Bộ Giáo Dục và Đào Tạo: Nâng Cao Tính Tích Cực Trong Dạy Học Hóa Học

Khóa luận trình bày các phương pháp dạy học nhằm nâng cao tính tích cực tự lực của học sinh trong dạy chương oxi lưu huỳnh lớp 10.

• Tác giả: Nguyen Thi Thuy Lan
• Người hướng dẫn: Cô Tran Thi Van
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm TP Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Hóa Học
• Đề tài: Nâng Cao Tính Tích Cực Trong Dạy Học Hóa Học Tại Trường Phổ Thông
• Loại tài liệu: Luận Văn Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2002
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Nhiệm vụ của đề tài
• 1.3. Mục đích nghiên cứu
• 1.4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Giả thuyết khoa học
• 1.7. Phương pháp, phương tiện nghiên cứu
• 2. NỘI DUNG
• 2.1. Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1.1. Sơ lược về quá trình dạy học
• 2.1.2. Cấu trúc của quá trình dạy học
• 2.1.3. Đặc điểm của quá trình dạy học
• 2.1.4. Đặc trưng của phương pháp dạy học Hóa học
• 2.1.5. Hệ thống các phương pháp dạy học Hóa học cơ bản
• 2.2. Chương 2: CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Lựa chọn các phương pháp dạy học
• 2.2.2. Phối hợp các phương pháp dạy học Hóa học để nâng cao tính tích cực, tự lực của học sinh
• 2.2.3. Vận dụng các phương pháp dạy học vào dạy chương Oxi - Lưu huỳnh
• 2.2.3.1. Sơ lược về chương Oxi - Lưu huỳnh
• 2.2.3.2. Vận dụng các phương pháp dạy học vào bài giảng cụ thể
• 2.2.3.3. Bài: Tuần nhóm chính nhóm VI
• 2.2.3.4. Bài: Lưu huỳnh
• 2.2.3.5. Bài: Các oxit của lưu huỳnh
• 2.2.3.6. Bài: Axit sunfuric
• 2.2.3.7. Một số kiến thức bổ sung cho giảng dạy
• 2.3. Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 2.4. Chương 4: KẾT LUẬN - Ý KIẾN ĐỀ XUẤT
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tính Tích Cực Trong Dạy Học Hóa Học

Tính tích cực trong dạy học Hóa học tại trường phổ thông là một yếu tố quan trọng giúp học sinh phát triển tư duy và khả năng tự học. Việc nâng cao tính tích cực không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả mà còn khuyến khích sự sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề. Theo nghiên cứu của Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực có thể cải thiện đáng kể kết quả học tập của học sinh.

1.1. Định Nghĩa Tính Tích Cực Trong Học Tập

Tính tích cực trong học tập được hiểu là sự chủ động, tự giác và hứng thú của học sinh trong quá trình tiếp thu kiến thức. Điều này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy phản biện.

1.2. Vai Trò Của Tính Tích Cực Trong Dạy Học Hóa Học

Tính tích cực đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển năng lực học tập của học sinh. Nó giúp học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn áp dụng vào thực tiễn, từ đó nâng cao hiệu quả học tập.

II. Những Thách Thức Trong Việc Nâng Cao Tính Tích Cực

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc nâng cao tính tích cực trong dạy học Hóa học cũng gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề chính là sự thiếu động lực học tập của học sinh. Nhiều học sinh vẫn còn thụ động trong việc tiếp thu kiến thức, dẫn đến hiệu quả học tập không cao. Ngoài ra, phương pháp giảng dạy truyền thống vẫn còn phổ biến, gây khó khăn cho việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực.

2.1. Thiếu Động Lực Học Tập Của Học Sinh

Nhiều học sinh không có động lực học tập cao, dẫn đến việc tiếp thu kiến thức không hiệu quả. Điều này có thể do nhiều nguyên nhân như áp lực từ gia đình, thiếu sự quan tâm từ giáo viên.

2.2. Phương Pháp Dạy Học Truyền Thống

Phương pháp dạy học truyền thống thường tập trung vào việc truyền đạt kiến thức một chiều, không khuyến khích sự tham gia của học sinh. Điều này làm giảm tính tích cực trong học tập và ảnh hưởng đến kết quả học tập.

III. Phương Pháp Nâng Cao Tính Tích Cực Trong Dạy Học Hóa Học

Để nâng cao tính tích cực trong dạy học Hóa học, giáo viên cần áp dụng các phương pháp dạy học tích cực. Các phương pháp này bao gồm học tập hợp tác, thảo luận nhóm, và sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy. Những phương pháp này không chỉ giúp học sinh chủ động hơn trong việc học mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực và sáng tạo.

3.1. Học Tập Hợp Tác

Học tập hợp tác khuyến khích học sinh làm việc nhóm, chia sẻ ý tưởng và hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình học. Điều này giúp tăng cường tính tích cực và khả năng giao tiếp của học sinh.

3.2. Sử Dụng Công Nghệ Thông Tin

Việc sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học Hóa học giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng và thú vị hơn. Các công cụ trực tuyến có thể tạo ra các bài học tương tác, giúp học sinh hứng thú hơn với môn học.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Các Phương Pháp Dạy Học Tích Cực

Việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực trong thực tiễn đã cho thấy nhiều kết quả khả quan. Nhiều trường phổ thông đã thực hiện các chương trình đào tạo giáo viên về phương pháp dạy học tích cực, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy và kết quả học tập của học sinh. Các nghiên cứu cho thấy học sinh tham gia vào các hoạt động học tập tích cực có kết quả học tập tốt hơn so với những học sinh chỉ học theo phương pháp truyền thống.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tính Tích Cực

Nghiên cứu cho thấy rằng học sinh tham gia vào các hoạt động học tập tích cực có khả năng ghi nhớ và áp dụng kiến thức tốt hơn. Điều này chứng tỏ rằng tính tích cực có ảnh hưởng lớn đến kết quả học tập.

4.2. Ví Dụ Thực Tế Từ Các Trường Phổ Thông

Nhiều trường phổ thông đã áp dụng thành công các phương pháp dạy học tích cực, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy và kết quả học tập của học sinh. Các trường này đã tổ chức các buổi hội thảo, đào tạo giáo viên về phương pháp dạy học mới.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Tính Tích Cực Trong Dạy Học Hóa Học

Tương lai của tính tích cực trong dạy học Hóa học tại trường phổ thông phụ thuộc vào sự đổi mới trong phương pháp giảng dạy và sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý giáo dục. Việc nâng cao tính tích cực không chỉ giúp học sinh phát triển toàn diện mà còn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục quốc gia. Cần có sự đầu tư và nghiên cứu liên tục để tìm ra những phương pháp dạy học hiệu quả nhất.

5.1. Định Hướng Phát Triển Tương Lai

Cần có các chương trình đào tạo giáo viên về phương pháp dạy học tích cực để nâng cao chất lượng giảng dạy. Điều này sẽ giúp học sinh phát triển tư duy và khả năng tự học.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Sự Hỗ Trợ Từ Cơ Quan Quản Lý

Sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý giáo dục là rất quan trọng trong việc thực hiện các phương pháp dạy học tích cực. Cần có các chính sách khuyến khích và hỗ trợ cho giáo viên trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực trạng giáo dục phổ thông cho thấy có tới 69,3% học sinh chỉ học môn Hóa học một cách thụ động trước ngày có tiết kiểm tra và 69,3% học sinh hầu như không bao giờ chủ động giơ tay phát biểu trong giờ học. Môn Hóa học với đặc thù là khoa học thực nghiệm chứa đựng nhiều khái niệm vi mô trừu tượng như cấu tạo nguyên tử, liên kết hóa học và cơ chế phản ứng. Khi phương pháp giảng dạy bị phụ thuộc vào lối truyền thụ một chiều, học sinh nhanh chóng rơi vào tình trạng mất căn bản, dẫn đến tâm lý e ngại và giảm sút kết quả học tập.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Hóa học tập trung giải quyết triệt để vấn đề này thông qua đề tài phối hợp đồng bộ các phương pháp dạy học tích cực. Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là xây dựng quy trình kết hợp linh hoạt giữa phương pháp trực quan thí nghiệm, đàm thoại ơ-ri-xtic, dạy học nêu vấn đề và hệ thống bài tập phân hóa nhằm kích thích tư duy độc lập, nâng cao tính tự lực của học sinh trong quá trình lĩnh hội tri thức.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai khảo sát diện rộng và tiến hành thực nghiệm sư phạm tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, tiêu biểu như trường Trung học phổ thông Nguyễn Chí Thanh, Trung học phổ thông Hùng Vương cùng 9 trường phổ thông khác trong năm học 2001 - 2002, trọng tâm vận dụng vào chương Oxi - Lưu huỳnh lớp 10. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc nâng tỷ lệ học sinh hiểu bài sâu sắc tại lớp từ mức 54,9% lên trên 80%, đồng thời kéo giảm tỷ lệ học sinh có điểm kiểm tra dưới trung bình từ mức 19% của toàn khối xuống dưới 8%, tạo tiền đề vững chắc cho việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng lấy người học làm trung tâm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quá trình dạy học hiện đại, xác định bản chất quá trình sư phạm là sự tương tác biện chứng hai chiều giữa hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh. Mô hình này vận hành dựa trên hệ thống ba kênh liên kết: liên hệ xuôi truyền tải tri thức, liên hệ ngược ngoài giúp giáo viên thu nhận phản hồi để điều chỉnh phương pháp, và liên hệ ngược trong giúp học sinh tự kiểm tra, tự đánh giá và hoàn thiện năng lực nhận thức.

Bên cạnh đó, luận văn ứng dụng lý thuyết thông tin trong dạy học để xử lý các hiện tượng sư phạm cốt lõi, bao gồm nén thông tin đối với các quy luật tổng quát, cung cấp thông tin dư hợp lý để tạo cầu nối tri thức, và tối ưu hóa việc nạp thông tin thông qua tâm lý chờ đợi của học sinh. Bốn khái niệm then chốt xuyên suốt đề tài gồm: tính tích cực nhận thức, tính tự lực học tập, phương pháp đàm thoại ơ-ri-xtic và phương pháp mô hình hóa trực quan. Quá trình dạy học nêu vấn đề được phân hóa thành 4 tình huống mâu thuẫn nhận thức điển hình, giúp chuyển hóa nhiệm vụ nhận thức khách quan thành động lực tìm tòi chủ quan của người học qua 4 cấp độ tự lực tăng dần.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thực chứng đa chiều từ việc khảo sát 359 học sinh lớp 10 và 11 (thu về 308 phiếu điều tra hợp lệ, đạt tỷ lệ phản hồi 85,8%) tại trường Trung học phổ thông Nguyễn Chí Thanh và Hùng Vương, kết hợp phiếu thăm dò ý kiến chuyên sâu từ 81 giáo sinh, sinh viên sư phạm thực tập tại 11 trường trung học phổ thông trọng điểm trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên cụm được áp dụng chặt chẽ, bao gồm cả các lớp khối công lập chuẩn và các lớp bán công có học lực phân hóa cao (như các lớp 10A8, 10A9, 10A10, 10A11). Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả định lượng kết hợp quan sát sư phạm định tính là nhằm đối chiếu khách quan giữa tâm lý, thái độ học tập của học sinh với hành vi giảng dạy thực tế của giáo viên. Timeline nghiên cứu được thực hiện xuyên suốt 9 tháng niên khóa, bao gồm các giai đoạn: tổng quan cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng, thiết kế chuỗi giáo án mẫu chương Oxi - Lưu huỳnh, thực nghiệm sư phạm đối chứng và xử lý số liệu toán học thống kê.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng mang lại 4 phát hiện quan trọng về việc dạy và học bộ môn Hóa học tại các trường phổ thông:

Thứ nhất, về động cơ và thái độ học tập: Mặc dù 69,8% học sinh nhận thức việc học là quyền lợi cá nhân, nhưng có tới 57,2% học sinh chỉ xem Hóa học là môn bình thường, 51,2% thích học chủ yếu vì đây là môn thi tốt nghiệp hoặc đại học. Đáng chú ý, 69,3% học sinh chỉ học đối phó trước ngày có tiết và chỉ có 9,4% duy trì thói quen học tập bộ môn mỗi ngày.

Thứ hai, về năng lực tiếp thu và rào cản nhận thức: 39,1% học sinh sợ môn Hóa do bài tập quá khó, 27,8% do mất căn bản từ các lớp dưới và 16,7% nhận định lý thuyết Hóa học khó hiểu, khó nhớ. Có 54,9% học sinh chỉ tiếp thu được từ 41% đến 70% lượng kiến thức trên lớp, trong khi 21,2% học sinh chỉ nắm được dưới 40% bài giảng.

Thứ ba, về mức độ tương tác và tính tự lực: 69,3% học sinh hoàn toàn thụ động, không bao giờ tự giác giơ tay phát biểu. Khi gặp bài tập khó, 50,5% chọn cách hỏi bạn bè, 36,5% tra cứu sách tham khảo, 23,2% bỏ trống chờ giáo viên sửa và chỉ 18,6% chủ động trao đổi trực tiếp với giáo viên bộ môn.

Thứ tư, về thực trạng phương pháp giảng dạy: 65,4% giáo viên vẫn duy trì thói quen mở đầu bài bằng thuyết trình tái hiện đơn điệu; 82,7% tiết bài tập diễn ra theo lối mòn giáo viên gọi học sinh lên bảng giải rồi chữa. Các phương tiện trực quan và thí nghiệm thực hành bị xem nhẹ, chiếm tỷ lệ sử dụng rất thấp (chỉ 24,7% ở các bài giảng ứng dụng, điều chế) dù 41,8% học sinh khẳng định thí nghiệm giúp hiểu sâu bản chất và 60,8% mong muốn tăng cường liên hệ thực tế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân sâu xa của sự thụ động bắt nguồn từ việc giáo viên lạm dụng phương pháp thuyết trình truyền thống, thiếu sự phối hợp linh hoạt giữa các hình thức tổ chức dạy học. Các số liệu khảo sát khi được biểu diễn trực quan hóa qua biểu đồ cột phân bố tỷ lệ tiếp thu bài và biểu đồ tròn cơ cấu phương pháp dạy học đã phản ánh rõ nét sự lệch pha giữa nhu cầu nhận thức sinh động của học sinh và phương pháp truyền thụ khô cứng của giáo viên. Kết quả kiểm tra 1 tiết chương Halogen cho thấy tại 4 lớp học có phương pháp dạy đơn điệu, tỷ lệ điểm dưới trung bình cao vượt trội so với mức bình quân 19% của toàn khối, cá biệt lớp bán công 10A10 đạt kết quả thấp nhất do học sinh yếu kỹ năng lập luận và viết phương trình.

So sánh với các nghiên cứu giáo dục học thực nghiệm gần đây, việc kết hợp thí nghiệm biểu diễn với đàm thoại ơ-ri-xtic và tình huống có vấn đề đã giúp biến các đại lượng vi mô trừu tượng thành trực quan sinh động. Điều này khẳng định rằng khi được dẫn dắt bằng chuỗi câu hỏi có vấn đề, học sinh không chỉ ghi nhớ bền vững kiến thức về tính oxi hóa, tính khử của Oxi và Lưu huỳnh mà còn tự xây dựng được năng lực tự học và tư duy khái quát hóa khoa học.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

Thứ nhất, tái cấu trúc quy trình thiết kế giáo án theo hướng phức hợp phương pháp: Giáo viên bộ môn Hóa học cần chủ động kết hợp đàm thoại ơ-ri-xtic với thí nghiệm trực quan trong 100% các tiết dạy lý thuyết hóa tính chất và điều chế. Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ lệ học sinh tiếp thu trên 70% bài giảng ngay tại lớp lên mức 85% trong vòng 1 học kỳ áp dụng.

Thứ hai, xây dựng ngân hàng bài toán nhận thức và tình huống có vấn đề: Tổ chuyên môn tại các trường trung học phổ thông cần phối hợp biên soạn hệ thống câu hỏi phân hóa theo 4 cấp độ tư duy, tích hợp các hiện tượng thực tiễn như sự biến đổi màu sắc của lưu huỳnh theo nhiệt độ, tính tẩy màu của lưu huỳnh đioxit hay cơ chế ăn mòn kim loại, triển khai liên tục trong kế hoạch năm học.

Thứ three, cải tiến triệt để phương pháp tổ chức tiết bài tập: Chuyển đổi từ việc giải bài tập mẫu thụ động sang tổ chức thảo luận nhóm, giải quyết các bài tập thực nghiệm định tính và định lượng tổng hợp. Target metric hướng tới việc giảm ít nhất 50% số lượng học sinh cảm thấy sợ bài tập tính toán Hóa học sau 6 tháng thực hiện.

Thứ tư, chuẩn hóa cơ sở vật chất và định mức lao động sư phạm: Ban giám hiệu nhà trường và Sở Giáo dục và Đào tạo cần trang bị đầy đủ hóa chất tinh khiết, dụng cụ thí nghiệm an toàn, đồng thời bố trí thời khóa biểu khoa học (không quá 3 tiết dạy liên tục/buổi) để giáo viên có đủ quỹ thời gian 15 - 20 phút chuẩn bị chu đáo đồ dùng trực quan trước mỗi giờ lên lớp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng:

Thứ nhất, giáo viên Hóa học các trường trung học phổ thông: Cung cấp tài liệu tham khảo trực tiếp với hệ thống giáo án mẫu chi tiết chương Oxi - Lưu huỳnh lớp 10, giúp giáo viên nâng cao kỹ năng phối hợp phương pháp và cải thiện chất lượng giờ dạy trên lớp.

Thứ hai, sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Sư phạm Hóa học: Đóng vai trò là cẩm nang phương pháp luận, hướng dẫn quy trình xây dựng công cụ điều tra thực trạng, thiết kế bài tập thực nghiệm và kỹ thuật triển khai thực nghiệm sư phạm trong nghiên cứu khoa học giáo dục.

Thứ ba, cán bộ quản lý giáo dục và tổ trưởng chuyên môn: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng phục vụ công tác thanh kiểm tra, đánh giá chuyên môn và tổ chức các chuyên đề bồi dưỡng phương pháp dạy học tích cực cho đội ngũ giáo viên.

Thứ tư, các chuyên gia phát triển chương trình và biên soạn tài liệu: Cung cấp góc nhìn thực tiễn về khả năng tiếp nhận của học sinh phổ thông đối với kiến thức hóa học trừu tượng, từ đó tối ưu hóa cấu trúc sách giáo khoa và sách bài tập.

Câu hỏi thường gặp

Việc phối hợp nhiều phương pháp dạy học mang lại ưu thế vượt trội gì so với phương pháp truyền thống? Phối hợp đa dạng phương pháp giúp khắc phục nhược điểm của từng phương pháp đơn lẻ. Sự kết hợp giữa đàm thoại, trực quan và giải quyết vấn đề giúp bài học sinh động, kích thích tư duy đa chiều và tăng tỷ lệ tiếp thu bài của học sinh lên trên 80%.

Làm thế nào để giáo viên tạo tình huống có vấn đề trong giới hạn thời gian 45 phút của một tiết học? Giáo viên có thể khởi đầu bài học bằng một mâu thuẫn nhận thức ngắn gọn, chẳng hạn như câu hỏi vì sao nhôm hoạt động mạnh với oxi nhưng đồ dùng bằng nhôm lại rất bền. Quá trình giải quyết vấn đề được lồng ghép súc tích trong 5 đến 7 phút.

Luận văn giải quyết khó khăn về việc thiếu thời gian chuẩn bị thí nghiệm của giáo viên ra sao? Nghiên cứu đề xuất cải tiến các bộ thí nghiệm biểu diễn gọn nhẹ, sử dụng liều lượng hóa chất vi mô, đồng thời tận dụng các tranh vẽ cấu tạo phân tử và phim đèn chiếu nhằm giảm 40% thời gian chuẩn bị mà vẫn đảm bảo tính trực quan.

Phương pháp đàm thoại Ơ-ri-xtic có phù hợp với các lớp có nhiều học sinh học lực yếu không? Phương pháp hoàn toàn hiệu quả nếu giáo viên phân cấp hệ thống câu hỏi từ mức độ nhận biết đến suy luận. Thực tế khảo sát cho thấy học sinh yếu vẫn tích cực tham gia khi câu hỏi được chia nhỏ thành các gợi ý gần gũi với đời sống.

Mô hình giáo án trong luận văn có thể nhân rộng sang các chương học khác trong chương trình không? Quy trình phối hợp phương pháp hoàn toàn có thể chuyển giao cho các chương phi kim khác như Halogen hay Nitơ - Photpho, bởi mô hình này bám sát nguyên tắc suy luận logic từ cấu tạo nguyên tử đến tính chất hóa học và ứng dụng thực tiễn.

Kết luận

Công trình nghiên cứu đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu khoa học đề ra thông qua các đóng góp nổi bật:

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quá trình dạy học hai chiều và cơ chế điều khiển thông tin trong sư phạm Hóa học phổ thông.
• Cung cấp bức tranh thực chứng sâu sắc về thực trạng dạy và học Hóa học qua khảo sát 308 học sinh và 81 giáo sinh tại 11 trường trung học phổ thông.
• Xây dựng thành công quy trình phối hợp tối ưu 5 phương pháp dạy học then chốt nhằm phát huy cao độ tính tích cực, tự lực của học sinh.
• Thiết kế và kiểm chứng hiệu quả hệ thống giáo án thực nghiệm chương Oxi - Lưu huỳnh lớp 10, chứng minh tính khả thi vượt trội trong việc nâng cao kết quả học tập.
• Đề xuất hệ thống khuyến nghị đồng bộ về quản lý chuyên môn, đổi mới kiểm tra đánh giá và đầu tư cơ sở vật chất phòng thực hành.

Trong giai đoạn tiếp theo, mô hình cần được mở rộng áp dụng cho toàn bộ chương trình Hóa học trung học phổ thông. Kính mời quý thầy cô giáo, các nhà nghiên cứu và học viên tham khảo toàn văn luận văn để ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn giảng dạy.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu bằng câu chuyện cười. ® Hiện tượng xả tin : tuân theo nguyên lý loại trừ. thông tin nhỏ nhưng giàu ý nghĩa bao giờ cũng dé lưu trữ hơn thông tin lớn nhưng ít ý nghĩa. Có 2 loại : xả tin chủ đông và xả tin tiêu cực , Xả tin chủ động diễn ra trong quá trình SVTH © NGUYEN THỊ THUY LAN Trang8 - ôn tập.

hệ thống hóa kiến thức _Xả tin tiêu cực diễn ra do quá trình lơ là trong học tập của học sinh. , , Quá trình dạy học đòi hỏi phải luôn được quản lý và tự quản lý nhằm tạo sự phối hợp nhịp nhàng giữa các đường liên hệ xuôi với các đường liên hệ ngược bên ngoài và bên trong làm cho quá trình dạy học trở thành một chương trình kín ty ian r LHWNW 'Q_1#—————MAc đích - nhiệm vụ s Liên hệ xuôi ( LHX ) : Liên hệ từ phía giáo viên thông qua bài giảng tác động đến học sinh — thể hiện sự điểu khiển của giáo viên đối với học sinh. s Liên hệ ngược ngoài(LHNN) : Học sinh tiếp cận kiến thức từ phía giáo viên thông qua các quá trình tự kiểm tra , thảo luận tập thể , kiểm tra báo cáo kết quả cho giáo viên. Từ đó , giáo xiên kiểm tra lại cách dạy và sẽ trưởng thành thêm một bước.

¢ Liên hệ ngược trong ( LHNT ) : học sinh thông qua các quá trình tự kiểm tra , thảo luận tập thể , kiểm tra để tự kiểm trả lại cách học của mình —» diéu chỉnh lại cách học của mình để có hiệu quả tốt nhất. SVTH - NGUYEN THỊ THEY LAN Trang 9 - Luận tân tốt nghiệp GVHD: Cô TRAN THI VAN BP. CAC DINONE PUAD DAY HOC HOA HOC? 1 / Dinh nghĩa : - Phương pháp day học : là cá th: thức, con đường hoạt động của giáo viên và học sinh dưới sự chỉ đáo của giáo viên nhằm làm cho học sinh nắm vững kiến thức. kỹ năng , kỹ xảo , phát triển năng lực nhận thức , hình thành thế giới quan khoa học và nhân sinh quan công sản chủ nghĩa.

- Phương pháp dạy học Hóa học : là cách thức hoạt động công tác có mục dich giữa giáo viên và học sinh , trong đó thống nhất sự diéu khiển của giáo viên với sự bị điều khiển , tự điều khiển của học sinh , nhằm làm cho học sinh chiếm lĩnh khái niệm Hóa học. HH / Đặc trưng riêng của phương pháp day học Hóa học : La phương pháp học tập có lập luận trên cơ sở thí nghiệm - trực quan, kết hợp thông nhất phương pháp thực nghiệm - thực hành với tư duy khái niệm e Ở các lớp đưới, khi bắt đầu học Hóa. việc day học phải xuất phát tìtừ trực quan sinh động , từ đó đi tới hình thành các khái niệm trừu tượng của Hóa học. Càng lên lớp trên , khi vốn khái niệm đã phong phú hơn , cần rèn luyện cho học sinh sử dung khái niệm như công cụ của tư duy.

e Định luật tổng quát về mối liên hệ giữa cấu tạo và tính chất của chất phái được sử dụng như một phương pháp day học cơ bắn trong môn Hóa. Đối tượng của Hóa học là chất cấu tạo bởi phân tử , nguyên tử , ion , hạt nhân nguyên tử. là những phan tử vi mô , không quan sát được bằng mat thường. Chúng tương ứng với các khái niệm trừu tượng cần được học sinh lĩnh hội vững chắc .