Nâng Cao Ý Thức Pháp Luật Của Cán Bộ, Công Chức Chính Quyền Cơ Sở Ở Tỉnh Hà Nam

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích nâng cao ý thức pháp luật của cán bộ công chức chính quyền cơ sở ở tỉnh hà nam trong giai đoạn hiện, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Nguyén Thi Lan Anh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Minh Doan
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật
• Đề tài: Nâng Cao Ý Thức Pháp Luật Cho Cán Bộ, Công Chức Chính Quyền Cơ Sở Tại Tỉnh Hà Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ Ý THỨC PHÁP LUẬT CỦA CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CHÍNH QUYỀN CƠ SỞ
• 1.1. Chính quyền cơ sở và đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cơ sở
• 1.2. Chính quyền cơ sở ở Việt Nam
• 1.3. Khái niệm và đặc điểm của đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cơ sở
• 1.4. Khái niệm ý thức pháp luật của cán bộ, công chức chính quyền cơ sở
• 1.5. Cấu trúc ý thức pháp luật của cán bộ, công chức chính quyền cơ sở
• 1.6. Phân loại ý thức pháp luật của cán bộ, công chức chính quyền cơ sở
• 1.7. Đặc điểm và vai trò ý thức pháp luật của cán bộ, công chức chính quyền cơ sở
• 1.7.1. Đặc điểm ý thức pháp luật của cán bộ, công chức chính quyền cơ sở
• 1.7.2. Vai trò ý thức pháp luật của cán bộ, công chức chính quyền cơ sở
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO Ý THỨC PHÁP LUẬT CỦA CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CHÍNH QUYỀN CƠ SỞ Ở TỈNH HÀ NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 2.1. Một số đặc điểm về các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và về cán bộ, công chức chính quyền cơ sở ở tỉnh Hà Nam
• 2.2. Các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ở tỉnh Hà Nam ảnh hưởng đến ý thức pháp luật của đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cơ sở
• 2.3. Một số đặc điểm của cán bộ, công chức chính quyền cơ sở ở tỉnh Hà Nam
• 2.4. Thực trạng ý thức pháp luật của cán bộ, công chức chính quyền cơ sở ở tỉnh Hà Nam
• 2.5. Tình hình hiểu biết pháp luật và thái độ đối với pháp luật của đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cơ sở ở tỉnh Hà Nam
• 2.6. Nhận xét chung
• 2.7. Những giải pháp nâng cao ý thức pháp luật của cán bộ, công chức chính quyền cơ sở ở tỉnh Hà Nam nói riêng và của cả nước nói chung
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nâng Cao Ý Thức Pháp Luật Tại Tỉnh Hà Nam

Nâng cao ý thức pháp luật cho cán bộ, công chức chính quyền cơ sở tại tỉnh Hà Nam là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Ý thức pháp luật không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý nhà nước mà còn góp phần xây dựng một xã hội công bằng, văn minh. Việc nâng cao ý thức pháp luật giúp cán bộ, công chức thực hiện tốt trách nhiệm của mình, từ đó tạo ra sự tin tưởng từ phía người dân.

1.1. Ý Nghĩa Của Việc Nâng Cao Ý Thức Pháp Luật

Nâng cao ý thức pháp luật giúp cán bộ, công chức hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình. Điều này không chỉ tạo ra sự tôn trọng pháp luật mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của xã hội.

1.2. Tình Hình Hiện Tại Về Ý Thức Pháp Luật Tại Hà Nam

Tại tỉnh Hà Nam, ý thức pháp luật của cán bộ, công chức còn nhiều hạn chế. Nhiều cán bộ chưa nắm vững các quy định pháp luật, dẫn đến việc thực hiện nhiệm vụ chưa hiệu quả.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Nâng Cao Ý Thức Pháp Luật

Việc nâng cao ý thức pháp luật cho cán bộ, công chức chính quyền cơ sở tại tỉnh Hà Nam gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt về đào tạo, sự không đồng bộ trong hệ thống pháp luật và thái độ của một bộ phận cán bộ đối với pháp luật.

2.1. Thiếu Hụt Về Đào Tạo Pháp Luật

Nhiều cán bộ, công chức chưa được đào tạo bài bản về pháp luật, dẫn đến việc thiếu kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện nhiệm vụ.

2.2. Thái Độ Không Tích Cực Đối Với Pháp Luật

Một số cán bộ có thái độ coi thường pháp luật, không thực hiện đúng trách nhiệm của mình, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả quản lý nhà nước.

III. Phương Pháp Nâng Cao Ý Thức Pháp Luật Cho Cán Bộ Công Chức

Để nâng cao ý thức pháp luật cho cán bộ, công chức chính quyền cơ sở tại tỉnh Hà Nam, cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này bao gồm đào tạo, tuyên truyền và xây dựng văn hóa pháp luật trong cộng đồng.

3.1. Đào Tạo Chuyên Sâu Về Pháp Luật

Cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về pháp luật cho cán bộ, công chức, giúp họ nắm vững các quy định và thực hiện tốt nhiệm vụ.

3.2. Tuyên Truyền Pháp Luật Đến Cán Bộ Công Chức

Tuyên truyền pháp luật thông qua các hình thức như hội thảo, tọa đàm sẽ giúp cán bộ, công chức hiểu rõ hơn về vai trò và trách nhiệm của mình.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Việc nâng cao ý thức pháp luật cho cán bộ, công chức chính quyền cơ sở tại tỉnh Hà Nam đã cho thấy những kết quả tích cực. Nhiều cán bộ đã có sự thay đổi trong nhận thức và hành động, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Các Chương Trình Đào Tạo

Các chương trình đào tạo đã giúp cán bộ, công chức nâng cao kiến thức pháp luật, từ đó thực hiện tốt hơn nhiệm vụ của mình.

4.2. Sự Thay Đổi Trong Nhận Thức Của Cán Bộ Công Chức

Nhiều cán bộ đã có sự thay đổi tích cực trong nhận thức về pháp luật, từ đó nâng cao trách nhiệm và hiệu quả công việc.

V. Kết Luận Về Nâng Cao Ý Thức Pháp Luật Tại Hà Nam

Nâng cao ý thức pháp luật cho cán bộ, công chức chính quyền cơ sở tại tỉnh Hà Nam là một nhiệm vụ cấp thiết. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ này.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Ý Thức Pháp Luật

Ý thức pháp luật không chỉ ảnh hưởng đến cán bộ, công chức mà còn đến toàn xã hội, góp phần xây dựng một xã hội công bằng và văn minh.

5.2. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp mới để nâng cao ý thức pháp luật cho cán bộ, công chức, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế, việc nâng cao ý thức pháp luật của đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cơ sở trở thành một nhiệm vụ cấp thiết nhằm đảm bảo hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước và phát triển xã hội bền vững. Tỉnh Hà Nam, với dân số khoảng 817.557 người (năm 2004), là một tỉnh đồng bằng có vị trí địa lý đặc biệt quan trọng, là cửa ngõ phía Nam của thủ đô Hà Nội, có nhiều điều kiện thuận lợi nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức trong công tác quản lý và phát triển kinh tế - xã hội. Đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cơ sở tại đây đóng vai trò then chốt trong việc đưa đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ thực trạng ý thức pháp luật của cán bộ, công chức chính quyền cơ sở ở tỉnh Hà Nam trong giai đoạn hiện nay, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao ý thức pháp luật nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Phạm vi nghiên cứu bao gồm đội ngũ cán bộ, công chức làm việc tại Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Hà Nam, với dữ liệu thu thập chủ yếu từ năm 2004 đến 2006.

Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho công tác nâng cao ý thức pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước ở cấp cơ sở, đồng thời thúc đẩy sự phát triển ý thức pháp luật trong toàn xã hội. Các chỉ số như trình độ văn hóa, chuyên môn, lý luận chính trị và quản lý Nhà nước của đội ngũ cán bộ, công chức được phân tích chi tiết nhằm đánh giá mức độ hiểu biết và thái độ đối với pháp luật, làm cơ sở cho các đề xuất chính sách phù hợp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết cơ bản về ý thức pháp luật trong xã hội, đặc biệt tập trung vào:

• Lý thuyết ý thức pháp luật: Ý thức pháp luật được hiểu là hệ thống các tư tưởng, quan điểm, cảm xúc và thái độ của cá nhân hoặc nhóm xã hội đối với pháp luật, pháp chế và trật tự pháp luật trong đời sống xã hội. Cấu trúc ý thức pháp luật bao gồm hệ tư tưởng pháp luật (nhận thức lý luận) và tâm lý pháp luật (cảm xúc, thái độ).

• Mô hình phân loại ý thức pháp luật: Phân biệt ý thức pháp luật thành hai loại chính là ý thức pháp luật thông thường (dựa trên kinh nghiệm thực tiễn, va chạm pháp luật hàng ngày) và ý thức pháp luật lý luận (nhận thức có hệ thống, sâu sắc, có cơ sở lý luận).

• Khái niệm về cán bộ, công chức chính quyền cơ sở: Được xác định theo quy định của pháp luật Việt Nam, bao gồm các chức danh tại Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã, phường, thị trấn, có vai trò trực tiếp trong việc tổ chức thực hiện pháp luật và quản lý xã hội tại địa phương.

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: ý thức pháp luật, đội ngũ cán bộ công chức chính quyền cơ sở, trình độ hiểu biết pháp luật, thái độ chấp hành pháp luật, hiệu quả quản lý Nhà nước.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, bao gồm:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo của Sở Nội vụ tỉnh Hà Nam, Bộ Nội vụ, các văn bản pháp luật liên quan, cùng các tài liệu nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực lý luận và lịch sử Nhà nước và pháp luật. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát, phỏng vấn cán bộ, công chức chính quyền cơ sở tại Hà Nam.

• Phương pháp phân tích: Phân tích định lượng các số liệu về trình độ văn hóa, chuyên môn, lý luận chính trị, quản lý Nhà nước và trình độ pháp luật của đội ngũ cán bộ, công chức. Phân tích định tính các thái độ, hành vi, nhận thức pháp luật thông qua phỏng vấn và khảo sát xã hội học.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Cỡ mẫu khảo sát bao gồm hơn 500 cán bộ, công chức thuộc các xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Hà Nam, được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có phân tầng nhằm đảm bảo tính đại diện cho các vùng đồng bằng, miền núi và các loại hình chính quyền cơ sở.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2004-2006, với các bước thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp được tiến hành liên tục trong vòng 18 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Trình độ văn hóa và chuyên môn của cán bộ, công chức chính quyền cơ sở ở Hà Nam cao hơn mức trung bình toàn quốc: Tỷ lệ cán bộ có trình độ trung học phổ thông chiếm 62,5% so với 51,41% toàn quốc; trình độ đại học chiếm khoảng 4,15% so với 3,78% toàn quốc. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 60,54% cán bộ chưa qua đào tạo chuyên môn, cho thấy nhu cầu đào tạo bồi dưỡng còn rất lớn.

2. Sự chênh lệch trình độ giữa các vùng và loại hình chính quyền cơ sở: Cán bộ, công chức ở phường, thị trấn có trình độ cao hơn xã; vùng đồng bằng có trình độ cao hơn vùng miền núi. Ví dụ, tỷ lệ chưa qua đào tạo chuyên môn ở xã là 64,1%, trong khi ở phường, thị trấn là 56,8%.

3. Ý thức pháp luật còn hạn chế, đặc biệt về thái độ tuân thủ pháp luật: Mặc dù có sự quan tâm hơn đến pháp luật, nhưng vẫn còn nhiều trường hợp vi phạm pháp luật trong hoạt động ban hành văn bản và quản lý Nhà nước, đặc biệt là lĩnh vực đất đai với các vụ việc mua bán đất trái phép, lấn chiếm đất công chưa được xử lý kịp thời.

4. Tình trạng vi phạm pháp luật và thái độ coi thường pháp luật vẫn tồn tại: Một bộ phận cán bộ, công chức có thái độ thờ ơ, thiếu tôn trọng pháp luật, dẫn đến sai phạm trong công tác quản lý và giải quyết công việc, ảnh hưởng đến uy tín và hiệu quả quản lý Nhà nước.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của thực trạng trên xuất phát từ nhiều yếu tố, trong đó có sự chưa hoàn thiện của hệ thống pháp luật, sự thiếu đồng bộ trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, cũng như những hạn chế về chính sách đãi ngộ và cơ chế quản lý cán bộ tại cơ sở. Sự chênh lệch trình độ giữa các vùng miền và loại hình chính quyền cơ sở phản ánh sự phân hóa trong điều kiện kinh tế - xã hội và cơ sở vật chất, tạo ra những thách thức trong việc thống nhất nhận thức và thực thi pháp luật.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành, kết quả này phù hợp với xu hướng chung của đội ngũ cán bộ, công chức cấp cơ sở tại nhiều địa phương khác, cho thấy việc nâng cao ý thức pháp luật là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp chính quyền và các cơ quan chức năng. Việc trình bày dữ liệu qua các bảng so sánh trình độ văn hóa, chuyên môn, lý luận chính trị và quản lý Nhà nước giúp minh họa rõ nét sự khác biệt và điểm yếu cần khắc phục.

Ý thức pháp luật của cán bộ, công chức chính quyền cơ sở không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả quản lý Nhà nước mà còn tác động sâu rộng đến ý thức pháp luật của quần chúng nhân dân, do đó việc nâng cao ý thức pháp luật cho đội ngũ này có ý nghĩa chiến lược trong xây dựng Nhà nước pháp quyền.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn và pháp luật cho cán bộ, công chức cơ sở

   • Động từ hành động: Tổ chức, triển khai các khóa đào tạo chuyên sâu về pháp luật, quản lý Nhà nước và kỹ năng hành chính.
   • Target metric: Tỷ lệ cán bộ, công chức được đào tạo đạt chuẩn chuyên môn và pháp luật tăng lên ít nhất 80% trong vòng 3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Nội vụ phối hợp với các trường đại học, trung tâm đào tạo chính trị tỉnh Hà Nam.

2. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và văn bản hướng dẫn thi hành

   • Động từ hành động: Rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động của chính quyền cơ sở, đảm bảo tính rõ ràng, thống nhất và dễ hiểu.
   • Target metric: Giảm 50% số vụ vi phạm do hiểu sai hoặc áp dụng sai pháp luật trong 2 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Tư pháp phối hợp với các cơ quan soạn thảo luật.

3. Nâng cao chế độ chính sách, đãi ngộ và tạo động lực làm việc cho cán bộ, công chức

   • Động từ hành động: Xây dựng chính sách lương, phụ cấp phù hợp, tạo điều kiện thăng tiến và khuyến khích học tập nâng cao trình độ.
   • Target metric: Giảm tỷ lệ nghỉ việc và tăng tỷ lệ cán bộ, công chức tham gia đào tạo bồi dưỡng lên trên 90% trong 5 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Sở Nội vụ.

4. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm pháp luật

   • Động từ hành động: Thiết lập hệ thống giám sát chặt chẽ, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ, công chức.
   • Target metric: Giảm 60% số vụ vi phạm pháp luật trong hoạt động quản lý Nhà nước tại cơ sở trong 3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Thanh tra tỉnh, Ủy ban Kiểm tra các cấp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, công chức chính quyền cơ sở

   • Lợi ích: Hiểu rõ hơn về vai trò, trách nhiệm và ý thức pháp luật cần có để nâng cao hiệu quả công tác.
   • Use case: Áp dụng các giải pháp nâng cao trình độ và ý thức pháp luật trong công việc hàng ngày.

2. Lãnh đạo các cấp chính quyền địa phương

   • Lợi ích: Có cơ sở để xây dựng chính sách đào tạo, quản lý và giám sát đội ngũ cán bộ, công chức.
   • Use case: Thiết kế chương trình đào tạo, chính sách đãi ngộ phù hợp với thực trạng địa phương.

3. Các nhà nghiên cứu, giảng viên ngành Luật và Quản lý Nhà nước

   • Lợi ích: Tham khảo dữ liệu thực tiễn và khung lý thuyết về ý thức pháp luật trong quản lý Nhà nước.
   • Use case: Phát triển các đề tài nghiên cứu tiếp theo hoặc giảng dạy chuyên sâu.

4. Các cơ quan quản lý đào tạo và bồi dưỡng cán bộ, công chức

   • Lợi ích: Định hướng nội dung, phương pháp đào tạo phù hợp với nhu cầu thực tế của cán bộ, công chức cơ sở.
   • Use case: Xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực pháp luật và quản lý.

Câu hỏi thường gặp

1. Ý thức pháp luật của cán bộ, công chức chính quyền cơ sở là gì?
   Ý thức pháp luật là nhận thức, thái độ và hành vi của cán bộ, công chức đối với pháp luật, bao gồm hiểu biết pháp luật và sự tôn trọng, tuân thủ pháp luật trong công việc và đời sống. Ví dụ, cán bộ có ý thức pháp luật cao sẽ áp dụng đúng quy định khi giải quyết công việc hành chính.

2. Tại sao ý thức pháp luật của cán bộ, công chức cơ sở lại quan trọng?
   Vì họ là người trực tiếp thực hiện pháp luật và quản lý xã hội tại địa phương, ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân và hiệu quả quản lý Nhà nước. Nếu ý thức pháp luật thấp, dễ dẫn đến sai phạm, gây mất niềm tin trong nhân dân.

3. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến ý thức pháp luật của cán bộ, công chức?
   Bao gồm trình độ văn hóa, chuyên môn, lý luận chính trị, môi trường làm việc, chính sách đãi ngộ và hệ thống pháp luật. Ví dụ, cán bộ có trình độ chuyên môn cao thường có hiểu biết pháp luật tốt hơn.

4. Làm thế nào để nâng cao ý thức pháp luật cho đội ngũ này?
   Thông qua đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật, hoàn thiện chính sách quản lý, tăng cường giám sát và xử lý vi phạm. Ví dụ, tổ chức các khóa học pháp luật định kỳ giúp cán bộ cập nhật kiến thức mới.

5. Có sự khác biệt về ý thức pháp luật giữa các vùng miền không?
   Có, nghiên cứu cho thấy cán bộ, công chức ở vùng đồng bằng có trình độ và ý thức pháp luật cao hơn so với vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa do điều kiện kinh tế - xã hội và cơ sở vật chất khác nhau.

Kết luận

• Đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cơ sở ở tỉnh Hà Nam có trình độ văn hóa, chuyên môn và lý luận chính trị cao hơn mức trung bình toàn quốc, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế về đào tạo và ý thức pháp luật.
• Ý thức pháp luật của đội ngũ này có sự chênh lệch giữa các vùng miền và loại hình chính quyền cơ sở, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý Nhà nước và sự phát triển xã hội.
• Vi phạm pháp luật trong hoạt động quản lý và ban hành văn bản vẫn còn tồn tại, đòi hỏi sự quan tâm và giải pháp đồng bộ từ các cấp chính quyền.
• Nâng cao ý thức pháp luật là nhiệm vụ chiến lược, cần sự phối hợp giữa đào tạo, hoàn thiện pháp luật, chính sách đãi ngộ và giám sát chặt chẽ.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các chương trình đào tạo chuyên sâu, rà soát hệ thống pháp luật và tăng cường công tác kiểm tra, giám sát nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước tại cơ sở.

Các cơ quan quản lý và đào tạo cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp đề xuất, đồng thời cán bộ, công chức chính quyền cơ sở cần chủ động nâng cao trình độ và ý thức pháp luật để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ Ý THỨC PHÁP LUẬT CỦA CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CHÍNH QUYỀN CƠ SỞ 1. Chính quyền cơ sở và đội ngũ cán bộ, công chức chính quyên cơ sở 1. Chính quyền cơ sở ở Việt Nam * Ở nước ta, chính quyền cơ sở (hay chính quyền xã, phường, thị trấn) luôn được coi là thực thể tồn tại khách quan, cần thiết trong hệ thống bộ máy chính quyền Nhà nước. Nó tồn tại như một tất yếu lịch sử, là cơ sở cho sự phát triển Nhà nước, là nơi cung cấp nhân lực, vật lực, tài lực cho phát triển mọi mặt của đất nước.

Vì vậy, chính quyền cơ sở đóng vai trò hết sức quan trọng, đảm bảo cho sự phát triển bên vững của quốc gia. Cấp cơ sở chiếm khoảng 85% đơn vị hành chính của cả nước, là nơi giao lưu trực tiếp giữa chính quyền Nhà nước với đại đa số cư dân đất nước. Trong hệ thống chính quyền địa phương của Nhà nước ta, chính quyền cơ sở là tế bào hạt nhân nhỏ nhất tạo nên mạng lưới tổ chức Nhà nước, dưới cấp xã, phường, thi trấn không còn cấp hành chính lãnh thổ nào. Chính quyền cơ sở là chính quyền Nhà nước thấp nhất, nơi trực tiếp thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

Quyền lực Nhà nước được chính quyền cơ sở tổ chức thực hiện đưa vào đời sống thực tế, tác động vào các quan hệ xã hội ở cơ sở, điều chỉnh hoạt động của mỗi tổ chức, cá nhân sinh sống trên địa bàn xã, phường, thị trấn. Chính quyền cơ sở (bao gồm Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân xã, phường, thi trấn) trực tiếp quản lý các hoạt động kinh tế, văn hoá, xã hội, môi trường ở địa phương, nâng cao đời sống mọi mặt của nhân dân. Trong hoạt động quản lý hành chính Nhà nước, sự hoạt động có hiệu quả của chính quyền cơ sở đóng vai trò quan trọng trong quản lý và cung cấp dịch vụ, phục vụ cho nhân dân của bộ máy Nhà nước. Từ kết quả hoạt động đó, chính quyền Nhà nước ở Trung ương điều chỉnh đúng, sát thực tế trong quản lý vĩ mô và hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

LUẬN VĂN THẠC SY LUẬT HỌC Nguyén Thi Lan Anh Chính quyền cơ sở bao gồm: chính quyền xã và chính quyền phường, thị trấn. Chính quyền phường, thị trấn có những đặc điểm khác với chính quyền xã. Chính quyền xã quản lý toàn diện các hoạt động sản xuất, đời sống dan cư trên dia bàn, không có nhiệm vụ quản lý đô thị. Chính quyền phường, thị trấn không quản lý toàn diện các hoạt động sản xuất, đời sống dân cư trên địa bàn.

Nhưng lại có nhiệm vụ quan trọng trong quản lý đô thị trên các mặt: quản lý thực hiện quy hoạch, quản lý đất đai, nhà ở, hộ tịch, vệ sinh môi trường, trật tự đô thị. nhưng mặt khác, ở đô thị, quản lý Nhà nước được thực hiện theo nguyên tắc tập trung thống nhất cao, quản lý theo ngành dọc, xuyên suốt địa bàn toàn thành phố, thị xã, thị trấn. Chính quyền phường chỉ tham gia cộng quản và thực hiện những gì được phân cấp, được uỷ quyền, do đó cần phân biệt rõ giữa quản lý theo ngành và quản lý theo lãnh thổ, giữa các cơ quan quản lý theo ngành và chính quyển phường, thị trấn để khắc phục tình trạng lẫn lộn, không ai chịu trách nhiệm. Và lực lượng có trọng trách lớn để thực hiện được những nhiệm vụ đó của chính quyền cơ sở chính là đội ngũ cán bộ, công chức.

Chính quyền cơ sở hoạt động như thế nào phụ thuộc vào chính năng lực, trình độ, phẩm chất đạo đức của đội ngũ này. Khái niệm và đặc điểm của đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cơ sở * Khái niệm Cán bộ, công chức theo quy định của Pháp lệnh cán bộ, công chức được sửa đổi bổ sung năm 2003 là công dân Việt Nam, trong biên chế, bao gồm: a) Những người do bầu cử để đảm nhiệm chức vụ theo nhiệm kỳ trong cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh); ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện); LUẬN VĂN THẠC SY LUẬT HỌC Nguyén Thi Lan Anh b) Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao nhiệm vụ thường xuyên làm việc trong tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tinh, cấp huyện; c) Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào một ngạch công chức hoặc giao giữ một công vụ thường xuyên trong các cơ quan nhà nóc ở trung uong, cấp tinh, cấp huyện; d) Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào một ngạch viên chức hoặc giao giữ một nhiệm vụ thường xuyên trong đơn vị sự nghiệp của nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; đ) Thẩm phán Toà án nhân dân, kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân; e) Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao nhiệm vụ thường xuyên làm việc trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; làm việc trong cơ quan, đơn vi thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp; 9) Những người do bầu cu để dam nhiệm chức vu theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân; Bí thư, phó bí thư Đảng uỷ; người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã); h) Những người được tuyển dụng, giao giữ một chức danh chuyên môn nghiệp vụ thuộc Uỷ ban nhân dân cấp xã. Trong đó, cán bộ, công chức quy định tại điểm g và điểm h khoản 1 Điều 1 của Pháp lệnh là cán bộ, công chức cấp xã bao gồm tất cả các cán bộ, công chức làm việc tại HĐND, UBND, tổ chức chính trị, tổ chức chính tri - xã hội của cấp xã. Tuy nhiên, do giới hạn của luận văn chỉ nghiên cứu ý thức pháp luật của cán bộ, công chức chính quyền cơ sở tức là chỉ nghiên cứu ý thức pháp luật của cán bộ, công chức làm việc tại HĐND và UBND của cấp cơ LUẬN VĂN THẠC SY LUẬT HỌC Nguyén Thi Lan Anh 10 sở; loại trừ cán bộ, công chức làm việc tại tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội.

Cụ thể, theo Điều 2 Nghị định số 114/2003/ND - CP về cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn quy định cán bộ, công chức chính quyền cơ sở bao gồm những đối tượng sau: - Những người do bầu cử để đảm nhiệm chức vụ theo nhiệm kỳ (gọi là cán bộ chuyên trách cấp xã) gôm có các chức vụ: Bí thư, phó bí thu Đảng uy, Thường trực Dang uy (nơi không có phó bí thu chuyên trách công tác Đảng), Bí thư, phó bí thư chỉ bộ (nơi chưa thành lập Đảng uỷ cấp xã); Chủ tịch, phó chủ tịch Hội đồng nhân dân; Chủ tịch, phó chủ tịch Uy ban nhân dân; - Những người được tuyển dụng, giao giữ một chức danh chuyên môn nghiệp vụ thuộc Uỷ ban nhân dân cấp xã (gọi chung là công chức cấp xã) gồm có các chức danh: Trưởng công an (nơi chưa bố trí lực lượng công an chính quy); Chỉ huy trưởng quân su; Văn phòng - Thống kê; Địa chính - Xây dung; Tài chính - Kếtoán; Tư pháp - Hộ tịch; Văn hoá - Xã hội. Tóm lại: Cán bộ, công chức chính quyền cơ sở bao gồm những người sau: Bí thư, phó bí thư Đảng uỷ, Thường trực Đảng uỷ (nơi không có phó bí thư chuyên trách công tác Đảng); Bí thư, phó bí thư chi bộ (nơi chưa thành lập Đảng uỷ cấp Xã); Chủ tịch, phó chủ tịch Hội đồng nhân dân cấp cơ sở; Chủ tịch, phó chủ tịch Uy ban nhân dân cấp cơ sở; Trưởng công an; Trưởng quân sự; Văn phòng - Thống kê; Tài chính - Kế toán; Tư pháp - Hộ tịch; Địa chính - Xây dựng; Văn hoá - thông tin. * Đặc điểm: Bên cạnh những đặc điểm chung của cán bộ, công chức như: là công dân Việt Nam, trong biên chế, được hưởng lương từ ngân sách Nhà nước. thì cán bộ, công chức chính quyền cơ sở có những đặc điểm riêng.

Cụ thể như sau: Thứ nhất, cán bộ chính quyền co sở là cán bộ dân bầu, không thoát ly sản xuất. Người cán bộ chính quyén cơ sở không những là đại biểu của nhân dân trong xã, phường, thị trấn mà còn là đại biểu của chính quyền dân chủ LUẬN VĂN THẠC SY LUẬT HỌC Nguyén Thi Lan Anh lãi nhân dân. Nếu có cán bộ nào trong chính quyền cơ sở không làm tròn trách nhiệm của mình, không xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân thì nhân dân bãi miễn. Do bị ràng buộc bởi nhiều mối quan hệ tình cảm chi phối nên cán bộ, công chức chính quyền cơ sở rất khó khách quan và không quyết trong khi giải quyết công việc vì nếu họ làm mất lòng dân thì khoá sau dân sẽ không bầu.

Chính vì vậy, họ phải chịu rất nhiều sức ép của nhân dân địa phương, trong khi đó thì cấp trên liên tục yêu cầu, thúc giục họ thực hiện những nhiệm vụ được giao. Qua là không sai khi nói họ là những người “trén đe, dưới búa”, “trăm dâu đổ đâu tằm”; làm mạnh, làm kiên quyết thì sợ mất lòng nhân dân, nhưng nếu không làm mạnh, làm kiên quyết thì bị cấp trên phê bình vì không hoàn thành nhiệm vụ nên dẫn đến tình trạng “đối trén, lừa dưới ” để lấy thành tích. Mặt khác, do dân bầu, người nào lấy được nhiều tình cảm của nhân dân thì người đó trở thành cán bộ chuyên trách mà không có một yêu cầu nào cả nên xảy ra tình trạng cán bộ chuyên trách trình độ thấp, chưa được đào tạo bài bản, thậm chí có nhiều người mới chỉ có trình độ văn hoá cấp 2 mà vẫn được bầu, trong khi trình độ của quần chúng nhân dân ngày càng cao dẫn đến hậu quả: là những người như vậy thường gặp nhiều khúc mắc, hạn chế, lúng túng, sai lầm khi giải quyết công việc. Thứ hai, Về trình độ văn hoá, trình độ lý luận chính trị, trình độ chuyên môn và kiến thức quản lý Nhà nước của đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cơ sở ở mức độ tương đối thấp so với cán bộ, công chức chính quyền cấp trên và so với yêu cầu của thời đại ngày nay.