu đời và sự quan tâm của chính quyền địa phương. Tuy nhiên, ngành chăn nuôi lợn tại Bắc Giang cũng đối mặt với nhiều thách thức như dịch bệnh, biến động giá cả và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng sản phẩm.

II. Thách Thức Nâng Cao Năng Suất Lợn Nái CP90 Phối Giống

Mặc dù ngành chăn nuôi lợn ở Bắc Giang phát triển mạnh, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Trình độ lao động, kỹ thuật còn hạn chế, phương pháp liên kết hợp tác chưa hiệu quả, chi phí sản xuất cao và năng suất không ổn định. Việc đánh giá toàn diện hoạt động của các trang trại là cần thiết để đưa ra các khuyến cáo phù hợp cho người chăn nuôi. Nghiên cứu về năng suất sinh sản của lợn nái CP90 phối với đực PiDu và Duroc nhằm mục đích lựa chọn loại đực giống phù hợp, nâng cao hiệu quả chăn nuôi tại các trang trại ở Bắc Giang. Theo nghiên cứu của Nguyễn Văn Doanh (2016), việc đánh giá năng suất sinh sản của nái lai CP90 phối với đực Duroc và PiDu trong điều kiện chăn nuôi trang trại là rất quan trọng.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất sinh sản của lợn nái

Năng suất sinh sản của lợn nái chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như giống, dinh dưỡng, quản lý và môi trường. Việc lựa chọn giống lợn nái phù hợp với điều kiện chăn nuôi là rất quan trọng. Chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo năng suất sinh sản cao. Ngoài ra, việc quản lý tốt đàn lợn nái và tạo môi trường sống thoải mái cũng góp phần nâng cao năng suất sinh sản.

2.2. Vấn đề về chi phí sản xuất và năng suất không ổn định

Chi phí sản xuất cao và năng suất không ổn định là những thách thức lớn đối với người chăn nuôi lợn. Chi phí thức ăn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất. Việc tìm kiếm các nguồn thức ăn thay thế và áp dụng các biện pháp tiết kiệm thức ăn là rất cần thiết. Ngoài ra, việc phòng ngừa dịch bệnh và áp dụng các biện pháp quản lý tiên tiến cũng giúp ổn định năng suất và giảm thiểu rủi ro.

III. Phương Pháp Đánh Giá Năng Suất Lợn CP90 Phối Duroc PiDu

Nghiên cứu được thực hiện trên 100 lợn nái CP90 qua 6 lứa đẻ, trong đó 50 nái phối với đực Duroc và 50 nái phối với đực PiDu từ năm 2013 đến 2016. Các chỉ tiêu năng suất sinh sản được theo dõi bao gồm số con sơ sinh sống, số con cai sữa, khối lượng cai sữa/ổ và khối lượng cai sữa/con. Nghiên cứu cũng đánh giá ảnh hưởng của lứa đẻ và loại đực phối đến năng suất sinh sản. Phương pháp thống kê được sử dụng để phân tích dữ liệu và so sánh các nhóm. Mục tiêu là đánh giá khả năng sinh sản của lợn nái CP90 phối giống với lợn đực Duroc và PiDu, từ đó lựa chọn được loại đực giống phù hợp với chăn nuôi trang trại của Bắc Giang.

3.1. Quy trình theo dõi và thu thập số liệu năng suất sinh sản

Việc theo dõi và thu thập số liệu năng suất sinh sản được thực hiện theo quy trình chặt chẽ. Các thông tin về số con sơ sinh, số con sơ sinh sống, số con cai sữa, khối lượng sơ sinh và khối lượng cai sữa được ghi chép đầy đủ và chính xác. Ngoài ra, các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất sinh sản như lứa đẻ, loại đực phối và điều kiện chăn nuôi cũng được ghi nhận.

3.2. Phương pháp phân tích thống kê dữ liệu thu thập được

Dữ liệu thu thập được được phân tích bằng các phương pháp thống kê phù hợp. Các phương pháp thống kê mô tả được sử dụng để tính toán các chỉ số trung bình, độ lệch chuẩn và hệ số biến động. Các phương pháp thống kê so sánh được sử dụng để so sánh năng suất sinh sản giữa các nhóm lợn nái khác nhau. Kết quả phân tích thống kê được sử dụng để đưa ra các kết luận và khuyến nghị.

IV. Kết Quả So Sánh Năng Suất CP90 Phối Duroc và PiDu

Kết quả nghiên cứu cho thấy số con sơ sinh sống và cai sữa/ổ đạt tương ứng 11,27 và 10,65 con/ổ. Khối lượng cai sữa/ổ và khối lượng cai sữa/con đạt tương ứng 65,33 và 6,17 kg. Số con sơ sinh, sơ sinh sống và con cai sữa/ổ thấp ở lứa 1 và 2, tăng lên và đạt cao ở lứa 4, 5, sau đó giảm ở lứa thứ 6. Lợn nái CP90 phối với đực PiDu có các chỉ tiêu số con cai sữa/ổ, khối lượng sơ sinh/ổ và khối lượng cai sữa/ổ cao hơn, tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng thấp hơn, tuy nhiên khoảng cách lứa đẻ dài hơn so với phối với đực Duroc. Các yếu tố như lứa đẻ và loại đực phối ảnh hưởng đáng kể đến năng suất sinh sản.

4.1. Ảnh hưởng của lứa đẻ đến năng suất sinh sản lợn nái

Lứa đẻ có ảnh hưởng đáng kể đến năng suất sinh sản của lợn nái. Năng suất sinh sản thường thấp ở lứa đẻ đầu tiên và tăng lên ở các lứa đẻ tiếp theo. Tuy nhiên, năng suất sinh sản có thể giảm ở các lứa đẻ cuối cùng. Việc quản lý và chăm sóc lợn nái theo từng lứa đẻ là rất quan trọng để đảm bảo năng suất sinh sản cao.

4.2. So sánh năng suất sinh sản giữa hai tổ hợp lai CP90 x Duroc và CP90 x PiDu

Nghiên cứu cho thấy có sự khác biệt về năng suất sinh sản giữa hai tổ hợp lai CP90 x Duroc và CP90 x PiDu. Lợn nái CP90 phối với đực PiDu có xu hướng cho năng suất sinh sản cao hơn so với lợn nái CP90 phối với đực Duroc. Tuy nhiên, cần xem xét thêm các yếu tố khác như chi phí sản xuất và khả năng thích nghi của từng tổ hợp lai để đưa ra quyết định lựa chọn phù hợp.

V. Ứng Dụng Lựa Chọn Giống Đực Tối Ưu Cho Lợn Nái CP90

Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để lựa chọn giống đực phù hợp cho lợn nái CP90 trong điều kiện chăn nuôi trang trại ở Bắc Giang. Mặc dù lợn nái CP90 phối với đực PiDu có một số ưu điểm về năng suất sinh sản, cần cân nhắc đến khoảng cách lứa đẻ dài hơn. Việc lựa chọn giống đực cần dựa trên nhiều yếu tố như năng suất sinh sản, khả năng sinh trưởng của con lai, chi phí sản xuất và khả năng thích nghi với điều kiện địa phương. Các nhà chăn nuôi có thể sử dụng kết quả này để cải thiện hiệu quả chăn nuôi và tăng lợi nhuận.

5.1. Khuyến nghị về việc sử dụng giống đực Duroc và PiDu trong chăn nuôi lợn nái CP90

Dựa trên kết quả nghiên cứu, có thể đưa ra một số khuyến nghị về việc sử dụng giống đực Duroc và PiDu trong chăn nuôi lợn nái CP90. Nếu mục tiêu là tối đa hóa số con cai sữa và khối lượng cai sữa, thì giống đực PiDu có thể là lựa chọn tốt hơn. Tuy nhiên, nếu mục tiêu là rút ngắn khoảng cách lứa đẻ và giảm chi phí sản xuất, thì giống đực Duroc có thể là lựa chọn phù hợp hơn. Quyết định cuối cùng nên dựa trên các điều kiện cụ thể của từng trang trại.

5.2. Các yếu tố cần xem xét khi lựa chọn giống đực phối giống

Khi lựa chọn giống đực phối giống, cần xem xét nhiều yếu tố như năng suất sinh sản, khả năng sinh trưởng của con lai, chất lượng thịt, khả năng kháng bệnh và chi phí sản xuất. Ngoài ra, cần đảm bảo rằng giống đực được lựa chọn có nguồn gốc rõ ràng và được kiểm tra sức khỏe định kỳ. Việc tham khảo ý kiến của các chuyên gia chăn nuôi cũng giúp đưa ra quyết định lựa chọn tốt nhất.

VI. Kết Luận Tiềm Năng và Hướng Phát Triển Lợn Nái CP90

Nghiên cứu đã đánh giá năng suất sinh sản của nái lai CP90 phối với đực Duroc và PiDu trong điều kiện chăn nuôi ở trang trại Hùng An, Bắc Giang. Kết quả cho thấy tiềm năng phát triển của giống lợn nái CP90 trong việc nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Luận văn góp phần làm phong phú thêm những vấn đề lý luận, cơ sở khoa học về sinh trưởng, năng suất và chất lượng thịt của con lai. Kết quả nghiên cứu là cơ sở để các nhà chuyên môn có được định hướng trong việc lựa chọn công thức lai phù hợp với điều kiện chăn nuôi ở đây cũng như ở các địa phương khác trong cả nước.

6.1. Tóm tắt những đóng góp mới của nghiên cứu

Nghiên cứu đã cung cấp những thông tin mới về năng suất sinh sản của lợn nái CP90 phối với đực Duroc và PiDu trong điều kiện chăn nuôi thực tế tại Bắc Giang. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để cải thiện quy trình chăn nuôi và nâng cao hiệu quả sản xuất. Ngoài ra, nghiên cứu cũng góp phần vào việc xây dựng cơ sở dữ liệu về giống lợn CP90, phục vụ cho công tác chọn giống và nhân giống.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo để nâng cao năng suất lợn nái CP90

Để nâng cao năng suất lợn nái CP90, cần tiếp tục nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất sinh sản như dinh dưỡng, quản lý và môi trường. Ngoài ra, cần tập trung vào việc cải thiện chất lượng con giống và áp dụng các công nghệ tiên tiến trong chăn nuôi. Nghiên cứu về di truyền và chọn giống cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất và chất lượng của đàn lợn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn giữ vai trò then chốt trong việc cung cấp thực phẩm tại Việt Nam với tổng đàn đạt khoảng 26,8 triệu con vào năm 2015, riêng tỉnh Bắc Giang đạt quy mô 1,24 triệu con và hướng tới mục tiêu 220 nghìn tấn thịt hơi xuất chuồng. Nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường về thịt lợn thương phẩm có tỷ lệ nạc cao và phẩm chất tốt, việc chuyển đổi từ chăn nuôi nông hộ sang mô hình trang trại công nghiệp quy mô từ 200 đến 1.500 nái đang diễn ra mạnh mẽ. Tuy nhiên, thách thức lớn hiện nay là kỹ thuật phối giống và việc lựa chọn tổ hợp lai phù hợp vẫn còn mang tính kinh nghiệm, dẫn đến năng suất sinh sản chưa thực sự ổn định và chi phí sản xuất còn cao.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá toàn diện năng suất sinh sản của đàn lợn nái lai CP90 (Landrace x Yorkshire) khi phối với hai dòng đực thương phẩm Duroc và PiDu (Pietrain x Duroc). Đề tài được triển khai trực tiếp tại Trang trại chăn nuôi heo nái Hùng An, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn từ tháng 6/2015 đến tháng 4/2016, dựa trên chuỗi dữ liệu theo dõi 600 lứa đẻ của 100 nái từ năm 2013 đến năm 2016.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp hệ thống chỉ số định lượng chuẩn mực cho các trang trại công nghiệp. Kết quả nghiên cứu xác định nái CP90 đạt số con sơ sinh sống bình quân 11,27 con/ổ, số con cai sữa đạt 10,65 con/ổ, khối lượng cai sữa toàn ổ đạt 65,33 kg tại thời điểm 22,91 ngày tuổi. Đây là cơ sở khoa học vững chắc giúp các nhà quản lý trang trại tối ưu hóa cơ cấu giống, nâng cao số lứa đẻ đạt mức 2,52 lứa/nái/năm và hạ giá thành sản xuất lợn giống thương phẩm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết ưu thế lai (Heterosis) của Shull (1914) và Falconer (1964, 1993) dựa trên ba giả thiết nền tảng: thuyết trội, thuyết siêu trội và hiện tượng tương tác gen. Ưu thế lai biểu hiện rõ nét ở thế hệ con lai khi có sức sống, khả năng kháng bệnh và năng suất vượt trội so với trung bình của bố mẹ thuần chủng. Đồng thời, nghiên cứu tích hợp mô hình dự tính năng suất con lai ba giống và bốn giống của Dickerson (1974) cùng công thức tính ưu thế lai của Minkema (1974), qua đó phân tích tác động cộng hưởng của ưu thế lai cá thể, ưu thế lai của mẹ và hiệu quả tái tổ hợp gen.

Khung lý thuyết sinh lý sinh sản gia súc được áp dụng để phân tích tiến trình thành thục về tính, thành thục về thể vóc, quá trình rụng trứng, thụ tinh và tiết sữa nuôi con của lợn nái ngoại. Năm khái niệm then chốt chi phối toàn bộ phân tích bao gồm: tổ hợp lai kinh tế, ưu thế lai của mẹ (Maternal heterosis), ưu thế lai cá thể (Individual heterosis), khoảng cách lứa đẻ và tỷ lệ nuôi sống đến cai sữa.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tiến hành theo dõi trên tổng đàn 100 lợn nái lai CP90 (Landrace x Yorkshire) qua 6 lứa đẻ liên tiếp với tổng số 600 lứa theo dõi, trong đó có 595 ổ nuôi sống hoàn chỉnh đến khi cai sữa (297 ổ thuộc tổ hợp phối đực Duroc và 298 ổ thuộc tổ hợp phối đực PiDu). Bên cạnh đó, 20 lợn nái được theo dõi chuyên sâu về lượng thức ăn tiêu thụ trong toàn bộ chu kỳ sinh sản. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng, đảm bảo toàn bộ nái thí nghiệm đồng đều về thể trạng, quy trình chăm sóc, vệ sinh thú y và được nuôi dưỡng theo khẩu phần thức ăn công nghiệp tiêu chuẩn của Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam (độ đạm thô từ 13% đến 15% cho nái và 20% đến 21% cho lợn con).

Dữ liệu thực nghiệm được thu thập từ tháng 6/2015 đến tháng 4/2016, kết hợp hồi cứu dữ liệu đàn nái từ năm 2013. Để xử lý số liệu, tác giả sử dụng phần mềm thống kê SAS phiên bản 9.1 với thủ tục Mô hình Tuyến tính Tổng quát (GLM) nhằm ước tính giá trị trung bình bình phương nhỏ nhất (LSM) và sai số tiêu chuẩn (SE). Lý do lựa chọn mô hình GLM với phương trình $Y_{ijk} = \mu + D_i + L_j + \varepsilon_{ijk}$ là nhằm kiểm soát và bóc tách chuẩn xác ảnh hưởng độc lập của yếu tố đực phối ($D_i$) và yếu tố lứa đẻ ($L_j$), hạn chế tối đa các sai số hệ thống phát sinh trong môi trường chăn nuôi trang trại quy mô lớn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nái lai CP90 thể hiện năng suất sinh sản vượt trội với các chỉ số kỹ thuật đạt mức cao: tuổi phối giống lần đầu trung bình là 246,06 ngày (hệ số biến động Cv = 7,35%), tuổi đẻ lứa đầu là 361,03 ngày (Cv = 5,06%) và khoảng cách giữa hai lứa đẻ đạt 144,38 ngày (Cv = 1,36%). Bình quân mỗi ổ đẻ ra 11,85 con, trong đó số con sơ sinh sống đạt 11,27 con (tỷ lệ sống 95,39%) và số con cai sữa nuôi sống đạt 10,65 con/ổ (tỷ lệ nuôi sống đạt 96,26%). Khối lượng sơ sinh bình quân đạt 1,62 kg/con và khối lượng cai sữa đạt 6,17 kg/con ở 22,91 ngày tuổi.

Thứ hai, yếu tố đực giống tạo ra sự khác biệt có ý nghĩa thống kê rõ rệt đối với các chỉ tiêu sinh trưởng của con lai. Nái CP90 phối với đực PiDu đạt số con cai sữa/ổ là 10,80 con, cao hơn 3,45% so với phối đực Duroc (10,44 con, P = 0,0097). Khối lượng sơ sinh toàn ổ của tổ hợp phối đực PiDu đạt 18,35 kg, cao hơn 2,57% so với đực Duroc (17,89 kg, P = 0,0318). Đặc biệt, khối lượng cai sữa toàn ổ của tổ hợp PiDu x CP90 đạt tới 67,06 kg, vượt trội hơn 6,04% so với tổ hợp Duroc x CP90 (63,24 kg, P < 0,001), tương ứng khối lượng mỗi con cai sữa đạt 6,24 kg so với 6,09 kg (P < 0,0001).

Thứ ba, lứa đẻ ảnh hưởng mang tính quy luật rõ nét đến năng suất sinh sản (P < 0,05). Số con đẻ ra/ổ và số con sơ sinh sống/ổ đạt mức thấp ở lứa 1 (11,51 và 10,91 con) và lứa 2 (11,35 và 10,73 con), sau đó tăng mạnh và đạt đỉnh cao nhất ở lứa 4 (12,31 và 11,60 con) cùng lứa 5 (12,12 và 11,63 con), trước khi có chiều hướng giảm nhẹ ở lứa 6 (12,07 và 11,46 con). Khối lượng sơ sinh toàn ổ cũng biến thiên theo quy luật tương tự, đạt thấp nhất ở lứa 2 (17,39 kg) và đạt cao nhất ở lứa 5 (18,66 kg).

Thứ tư, chu kỳ khai thác và hiệu quả sử dụng thức ăn được tối ưu hóa. Khoảng cách lứa đẻ ở lứa đầu tiên dài nhất với 154,34 ngày, nhưng nhanh chóng rút ngắn và duy trì ổn định ở mức 143,96 đến 144,71 ngày từ lứa 2 đến lứa 6, giúp đàn nái đạt hệ số quay vòng cao trong năm.

Thảo luận kết quả

Hiệu quả vượt trội của tổ hợp lai PiDu x CP90 bắt nguồn từ việc khai thác triệt để ưu thế lai bốn giống. Lợn mẹ CP90 (Landrace x Yorkshire) sở hữu ưu thế lai dòng mẹ xuất sắc về khả năng tiết sữa và tính khéo nuôi con, kết hợp cùng đực lai PiDu (50% Pietrain x 50% Duroc) mang nguồn gen ưu việt về sức sống phôi, tốc độ tăng trọng và tỷ lệ nạc cao. Sự phối hợp này giúp con lai có sức sống bền bỉ, khả năng bú mẹ và hấp thu thức ăn tập ăn tốt hơn, thể hiện qua khối lượng cai sữa toàn ổ tăng thêm 3,82 kg.

Khi so sánh với các công bố khoa học trong nước, số con cai sữa/ổ của nái CP90 (10,65 con) cao hơn đáng kể so với kết quả của một nghiên cứu gần đây trên nái lai Landrace x Yorkshire phối với Duroc và Pietrain (chỉ đạt 9,13 đến 9,39 con) và vượt xa mức 8,50 đến 8,80 con trong các khảo sát giống trước đây. Đồng thời, tỷ lệ nuôi sống đến khi cai sữa đạt 96,26%, cao hơn khoảng 1,45% đến 2,83% so với các dữ liệu thực tế tại nhiều trung tâm giống khu vực phía Bắc.

Về mặt trực quan hóa, toàn bộ các chỉ tiêu biến thiên này được thể hiện rõ ràng qua các bảng số liệu bình phương nhỏ nhất (LSM) và các biểu đồ hình cột so sánh khối lượng cai sữa giữa hai công thức lai, cũng như đồ thị đường biểu diễn quy luật parabol của số con sơ sinh sống qua 6 lứa đẻ. Những công cụ hiển thị dữ liệu này giúp người quản trị trang trại dễ dàng nhận diện giai đoạn khai thác hoàng kim của đàn nái tại lứa đẻ thứ 4 và thứ 5.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuẩn hóa việc sử dụng đực giống PiDu cho đàn nái CP90: Các trang trại quy mô lớn cần ưu tiên đưa đực lai PiDu vào thụ tinh nhân tạo cho nái CP90 nhằm mục tiêu đạt khối lượng cai sữa toàn ổ trên 67,0 kg và số con cai sữa bình quân 10,8 con/ổ. Kế hoạch chuyển đổi cơ cấu tinh phối cần được ban kỹ thuật trang trại hoàn thành trong vòng 3 tháng tới.
2. Nâng cao kỹ thuật chăm sóc nái hậu bị và nái đẻ lứa đầu: Thiết lập chế độ dinh dưỡng chuyên biệt cho nái lứa 1 nhằm rút ngắn khoảng cách lứa đẻ từ 154,34 ngày xuống dưới 146 ngày, đồng thời nâng tỷ lệ nuôi sống lợn con lứa đầu đạt trên 97,5%. Đội ngũ kỹ thuật viên chuồng đẻ cần áp dụng quy trình hỗ trợ đỡ đẻ và sưởi ấm cho lợn con ngay trong chu kỳ chăn nuôi kế tiếp.
3. Thiết lập quy trình loại thải nái khoa học theo lứa đẻ: Giám đốc trang trại và chuyên viên giống cần theo dõi chặt chẽ năng suất từng cá thể và lập kế hoạch loại thải hoặc thay thế nái sau lứa đẻ thứ 6. Mục tiêu là duy trì cơ cấu đàn nái ở lứa 3 đến lứa 5 chiếm trên 60% tổng đàn để tối ưu hóa năng suất sinh sản toàn trại theo từng quý.
4. Tối ưu hóa quy trình tập ăn sớm và cai sữa lợn con ở 21 đến 23 ngày tuổi: Tổ kỹ thuật thức ăn cần đẩy mạnh cho lợn con tập ăn sớm từ ngày tuổi thứ 7 bằng thức ăn chuyên dụng có hàm lượng protein thô 20% đến 21%. Mục tiêu đạt khối lượng cai sữa trung bình trên 6,2 kg/con và giữ mức tiêu tốn thức ăn trên mỗi kg lợn con cai sữa dưới 3,0 kg, áp dụng liên tục và đồng bộ trong 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chủ trang trại và giám đốc doanh nghiệp chăn nuôi lợn công nghiệp: Giúp định hình chiến lược lựa chọn tổ hợp lai thương phẩm tối ưu (PiDu x CP90), dự toán chính xác sản lượng lợn cai sữa hàng năm và gia tăng lợi nhuận kinh tế từ 5% đến 8% trên mỗi đầu nái.
2. Kỹ sư chăn nuôi và kỹ thuật viên quản lý trại lợn giống: Cung cấp hướng dẫn chi tiết về chỉ tiêu sinh học sinh sản, phương pháp xác định thời điểm phối giống lứa đầu (246 ngày tuổi) và kỹ thuật rút ngắn thời gian cai sữa xuống 22,91 ngày mà không làm suy giảm thể trạng lợn mẹ.
3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Chăn nuôi - Thú y: Đóng vai trò là tài liệu học thuật giá trị về phương pháp ứng dụng mô hình GLM trong phần mềm SAS 9.1 để phân tích dữ liệu di truyền số lượng, đi kèm bộ số liệu thực nghiệm quy mô 595 ổ đẻ chuẩn mực.
4. Cán bộ khuyến nông và chuyên viên quản lý ngành nông nghiệp địa phương: Sử dụng làm căn cứ khoa học để xây dựng các đề án phát triển chăn nuôi công nghệ cao, định hướng tái cơ cấu giống lợn thịt chất lượng cao tại các vùng sinh thái trọng điểm.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tổ hợp lai nái CP90 phối với đực PiDu lại đạt khối lượng cai sữa cao hơn đực Duroc?
Tổ hợp lai PiDu x CP90 tận dụng ưu thế lai bốn giống, kết hợp hoàn hảo phẩm chất sữa của nái Landrace x Yorkshire và sức sinh trưởng cơ thăn từ dòng đực Pietrain x Duroc. Con lai đạt khối lượng cai sữa toàn ổ 67,06 kg, cao hơn 3,82 kg so với phối đực Duroc thuần (63,24 kg) với độ tin cậy P < 0,001.

2. Năng suất sinh sản của lợn nái CP90 đạt đỉnh cao nhất ở những lứa đẻ nào?
Số liệu thực nghiệm khẳng định năng suất sinh sản nái CP90 đạt đỉnh ở lứa 4 và lứa 5 với số con đẻ ra/ổ đạt lần lượt 12,31 và 12,12 con; số con sơ sinh sống đạt 11,60 và 11,63 con. Sau lứa thứ 5, năng suất có xu hướng giảm nhẹ xuống 12,07 con đẻ ra ở lứa 6.

3. Thời gian cai sữa 22,91 ngày có ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe lợn mẹ và lợn con không?
Không ảnh hưởng tiêu cực nếu áp dụng đúng quy trình dinh dưỡng công nghiệp. Cai sữa lúc 22,91 ngày kết hợp thức ăn tập ăn protein 21% giúp lợn con đạt khối lượng 6,17 kg/con, đồng thời rút ngắn khoảng cách lứa đẻ xuống 144,38 ngày, nâng cao hiệu quả quay vòng nái lên 2,52 lứa/năm.

4. Vì sao khoảng cách lứa đẻ ở lứa thứ nhất lại kéo dài hơn các lứa tiếp theo?
Khoảng cách lứa đẻ lứa 1 đạt 154,34 ngày, cao hơn khoảng 10 ngày so với các lứa sau (khoảng 144 ngày). Nguyên nhân do lợn nái lứa đầu chưa hoàn thiện triệt để về thể vóc, cần thời gian hồi phục thể trạng và tích lũy dinh dưỡng dài hơn sau kỳ tiết sữa đầu tiên.

5. Yếu tố giống lợn đực có tác động đến số con sơ sinh trong một ổ đẻ không?
Kết quả thống kê chứng minh đực phối Duroc và PiDu không ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê đến số con đẻ ra/ổ (11,73 so với 11,92 con, P = 0,2567) và số con sơ sinh sống/ổ (11,11 so với 11,38 con, P = 0,0942). Số con sơ sinh phụ thuộc chủ yếu vào tỷ lệ rụng trứng và khả năng nuôi thai của nái mẹ.

Kết luận

• Đàn lợn nái CP90 nuôi theo quy trình công nghiệp tại Bắc Giang đạt năng suất sinh sản vượt trội với số con sơ sinh sống bình quân 11,27 con/ổ và số con cai sữa đạt 10,65 con/ổ.
• Tổ hợp lai bốn giống (PiDu x CP90) thể hiện ưu thế vượt bậc về số con cai sữa (10,80 con/ổ) và khối lượng cai sữa toàn ổ (67,06 kg), vượt trội hơn hẳn tổ hợp ba giống (Duroc x CP90).
• Năng suất sinh sản tuân theo quy luật sinh học tự nhiên, đạt giá trị đỉnh cao ở lứa đẻ thứ 4 và thứ 5, bắt đầu giảm dần từ lứa thứ 6.
• Rút ngắn thời gian cai sữa xuống 22,91 ngày giúp duy trì khoảng cách lứa đẻ ở mức 144,38 ngày, tối ưu hóa năng suất khai thác đạt 2,52 lứa/nái/năm.
• Luận văn đóng góp luận cứ khoa học vững chắc và quy chuẩn thực nghiệm có giá trị cao cho ngành chăn nuôi lợn nái ngoại sinh sản tại Việt Nam.

Trong 6 đến 12 tháng tới, các trang trại cần khẩn trương số hóa dữ liệu quản lý đàn nái và mở rộng quy mô phối giống đực PiDu trên nền nái CP90. Các nhà quản lý và chủ trang trại hãy liên hệ ngay với đội ngũ kỹ thuật giống để nhận chuyển giao quy trình phối giống tiên tiến, tối ưu hóa chi phí sản xuất và bứt phá lợi nhuận chăn nuôi ngay hôm nay!

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN VĂN DOANH NĂNG SUẤT SINH SẢN CỦA NÁI CP90 PHỐI VỚI ĐỰC PIDU VÀ DUROC NUÔI TẠI TRANG TRẠI CHĂN NUÔI HÙNG AN – VIỆT YÊN – BẮC GIANG Chuyên ngành: Chăn nuôi Mã số: 62.05 Người hướng dẫn khoa học: TS. Đỗ Đức Lực GS TS. Đặng Vũ Bình NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn này đã được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Doanh i LỜI CẢM ƠN Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lời biết ơn sâu sắc nhất đến GS TS. Đỗ Đức Lực - người hướng dẫn khoa học đã tận tình giúp đỡ và có trách nhiệm đối với tôi trong quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Lời cảm ơn chân thành của tôi cũng xin gửi tới các thầy cô trong Bộ môn Di truyền – Giống vật nuôi; Khoa Chăn nuôi; Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ và đóng góp nhiều ý kiến quý báu trong quá trình thực hiện đề tài. Tôi xin được bày tỏ lời cảm ơn tới trang trại chăn nuôi heo nái Hùng An Việt Yên - Bắc Giang và anh Trần Xuân Trường – kỹ thuật trưởng của trại đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình tôi thực hiện đề tài.

Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình cùng bạn bè đồng nghiệp đã giúp đỡ động viên tôi trong suốt thời gian qua. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Doanh ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục các chữ viết tắt.

v Danh mục các bảng. vi Trích yếu luận văn. viii Thesis Abstract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục đích nghiên cứu. Mục đích chung. Mục tiêu cụ thể. Phạm vi nghiên cứu.

Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu. Lai giống và ưu thế lai.

Cơ sở sinh lý sinh sản ở lợn nái. Các chỉ tiêu đánh giá năng suất sinh sản và các yếu tố ảnh hưởng. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước. Tình hình nghiên cứu ngoài nước.

Tình hình nghiên cứu trong nước. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Theo dõi, thu thập số liệu về năng suất sinh sản ở các công thức lai.

Theo dõi sinh trưởng và thu nhận thức ăn của tổ hợp lai CP90 x PiDu và CP90 x Duroc. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Năng suất sinh sản của lợn nái CP90.

Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất sinh sản của lợn nái CP90. Năng suất sinh sản và các yếu tố ảnh hưởng. Năng suất sinh sản theo đực phối. Năng suất sinh sản theo lứa đẻ.

Tiêu tốn thức ăn cho lợn nái và lợn con. Kết luận và kiến nghị. 49 Tài liệu tham khảo. 50 iv DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CP90 Lợn nái lai CP90 (Landrace x Yorkshire) Du Giống lợn Duroc CS Cai sữa KL Khối lượng L Giống lợn Landrace LW Giống lợn Large White MC Giống lợn Móng Cái PiDu Lợn lai giữa Pietrain và Duroc TĂ Thức ăn TT Tăng trọng TTTĂ Tiêu tốn thức ăn ƯTL Ưu thế lai Y Giống lợn Yorkshire v DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.

Số lượng lợn nghiên cứu. Thành phần và giá trị dinh dưỡng của các loại thức ăn. Khẩu phần ăn bình quân từng giai đoạn của lợn nái CP90. Năng suất sinh sản của nái CP90.

Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất sinh sản của nái CP90. Bình phương nhỏ nhất (LSM) và sai số tiêu chuẩn (SE) của các chỉ tiêu năng suất sinh sản nái CP90 theo đực phối. Bình phương nhỏ nhất (LSM) và sai số tiêu chuẩn (SE) của các chỉ tiêu năng suất sinh sản nái CP90 theo lứa đẻ. Năng suất sinh sản nái CP90 phối với đực Duroc qua các lứa đẻ.

Năng suất sinh sản nái CP90 phối với đực PiDu qua các lứa đẻ. Tiêu tốn thức ăn cho 1 kg lợn con cai sữa. 47 vi DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 4. Số con đẻ ra/ổ, số con đẻ ra còn sống/ổ, số con để nuôi/ổ và số con cai sữa/ổ.

Khối lượng sơ sinh, khối lượng cai sữa. Số con đẻ ra/ổ, số con đẻ ra còn sống/ổ, số con để nuôi/ổ, số con cai sữa/ổ của nái CP90 phối với đực Duroc và PiDu. Khối lượng sơ sinh/ổ và khối lượng cai sữa/ổ của nái CP90 phối với đực Duroc và PiDu. Số con sơ sinh/ổ.

Số con đẻ ra còn sống/ổ. Số con cai sữa/ổ. Khối lượng sơ sinh/ổ. Khối lượng cai sữa/ổ.

Số con đẻ ra/ổ của nái CP90 x Duroc qua các lứa đẻ. Số con cai sữa/ổ của nái CP90 x Duroc qua các lứa đẻ. TTTĂ/kg lợn cai sữa. 48 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Văn Doanh Tên luận văn: Năng suất sinh sản của tổ hợp lai giữa lợn nái CP90 phối với đực PiDu và Duroc nuôi tại trang trại chăn nuôi Hùng An – Việt Yên – Bắc Giang.

Ngành: Chăn nuôi Mã số: 60.05 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Đề tài được thực hiện nhằm đánh giá năng suất sinh sản và các yếu tố ảnh hưởng đến một số chỉ tiêu năng suất sinh sản của đàn lợn nái CP90 phối với đực Duroc và PiDu nuôi tại Trang trại chăn nuôi heo nái Hùng An – Việt Yên – Bắc Giang. Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu đã theo dõi năng suất sinh sản của 100 lợn nái CP90 qua 6 lứa đẻ, trong đó 50 nái phối với đực Duroc và 50 nái phối với đực PiDu trong khoảng thời gian từ năm 2013 đến năm 2016. Kết quả cho thấy: Số con sơ sinh sống và cai sữa/ổ đạt tương ứng 11,27 và 10,65 con/ổ. Khối lượng cai sữa/ổ và khối lượng cai sữa/con đạt tương ứng 65,33 và 6,17 kg.

Số con sơ sinh, sơ sinh sống, và con cai sữa/ổ thấp ở lứa 1 và 2, tăng lên và đạt cao ở lứa 4, 5, sau đó giảm ở lứa thứ 6. Lợn nái CP90 phối với đực PiDu có các chỉ tiêu số con cai sữa/ổ, khối lượng sơ sinh/ổ và khối lượng cai sữa/ổ cao hơn, tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng thấp hơn, tuy nhiên khoảng cách lứa đẻ dài hơn so với phối với đực Duroc. viii THESIS ABSTRACT Master candidate: Nguyen Van Doanh Thesis title: Reproductive performance of hybrid sows CP90 crossed with PiDu and Duroc boars at Hung An livestock farm, Viet Yen, Bac Giang. Major: Animal Science Code: 60.05 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research Objectives: The objective of this thesis is to evaluate the reproductive performance of CP90 (LxY) hybrid sows crossed with Duroc and PiDu boars and the factors affecting on this performance at Hung An livestock farm, Viet Yen, Bac Giang.

Materials and Methods: The productive performance was observed from 100 CP90 hybrid sows with 6 litters per sow, in which 50 sows crossed with Duroc males and others with PiDu boars from 2013 to 2016. Main findings and conclusions: The born alive and weaned piglets were 11.65 per litter respectively. The litter weight and weaned piglet weights were 65. The liter size, the number of piglets born alive and weaned piglets were lower in the first and second litter, increased in the fourth and fith litters, then deacreased from the 6th litter.

The CP90 (LxY) sows crossed with PiDu boars had higher number piglets at weaning, litter weights, lower FCR per weaned piglet, but longer intervals in comparison with the sows crossed with Duroc boars. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Ở nước ta, ngành chăn nuôi lợn chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng, nó là nguồn cung cấp thực phẩm chủ yếu cho xã hội, đáp ứng nhu cầu đời sống của con người. Ngành chăn nuôi lợn của nước ta trong thời gian qua, có nhiều chuyển biến tích cực về năng suất, chất lượng, quy mô cũng như hình thức chăn nuôi. Theo kết quả điều tra chăn nuôi năm 2015 của Tổng cục thống kê tổng đàn lợn đạt 26,8 triệu con, tăng 2,1% so với năm 2013 chủ yếu do dịch bệnh được khống chế, thức ăn chăn nuôi khá ổn định.

Trong những năm gần đây do nhu cầu thịt lợn trên thị trường trong nước và xuất khẩu đang đòi hỏi ngày càng cao về chất lượng như: tỷ lệ nạc cao mỡ thấp, thịt có màu sắc đẹp, hương vị thơm ngon. Để đạt được yêu cầu đó cần phải thay đổi cơ cấu đàn giống bằng biện pháp nhập những giống lợn ngoại, để tiến hành nhân thuần và cho lai tạo để tạo ra đàn con lai thương phẩm nuôi thịt có năng suất thịt cao và nhiều nạc. Gần đây, nhiều giống lợn ngoại như: Yorkshire, Landrace, Duroc, Pietrain. đã được nhập vào nước ta để nuôi thuần chủng và lai tạo thành những tổ hợp lai mới có năng suất cho thịt cao, được ứng dụng rộng rãi và mang lại hiệu quả.

Vì vậy trong thời gian qua nhiều đàn lợn nái ngoại đã được phát triển mạnh ở nhiều nơi trên cả nước Bắc Giang là một tỉnh có ngành chăn nuôi lợn phát triển mạnh, theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, năm 2015 tổng đàn đạt 1,24 triệu con tăng 2,8% so với mục tiêu kế hoạch và 2,4 so với cùng kỳ. Mục tiêu trong năm 2016 sản lượng thịt hơi các loại đạt 220 nghìn tấn, trong đó đàn lợn đạt 1. Cùng với các chính sách của Nhà nước và địa phương về khuyến khích phát triển chăn nuôi chuyển từ chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán sang phát triển chăn nuôi tập chung, trang trại, gia trại, duy trì chăn nuôi nông hộ nhưng theo hình thức công nghiệp và ứng dụng công nghệ cao. một số trang trại chăn nuôi lợn ngoại tập trung với quy mô từ 200 đến 1500 nái đã được hình thành và đi vào hoạt động.

Tuy vậy việc nuôi lợn ngoại ở Bắc Giang vẫn còn là vấn đề cần quan tâm giải quyết: trình độ lao động, trình độ kỹ thuật, kỹ năng, phương pháp liên kết hợp tác còn yếu, còn mang tính kinh nghiệm, chi phí sản xuất cao, năng suất không ổn định.