Luận văn thạc sĩ nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần kỹ thương việt nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần kỹ thương việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Lê Thị Huyền Trang
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thư
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH SẢN PHẨM THẺ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về vấn đề nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ tại ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Các nghiên cứu đã được công bố
• 1.1.2. Những nội dung còn trống để thực hiện nghiên cứu
• 1.2. Cơ sở lý luận chung về năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ của ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Một số vấn đề cơ bản liên quan đến đề tài thẻ ngân hàng
• 1.2.2. Khái niệm về cạnh tranh, vai trò và tầm quan trọng của cạnh tranh trong các ngân hàng thương mại
• 1.2.3. Các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại
• 1.2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ của các ngân hàng thương mại
• 1.2.5. Sự cần thiết phải nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ tại các ngân hàng thương mại
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THIẾT KẾ ĐỀ TÀI
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu đề tài
• 2.1.1. Các phương pháp nghiên cứu chung
• 2.1.2. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể
• 2.2. Thiết kế đề tài nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH SẢN PHẨM THẺ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN KỸ THƯƠNG VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2010 – 2015
• 3.1. Giới thiệu về ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam
• 3.1.1. Lịch sử hình thành của Techcombank
• 3.1.2. Những giai đoạn phát triển của Techcombank
• 3.1.3. Tình hình hoạt động nói chung của Techcombank
• 3.2. Thực trạng năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam
• 3.2.1. Quá trình phát triển sản phẩm thẻ tại Techcombank
• 3.2.2. Thực trạng năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ của ngân hàng thương mại cổ phần kỹ thương Việt Nam hiện nay
• 3.2.3. Đánh giá về thực trạng năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ của ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH SẢN PHẨM THẺ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN KỸ THƯƠNG VIỆT NAM TRÊN THỊ TRƯỜNG
• 4.1. Định hướng nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam
• 4.1.1. Định hướng ngắn hạn
• 4.1.2. Định hướng dài hạn
• 4.2. Một số giải pháp nhằm giúp ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh về sản phẩm thẻ trên thị trường
• 4.2.1. Các giải pháp đã và đang thực hiện
• 4.2.2. Một số ý tưởng của cá nhân
• 4.3. Một số kiến nghị để hỗ trợ ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ trên thị trường
• 4.3.1. Kiến nghị hiệp hội thẻ Việt Nam
• 4.3.2. Kiến nghị ngân hàng nhà nước
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ tại ngân hàng Kỹ thương Việt Nam

Năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ tại ngân hàng Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) đang trở thành một vấn đề quan trọng trong bối cảnh thị trường tài chính ngày càng phát triển. Sự gia tăng cạnh tranh từ các ngân hàng khác và sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng đòi hỏi Techcombank phải nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm thẻ. Việc này không chỉ giúp ngân hàng duy trì vị thế trên thị trường mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngân hàng.

1.1. Khái niệm và vai trò của sản phẩm thẻ trong ngân hàng

Sản phẩm thẻ ngân hàng là công cụ thanh toán không dùng tiền mặt, giúp khách hàng thực hiện giao dịch nhanh chóng và tiện lợi. Thẻ không chỉ đơn thuần là phương tiện thanh toán mà còn là công cụ quản lý tài chính cá nhân hiệu quả.

1.2. Tình hình phát triển sản phẩm thẻ tại Techcombank

Techcombank đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển sản phẩm thẻ. Ngân hàng đã triển khai nhiều loại thẻ khác nhau, từ thẻ ghi nợ đến thẻ tín dụng, nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng.

II. Những thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ

Mặc dù đã có những thành công nhất định, nhưng Techcombank vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ. Các yếu tố như sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác, sự thay đổi nhanh chóng trong công nghệ và nhu cầu của khách hàng là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự xuất hiện của nhiều ngân hàng mới và các sản phẩm thẻ đa dạng đã tạo ra áp lực lớn cho Techcombank. Ngân hàng cần phải có chiến lược rõ ràng để giữ chân khách hàng.

2.2. Thay đổi trong nhu cầu của khách hàng

Khách hàng ngày càng đòi hỏi nhiều hơn về chất lượng dịch vụ và tính năng của sản phẩm thẻ. Techcombank cần phải nắm bắt xu hướng này để phát triển sản phẩm phù hợp.

III. Phương pháp nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ tại Techcombank

Để nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ, Techcombank cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Việc cải tiến dịch vụ khách hàng, đầu tư vào công nghệ và phát triển các sản phẩm thẻ mới là những giải pháp quan trọng.

3.1. Cải tiến dịch vụ khách hàng

Đầu tư vào đào tạo nhân viên và cải thiện quy trình phục vụ khách hàng sẽ giúp Techcombank nâng cao trải nghiệm của khách hàng khi sử dụng sản phẩm thẻ.

3.2. Đầu tư vào công nghệ

Việc áp dụng công nghệ mới trong quản lý và phát triển sản phẩm thẻ sẽ giúp Techcombank tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả hoạt động.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về sản phẩm thẻ

Nghiên cứu thực tiễn về sản phẩm thẻ tại Techcombank cho thấy những cải tiến trong dịch vụ đã mang lại kết quả tích cực. Doanh thu từ sản phẩm thẻ đã tăng trưởng đáng kể trong những năm qua, cho thấy sự hiệu quả của các chiến lược đã triển khai.

4.1. Kết quả từ việc cải tiến dịch vụ

Khách hàng đã phản hồi tích cực về chất lượng dịch vụ, điều này thể hiện qua sự gia tăng số lượng thẻ phát hành và giao dịch.

4.2. Tác động của công nghệ đến sản phẩm thẻ

Công nghệ đã giúp Techcombank cải thiện quy trình giao dịch, từ đó nâng cao sự hài lòng của khách hàng và tăng trưởng doanh thu.

V. Kết luận và tương lai của sản phẩm thẻ tại Techcombank

Tương lai của sản phẩm thẻ tại Techcombank phụ thuộc vào khả năng thích ứng với thị trường và nhu cầu của khách hàng. Việc tiếp tục đổi mới và cải tiến sẽ là chìa khóa để ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh.

5.1. Định hướng phát triển sản phẩm thẻ

Techcombank cần xác định rõ định hướng phát triển sản phẩm thẻ trong tương lai, tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng tính năng sản phẩm.

5.2. Chiến lược cạnh tranh bền vững

Ngân hàng cần xây dựng chiến lược cạnh tranh bền vững, không chỉ dựa vào giá cả mà còn vào chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường tài chính - ngân hàng Việt Nam đang chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt giữa hơn 100 tổ chức tín dụng lớn nhỏ, bao gồm hơn 60 ngân hàng có 100% vốn nước ngoài. Tại các quốc gia phát triển, thanh toán qua thẻ chiếm trên 85% tổng lưu chuyển hàng hóa và dịch vụ bán lẻ, phản ánh xu thế tất yếu của thanh toán không dùng tiền mặt. Kể từ khi dịch vụ thẻ đầu tiên xuất hiện tại Việt Nam vào năm 1993, sản phẩm thẻ đã trở thành công cụ chiến lược giúp các ngân hàng thương mại dịch chuyển cơ cấu thu nhập từ hoạt động tín dụng truyền thống sang dịch vụ phi tín dụng.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để Ngân hàng Thương mại Cổ phần Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank) củng cố vị thế và gia tăng sức cạnh tranh của sản phẩm thẻ trước các đối thủ lớn trên thị trường. Mục tiêu của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ, phân tích toàn diện thực trạng hoạt động thẻ tại Techcombank và xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho giai đoạn chiến lược 2015 - 2020.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào không gian thị trường tài chính ngân hàng Việt Nam với chuỗi dữ liệu thực chứng của Techcombank trong giai đoạn 2010 - 2015. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, giúp ngân hàng duy trì tỷ lệ an toàn vốn (CAR) đạt mức 14,7% (vượt xa chuẩn 9,0% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước), mở rộng cơ sở hơn 3,3 triệu khách hàng cá nhân, đồng thời tối ưu hóa tỷ trọng doanh thu dịch vụ thanh toán trong tổng lợi nhuận hoạt động.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp của hai nền tảng lý thuyết chính: Lý thuyết cạnh tranh thị trường của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cùng Mô hình năm áp lực cạnh tranh của Michael Porter. Các lý thuyết này khẳng định năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại được định hình bởi tiềm lực tài chính, công nghệ, mạng lưới phân phối và khả năng thỏa mãn nhu cầu khách hàng mục tiêu.

Hệ thống khái niệm nền tảng trong đề tài bao gồm:

• Thẻ ngân hàng: Phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt do tổ chức tín dụng phát hành, bao gồm thẻ ghi nợ (debit card), thẻ tín dụng (credit card) và thẻ trả trước (prepaid card) theo quy định tại Thông tư 20 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
• Năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại: Khả năng duy trì và gia tăng thị phần, tạo ra tỷ suất sinh lời vượt trội thông qua việc cung cấp các sản phẩm dịch vụ tài chính chất lượng cao với chi phí tối ưu.
• Tiêu chuẩn an toàn vốn Basel: Thước đo tiềm lực tài chính với yêu cầu vốn cấp I tối thiểu đạt 4% và hệ số an toàn vốn tổng thể (CAR) đạt tối thiểu 8% trên tổng tài sản có rủi ro.
• Chất lượng dịch vụ tài chính theo tiêu chuẩn ISO: Đánh giá dựa trên 5 tiêu chí gồm tính tiện ích, thời gian cung ứng, mức độ đơn giản của quy trình, độ chính xác và tính bảo mật giao dịch.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ báo cáo tài chính kiểm toán và báo cáo thường niên của Techcombank cùng 3 ngân hàng đối thủ lớn gồm Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) và Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB) trong giai đoạn 2010 - 2015. Nguồn dữ liệu bổ trợ được thu thập từ các báo cáo định kỳ của Hội Thẻ Ngân hàng Việt Nam và Ngân hàng Nhà nước.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 4 ngân hàng thương mại cổ phần đại diện cho hai nhóm quy mô lớn và trung bình trên thị trường, cùng dữ liệu chuỗi thời gian 6 năm liên tục. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cao nhất về thị phần, năng lực công nghệ và quy mô khách hàng tại đô thị. Lý do lựa chọn phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh chuỗi thời gian và phân tích tỷ số tài chính (ROA, ROE, CAR) là nhằm lượng hóa chính xác động thái tăng trưởng thị phần, chi phí phát hành, doanh số thanh toán và phản ánh chân thực vị thế cạnh tranh của Techcombank.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, Techcombank đạt bước tiến vượt bậc về quy mô vốn và hạ tầng phân phối sản phẩm thẻ. Tính đến hết ngày 31/12/2015, tổng tài sản của Techcombank đạt 192.009 tỷ đồng, hệ số CAR đạt 14,7%, tạo nền tảng vốn vững chắc cho đầu tư công nghệ thẻ. Mạng lưới phục vụ mở rộng lên 315 chi nhánh và phòng giao dịch, lắp đặt 1.229 máy ATM và 1.500 máy POS tại hơn 200 đơn vị chấp nhận thẻ, phục vụ thành công hơn 3,3 triệu khách hàng cá nhân.

Thứ hai, mô hình kinh doanh thẻ chuyên biệt hóa tạo ra hiệu suất bán hàng đột phá. Việc phân tách Trung tâm Vận hành thẻ và Trung tâm Kinh doanh thẻ (gồm 45 nhân sự chuyên trách, độ tuổi trung bình 25 tuổi) kết hợp đội ngũ bán hàng tập trung khoảng 100 nhân sự tại mỗi miền đã đóng góp hơn 80% tổng sản lượng thẻ phát hành mới toàn ngân hàng.

Thứ ba, ngân hàng tiên phong đầu tư nền tảng công nghệ quản lý và vận hành thẻ đồng bộ. Việc ứng dụng hệ thống quản lý thẻ CMS Compass Plus từ năm 2004 cùng dây chuyền in thẻ khép kín nhập khẩu từ Singapore giúp tự động hóa việc dập nổi thông tin và in mã PIN, rút ngắn thời gian phát hành thẻ xuống mức tối thiểu. Đồng thời, công nghệ thẻ chip EMV thông minh thay thế thẻ từ giúp nâng cao mức độ an toàn dữ liệu, kết hợp cơ chế xác thực OTP và tổng đài trực 24/7 kiểm soát giao dịch đáng ngờ.

Thứ tư, cơ cấu thị phần thẻ có sự phân hóa rõ nét giữa các khu vực địa lý. Tại Hà Nội, ngân hàng thiết lập 15 siêu chi nhánh, trong khi tại Thành phố Hồ Chí Minh có 12 siêu chi nhánh. Tỷ trọng doanh số sử dụng thẻ tại khu vực miền Nam mới chiếm khoảng 42% tổng doanh số toàn hệ thống, chưa khai thác hết dư địa tiêu dùng tại thị trường phía Nam.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng vượt trội về sản lượng phát hành bắt nguồn từ chiến lược sớm hiện đại hóa công nghệ ngân hàng lõi Globus từ năm 2003 và liên kết mạng lưới với các tổ chức thẻ quốc tế như VISA, MasterCard và đối tác chiến lược HSBC. Khi so sánh với các nghiên cứu ngành, Techcombank thể hiện ưu thế cạnh tranh vượt trội về tốc độ xử lý nghiệp vụ và tính đa dạng của sản phẩm thẻ đồng thương hiệu (như Techcombank - Vietnam Airlines - Visa). Tuy nhiên, so với các ngân hàng thương mại nhà nước như Vietcombank hay BIDV, số lượng máy POS (1.500 máy) và thị phần thẻ tín dụng của Techcombank vẫn còn khoảng cách nhất định.

Để trực quan hóa các kết quả nghiên cứu, dữ liệu trong luận văn được mô hình hóa qua Bảng so sánh chỉ tiêu đối thủ cạnh tranh (Bảng 3.5), Biểu đồ tăng trưởng số lượng thẻ phát hành lũy kế giai đoạn 2010 - 2015 (Biểu đồ 3.1) và Sơ đồ tổ chức vận hành - kinh doanh thẻ (Sơ đồ 3.1 và Sơ đồ 3.2). Các biểu đồ này minh chứng rõ nét rằng việc đầu tư chiều sâu vào dây chuyền công nghệ in thẻ tự động và phân tầng lực lượng bán hàng chuyên trách chính là động cơ thúc đẩy năng lực cạnh tranh thẻ bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ của Techcombank giai đoạn 2016 - 2020, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Mở rộng hạ tầng chấp nhận thanh toán thẻ POS: Đẩy mạnh trang bị và lắp đặt thêm 2.000 máy POS mới tại khu vực miền Nam, nâng tổng số lên 3.500 máy POS trước năm 2018 (tăng hơn 133% so với mốc 1.500 máy năm 2015). Chủ thể thực hiện là Trung tâm Kinh doanh Thẻ phối hợp cùng Khối Khách hàng Doanh nghiệp.
2. Tối ưu hóa quy trình phát hành và số hóa trải nghiệm khách hàng: Ứng dụng công nghệ phát hành thẻ điện tử tức thì và chuyển đổi 100% sang thẻ chip không tiếp xúc (Contactless), rút ngắn thời gian giao thẻ vật lý từ 5 ngày xuống dưới 48 giờ trước quý IV/2017. Chủ thể thực hiện là Trung tâm Vận hành Thẻ và Khối Công nghệ Thông tin.
3. Đa dạng hóa danh mục sản phẩm thẻ liên kết và kích cầu chi tiêu: Thiết kế các dòng thẻ đồng thương hiệu chuyên biệt cho phân khúc mua sắm trực tuyến và du lịch, đặt mục tiêu tăng trưởng doanh số sử dụng thẻ bình quân 25% - 30%/năm trong giai đoạn 2016 - 2020. Chủ thể thực hiện là Phòng Phát triển Sản phẩm Thẻ.
4. Tăng cường hệ thống quản trị rủi ro và phòng chống gian lận tự động: Triển khai hệ thống cảnh báo gian lận theo thời gian thực (Fraud Monitoring System), duy trì tỷ lệ tổn thất do gian lận thẻ dưới mức 0,05% trên tổng doanh số giao dịch trước năm 2019. Chủ thể thực hiện là Phòng Xử lý Rủi ro Thanh toán và Tra soát.

Đồng thời, luận văn kiến nghị Ngân hàng Nhà nước và Hiệp hội Thẻ Việt Nam tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý về thanh toán điện tử, chuẩn hóa kết nối hạ tầng chuyển mạch quốc gia và có chính sách ưu đãi thuế cho các đơn vị chấp nhận thanh toán thẻ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng sau:

• Ban lãnh đạo và Khối Khách hàng Cá nhân tại các NHTM: Vận dụng mô hình tổ chức phân tách giữa vận hành và kinh doanh thẻ để nâng cao hơn 80% hiệu suất bán hàng thông qua đội ngũ bán chuyên trách.
• Chuyên viên nghiên cứu và phát triển sản phẩm (R&D) mảng thẻ: Sử dụng bài học thực tiễn về phát triển thẻ đồng thương hiệu và ứng dụng dây chuyền công nghệ in thẻ tự động từ Singapore để rút ngắn chu kỳ tung sản phẩm ra thị trường.
• Giảng viên, học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng chuỗi số liệu tài chính 6 năm (2010 - 2015), hệ thống bảng biểu so sánh đối thủ cạnh tranh và khung lý thuyết chuẩn hóa làm tài liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu về dịch vụ ngân hàng bán lẻ.
• Chuyên viên an ninh thông tin và quản trị rủi ro thanh toán: Tham khảo quy trình quản lý rủi ro thẻ đa tầng, kiểm soát rủi ro thẻ thông minh EMV và cơ chế xử lý tra soát khiếu nại giao dịch trực tuyến 24/7.

Câu hỏi thường gặp

Yếu tố nào đóng vai trò then chốt tạo nên lợi thế cạnh tranh sản phẩm thẻ của Techcombank? Nền tảng công nghệ xử lý thẻ hiện đại và mô hình quản trị chuyên biệt hóa đóng vai trò quyết định. Việc đầu tư hệ thống CMS Compass Plus cùng dây chuyền in thẻ khép kín từ Singapore đã tối ưu hóa tốc độ xử lý, giúp Techcombank duy trì hệ số CAR 14,7% và phục vụ ổn định hơn 3,3 triệu khách hàng.

Luận văn sử dụng những tiêu chí nào để đánh giá năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ? Tác giả đánh giá dựa trên hệ thống tiêu chí toàn diện gồm: tiềm lực tài chính (CAR, ROA, ROE), quy mô thị phần phát hành, mạng lưới phân phối (315 chi nhánh, 1.229 ATM, 1.500 POS), chất lượng quy trình dịch vụ, mức độ an toàn bảo mật thẻ chip EMV và chất lượng đội ngũ nhân sự chuyên trách.

Mô hình tổ chức kinh doanh thẻ của Techcombank có điểm gì khác biệt so với các ngân hàng khác? Techcombank tách biệt hoàn toàn giữa Trung tâm Vận hành thẻ và Trung tâm Kinh doanh thẻ. Đặc biệt, đội ngũ bán hàng thẻ chuyên trách (khoảng 100 người mỗi miền) tạo ra hơn 80% sản lượng thẻ toàn hàng, vượt trội so với phương thức bán hàng phân tán không chuyên tại các chi nhánh truyền thống.

Hạn chế lớn nhất trong hoạt động phát triển thẻ của Techcombank giai đoạn 2010 - 2015 là gì? Hạn chế lớn nhất là sự mất cân đối mạng lưới và doanh số giữa hai miền. Miền Nam chỉ có 12 siêu chi nhánh so với 15 siêu chi nhánh tại Hà Nội, cùng số lượng 1.500 máy POS còn khiêm tốn khiến tỷ trọng doanh số thanh toán tại miền Nam chưa tương xứng với tiềm năng kinh tế khu vực.

Mục tiêu định lượng chính của các giải pháp đề xuất cho giai đoạn 2016 - 2020 là gì? Các mục tiêu trọng tâm bao gồm: nâng số lượng POS lên 3.500 máy (tăng hơn 133%), rút ngắn thời gian phát hành thẻ xuống dưới 48 giờ, duy trì tốc độ tăng trưởng doanh số thanh toán thẻ 25% - 30%/năm và kiểm soát tỷ lệ gian lận thẻ dưới mức 0,05%.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ trong bối cảnh thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng mở rộng.
• Phân tích thực chứng sinh động hoạt động thẻ Techcombank giai đoạn 2010 - 2015 với hệ số an toàn vốn vững mạnh 14,7% và quy mô mạng lưới 315 chi nhánh trên toàn quốc.
• Xác định chính xác các điểm nghẽn về hạ tầng máy POS (1.500 máy) và sự chênh lệch thị phần giữa miền Bắc và miền Nam.
• Đề xuất lộ trình 4 giải pháp đồng bộ về công nghệ, sản phẩm, mạng lưới và quản trị rủi ro nhằm thúc đẩy tăng trưởng doanh số thẻ 25% - 30%/năm.
• Cung cấp mô hình tham chiếu thực tiễn có giá trị cao cho các ngân hàng thương mại Việt Nam trong quá trình tái cấu trúc hoạt động dịch vụ ngân hàng bán lẻ.

Lộ trình triển khai các giải pháp được khuyến nghị thực hiện quyết liệt trong giai đoạn 2016 - 2020 nhằm đón đầu làn sóng thanh toán số. Các nhà quản trị ngân hàng và chuyên gia tài chính cần tiếp tục khai thác các phát hiện từ công trình này để xây dựng chiến lược phát triển sản phẩm thẻ toàn diện, gia tăng trải nghiệm khách hàng và tối đa hóa lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết của đề tài Hoạt động của hệ thống Tài chính - Ngân hàng luôn chiếm vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc gia. Điều này thể hiện bằng kết quả hoạt động kinh doanh của ngành ngân hàng trong hơn một thập kỷ qua đã đóng góp một phần rất đáng kể cho sự nghiệp phát triển nền kinh tế chung của đất nƣớc. Đặc biệt, hiện nay xu hƣớng toàn cầu hóa ngày càng trở nên mạnh mẽ.

Muốn theo kịp nhịp phát triển đấy, tất cả mọi lĩnh vực nói chung và ngành ngân hàng nói riêng cần phải đổi mới hoạt động, mở rộng phạm vi và đối tƣợng phục vụ cũng nhƣ đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ. Do vậy mà chủ đề nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng thƣơng mại (NHTM) tại Việt Nam đã, đang và tiếp tục là một vấn đề mang tính chất thời sự, thu hút đƣợc sự quan tâm cả từ góc độ nghiên cứu, xây dựng, quản trị và điều hành kinh doanh ngân hàng. Tại thị trƣờng Việt Nam hiện nay có hơn 100 ngân hàng lớn - nhỏ đang hoạt động. Trong đó có sự góp mặt của hơn 60 ngân hàng 100% vốn nƣớc ngoài.

Điều này cho thấy, hoạt động ngân hàng càng ngày càng sôi động trong môi trƣờng cạnh tranh gay gắt của các loại hình tổ chức tín dụng. Để tồn tại và phát triển đƣợc, các tổ chức tín dụng không còn cách nào khác ngoài việc không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh trong quá trình hoạt động tại giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế. Năng lực cạnh tranh của một NHTM đƣợc xem xét đánh giá dựa trên rất nhiều lĩnh vực nhƣ: quy mô hoạt động, tiềm lực về vốn, trình độ kỹ thuật công nghệ, trình độ quản lý, tiềm lực sản phẩm dịch vụ, cơ chế quản trị rủi ro, chính sách quản lý nhân sự… Để đánh giá đƣợc năng lực cạnh tranh của một NHTM cần có một nghiên cứu tổng hợp về rất nhiều khía cạnh nhƣ kể trên. Tuy nhiên do giới hạn nghiên cứu của luận văn tác giả không có đủ điều kiện 1 để tìm hiểu và nghiên cứu sâu, rộng về nhiều khía cạnh cùng một lúc.

Mà chỉ có thể đầu tƣ nghiên cứu về một khía cạnh trong các yếu tố đánh giá năng lực cạnh tranh của một NHTM. Thẻ là một dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt phổ biến ở trên thế giới và Việt Nam hiện nay. Khái niệm thẻ thanh toán thƣờng đi cùng với các ngân hàng thƣơng mại, trở thành một dịch vụ không thể thiếu của các NHTM. Đồng thời, khi mà doanh số từ hoạt động tín dụng sẽ giảm dần thì việc tập trung khai thác các dịch vụ phi tín dụng càng trở nên cấp thiết đối với các NHTM.

Trong đó, việc khai thác dịch vụ thẻ và nâng cao chất lƣợng thẻ đang trở nên vấn đề hết sức cấp thiết. Xu hƣớng mở cửa thị trƣờng tài chính theo cam kết gia nhập tổ chức thƣơng mại quốc tế - WTO đặt ra những cơ hội lớn nhƣng cũng có những thách thức không nhỏ đối với các NHTM trong việc phát triển, nâng cao chất lƣợng dịch vụ thẻ. Do đó việc tìm ra giải pháp chung nâng cao năng lực cạnh tranh các sản phẩm thẻ càng trở nên cấp bách và cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Dựa trên những kiến thức thực tế trong công tác, tôi lựa chọn vấn đề về tiềm lực sản phẩm dịch vụ để thực hiện luận văn của mình.

Trong đó, nội dung chính sẽ tập trung nghiên cứu về một loại sản phẩm đƣợc đánh giá rất quan trọng, đóng góp một phần lớn doanh thu và lợi nhuận cho ngân hàng đó là sản phẩm thẻ thanh toán, với đề tài là “Nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam”. Câu hỏi nghiên cứu - Năng lực cạnh tranh về sản phẩm thẻ của Techcombank đang gặp phải những vấn đề gì? - Giải pháp nào để giúp cải thiện năng lực cạnh tranh về sản phẩm thẻ tại Techcombank? 2 3. Mục tiêu nghiên cứu - Dựa trên việc hệ thống hoá, phân tích và đánh giá lý luận, thực tiễn, khóa luận sẽ đƣa ra những nhận định, phân tích đánh giá về những điểm mạnh, điểm yếu, những thách thức và lợi thế cạnh tranh trong hoạt động phát triển sản phẩm thẻ tại các ngân hàng thƣơng mại cổ phần tại Việt Nam. - Từ các nghiên cứu lý thuyết vận dụng với thực tiễn, khóa luận sẽ đƣa ra các giải pháp nhằm mục tiêu củng cố và nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ của Techcombank để đáp ứng mục tiêu chiến lƣợc của Techcombank giai đoạn 2015 – 2020.

Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 4. Đối tƣợng nghiên cứu - Sản phẩm thẻ và năng lực cạnh tranh của sản phẩm thẻ tại ngân hàng thƣơng mại; - Các điều kiện, nhân tố ảnh hƣởng đến quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ tại Techcombank. Phạm vi nghiên cứu - Về không gian: khóa luận chỉ tập trung vào nghiên cứu thực trạng và đề ra giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ của Techcombank trên thị trƣờng tài chính ngân hàng tại Việt Nam. - Về thời gian: khóa luận xem xét thực trạng năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ của Techcombank giai đoạn 2010 - 2015.

Cấu trúc của luận văn - Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài và những vấn đề lý luận chung về năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ của ngân hàng thƣơng mại - Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và thiết kế đề tài 3 - Chƣơng 3: Phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần Kỹ thƣơng Việt Nam giai đoạn 2010 - 2015 - Chƣơng 4: Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ của ngân hàng thƣơng mại cổ phần Kỹ thƣơng Việt Nam trên thị trƣờng 4 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH SẢN PHẨM THẺ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về vấn đề nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ tại ngân hàng thƣơng mại 1. Các nghiên cứu đã được công bố Liên quan tới nội dung nâng cao năng lực cạnh tranh để phát triển sản phẩm, dịch vụ thẻ của ngân hàng thƣơng mại đã có rất nhiều tác giả, đề tài nghiên cứu, các cuộc hội thảo, chuyên đề,… với nội dung hệ thống hóa các lý luận cơ bản về vai trò, lợi ích hoạt động phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt, nâng cao năng lực cạnh tranh của NHTM. Có thể kể đến một số nghiên cứu sau: - Nghiên cứu về phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt cho khu vực dân cƣ ở Việt Nam, do TS.

Đặng Công Hoàn – Trƣờng đại học Kinh tế - Đại học quốc gia Hà Nội thực hiện năm 2015. Dựa trên việc hệ thống hoá, phân tích và đánh giá lý luận, thực tiễn, luận án đã đƣa ra những nhận định, phân tích đánh giá về vai trò, lợi ích của hoạt động phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế và các tác động lan tỏa của phát triển dịch vụ này cho khu vực dân cƣ đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, đề tài này chuyên sâu nghiên cứu về khía cạnh phát triển dịch vụ thanh toán qua thẻ hoặc qua dịch vụ thanh toán điện tử, chứ không đề cập đến năng lực cạnh tranh cũng nhƣ phƣơng pháp để nâng cao đƣợc năng lực cạnh tranh của sản phẩm thẻ. - Nghiên cứu về “Chiến lƣợc cạnh tranh của các ngân hàng theo mô hình cạnh tranh của Micheal Porter” đăng trên tạp chí ngân hàng (11), từ trang 18 – 20 của tác giả Đặng Công Hoàn thực hiện năm 2004.

5 - Nghiên cứu về nâng cao năng lực cạnh tranh dịch vụ thanh toán thẻ tự động (ATM) của ngân hàng TMCP nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam, do Ths. Trƣơng Minh Hoàng – Trƣờng ĐH KTQD thực hiện năm 2010. Luận văn này đã phân tích khá chi tiết về khái niệm năng lực cạnh tranh, sự cần thiết phải nâng cao năng lực cạnh tranh. Đồng thời tác giả cũng nêu lên một số kiến nghị đề xuất với các tổ chức quản lý nhằm hoàn thiện và phát triển hơn dịch vụ thanh toán thẻ tự động.

Song, đề tài này cũng chỉ đang chú trọng vào khía cạnh dịch vụ thanh toán của thẻ không đề cập tới các yếu tố làm gia tăng tính cạnh tranh của sản phẩm thẻ giữa các NHTM trên thị trƣờng Việt Nam hiện nay. - Nghiên cứu về đầu tƣ nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng thƣơng mại cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam do TS. Đỗ Thị Tố Quyên - Đại học Kinh tế quốc dân thực hiện năm 2012. Luận văn đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận về đầu tƣ nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thƣơng mại.

Tuy nhiên, đó là những vấn đề rất chung về năng lực cạnh tranh về các tiêu chí năng lực tài chính, năng lực quản tri điều hành, năng lực hoạt động, năng lực công nghệ, năng lực của đội ngũ cán bộ, năng lực hệ thống phân phối. Những nội dung còn trống để thực hiện nghiên cứu Có thể nói đề tài về nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ không mới, tuy nhiên, tại mỗi một tổ chức tín dụng lại có những đặc trƣng, chính sách đầu tƣ khác nhau. Trong không gian và thời gian khác nhau nên việc đƣa ra giải pháp để áp dụng hiệu quả việc nâng cao năng lực cạnh tranh cũng là không giống nhau. Qua tham khảo nội dung những nghiên cứu trên, tôi đã phần nào có những định hƣớng căn bản và góc nhìn mới để bổ sung nhằm hoàn thiện hơn cho luận văn của mình.

Vì vậy qua luận văn nghiên cứu này, tôi hy vọng sẽ nêu lên đƣợc thực trạng tổng thể về các điểm mạnh, điểm yếu trong công tác quản trị và phát triển sản phẩm thẻ, cũng nhƣ đƣa ra đƣợc một 6 số giải pháp thích hợp để góp phần nâng cao năng lƣc cạnh tranh sản phẩm thẻ tại Techcombank trên thị trƣờng. Cơ sở lý luận chung về năng lực cạnh tranh sản phẩm thẻ của ngân hàng thƣơng mại 1. Một số vấn đề cơ bản liên quan đến đề tài thẻ ngân hàng 1.