Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC THỰC THI CÔNG VỤ CỦA CÔNG CHỨC CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC UBND QUẬN 1. Công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND quận 1. Khái niệm công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND quận 1. Khái niệm công chức Công chức là một bộ phận quan trọng trong bộ máy nhà nước, nó phản ánh nhu cầu khách quan của lịch sử phát triển nhà nước.
Cách hiểu về công chức tùy thuộc mỗi quốc gia, trong mỗi giai đoạn lịch sử nhất định. Có nước quy định rạch ròi cán bộ và công chức, có quốc gia lại sử dụng chung thuật ngữ “cán bộ, công chức”, nhưng có quốc gia không sử dụng thuật ngữ “cán bộ” mà chỉ có “công chức”. Ở Việt Nam, Luật sửa đổi Cán bộ, công chức và Luật Viên chức 2020 quy định: - Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tương ứng với vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước [14]. Khái niệm cơ quan chuyên môn thuộc UBND quận Điều 3 Nghị định số 37/2014/NĐ-CP, ngày 05/5/2014 của Chính phủ “Quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn tại Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố tại tỉnh” quy định: “Cơ quan chuyên môn tại Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện 17 quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa phương và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự ủy quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện và theo quy định của pháp luật; góp phần bảo đảm sự thống nhất quản lý của ngành hoặc lĩnh vực công tác ở địa phương; Cơ quan chuyên môn tại Ủy ban nhân dân cấp huyện chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, vị trí việc làm, biên chế công chức, cơ cấu ngạch công chức và công tác của Ủy ban nhân dân cấp huyện, đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ của cơ quan chuyên môn tại Ủy ban nhân dân cấp tỉnh”.
Công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND quận Từ những căn cứ nêu trên, có thể hiểu: Công chức các CQCM thuộc UBND quận là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, trong biên chế, hưởng lương từ ngân sách nhà nước, làm việc trong các CQCM thuộc UBND quận; thực hiện chức năng tham mưu, giúp UBND quận QLNN về ngành, lĩnh vực ở địa phương và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự ủy quyền của UBND quận và theo quy định của pháp luật. Nhiệm vụ, vai trò của công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND quận Về nhiệm vụ Công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND quận có các nhiệm vụ sau: - Tham mưu cho lãnh đạo phòng chuyên môn, lãnh đạo UBND quận ban hành quyết định, chỉ thị; quy hoạch, kế hoạch; chương trình, biện pháp. tổ chức thực hiện các nhiệm vụ thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của phòng chuyên môn; - Tham mưu tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật, quy hoạch, kế hoạch, chương trình. sau khi được phê duyệt; thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục, theo dõi thi hành pháp luật về các lĩnh vực thuộc phạm vi QLNN được giao; 18 - Tham mưu lãnh đạo phòng; lãnh đạo UBND quận ban hành văn bản phối hợp, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ về các nhiệm vụ thuộc lĩnh vực QLNN được phân công đối với các cơ quan, đơn vị thuộc quận và UBND các phường; - Tham mưu việc kiểm tra, giải quyết các khiếu nại, xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý các vi phạm về các nhiệm vụ thuộc lĩnh vực QLNN được giao trên địa bàn quận theo quy định; thực hiện công tác phòng, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí theo quy định của pháp luật và theo sự phân công của lãnh đạo phòng chuyên môn; - Tham mưu tổ chức triển khai, ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ; xây dựng hệ thống thông tin, lưu trữ phục vụ công tác tra cứu, lưu trữ; - Thực hiện công tác tổng hợp, thống kê, thông tin, báo cáo về tiến trình, kết quả triển khai thực hiện nhiệm vụ được giao; Ngoài các nhiệm vụ trên, công chức CQCM còn thực hiện các nhiệm vụ khác theo phân công của lãnh đạo phòng, lãnh đạo UBND quận, lãnh đạo Sở chuyên ngành và theo quy định của pháp luật.
Về vai trò Đội ngũ công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận là một bộ phận của nguồn nhân lực khu vực công, yếu tố cấu thành quan trọng của nguồn nhân lực xã hội mà những đóng góp của họ luôn có vai trò đặc biệt to lớn trong toàn bộ thành tựu phát triển chung về KTXH của quốc gia và địa phương, được thể hiện thông qua nhiều khía cạnh và mối quan hệ khác nhau: Một là, hoạt động của đội ngũ công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận góp phần tạo ra định hướng phát triển, dẫn dắt các quá trình xã hội và hành vi, hoạt động của công dân, tổ chức. Những quyết định lãnh đạo, quản lý được ban hành bởi các cơ quan Đảng, Nhà nước, chính quyền địa phương các cấp, các cá nhân có thẩm quyền đều có sự đóng góp rất lớn của đội ngũ công chức, ít nhất với vai trò là đội ngũ tham mưu trong hoạch định các chính sách và ban hành các quyết định lãnh đạo, quản lý. 19 Hai là, hoạt động của công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận góp phần thúc đẩy nhanh quá trình hiện thực hóa các mục tiêu phát triển KTXH quốc gia và địa phương. Hoạt động của công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận diễn ra trên nhiều phạm vi, lĩnh vực khác nhau gắn liền với chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan của Quận.
Đặc biệt trong lĩnh lực quản lý nhà nước mà trực tiếp là hoạt động quản lý hành chính nhà nước, công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận chính là một trong những lực lượng chính yếu, nòng cốt trong xây dựng các chương trình, kế hoạch và tổ chức thực thi nhằm hiện thực hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước tại địa phương; Ba là, chất lượng hoạt động của công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận góp phần quyết định đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và hiệu quả việc sử dụng các nguồn lực của địa phương. Khi công chức hoạt động có hiệu quả chính là động lực trực tiếp làm cho hoạt động của các cơ quan nhà nước được tăng cường về tính hiệu lực, hiệu quả, đồng nghĩa với việc các nguồn lực của quốc gia, địa phương sẽ được khai thác hợp lý, tiết kiệm cho các mục tiêu phát triển. Bốn là, trong mối quan hệ với dân, hoạt động của công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận sẽ góp phần tạo lập và tăng cường mối quan hệ giữa dân với Đảng, Nhà nước. Công chức là đại diện, bộ mặt của Đảng, Nhà nước.
Công chức CQCM thuộc quận là một bộ phận của công chức trong hệ thống HCNN nên mang đầy đủ vai trò của công chức trong hệ thống HCNN nói chung và có vai trò đặc thù gắn liền với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các CQCM thuộc quận. Đây là lực lượng nòng cốt để triển khai, thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của các CQCM; cũng là những người cụ thể hóa, tham mưu trực tiếp cho lãnh đạo các phòng chuyên môn, lãnh đạo UBND để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn; thực hiện QLNN đối với ngành, lĩnh vực tại địa phương theo quy định của pháp luật. Đặc điểm công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND quận Đặc điểm chung Công chức các CQCM thuộc UBND quận mang đầy đủ những đặc điểm chung của công chức làm việc trong hệ thống HCNN: được tuyển dụng theo Luật định, có nhiệm vụ thực thi công vụ; được quản lý, sử dụng theo các quy định chặt chẽ của pháp luật. Đặc điểm riêng Ngoài ra, công chức CQCM có nhiều điểm khác biệt so với công chức các CQCM thuộc UBND Quận do làm việc trong điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội.phát triển hơn, đòi hỏi công chức phải chịu được áp lực công việc; có trình độ chuyên môn cao, có kiến thức am hiểu về nhiều lĩnh vực để tham mưu triển khai, thực hiện nhiều lĩnh vực công tác trên toàn quận và hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ đối với công chức các phường.
Điều này đặt ra yêu cầu công chức cần thường xuyên cập nhật kiến thức, rèn luyện kỹ năng, tự trau dồi kiến thức, rèn luyện bản thân, thay đổi tác phong, lề lối làm việc phù hợp với yêu cầu thực hiện nhiệm vụ. Năng lực thực thi công vụ của công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND quận 1. Khái niệm công vụ Theo từ điển Thuật ngữ hành chính thì công vụ là một loại lao động mang tính quyền lực và pháp lý, có tính thường xuyên chuyên nghiệp và được đảm bảo bằng ngân sách nhà nước, chủ yếu do các công chức nhà nước tiến hành và được điều chỉnh bằng ý chí thực hiện các chức năng quản lý nhằm ổn định, phát triển xã hội và đời sống nhân dân. Công vụ là hoạt động do cán bộ, công chức nhân danh nhà nước thực hiện theo đúng quy định của pháp luật và được pháp luật bảo vệ nhằm phục vụ lợi ích của toàn xã hội.
21 Từ những quan niệm trên, chúng ta có thể hiểu về công vụ như sau: công vụ là hoạt động thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của cán bộ, công chức theo các quy định của pháp luật nhằm thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đáp ứng yêu cầu xây dựng đất nước và phục vụ nhân dân. Khái niệm năng lực, năng lực thực thi công vụ 1. Khái niệm năng lực Năng lực của cá nhân hay tổ chức nào đó là một tổ hợp các tố chất của cá nhân, tổ chức, khiến cho cá nhân hoặc tổ chức đó có thể làm được những việc nhất định. Các tố chất đó là những nhân tố tiềm ẩn được cụ thể hóa kết quả hành vi bằng những việc có thể làm được.