Luận án tiến sĩ: Thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại ở Việt Nam hiện nay

Thông tin đối ngoại là một phần quan trọng trong công tác đối ngoại của Việt Nam. 225 trang · Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh · 2022.

• Tác giả: Đỗ Thị Hùng Thúy
• Người hướng dẫn: PGS. TS. Lê Hải Bình
• Trường học: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Thông Tin Đối Ngoại Thông Qua Tổ Chức Các Sự Kiện Đối Ngoại Ở Việt Nam Hiện Nay
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1. Những công trình nghiên cứu về thông tin, thông tin đối ngoại
• 1.2. Những công trình nghiên cứu liên quan đến thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại
• 1.3. Nhận xét kết quả của các công trình đã tổng quan và những vấn đề cần tập trung nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI THÔNG QUA TỔ CHỨC CÁC SỰ KIỆN ĐỐI NGOẠI
• 2.1. Thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại - khái niệm và đặc điểm
• 2.2. Các yếu tố cấu thành thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại
• 2.3. Sự cần thiết của tổ chức sự kiện đối ngoại đối với thông tin đối ngoại
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI QUA TỔ CHỨC CÁC SỰ KIỆN ĐỐI NGOẠI Ở VIỆT NAM
• 3.1. Khái quát các sự kiện đối ngoại ở Việt Nam trong phạm vi được khảo sát
• 3.2. Thành tựu trong thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại ở Việt Nam hiện nay và nguyên nhân
• 3.3. Hạn chế trong thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại ở Việt Nam hiện nay và nguyên nhân
• 3.4. Một số vấn đề đặt ra đối với thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI THÔNG QUA TỔ CHỨC CÁC SỰ KIỆN ĐỐI NGOẠI Ở VIỆT NAM THỜI GIAN TỚI
• 4.1. Dự báo tình hình đối với thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại ở Việt Nam thời gian tới
• 4.2. Phương hướng tăng cường thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại ở Việt Nam thời gian tới
• 4.3. Giải pháp tăng cường thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại ở Việt Nam thời gian tới
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nâng cao Thông tin Đối ngoại qua Tổ chức Sự kiện

Thông tin đối ngoại là một phần quan trọng trong công tác đối ngoại của Việt Nam. Việc tổ chức các sự kiện đối ngoại không chỉ giúp nâng cao hình ảnh quốc gia mà còn tạo cơ hội giao lưu văn hóa và hợp tác quốc tế. Thông qua các sự kiện này, Việt Nam có thể truyền tải thông điệp về sự phát triển, hòa bình và ổn định đến cộng đồng quốc tế. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập toàn cầu, việc nâng cao thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện càng trở nên cần thiết.

1.1. Khái niệm Thông tin Đối ngoại và Tổ chức Sự kiện

Thông tin đối ngoại được hiểu là việc cung cấp thông tin về đất nước, con người và chính sách của Việt Nam đến với thế giới. Tổ chức sự kiện là một trong những phương thức hiệu quả để thực hiện nhiệm vụ này, giúp tạo dựng hình ảnh tích cực cho quốc gia.

1.2. Vai trò của Tổ chức Sự kiện trong Thông tin Đối ngoại

Tổ chức sự kiện đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức của cộng đồng quốc tế về Việt Nam. Các sự kiện này không chỉ thu hút sự chú ý của truyền thông mà còn tạo cơ hội cho các nhà lãnh đạo, doanh nhân và công chúng quốc tế giao lưu và tìm hiểu về đất nước.

II. Những Thách thức trong Thông tin Đối ngoại qua Tổ chức Sự kiện

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng việc nâng cao thông tin đối ngoại qua tổ chức sự kiện cũng gặp phải không ít thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa các cơ quan, và sự cạnh tranh từ các quốc gia khác là những yếu tố cần được giải quyết. Đặc biệt, việc truyền tải thông điệp một cách hiệu quả và nhất quán vẫn là một thách thức lớn.

2.1. Thiếu nguồn lực và Kinh phí cho Tổ chức Sự kiện

Nhiều sự kiện đối ngoại tại Việt Nam vẫn gặp khó khăn về kinh phí. Việc đầu tư cho các sự kiện lớn cần có sự hỗ trợ từ ngân sách nhà nước và các nguồn tài trợ khác. Thiếu hụt nguồn lực có thể ảnh hưởng đến chất lượng và quy mô của sự kiện.

2.2. Sự Phối hợp giữa Các Cơ quan Chưa Chặt chẽ

Sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong việc tổ chức sự kiện đôi khi chưa được chặt chẽ. Điều này dẫn đến việc thông tin không được truyền tải một cách đồng bộ và hiệu quả, gây khó khăn trong việc xây dựng hình ảnh quốc gia.

III. Phương pháp Nâng cao Thông tin Đối ngoại qua Tổ chức Sự kiện

Để nâng cao thông tin đối ngoại, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả trong tổ chức sự kiện. Việc xây dựng kế hoạch chi tiết, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông xã hội là những yếu tố quan trọng. Đồng thời, cần có sự tham gia của các chuyên gia và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực này.

3.1. Xây dựng Kế hoạch Tổ chức Sự kiện Chi tiết

Một kế hoạch tổ chức sự kiện chi tiết sẽ giúp đảm bảo mọi khía cạnh của sự kiện được chuẩn bị kỹ lưỡng. Điều này bao gồm việc xác định mục tiêu, đối tượng tham gia và các hoạt động diễn ra trong sự kiện.

3.2. Sử dụng Công nghệ Thông tin và Truyền thông

Công nghệ thông tin và truyền thông đóng vai trò quan trọng trong việc quảng bá sự kiện. Việc sử dụng mạng xã hội, livestream và các nền tảng trực tuyến sẽ giúp mở rộng đối tượng tiếp cận và nâng cao hiệu quả truyền thông.

IV. Ứng dụng Thực tiễn và Kết quả Nghiên cứu về Thông tin Đối ngoại

Nhiều sự kiện đối ngoại đã được tổ chức thành công tại Việt Nam, mang lại những kết quả tích cực trong việc nâng cao hình ảnh quốc gia. Các sự kiện như APEC 2017 hay ASEAN 2020 đã thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế và tạo cơ hội cho Việt Nam giao lưu với các nước khác. Những kết quả này cho thấy tầm quan trọng của việc tổ chức sự kiện trong công tác thông tin đối ngoại.

4.1. Các Sự kiện Đối ngoại Tiêu biểu tại Việt Nam

Việt Nam đã tổ chức nhiều sự kiện quốc tế lớn như APEC 2017 và ASEAN 2020. Những sự kiện này không chỉ nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế mà còn tạo cơ hội cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài tìm hiểu về thị trường Việt Nam.

4.2. Kết quả Nâng cao Hình ảnh Quốc gia

Thông qua các sự kiện, hình ảnh của Việt Nam đã được cải thiện rõ rệt. Các báo cáo từ truyền thông quốc tế cho thấy sự quan tâm ngày càng tăng đối với Việt Nam, từ đó mở ra nhiều cơ hội hợp tác và đầu tư.

V. Kết luận và Tương lai của Thông tin Đối ngoại tại Việt Nam

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc nâng cao thông tin đối ngoại qua tổ chức sự kiện là một nhiệm vụ quan trọng. Cần có những giải pháp đồng bộ để khắc phục các thách thức hiện tại và phát huy tối đa tiềm năng của Việt Nam trong lĩnh vực này. Tương lai của thông tin đối ngoại tại Việt Nam sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới trong cách thức tổ chức sự kiện.

5.1. Định hướng Tương lai cho Thông tin Đối ngoại

Cần xây dựng một chiến lược dài hạn cho thông tin đối ngoại, trong đó tổ chức sự kiện là một phần quan trọng. Việc này sẽ giúp Việt Nam khẳng định vị thế và vai trò của mình trong cộng đồng quốc tế.

5.2. Giải pháp Tăng cường Hiệu quả Thông tin Đối ngoại

Cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ và nguồn nhân lực để nâng cao hiệu quả thông tin đối ngoại. Đồng thời, việc tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này cũng là một yếu tố quan trọng.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Công trình khoa học mang tiêu đề "Thông tin đối ngoại thông qua tổ chức các sự kiện đối ngoại ở Việt Nam hiện nay" do nghiên cứu sinh Đỗ Thị Hùng Thuý thực hiện, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Lê Hải Bình và TS. Lê Đức Hoàng. Luận án được bảo vệ năm 2022 tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, thuộc ngành Chính trị học, chuyên ngành Công tác tư tưởng (mã số: 9 31 02 01).

+-------------------------------------------------------------------------------+
| THÔNG TIN ĐỊNH DANH CÔNG TRÌNH                                                |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| Đề tài: Thông tin đối ngoại thông qua tổ chức các sự kiện đối ngoại ở Việt    |
|         Nam hiện nay                                                          |
| Tác giả: Đỗ Thị Hùng Thuý                                                     |
| Ngành: Chính trị học | Chuyên ngành: Công tác tư tưởng (Mã số: 9 31 02 01)     |
| Cơ sở đào tạo: Học viện Báo chí và Tuyên truyền                               |
| Cơ quan chủ quản: Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh                     |
| Người hướng dẫn: 1. PGS.TS. Lê Hải Bình | 2. TS. Lê Đức Hoàng                 |
| Năm bảo vệ: 2022                                                              |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Thông tin đối ngoại là bộ phận cấu thành của công tác đối ngoại và công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước và Nhân dân. Sau hơn 35 năm thực hiện đường lối đổi mới, Việt Nam đã chuyển từ tình trạng bị bao vây, cô lập sang chủ động, tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng. Trong bối cảnh Cách mạng Công nghiệp 4.0 và xu thế cạnh tranh ảnh hưởng quốc tế, các quốc gia trên thế giới (như Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore...) đều chú trọng đầu tư nguồn lực lớn để thực hiện thông tin đối ngoại thông qua việc đăng cai và tổ chức các sự kiện đối ngoại tầm cỡ.

Tại Việt Nam, việc tổ chức các sự kiện đối ngoại quốc tế và khu vực là phương thức trực tiếp để truyền tải chủ trương, chính sách, thành tựu đổi mới, giá trị văn hóa, hình ảnh đất nước, con người Việt Nam đến bạn bè quốc tế, kiều bào và công chúng trong nước; đồng thời phục vụ nhiệm vụ đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, xuyên tạc. Tuy nhiên, hoạt động này đang bộc lộ những bất cập: công tác lãnh đạo, chỉ đạo và cơ chế pháp lý chưa hoàn thiện; phương thức thực hiện chưa khai thác tối đa công nghệ số; nội dung truyền thông chưa làm nổi bật thông điệp đối ngoại; kết quả đạt được chưa tương xứng với quy mô sự kiện. Về mặt học thuật, các nghiên cứu trước đây chủ yếu tiếp cận sự kiện đối ngoại dưới góc độ quan hệ công chúng, văn hóa đối ngoại hoặc báo chí đơn thuần, thiếu một công trình nghiên cứu hệ thống, chuyên sâu dưới góc độ khoa học Chính trị học và Công tác tư tưởng. Do đó, việc nghiên cứu đề tài này là yêu cầu cấp thiết về lý luận và thực tiễn.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

• Mục đích nghiên cứu: Làm rõ những vấn đề lý luận và đánh giá thực trạng thông tin đối ngoại thông qua tổ chức các sự kiện đối ngoại ở Việt Nam; luận giải những vấn đề đặt ra, dự báo các yếu tố tác động và đề xuất hệ thống phương hướng, giải pháp tăng cường hoạt động này trong thời gian tới.
• Nhiệm vụ nghiên cứu (4 nhiệm vụ):
  1. Nhiệm vụ 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước và quốc tế liên quan đến đề tài luận án.
  2. Nhiệm vụ 2: Phân tích, làm rõ những vấn đề lý luận: hệ thống hóa khái niệm cơ bản, xác định các yếu tố cấu thành và luận giải tính tất yếu, sự cần thiết của tổ chức sự kiện đối ngoại đối với thông tin đối ngoại dưới góc độ công tác tư tưởng.
  3. Nhiệm vụ 3: Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại ở Việt Nam giai đoạn 2017 - 2020; chỉ ra ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân và luận giải các vấn đề đặt ra.
  4. Nhiệm vụ 4: Dự báo tình hình và đề xuất hệ thống phương hướng, giải pháp đồng bộ nhằm tăng cường công tác này trong giai đoạn tiếp theo.

Giả thuyết nghiên cứu

Luận án xây dựng 4 giả thuyết nghiên cứu cụ thể:

1. Giả thuyết thứ nhất: Thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại ở Việt Nam là hình thức cần thiết để triển khai công tác thông tin đối ngoại và công tác tư tưởng của Đảng, Nhà nước; được cấu thành bởi các yếu tố trong cấu trúc của công tác tư tưởng song mang tính đặc thù riêng.
2. Giả thuyết thứ hai: Hoạt động thông tin đối ngoại qua tổ chức sự kiện đối ngoại tại Việt Nam thời gian qua đã phần nào đáp ứng được yêu cầu của Đảng và Nhà nước thông qua sự phối hợp giữa các chủ thể lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai, chuyển tải nội dung và sử dụng các phương thức biểu đạt phù hợp.
3. Giả thuyết thứ ba: Hoạt động này vẫn tồn tại nhiều hạn chế: hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trực tiếp quản lý còn thiếu; năng lực cán bộ chưa đồng đều; phương thức chưa đa dạng, chưa tận dụng tốt công nghệ thông tin và mạng xã hội; thông điệp đối ngoại chưa thật sự nổi bật; kết quả đạt được chưa tương xứng với quy mô sự kiện.
4. Giả thuyết thứ tư: Để nâng cao hiệu quả hoạt động này, cần bảo đảm tính đồng bộ trong tất cả các yếu tố cấu thành từ lãnh đạo, chỉ đạo đến tổ chức thực hiện, đồng thời chủ động kiểm soát các yếu tố tác động chủ quan và khách quan.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động thông tin đối ngoại thông qua tổ chức các sự kiện đối ngoại ở Việt Nam.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 2017 - 2020. Mốc thời gian này bắt đầu từ khi Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định số 1117/QĐ-TTg ngày 28/7/2017 phê duyệt Kế hoạch đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về các sự kiện hội nhập quốc tế nổi bật giai đoạn 2017 - 2020.
• Phạm vi không gian: Các sự kiện đối ngoại được tổ chức trên lãnh thổ Việt Nam.
• Phạm vi nội dung: Tập trung nghiên cứu thông tin đối ngoại thông qua hình thức tổ chức các sự kiện đối ngoại có tầm ảnh hưởng quốc tế và khu vực trong lĩnh vực chính trị, ngoại giao do Việt Nam đăng cai tổ chức.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án đã hệ thống hóa và phân tích dung lượng lớn các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước, chia thành ba nhóm chủ đề chính:

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| TỔNG HỢP CÁC HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIÊU BIỂU TRONG TỔNG QUAN TÀI LIỆU                                  |
+------------------------------------+--------------------------------------------------------------+
| Nhóm nghiên cứu                    | Tác giả, công trình và năm công bố tiêu biểu                 |
+------------------------------------+--------------------------------------------------------------+
| 1. Thông tin, thông tin đối ngoại, | - Thế giới: Hans N. Tuch & Marvin Kalb (1990), John Merrill  |
|    truyền thông quốc tế, ngoại     |   (1995), Philippe Breton & Serge Proulx (1996), James & Stan|
|    giao công chúng                 |   Wilson (1998), Daya Kishan Thussu (2000), Frank Webster    |
|                                    |   (2006), Joseph Nye Jr. (2008), Junhao Hong (2011), William |
|                                    |   Hachten & James F. Scotton (2011), Arnaud Mercier (2020).  |
|                                    | - Việt Nam: Hồng Vinh (2006), Đào Việt Trung (2008), Phạm    |
|                                    |   Gia Khiêm (2010, 2015), Nguyễn Thanh Sơn (2010, 2014), Lê  |
|                                    |   Thanh Bình (2012), Lê Hồng Anh (2013), Nguyễn Phú Trọng    |
|                                    |   (2014), Vũ Thanh Vân (2014), Vũ Dương Huân (2015), Lương   |
|                                    |   Khắc Hiếu (2017), Nguyễn Chí Thảo (2017), Nguyễn Thị Thương|
|                                    |   Huyền (2019), Lưu Trần Toàn (2019), Nguyễn Ngọc Oanh       |
|                                    |   (2020, 2021), Lê Hải Bình (2021), Bùi Thị Vân (2021),     |
|                                    |   Lương Ngọc Vĩnh (2021).                                    |
+------------------------------------+--------------------------------------------------------------+
| 2. Nghiên cứu về sự kiện và tổ     | - Thế giới: Leonard Nadler & Zeace Nadler (1987), Donald Getz|
|    chức sự kiện                    |   (1991, 1997, 2005, 2008a), Bojanic & Warnick, Boehme       |
|                                    |   (1999), Sarah Anne Minkin (2001), Johnny Allen & Robert    |
|                                    |   Harris (2001), Goldblatt (2000), Julia Rutherford Silvers  |
|                                    |   (2004), Judy Allen (2000), Jeff Malouf (2000), Mihaela-Ona |
|                                    |   Tară-Lungă (2012), Weaver & Lawton (2013), Cengage Learning|
|                                    |   (2014), Aleksandrova & Aigina (2017), Green (2001), Edvi   |
|                                    |   Gracia Ardani (2017), Todd et al. (2017).                  |
|                                    | - Việt Nam: Nguyễn Quang Lân (2004), Lưu Văn Nghiêm (2007,  |
|                                    |   2011), Lưu Kiếm Thanh (2008), Nguyễn Vũ Hà (2009), Lương   |
|                                    |   Hồng Quang (2010), Bùi Quang Thắng (2010), Lê Nguyễn Quang |
|                                    |   et al. (2012), Hoàng Xuân Phương & Nguyễn Thị Ngọc Châu    |
|                                    |   (2012), Hồ Thị Thanh Thủy (2013), Bùi Thị Thu Hương et al. |
|                                    |   (2015), Nguyễn Văn Hậu et al. (2015).                      |
+------------------------------------+--------------------------------------------------------------+
| 3. Thông tin đối ngoại thông qua   | - Thế giới: Rhonda Zaharna (2010), Jian Wang (2010), Vincent |
|    tổ chức sự kiện đối ngoại       |   Mabillard & Dániel Jádi (2011), Jess Abel (2012), Simon    |
|                                    |   Rofe & Verity Postlethwaite (2021).                        |
|                                    | - Việt Nam: Phạm Minh Sơn (2011), Lương Ngọc Vĩnh (2021),    |
|                                    |   Phạm Như Quỳnh (2022).                                     |
+------------------------------------+--------------------------------------------------------------+

Kết quả kế thừa từ y văn

1. Kế thừa các quan niệm quốc tế và trong nước về bản chất của thông tin, truyền thông quốc tế, quyền lực mềm và ngoại giao công chúng.
2. Tiếp thu các lý thuyết về quản lý sự kiện, quy trình lập kế hoạch, lựa chọn địa điểm, phân bổ nhân sự, quản trị rủi ro và điều phối hậu cần trong tổ chức sự kiện chuyên nghiệp.
3. Kế thừa hệ thống lý luận của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác tư tưởng và công tác thông tin đối ngoại qua các thời kỳ (từ Chỉ thị 45-CT/TW năm 1962, Chỉ thị 11-CT/TW năm 1992, Chỉ thị 10/2000/CT-TTg, Quyết định 79/2010/QĐ-TTg, Chiến lược phát triển thông tin đối ngoại 2011-2020 đến Nghị định 72/2015/NĐ-CP).

Khoảng trống nghiên cứu luận án lựa chọn giải quyết

Mặc dù số lượng công trình về thông tin đối ngoại và tổ chức sự kiện rất phong phú, y văn hiện tại vẫn tồn tại các khoảng trống:

• Về khái niệm và lý luận: Chưa có công trình nào xác lập định nghĩa chuẩn xác và phân tích cấu trúc các yếu tố cấu thành của "thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại" dưới góc độ khoa học Công tác tư tưởng.
• Về góc độ tiếp cận: Các nghiên cứu quốc tế chủ yếu nhìn nhận sự kiện đối ngoại như công cụ ngoại giao thể thao, ngoại giao văn hóa đơn lẻ. Các nghiên cứu tại Việt Nam chủ yếu tiếp cận ở góc độ truyền thông báo chí hoặc tổ chức lễ hội thuần túy, chưa xem xét tổ chức sự kiện đối ngoại như một phương thức tích hợp đa chủ thể trong công tác tư tưởng.
• Về thực tiễn và giải pháp: Chưa có công trình nào khảo sát toàn diện thực trạng thông tin đối ngoại qua các sự kiện đối ngoại tiêu biểu giai đoạn 2017 - 2020 ở Việt Nam bằng dữ liệu thực nghiệm (kết hợp định tính và định lượng) để xây dựng hệ thống giải pháp tổng thể, khả thi.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án dựa trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và hệ thống quan điểm, nghị quyết, chỉ thị của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác tư tưởng, công tác đối ngoại và báo chí - truyền thông. Đồng thời, tác giả vận dụng các lý thuyết hiện đại về thông tin đối ngoại, truyền thông quốc tế, quan hệ công chúng và quản lý sự kiện.

Khung phân tích của luận án đặt hoạt động thông tin đối ngoại qua tổ chức sự kiện đối ngoại vào hệ thống cấu trúc của công tác tư tưởng, bao gồm 5 yếu tố cấu thành có mối quan hệ biện chứng:

• Chủ thể: Cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo (Đảng, Nhà nước), cơ quan quản lý chuyên trách, đơn vị trực tiếp thực thi, lực lượng báo chí, tình nguyện viên và nhân dân.
• Đối tượng: Chính phủ và nhân dân các nước, các đoàn đại biểu/chính khách tham dự sự kiện, phóng viên quốc tế, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và công chúng trong nước.
• Nội dung: Thông tin chính thức về quan điểm, chủ trương, chính sách của Việt Nam; thông tin quảng bá thành tựu đổi mới, văn hóa, lịch sử, con người; thông tin giải thích, làm rõ và đấu tranh phản bác luận điệu sai trái; thông tin tình hình thế giới vào Việt Nam.
• Phương thức và phương tiện: Hoạt động lễ tân ngoại giao, hội nghị, triển lãm, giao lưu văn hóa, họp báo, phát hành tài liệu truyền thông, hệ thống báo chí đối ngoại, cổng thông tin điện tử, truyền hình, phát thanh và các nền tảng mạng xã hội.
• Kết quả: Sự chuyển biến về nhận thức, thái độ, tình cảm và hành vi của đối tượng tiếp nhận đối với hình ảnh và vị thế của Việt Nam.

+-------------------------------------------------------------------------------+
| KHÁI NIỆM ĐẶC THÙ DO LUẬN ÁN XÁC LẬP                                          |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| "Thông tin đối ngoại Việt Nam là hoạt động thông tin, tuyên truyền trong công  |
| tác tư tưởng của Đảng, Nhà nước nhằm làm cho các nước, người nước ngoài,       |
| người Việt Nam đang sinh sống và làm việc ở nước ngoài có nhận thức, thái độ  |
| hành vi tích cực về Việt Nam."                                                |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Phương pháp nghiên cứu

Luận án vận dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, quán triệt nguyên tắc lý luận gắn liền với thực tiễn. Nghiên cứu sử dụng cách tiếp cận liên ngành giữa Chính trị học (giữ vai trò chủ đạo), Quan hệ quốc tế, Quan hệ công chúng và Xã hội học.

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| TỔNG HỢP HỆ THỐNG PHƯƠNG PHÁP THU THẬP VÀ XỬ LÝ DỮ LIỆU CỦA LUẬN ÁN                              |
+------------------------------+--------------------------------------------------------------------+
| Nhóm phương pháp             | Quy mô, đối tượng và phạm vi triển khai cụ thể                     |
+------------------------------+--------------------------------------------------------------------+
| 1. Phương pháp lý thuyết     | - Phương pháp lịch sử và logic.                                    |
|                              | - Phương pháp phân tích và tổng hợp văn bản, tài liệu.             |
|                              | - Phương pháp so sánh, đối chiếu.                                  |
|                              | - Phương pháp hệ thống - cấu trúc.                                 |
+------------------------------+--------------------------------------------------------------------+
| 2. Phương pháp định lượng    | - Điều tra xã hội học bằng bảng hỏi: N = 450 khách thể.            |
|                              | - Cơ cấu mẫu: Cán bộ lãnh đạo, quản lý cơ quan Đảng, Nhà nước về   |
|                              |   tổ chức sự kiện đối ngoại ở Trung ương và địa phương; cán bộ     |
|                              |   trực tiếp thực hiện nhiệm vụ; người nước ngoài; người Việt Nam   |
|                              |   ở nước ngoài.                                                    |
|                              | - Xử lý dữ liệu: Phương pháp thống kê toán học, biểu diễn qua các  |
|                              |   biểu đồ thực trạng (Biểu đồ 3.1, 3.2, 3.3, 3.4).                 |
+------------------------------+--------------------------------------------------------------------+
| 3. Phương pháp định tính     | - Phỏng vấn sâu chuyên gia: N = 6 khách thể.                       |
|                              | - Danh sách chuyên gia: Cán bộ Ban Tuyên giáo Trung ương; Ban Chỉ  |
|                              |   đạo Công tác Thông tin đối ngoại; Bộ Ngoại giao; phóng viên Thông|
|                              |   tấn xã Việt Nam (TTXVN) thường trú tại Indonesia; kiều bào       |
|                              |   Việt Nam đang làm việc/định cư ở nước ngoài; chuyên gia Đức.    |
+------------------------------+--------------------------------------------------------------------+
| 4. Nguồn tư liệu, dữ liệu    | - Văn kiện Đảng, nghị quyết, chỉ thị, kết luận; văn bản quy phạm   |
|                              |   pháp luật (Nghị định 72/2015/NĐ-CP, Quyết định 1117/QĐ-TTg...).  |
|                              | - Báo cáo tổng kết của Ban Chỉ đạo Công tác Thông tin đối ngoại,   |
|                              |   Bộ Ngoại giao, Bộ Thông tin và Truyền thông, các bộ, ngành,      |
|                              |   địa phương liên quan giai đoạn 2017 - 2020.                      |
+------------------------------+--------------------------------------------------------------------+

---

Nội dung chính theo từng chương

Luận án có kết cấu gồm phần Mở đầu, 4 chương (13 tiết), Kết luận, Danh mục công trình đã công bố, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục.

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án

Chương 1 tổng thuật chi tiết các công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế. Tác giả phân tích lịch sử nghiên cứu về truyền thông quốc tế, ngoại giao công chúng và sự kiện từ cuối thế kỷ XX đến nay; chỉ ra cách tiếp cận thông tin đối ngoại dưới góc độ khoa học tư tưởng tại Việt Nam. Trên cơ sở nhận xét kết quả của các công trình đi trước, chương này xác định 5 điểm kế thừa học thuật và chỉ rõ khoảng trống nghiên cứu mà luận án giải quyết: xây dựng cơ sở lý luận chuyên biệt về thông tin đối ngoại qua sự kiện, khảo sát thực tiễn giai đoạn 2017 - 2020 theo các yếu tố cấu thành và đề xuất giải pháp đồng bộ.

Chương 2: Những vấn đề lý luận về thông tin đối ngoại thông qua tổ chức các sự kiện đối ngoại

Chương 2 tập trung giải quyết các vấn đề lý luận nền tảng:

• Khái niệm và đặc điểm: Phân tích ngữ nghĩa từ gốc Latinh (informatio, factum), đối chiếu các định nghĩa tiếng Việt và quốc tế để đưa ra định nghĩa về thông tin đối ngoại, sự kiện, tổ chức sự kiện đối ngoại và thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại. Chỉ ra các đặc điểm đặc thù: tính chính trị sâu sắc, tính trực tiếp và trực quan sinh động, tính thời sự cao, tính lan tỏa quốc tế mạnh mẽ và tính phức hợp đa chủ thể.
• Các yếu tố cấu thành: Phân tích chuyên sâu 5 thành tố cấu thành hoạt động (chủ thể, đối tượng, nội dung, phương thức/phương tiện, kết quả) đặt trong cấu trúc công tác tư tưởng.
• Sự cần thiết khách quan: Luận giải sự cần thiết của việc tổ chức sự kiện đối ngoại đối với công tác tư tưởng và thông tin đối ngoại của Đảng, Nhà nước; chỉ ra vai trò nâng cao vị thế quốc gia, thu hút nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh - chính trị.

Chương 3: Thực trạng thông tin đối ngoại qua tổ chức các sự kiện đối ngoại ở Việt Nam

Chương 3 trình bày bức tranh toàn diện về thực trạng triển khai hoạt động này tại Việt Nam giai đoạn 2017 - 2020:

• Khái quát các sự kiện khảo sát: Phân tích việc triển khai thông tin đối ngoại tại các sự kiện quốc tế và khu vực tiêu biểu do Việt Nam đăng cai trong giai đoạn này (như Năm APEC 2017, Hội nghị Diễn đàn Kinh tế Thế giới về ASEAN - WEF ASEAN 2018, Năm Chủ tịch ASEAN 2020...).
• Phân tích dữ liệu thực nghiệm: Sử dụng kết quả khảo sát từ 450 phiếu hỏi và 6 cuộc phỏng vấn sâu, được cụ thể hóa qua hệ thống biểu đồ:
  • Biểu đồ 3.1: Thực trạng chủ thể thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại (đánh giá mức độ phối hợp, tính chuyên nghiệp của các cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo, thực thi).
  • Biểu đồ 3.2: Thực trạng nội dung thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại (tỷ lệ truyền tải thông tin chính sách, quảng bá hình ảnh đất nước, con người và đấu tranh phản bác).
  • Biểu đồ 3.3: Thực trạng phương thức thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại (hiệu quả của báo chí truyền thống, trung tâm báo chí quốc tế, mạng xã hội và hoạt động bên lề).
  • Biểu đồ 3.4: Kết quả thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại (mức độ tiếp nhận, thay đổi nhận thức của khách quốc tế và kiều bào).
• Đánh giá thành tựu và nguyên nhân: Khẳng định các kết quả đạt được trong việc nâng cao hình ảnh quốc gia, tạo môi trường quốc tế thuận lợi; chỉ ra nguyên nhân là do sự chỉ đạo sát sao của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ và sự phối hợp giữa các bộ, ban, ngành, địa phương.
• Chỉ rõ hạn chế và nguyên nhân: Văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh trực tiếp hoạt động này còn thiếu và chưa đồng bộ; trình độ ngoại ngữ, kỹ năng tác nghiệp của đội ngũ cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu; phương thức truyền thông số chưa được khai thác triệt để; nội dung thông điệp đôi lúc còn dàn trải; cơ chế tài chính cho sự kiện còn vướng mắc.
• Vấn đề đặt ra: Đòi hỏi phải đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế và chuyên nghiệp hóa hoạt động thông tin đối ngoại qua sự kiện trong bối cảnh truyền thông số.

Chương 4: Phương hướng, giải pháp tăng cường thông tin đối ngoại thông qua tổ chức các sự kiện đối ngoại ở Việt Nam thời gian tới

Chương 4 đưa ra các nội dung định hướng và giải pháp cụ thể:

• Dự báo tình hình: Phân tích bối cảnh quốc tế, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, sự bùng nổ của không gian mạng và tình hình kinh tế - xã hội trong nước tác động đến công tác thông tin đối ngoại.
• Phương hướng tăng cường: Xác định các phương hướng có tính nguyên tắc, bảo đảm sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp của Đảng; kết hợp chặt chẽ giữa thông tin đối nội và thông tin đối ngoại; gắn kết sự kiện chính trị với quảng bá kinh tế, văn hóa.
• Hệ thống giải pháp chủ yếu:
  1. Giải pháp về lãnh đạo, chỉ đạo và thể chế: Hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế phối hợp liên ngành giữa Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Chỉ đạo Công tác Thông tin đối ngoại, Bộ Ngoại giao, Bộ Thông tin và Truyền thông.
  2. Giải pháp về nội dung: Đổi mới nội dung thông tin, xây dựng thông điệp đối ngoại trọng tâm, sắc nét, phản ánh chân thực thành tựu nhân quyền, tự do tôn giáo, thành quả đổi mới của đất nước.
  3. Giải pháp về phương thức và công nghệ: Hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật trung tâm báo chí; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, mạng xã hội, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo để phân tầng đối tượng truyền thông; kết hợp linh hoạt giữa hình thức trực tiếp và trực tuyến.
  4. Giải pháp về nguồn nhân lực và tài chính: Đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng ngoại giao công chúng, phát ngôn quốc tế và ngoại ngữ cho đội ngũ cán bộ; đa dạng hóa nguồn lực tài chính, kết hợp ngân sách nhà nước với xã hội hóa.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt lý luận khoa học

1. Hoàn thiện hệ thống khái niệm: Luận án là công trình khoa học chuyên khảo xác lập định nghĩa tường minh về "Thông tin đối ngoại", "Tổ chức sự kiện đối ngoại" và "Thông tin đối ngoại thông qua tổ chức sự kiện đối ngoại" dưới góc độ khoa học Công tác tư tưởng.
2. Xác lập khung cấu trúc lý luận: Hệ thống hóa và làm sáng tỏ 5 yếu tố cấu thành hoạt động (chủ thể, đối tượng, nội dung, phương thức/phương tiện, kết quả) trong mối quan hệ biện chứng; chứng minh tính tất yếu khách quan và vị trí của tổ chức sự kiện đối ngoại như một phương thức quan trọng của công tác tư tưởng.
3. Bổ sung lý luận chuyên ngành: Góp phần làm phong phú kho tàng lý luận của chuyên ngành Công tác tư tưởng và Chính trị học về việc sử dụng các hình thức truyền thông trực tiếp, đa phương tiện và đa chủ thể để mở rộng ảnh hưởng tư tưởng trong hội nhập quốc tế.

Đóng góp mới về mặt thực tiễn và giải pháp

1. Dữ liệu thực nghiệm thực chứng: Cung cấp bộ dữ liệu điều tra xã hội học ($N = 450$) và phỏng vấn sâu ($N = 6$) phản ánh thực trạng thông tin đối ngoại qua các sự kiện đối ngoại tại Việt Nam giai đoạn 2017 - 2020.
2. Đánh giá khách quan: Chỉ rõ những thành tựu đạt được, đồng thời nhận diện chính xác 4 nhóm hạn chế căn bản và luận giải sâu sắc các nguyên nhân khách quan, chủ quan.
3. Hệ thống giải pháp đồng bộ, khả thi: Đề xuất hệ thống phương hướng và giải pháp cụ thể, có giá trị ứng dụng trực tiếp cho các cơ quan hoạch định chính sách và tổ chức triển khai hoạt động đối ngoại của Đảng, Nhà nước.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của luận án:
  • Về phạm vi nội dung: Luận án giới hạn khảo sát ở các sự kiện đối ngoại tiêu biểu trong lĩnh vực chính trị, ngoại giao cấp quốc tế và khu vực do Việt Nam đăng cai tổ chức; chưa bao quát sâu các sự kiện thuần túy về văn hóa, thể thao, xúc tiến thương mại hoặc các sự kiện do Việt Nam tổ chức ở nước ngoài.
  • Về phạm vi thời gian: Khảo sát dữ liệu thực tế tập trung trong giai đoạn 2017 - 2020 (gắn với Quyết định số 1117/QĐ-TTg), chưa phản ánh toàn diện giai đoạn phục hồi sau đại dịch COVID-19.
  • Về mẫu phỏng vấn sâu: Số lượng khách thể phỏng vấn sâu dừng ở 6 chuyên gia và cán bộ quản lý.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng nghiên cứu hoạt động thông tin đối ngoại thông qua các sự kiện văn hóa, thể thao quốc tế lớn (như SEA Games, các lễ hội quốc tế) hoặc các sự kiện xúc tiến kinh tế - thương mại.
  • Nghiên cứu mô hình thông tin đối ngoại thông qua các sự kiện do cơ quan đại diện Việt Nam tổ chức tại nước ngoài.
  • Đi sâu nghiên cứu ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR), trí tuệ nhân tạo (AI) và truyền thông số trong quy trình tổ chức sự kiện đối ngoại thời kỳ chuyển đổi số.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao:

• Đối với các cơ quan lãnh đạo, quản lý và thực thi đối ngoại: Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Chỉ đạo Công tác Thông tin đối ngoại, Ban Đối ngoại Trung ương, Bộ Ngoại giao, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch... có thể sử dụng kết quả nghiên cứu và hệ thống giải pháp của luận án để xây dựng quy chế phối hợp liên ngành, lập kế hoạch thông tin tuyên truyền cho các sự kiện đối ngoại quốc gia.
• Đối với các cơ sở đào tạo và viện nghiên cứu: Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Học viện Ngoại giao, các trường đại học khối khoa học xã hội và nhân văn có thể sử dụng luận án làm tài liệu giảng dạy, học tập cho học viên, nghiên cứu sinh các chuyên ngành Chính trị học, Công tác tư tưởng, Quan hệ quốc tế, Báo chí học, Truyền thông quốc tế và Quan hệ công chúng.
• Các phần có giá trị tham khảo nổi bật:
  • Chương 2: Giá trị tham khảo cao về mặt phương pháp luận và khung lý thuyết phân tích các yếu tố cấu thành của công tác tư tưởng.
  • Chương 3: Giá trị tham khảo về dữ liệu khảo sát thực chứng và tiêu chí đánh giá hiệu quả thông tin đối ngoại qua sự kiện.
  • Chương 4: Giá trị tham khảo thực tiễn đối với việc xây dựng chính sách, hoàn thiện thể chế và triển khai giải pháp kỹ thuật số.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án định nghĩa "Thông tin đối ngoại Việt Nam" dưới góc độ công tác tư tưởng như thế nào?

Theo luận án, dưới góc độ khoa học Công tác tư tưởng, Thông tin đối ngoại Việt Nam là hoạt động thông tin, tuyên truyền trong công tác tư tưởng của Đảng, Nhà nước nhằm làm cho các nước, người nước ngoài, người Việt Nam đang sinh sống và làm việc ở nước ngoài có nhận thức, thái độ hành vi tích cực về Việt Nam. Khái niệm này khẳng định bản chất thống nhất giữa tuyên truyền đối ngoại và thông tin đối ngoại, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu chuyển biến nhận thức, thái độ và hành vi của đối tượng tiếp nhận.

2. Phạm vi khảo sát thực tế của luận án được giới hạn như thế nào?

Phạm vi nghiên cứu được xác định cụ thể trên 3 phương diện:

• Thời gian: Giai đoạn 2017 - 2020 (gắn với Kế hoạch theo Quyết định 1117/QĐ-TTg ngày 28/7/2017 của Thủ tướng Chính phủ).
• Không gian: Các sự kiện đối ngoại diễn ra trên lãnh thổ Việt Nam.
• Nội dung: Các sự kiện đối ngoại có tầm ảnh hưởng quốc tế và khu vực trong lĩnh vực chính trị, ngoại giao do Việt Nam làm nước chủ nhà đăng cai (tiêu biểu như APEC 2017, WEF ASEAN 2018, Năm Chủ tịch ASEAN 2020).

3. Quy mô điều tra thực nghiệm và đối tượng khảo sát của luận án gồm những ai?

Luận án kết hợp cả phương pháp định lượng và định tính:

• Điều tra bằng bảng hỏi: Quy mô mẫu gồm 450 khách thể, bao gồm cán bộ lãnh đạo, quản lý các cơ quan Đảng, cơ quan quản lý nhà nước về tổ chức sự kiện đối ngoại ở Trung ương và địa phương; cán bộ trực tiếp làm nhiệm vụ đối ngoại; người nước ngoài; người Việt Nam ở nước ngoài.
• Phỏng vấn sâu: Gồm 6 khách thể là cán bộ quản lý và thực hiện nhiệm vụ tại Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Chỉ đạo Công tác Thông tin đối ngoại, Bộ Ngoại giao, phóng viên TTXVN thường trú tại Indonesia, kiều bào tại nước ngoài và chuyên gia người Đức.

4. Những hạn chế cơ bản trong thông tin đối ngoại qua sự kiện đối ngoại tại Việt Nam được luận án chỉ ra là gì?

Luận án xác định 4 hạn chế chủ yếu:

1. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trực tiếp quản lý hoạt động thông tin đối ngoại qua sự kiện còn thiếu và chưa đồng bộ.
2. Trình độ, kỹ năng, ngoại ngữ của đội ngũ cán bộ làm công tác thông tin đối ngoại chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu mới.
3. Phương thức thông tin trong sự kiện chưa đa dạng, chưa khai thác tối đa ưu thế của công nghệ thông tin và mạng xã hội.
4. Nội dung thông tin đôi lúc chưa làm nổi bật thông điệp trọng tâm của đối ngoại Việt Nam; kết quả đạt được chưa tương xứng với quy mô tổ chức và tiềm năng của sự kiện.

5. Khung phân tích các yếu tố cấu thành thông tin đối ngoại qua sự kiện đối ngoại gồm những thành tố nào?

Khung phân tích được cấu thành bởi 5 yếu tố nằm trong chỉnh thể công tác tư tưởng:

• Chủ thể: Hệ thống cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, cơ quan quản lý chuyên trách, đơn vị thực thi, lực lượng truyền thông và nhân dân.
• Đối tượng: Đại biểu quốc tế, chính khách, phóng viên báo chí nước ngoài, kiều bào và công chúng trong nước.
• Nội dung: Thông tin chính thức, thông tin quảng bá hình ảnh quốc gia, thông tin giải thích - phản bác và thông tin thế giới vào Việt Nam.
• Phương thức và phương tiện: Tổ chức hội nghị, lễ tân ngoại giao, họp báo quốc tế, xuất bản phẩm, nền tảng số, phát thanh, truyền hình và mạng xã hội.
• Kết quả: Mức độ thay đổi nhận thức, củng cố niềm tin và hành vi ủng hộ của cộng đồng quốc tế đối với Việt Nam.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ "Thông tin đối ngoại thông qua tổ chức các sự kiện đối ngoại ở Việt Nam hiện nay" của tác giả Đỗ Thị Hùng Thuý là công trình khoa học chuyên khảo thuộc ngành Chính trị học, chuyên ngành Công tác tư tưởng. Luận án đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận, xác lập các khái niệm công cụ và làm rõ 5 yếu tố cấu thành của hoạt động thông tin đối ngoại qua tổ chức sự kiện. Trên cơ sở khảo sát thực chứng giai đoạn 2017 - 2020 bằng phương pháp liên ngành kết hợp định lượng ($N = 450$) và định tính ($N = 6$), tác giả đã chỉ rõ thành tựu, hạn chế, nguyên nhân và đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ, khả thi nhằm tăng cường hiệu quả công tác thông tin đối ngoại của Đảng và Nhà nước trong tình hình mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề, nhu cầu tìm hiểu, khai thác thông tin của con ngƣời tăng nhanh trong bối cảnh sự phát triển mạnh mẽ của mọi mặt trong đời sống xã hội. Nye Jr (2008), trong công trình Public Diplomacy and Soft Power (Ngoại giao công chúng và sức mạnh mềm) [106, tr.94-99], đề cập đến các vấn đề cơ bản của ngoại giao công chúng, quyền lực mềm và các mối quan hệ đó trong quan hệ quốc tế hiện đại. Ngày nay, trong bối cảnh công nghệ phát triển, góp phần làm giảm chi phí sản xuất và lƣu hành thông tin, loài ngƣời ngày càng có nhiều cơ hội tiếp cận các nguồn thông tin. Vì vậy, nếu thông tin đƣợc coi là sức mạnh thì loài ngƣời đang có những cơ hội lớn trong việc tiếp cận sức mạnh thông tin.

Trong bối cảnh, các quốc gia, các chính quyền và các tổ chức luôn cạnh tranh để tăng cƣờng uy tín thì việc thúc đẩy giới thiệu hình ảnh tích cực của quốc gia là việc không mới. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, các điều kiện triển khai sức mạnh mềm đã thay đổi rất nhanh chóng vì vậy tuyên truyền đơn thuần sẽ không thuyết phục đƣợc đối tƣợng. Vì vậy, tác giả nhấn mạnh vai trò của ngoại giao công chúng đối với sức mạnh mềm của mỗi quốc gia nhằm nâng cao hiệu quả của thông tin và tuyên truyền toàn cầu. Tuy nhiên, các hoạt động ngoại giao công chúng cần hết sức phù hợp, khôn khéo để có thể gia tăng quyền lực mềm và quyền lực thông minh.

Tác giả Junhao Hong (2011), đã có nghiên cứu nhan đề From the World Largest Propaganda Machine to a Multipurposed Global News Agency: Factors in and Implications of Xinhua’s Transformation since 1978, Từ cỗ máy tuyên truyền lớn nhất thế giới đến hãng thông tấn toàn cầu đa mục tiêu: Các yếu tố và ý nghĩa của sự chuyển đổi của Tân Hoa xã kể từ năm 1978 [136]. Nghiên cứu này đánh giá những thay đổi của Tân Hoa Xã trong ba thập niên vừa qua theo hƣớng lớn mạnh và vƣơn ra thế giới. Trong bối cảnh, chiến tranh lạnh kết thúc, các hãng thông tấn, các tập đoàn truyền thông lớn trên thế giới đang không ngừng thay đổi, Trung Quốc đang tham vọng trở thành một cƣờng quốc. Nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng ở Trung Quốc, mô hình truyền thông “hỗn hợp” đƣợc sử dụng một cách lặng lẽ nhƣng mạnh mẽ thay cho mô hình báo chí thuần túy xã hội chủ nghĩa trƣớc đây.

Tân Hoa Xã 13 - với mô hình và phƣơng thức hoạt động cũng nhƣ sự thay đổi lớn về tƣ duy truyền thông đã đòi hỏi cho các cơ quan báo chí truyền thông cần tích cực đổi mới, không chỉ giữ vai trò là cơ quan ngôn luận của chính quyền, mà cần hƣớng đến cung cấp thông tin cho công chúng trong nƣớc và trên thế giới, đồng thời phải có lợi nhuận nhƣ một tập đoàn thƣơng mại. Hai tác giả William Hachten và James F.Scotton (2011), trong công trình The World News Prism - Challenges of Digital Communication (Lăng kính tin tức thế giới - Những thách thức của truyền thông kỹ thuật số) [125], nêu vấn đề, trong thời đại Internet và số hóa, tất cả các quốc gia, bất kể khoảng cách hay sự khác biệt về địa lý, đều có thể tham gia vào thế giới thông tin hiện đại. Trong bối cảnh đó, sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia đang gia tăng nhanh chóng. Internet và tiếng Anh trở thành phƣơng tiện truyền thông quan trọng trên toàn cầu.

Các tác giả cho rằng, hệ thống phân phối thông tin của thế giới giống nhƣ một lăng kính thủy tinh bắt đầu giống nhƣ ánh sáng trắng ban đầu, nhƣng có thể chuyển đổi sang các màu khác nhau qua lăng kính. Đây là bản chất của tin tức báo chí trên thế giới. Các quốc gia cần tận dụng sức mạnh của mạng internet, thúc đẩy sự phát triển của hệ thống cung cấp thông tin quốc gia để cung cấp tin tức cho thế giới. Tác giả Arnaud Mercier (2020) trong cuốn sách Truyền thông chính trị [1] luận giải một số vấn đề lý luận và thực tiễn về truyền thông chính trị qua khảo cứu thực tiễn ở một số quốc gia, một số nhà chính trị trên thế giới.

Cuốn sách đề cập đến khái niệm, bản chất, đặc trƣng, vai trò của truyền thông chính trị, mối tƣơng tác của truyền thông chính trị với quá trình chính trị nói chung và việc thực thi chính sách nói riêng, những thành tựu khủng hoảng của truyền thông chính trị trong bối cảnh kỷ nguyên kỹ thuật số hiện nay, tác động tích cực và tiêu cực của truyền thông đối với đời sống chính trị… Đáng chú ý là cuốn sách đề cập đến những trƣờng hợp cụ thể trong truyền thông chính trị ở một số quốc gia thông qua: “Donald Trump hay truyền thông thần chú” “Blog, mạng xã hội và cuộc cách mạng mùa xuân Ả Rập: Từ thế giới ảo tới thực tại, “Chiến tranh thông tin ở Nga: Một cuộc chiến đa diện”. Ở Việt Nam Tác giả Hồng Vinh (2006), trong bài viết Thông tin đối ngoại góp sức tích cực thúc đẩy hội nhập quốc tế đăng trên Tạp chí Thông tin đối ngoại [81, tr.8-12], 14 đã nêu bật vai trò của thông tin đối ngoại trong tiến trình gia nhập các tổ chức quốc tế cũng nhƣ quá trình hội nhập quốc tế của Việt Nam. Tác giả Đào Việt Trung (2008), có bài viết Tiếp tục đổi mới công tác thông tin đối ngoại đăng trên Tạp chí Thông tin đối ngoại [63, tr. Bài viết tổng kết 15 năm thực hiện Chi thị số 11-CT/TW ngày 13 tháng 6 năm 1992 của Ban Bí thƣ Trung ƣơng Đảng (khóa VII) về thông tin đối ngoại của Bộ Ngoại giao.

Trên cơ sở nhận định các hạn chế, tác giả đề xuất một số phƣơng hƣớng đố thúc đẩy hoạt động thông tin đối ngoại. Trong đó, cần tăng cƣờng cơ chế phối hợp trong Ban Chỉ đạo công tác thông tin đối ngoại, giữa các cơ quan, địa phƣơng và xây dựng chiến lƣợc quốc gia về thông tin đối ngoại, nhằm đáp ứng yêu cầu của tình hình mới. Tác giả Phạm Gia Khiêm (2010), trong bài viết Công tác thông tin đối ngoại góp phần quan trọng trong việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng X đăng trên Tạp chí Thông tin đối ngoại [34, tr.7-14], đã đánh giá những thành công, tồn tại và đúc kết những bài học kinh nghiệm của công tác thông tin đối ngoại sau 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội X của Đảng. Tác giả nêu những nhân tố then chốt quyết định thành công của công tác thông tin đối ngoại thời gian qua, đó là sự lãnh đạo, chỉ đạo, quan tâm của Bộ Chính trị, Ban Bí thƣ, sâu sát của các cấp ủy Đảng và chính quyền, sự nỗ lực của Ban Chỉ đạo Công tác Thông tin đối ngoại, các bộ, ban ngành, địa phƣơng, các cơ quan báo chí, các đơn vị làm công tác thông tin đối ngoại.

Trên cơ sở đánh giá những hạn chế, tồn tại của công tác thông tin đối ngoại, tác giả đề xuất một số giải pháp cần thực hiện. Trong đó, nhấn mạnh giải pháp quan trọng là, tăng cƣờng công tác nghiên cứu, dự báo; tổ chức tập huấn cho các ngành, địa phƣơng về công tác thông tin đối ngoại. Tác giả Nguyễn Thanh Sơn (2010), trong bài viết Nhìn lại 6 năm thực hiện Nghị quyết 36 của Bộ Chính trị về cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và những vấn đề đặt ra đăng trên Tạp chí Thông tin đối ngoại [51, tr.15-18], đánh giá tồn tại trong hoạt động thông tin đối ngoại nhƣ, chƣa đủ mạnh để vƣơn tới các địa bàn có cộng đồng ngƣời Việt Nam ở nƣớc ngoài; có lúc thiếu nhạy bén, thiếu chính xác, còn tình trạng chồng chéo; nhiều thông tin về những vấn đề nhạy cảm trong nƣớc, khi đến với đồng bào thƣờng đi qua các kênh không chính thức hoặc bị các phần tử xấu xuyên tạc. Do đó, cần những nghiên cứu những “biện pháp tích cực”, 15 đổi mới mạnh mẽ hoạt động thông tin đối ngoại để từng bƣớc chiếm lĩnh mặt trận truyền thông tiếng Việt ở nƣớc ngoài cần.

Tác giả Lê Thanh Bình (chủ biên) cùng tập thể tác giả (2012), trong cuốn Bảo chí và thông tin đối ngoại [7], cho rằng, trong bối cảnh toàn cầu hóa, công tác thông tin đối ngoại ngày càng trở nên quan trọng để góp phần thực hiện mục tiêu hội nhập và phát triển. Để quảng bá hình ảnh, nâng cao vị thế, vai trò của quốc gia trên trƣờng quốc tế, lực lƣợng báo chí, truyền thông và các phƣơng tiện truyền thông đại chúng có vai trò quan trọng. Tác giả Lê Thanh Bình (chủ biên) cùng các tác giả (2012), trong cuốn Tổng quan truyền thông quốc tế - Dành cho người làm công tác thông tin đối ngoại [8], đề cập đến các khái niệm, cơ sở lý luận và thực tiễn của truyền thông quốc tế. Nội dung của hoạt động truyền thông quốc tế là thông tin đối ngoại.

Hình thức của các sản phẩm truyền thông quốc tế và các cơ quan làm nhiệm vụ truyền thông quốc tế tại Việt Nam đa dạng và phong phú. Công trình cũng đặt ra yêu cầu cho ngƣời làm truyền thông quốc tế, thông tin đối ngoại là, cần có những phƣơng pháp đánh giá hiệu quả, hiệu lực của công tác truyền thông quốc tế, thông tin đối ngoại Trong bối cảnh hiện nay, để đạt đƣợc các mục tiêu về phát triển, nâng cao vị thế quốc gia trên trƣờng quốc tế, các tác giả đề xuất một số phƣơng hƣớng, nhiệm vụ, khuyến nghị những chủ trƣơng, cách tiếp cận, phƣơng pháp triển khai mới trong hoạt động đối ngoại. Tác giả Lê Hồng Anh (2013), trong bài viết Nâng cao tính chiến đấu, tính thuyết phục của các sản phẩm thông tin đối ngoại, đăng trên Tạp chí Thông tin đối ngoại [2, tr.22-24], nhận định về tình hình thế giới và khu vực trong những năm tới, để triển khai đồng bộ, toàn diện các hoạt động thông tin đối ngoại trong Chiến lƣợc phát triển thông tin đối ngoại giai đoạn 2011-2020. Bài viết đề xuất một số nhiệm vụ trọng tâm trong công tác thông tin đối ngoại: phải đổi mới nội dung tuyên truyền cho phù hợp với yêu cầu mới; kiện toàn cơ chế, chính sách, văn bản pháp quy về thông tin đối ngoại; đổi mới hơn nữa phƣơng thức thông tin đối ngoại; củng cố, kiện toàn đội ngũ những ngƣời làm công tác thông tin đối ngoại.