CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ ĐỘI NGŨ ĐIỀU DƯỠNG VIÊN TẠI BỆNH VIỆN 1. Khái quát về đội ngũ điều dưỡng viên tại bệnh viện 1. Khái niệm bệnh viện và nhiệm vụ bệnh viện * Khái niệm bệnh viện Theo Vụ điều trị - Bộ Y tế: Bệnh viện là một cơ sở y tế trong khu vực dân cư bao gồm giường bệnh, đội ngũ cán bộ có trình độ kỹ thuật và năng lực quản lý, có trang thiết bị, cơ sở hạ tầng để phục vụ người bệnh. * Nhiệm vụ bệnh viện Bệnh viện là cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho người bệnh và có các nhiệm vụ sau: - Cấp cứu, khám bệnh, chữa bệnh cho nhân dân.
Bệnh viện là nơi tiếp nhận mọi người bệnh đến cấp cứu, khám bệnh, chữa bệnh nội trú và ngoại trú theo chế độ chính sách Nhà nước quy định; tổ chức khám sức khoẻ và chứng nhận sức khỏe theo quy định của Nhà nước. - Đào tạo cán bộ. Bệnh viện là cơ sở thực hành để đào tạo cán bộ y tế. Các thành viên trong bệnh viện phải mẫu mực thực hiện quy chế bệnh viện và quy định kỹ thuật bệnh viện.
- Nghiên cứu khoa học về y học và y tế: Bệnh viện là nơi thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học, ứng dụng, những tiến độ khoa học kỹ thuật vào việc khám bệnh, chữa bệnh và chăm sóc sức khoẻ người bệnh. - Chỉ đạo tuyến: Hệ thống các bệnh viện được tổ chức theo tuyến kỹ thuật. Tuyến trên có trách nhiệm chỉ đạo kỹ thuật tuyến dưới. - Phòng bệnh: Song song với khám bệnh, chữa bệnh phòng bệnh là nhiệm vụ quan trọng của bệnh viện.
- Hợp tác quốc tế: Theo đúng các quy định của Nhà nước. Luan van 9 - Quản lý kinh tế trong Bệnh viện: Thực hiện nghiêm chỉnh các quy định của Nhà nước về thu, chi ngân sách của bệnh viện từng bước tổ chức việc hạch toán chi phí về khám bệnh, chữa bệnh trong bệnh viện. Khái niệm đội ngũ điều dưỡng viên của bệnh viện Khái niệm điều dưỡng viên: Điều dưỡng viên là người phụ trách công tác điều dưỡng, chăm sóc sức khỏe, kiểm tra tình trạng bệnh nhân, kê toa thuốcvà các công việc khác để phục vụ cho quá trình chăm sóc sức khỏe ban đầu cho đến phục hồi, trị liệu cho bệnh nhân. Theo một định nghĩa khác thì Điều dưỡng viên (bao gồm cả nam và nữ) là những người có nền tảng khoa học cơ bản về điều dưỡng, đáp ứng các tiêu chuẩn được kê toa tùy theo sự giáo dục và sự hoàn thiện lâm sàng.
Ở Việt Nam, trước đây người điều dưỡng được gọi là Y tá, có nghĩa là người phụ tá của người thầy thuốc. Ngày nay, điều dưỡng đã được xem là một nghề độc lập trong hệ thống y tế do đó người làm công tác điều dưỡng được gọi là điều dưỡng viên. Người điều dưỡng hiện có nhiều cấp bậc, trình độ và đã được quy định rất cụ thể và chi tiết trong hệ thống ngạch bậc công chức theo các văn bản quy định của Bộ Nội vụ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đặc điểm đội ngũ điều dưỡng viên tại bệnh viện Đội ngũ điều dưỡng viên của bệnh viện mang đầy đủ đặc điểm của lao động xã hội.
Ngoài ra, Đội ngũ điều dưỡng viên của bệnh viện còn có một số đặc trưng cơ bản như: - Đội ngũ điều dưỡng viên của bệnh viện mang tính chất lao động dịch vụ. Bệnh viện là cơ sở y tế, cung cấp dịch vụ khám và chữa bệnh cho khách hàng. Chính vì vậy, nhân lực y tế của bệnh viện mang tính chất lao động dịch vụ, không tạo ra các sản phẩm hữu hình. - Đội ngũ điều dưỡng viên của bệnh viện có tính chuyên môn hóa cao, thực hiện các phần công việc đòi hỏi chuyên môn hóa trong ngành điều dưỡng đảm nhận các công việc chuyên trách là chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân - Đội ngũ điều dưỡng viên làm việc trong môi trường có tính phức tạp của bệnh viện.
Do môi trường làm việc đòi hỏi sự tiếp xúc trực tiếp giữa điều dưỡng Luan van 10 viên và người bệnh làm cho lao động trong lĩnh vực y tế có sự phức tạp. Dịch vụ chăm sóc sức khỏe là dịch vụ có tính chất đặc thù không giống với những sản phẩm dịch vụ khác là có liên quan trực tiếp đến tính mạng con người. Vì vậy, khách hàng khi tìm đến bệnh viện thường mang tâm trạng lo lắng, bất an điều này có tác động rất lớn đến đội ngũ nhân lực tiếp xúc trực tiếp. Chính vì vậy, việc thường xuyên tiếp xúc với khách hàng và những tình huống khác nhau đã tạo áp lực không nhỏ cho đội ngũ nhân lực nói chung và đội ngũ điều dưỡng viên của bệnh viện nói riêng.
Nhà quản trị bệnh viện cần hỗ trợ lực lượng lao động của mình để giảm thiểu sự phức tạp trong môi trường làm việc và không ngừng nghiên cứu nhu cầu khách hàng, đào tạo nhân viên có trình độ khả năng nắm bắt nhu cầu khách hàng để tạo ra các sản phẩm, dịch vụ phù hợp. - Đội ngũ điều dưỡng viên của bệnh viện luôn sẵn sàng đón tiếp và phục vụ khách. Do dịch vụ y tế không thể đoán trước vì khách hàng không thể biết được khi nào họ sẽ mắc bệnh hoặc trong những trường hợp khẩn cấp như tai nạn, cấp cứu…, vì vậy đòi hỏi đội ngũ nhân lực tại bệnh viện nói chung và đội ngũ điều dưỡng viên bệnh viện nói riêng phải có mặt 24/24 sẵn sàng phục vụ khách hàng. Không những thế, dịch vụ y tế mang tính chất thời điểm thời vụ ảnh hưởng của các yếu tố tự nhiên như dịch bệnh, thời gian rảnh rỗi… Điều này đã tạo cho nhân lực của bệnh viện nói chung và đội ngũ điều dưỡng viên bệnh viện nói riêng luôn sẵn sàng phục vụ khách hàng mọi lúc mọi nơi.
Vì dịch vụ y tế có liên quan trực tiếp đến sức khỏe khách hàng (bệnh nhân) nên đòi hỏi sự nhanh chóng và chính xác trong quá trình khám chữa bệnh. Chính vì lẽ đó, nhà quản trị bệnh viện phải luôn chuẩn bị khả năng cung ứng dựa trên cơ sở đặc điểm tiêu dùng và các yếu tố bên ngoài tác động. - Đội ngũ điều dưỡng viên của bệnh viện hoạt động có tính thời điểm, thời vụ. Dịch vụ y tế có tính thời điểm thời vụ cao cũng kéo theo đội ngũ nhân lực tại bệnh viện cũng có tính thời điểm thời vụ, do đặc điểm của sản phẩm dịch vụ chăm sóc sức khỏe là cần có sự tiếp xúc trực tiếp của đội ngũ nhân viên y tế và khách hàng.
Thu nhập, thời gian rảnh rỗi, đặc điểm tự nhiên khí hậu… có tác động trực tiếp đến nhu cầu của khách hàng và tạo tính thời điểm thời vụ cho sản phẩm dịch vụ cũng Luan van 11 như nhân lực tại bệnh viện. Chính vì vậy, nhân lực tại bệnh viện cũng có tính thời điểm, thời vụ. Cán bộ y tế bệnh viện nói chung và đội ngũ điều dưỡng viên bệnh viện nói riêng phải có thái độ ứng xử sao cho phù hợp với người bệnh để họ tin tưởng vào bác sỹ, hy vọng cho bệnh tình của mình được cải thiện. Điều này đòi hỏi các nhà quản trị cần bố trí phân công hợp lý đội ngũ nhân viên để đáp ứng khả năng cung ứng dịch vụ và không ngừng đào tạo nâng cao trình độ để đảm bảo khả năng luân chuyển hỗ trợ lẫn nhau giữa các bộ phận để nâng cao khả năng cung ứng vào các thời điểm khác nhau.
- Nhân lực của bệnh viện đặc biệt là đội ngũ điều dưỡng viên chủ yếu là lao động nữ. Do đặc thù của bệnh viện là cơ sở y tế chăm sóc sức khỏe cho toàn dân, chính vì vậy, đội ngũ nhân lực tại bệnh viện, đặc biệt là đội ngũ y tá và điều dưỡng viên trong bệnh viện chủ yếu là lao động nữ. - Nhân lực của bệnh viện yêu cầu phải được đào tạo bài bản, có bằng cấp chuyên môn. Là lĩnh vực dịch vụ liên quan đến sức khỏe và tính mạng của con người, vì vậy, đội ngũ nhân viên y tế của bệnh viện đều phải được đào tạo bài bản, có bằng cấp chuyên môn trước khi tyển dụng vào làm việc tại bệnh viện.
Vai trò của đội ngũ điều dưỡng viên tại bệnh viện Lực lượng Điều dưỡng viên (kể cả nữ Hộ sinh) giữ vai trò nòng cốt trong hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu với mục tiêu chẩn đoán, điều trị, chăm sóc các nhu cầu thiết yếu của người dân trong việc nâng cao sức khỏe, duy trì, phục hồi và dự phòng bệnh tật ở ba tuyến: tuyến đầu, tuyến sau, và tuyến cuối kết hợp với các chuyên ngành khác trong chăm sóc sức khỏe. Tại các nước phát triển Anh, Mỹ, Canada,. cũng như các nước đang phát triển như Thái Lan, Philippines. Điều dưỡng viên đã được nâng cao vai trò trong việc quản lý các cơ sở y tế ban đầu, bệnh viện, tham gia khám và điều trị - chăm sóc các bệnh cấp và mãn tính theo chuyên ngành của điều dưỡng và có mặt trong hầu hết các lĩnh vực khác và là nghề đang được kính trọng nhất hiện nay.
Riêng tại Việt Nam thì tình hình không khả quan và còn nhiều tồn tại, mặc dù trình độ đào tạo và phạm vi thực hành của điều dưỡng Việt Nam hiện nay đã có Luan van 12 nhiều thay đổi, song trong nhận thức chung về vai trò của người điều dưỡng chưa được cập nhật phù hợp với thực tế. Một số lý thuyết về quản trị đội ngũ điều dưỡng viên tại bệnh viện 1. Khái niệm quản trị đội ngũ điều dưỡng viên tại bệnh viện Có rất nhiều khái niệm khác nhau về quản trị nguồn nhân lực (NNL) như: Quản trị NNL là việc tuyển mộ, tuyển chọn, duy trì, phát triển, sử dụng, động viên nhân lực thông qua tổ chức đó. Quản trị NNL là nghệ thuật lãnh đạo ,nghệ thuật chỉ huy, nghệ thuật sử dụng người, nghệ thuật thực hiện công việc thông qua người khác.
Quản trị NNL là hệ thống các triết lý, chính sách và hoạt động chức năng về thu hút, đào tạo - phát triển và duy trì con người của một tổ chức nhằm đạt được kết quả tối ưu cho cả tổ chức lẫn nhân viên. Từ những tiếp cận trên, có thể hiểu: Quản trị đội ngũ điều dưỡng viên tại bệnh viện là việc thực hiện các hoạt động chức năng về thu hút, sử dụng, đào tạo - phát triển và duy trì đội ngũ điều dưỡng nhằm đạt được kết quả tối ưu cho cả bệnh viện lẫn nhân viên.