Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CÔNG CHỨC NỮ CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN 1. Khái quát về công chức nữ và vị trí, vai trò công chức nữ các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện. Khái niệm: Để làm rõ khái niệm công chức nữ ở các CQCM thuộc UBND cấp huyện, cần phải hiểu rõ khái niệm công chức: 1. Khái niệm công chức Theo Luật Cán bộ công chức số 22/2008/QH12, công chức được định nghĩa như sau: Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật [19].
Theo quy định này thì tiêu chí để xác định công chức gắn với cơ chế tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh. Những người đủ các tiêu chí chung của cán bộ, công chức mà được tuyển vào làm việc trong các cơ quan, đơn vị của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thông qua quy chế tuyển dụng (thi tuyển, xét tuyển), bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh thì được xác định là công chức. Công chức nữ là những người phụ nữ được tuyển dụng lâu dài, hoạt động của họ gắn với quyền lực công (hoặc quyền hạn hành chính nhất định) được cơ quan có thẩm quyền trao cho và chịu trách nhiệm trước cơ quan, tổ chức có thẩm quyền về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao. Khái niệm Công chức trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện: Theo quy định tại Điều 9 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015: “ Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân được tổ chức ở cấp tỉnh, cấp huyện, là cơ quan tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân thực hiện chức năng quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa phương và thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo sự phân cấp, ủy quyền của cơ quan nhà nước cấp trên” [20].
Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, vị trí việc làm, biên chế công chức, cơ cấu ngạch công chức và công tác của Ủy ban nhân dân cấp huyện, đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, hướng 8 e dẫn về chuyên môn nghiệp vụ của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện. Tại điều 3 của Nghị định số 37/2014/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 108/2020/NĐ –CP, quy định về chức năng của Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện, các cơ quan này thực hiện chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa phương và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự ủy quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện và theo quy định của pháp luật; góp phần bảo đảm sự thống nhất quản lý của ngành hoặc lĩnh vực công tác ở địa phương. Như vậy, cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện có các chức năng chính: - Thực hiện một hoặc một số chức năng: tham mưu, quản lí, hành chính, kĩ thuật, hậu cần… để giúp các cơ quan có thẩm quyền về lãnh đạo và quản lí đất nước về những lĩnh vực chuyên sâu như tư tưởng, tổ chức, cán bộ, kinh tế, đối ngoại, kế hoạch, tài chính, thanh tra, kiểm tra…. -Thực hiện chức năng sự nghiệp hoặc dịch vụ, làm những công việc chuyên sâu về các lĩnh vực khoa học, kĩ thuật, nghiệp vụ để đáp ứng yêu cầu đa dạng của đời sống xã hội như y tế, lao động và việc làm, thiết kế xây dựng, công chứng, báo chí,… Theo Nghị định 06/2010/NĐ-CP ngày 25/01/2010 của Chính phủ quy định công chức trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện bao gồm: - Chánh văn phòng, Phó Chánh văn phòng và người làm việc trong Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân.
- Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận, huyện, Chánh văn phòng, Phó Chánh văn phòng và người làm việc trong văn phòng Ủy ban nhân dân quận, huyện nơi thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân - Người giữ chức vụ cấp trưởng, cấp phó và người làm việc trong cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân. Như vậy, công chức trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện là: Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện. Khái niệm công chức nữ các CQCM thuộc UBND cấp huyện Từ những nhận định trên, có thể hiểu công chức nữ các CQCM thuộc UBND cấp huyện là những công chức làm việc ở các CQCM thuộc UBND cấp huyện, có đặc trưng về giới tính là nữ. Vị trí, vai trò của công chức nữ các cơ quan chuyên môn Ủy ban nhân dân cấp huyện Công chức nói chung và công chức nữ các cơ quan chuyên môn cấp huyện là bộ phận quan trọng trong nền HCNN của một quốc gia.
Xã hội càng phát triển bao nhiêu thì càng cần một đội ngũ công chức có năng lực, trình độ chuyên môn cao bấy nhiêu để đảm bảo quản lý và thúc đẩy xã hội phát triển. Công chức nữ các cơ 9 e quan chuyên môn cấp huyện có vị trí đặc biệt quan trọng trong hệ thống chính trị cấp huyện; là những người thừa hành các quyền lực nhà nước giao; chấp hành các công vụ của nhà nước và thực h iện chức năng quản lý nhà nước trên địa bàn huyện theo quy định của pháp luật; là những người quyết định tính hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền cấp huyện. Thực tiễn cho thấy, công chức nữ các cơ quan chuyên môn cấp huyện có vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện. Một huyện có đội ngũ công chức nữ các cơ quan chuyên môn đầy đủ phẩm chất chính trị, có trình độ chuyên môn và năng lực, có tinh thần trách nhiệm cao là một huyện mạnh.
Là lực lượng nòng cốt trong hệ thống chính trị của huyện, có nhiệm vụ hoạch định các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo QP-AN của huyện; là những người đưa các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước trở thành thực tiễn; tiếp thu tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân trong huyện, nắm bắt những yêu cầu thực tiễn của cuộc sống để phản ảnh kịp thời với Đảng và Nhà nước để Đảng và Nhà nước tiếp tục đề ra được những chủ trương, chính sách sát với thực tiễn. Là nguồn nhân lực quan trọng có vai trò quyết định trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy HCNN cấp huyện, trực tiếp tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và nhà nước trên địa bàn huyện; tổ chức QLNN và kiểm tra ở tất cả các ngành, lĩnh vực trên địa bàn huyện theo quy định của pháp luật. - Trong thời kỳ hội nhập hiện nay, vai trò của công chức nữ các CQCM thuộc UBND huyện càng trở nên quan trọng, bởi vì: + Sự tác động của quá trình quản lý đối với thực tiễn trong tình hình mới ngày càng quan trọng. Các quyết định quản lý có thể đem lại hiệu quả cao nhưng cũng có thể dẫn tới hậu quả không lường trước được trong tương lai.
Do đó, đối với công chức nữ các CQCM thuộc UBND huyện cần phải có ý thức, trách nhiệm về chất lượng, về tính chính xác trong việc tham mưu và đưa ra các quyết định quản lý. + Sự phát triển kinh tế - xã hội, cạnh tranh thị trường đòi hỏi các quyết định quản lý và sự lựa chọn các phương án tối ưu càng khó khăn và phức tạp hơn. + Trong điều kiện của nền kinh tế tri thức ngày càng phát triển, đòi hỏi phải có thông tin nhanh nhạy về kinh tế và quản lý không chỉ ở trong nước mà cả khu vực và quốc tế, vì vậy đòi hỏi công chức nữ các CQCM thuộc UBND huyện phải có khả năng, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng quản lý và tinh thần, trách nhiệm cao để nắm bắt kịp thời, xử lý tốt công việc của mình. Chính vì vị trí, vai trò quan trọng của đội ngũ công chức nữ các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện do vậy việc nâng cao năng lực cho đội ngũ công chức nữ các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện là hết sức cần thiết.
Muốn nâng cao năng lực tầm quan trọng Nâng cao năng lực của từng cá nhân trong tính chất là quan trọng bởi một tổ chức bao gồm tập hợp các cá nhân. Do đó muốn nâng cao năng lực tập thể của cơ quan hành chính chính nhà nước thì cần nâng cao năng lực của mỗi cán bộ, công chức, cũng cần hiểu rằng để nâng cao năng lực tập thể cần có sự đồng lòng, phối hợp, hỗ trợ cộng đồng trách 10 e nhiệm của mỗi thành viên. Năng lực cán bộ, công chức cao thì hiệu quả làm việc trong cơ quan sẽ đạt kết quả cao. Tóm lại với tính chất của một cơ quan hành chính cấp trung gian giữa cấp xã và tỉnh trực thuộc Trung ương, cơ quan hành chính cấp huyện có vai trò quan trọng trong bộ máy hành chính.
Năng lực công chức cấp huyện nói chung, công chức nữ các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện không những ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động quản lý hành chính trên địa bàn huyện mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống, đặc biệt là cấp xã, cấp chịu sự lãnh đạo của cấp huyện. Đặc điểm công chức nữ các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện 1.