phần mở đầu, kết luận và các nội dung phụ lục, tài liệu tham khảo. Nội dung chính nghiên cứu của luận bao gồm 3 chƣơng: CHƢƠNG 1: Cơ sở lý luận về cạnh tranh và nâng cao năng lực cạnh tranh. CHƢƠNG 2: Thực trạng năng lục cạnh tranh của Công ty cổ phần Bia Thanh Hóa. CHƢƠNG 3: Các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty cổ phần Bia Thanh Hóa.
4 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CANH TRANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH 1. Khái niệm về cạnh tranh và nâng cao năng lực cạnh tranh 1. Khái niệm về cạnh tranh Tính tất yếu của sự phát triển đó sự cạnh tranh, cạnh tranh là quy luật kinh tế hàng hóa, nó mang lại cho con ngƣời có đƣợc những sản phẩm, dịch vụ ngày càng tốt hơn hoàn hảo hơn. Đào thải những cái kém hơn không phù hợp.
Khái niệm về cạnh tranh có rất nhiều, Cạnh tranh là sự ganh đua về kinh tế giữa những chủ thể trong nền sản xuất hàng hóa nhằm giành giật lấy các nguồn lực, khách hàng, các điều kiện thuận lợi để từ đó mang lại lợi ích, lợi nhận cho mình. Cạnh tranh đƣợc diễn ra giữa ngƣời sản xuất kinh doanh hàng hóa với khách hàng( sản xuất muốn bán đắt, khách hàng muốn mua rẻ, giữa ngƣời sản xuất với sản xuất, giữa ngƣời tiêu dùng với nhau. Có nhiều hình thức Canh tranh bằng giá cả, cạnh tranh bằng chất lƣợng sản phẩm, cạnh tranh bằng dịch vụ cung cấp, bằng giá trị gia tăng… Cạnh tranh cũng đƣợc hiểu là quan hệ kinh tế, ở đó các chủ thể kinh tế ganh đua nhau tìm mọi biện pháp, cả nghệ thuật lẫn thủ đoạn để đạt mục tiêu kinh tế của mình. Mục đích của các chủ thể kinh tế trong quá trình cạnh tranh là tối đa hoá lợi ích.
Đối với ngƣời sản xuất kinh doanh là lợi nhuận, đối với ngƣời tiêu dùng là lợi ích tiêu dùng và sự tiện lợi. Cạnh tranh là một quy luật của sự phát triển kinh tế sản xuất hàng hóa vì bản chất của nó là quy luật giá trị sản xuất hóa. Trong quá trình sản xuất hàng hóa ngƣời chủ thể của doanh nghiệp luôn mong muốn gần nguồn tài nguyên, nguồn lực giá rẻ, thuận tiện giao thông đi lại, gần các thị trƣờng tiêu thụ, tiếp cận với khoa học kỹ thuật hiện đại, nhằm mục đích giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất, mục đích là thu đƣợc nhiều lợi nhuận. Vai trò của cạnh tranh là rất quan trọng nó thúc đẩy sự phát triển kinh 5 tế, xã hội, văn hóa.là tất yếu của quy luật phát triển.
Đòi hỏi con ngƣời phải luôn luôn tìm tòi và khám phá, học hỏi, nâng cao hơn nữa năng lục của mình để làm sao đáp ứng tốt công việc, đồng thời luôn tìm gia cái mới khác biệt để tạo thế mạnh cho sự cạnh tranh thì đó là cạnh trạnh lành mạnh, nếu cạnh trạnh không lành mạnh thì sẽ có biểu hiện của độc quyền, trì trệ, kém phát triển. Khái niệm về năng lực cạnh tranh Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp theo Từ điển Thuật Ngữ chính sách thƣơng mại (1997), theo đó thì năng lực cạnh tranh là năng lực của một doanh nghiệp “không bị các doanh nghiệp khác đánh bại về năng lực kinh tế”. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thể hiện ở các điểm sau. Một là khả năng tồn tại thể hiện ở chỗ doanh nghiệp hoặc chủ thể có thể sản xuất và tiêu thụ sản phẩm khi không có sự cạnh tranh với đối thủ, Hai là khả năng chống chọi với môi trƣờng là khả năng mà doanh nghiệp có thể sống sót hoặc vƣơn lên khi có cạnh tranh với các đối thủ khác, khả năng này mới là sức mạnh thật sự của doanh nghiệp, Ba là môi trƣờng cạnh trạnh tạo nên độ khắc nghiệt trong cạnh tranh, bao gồm các yếu tố bên trong và bên ngoài doanh nghiệp, yếu tố chính trị xã hội.
Nếu doanh nghiệp chƣa mạnh không biết lƣợng sức mà bƣớc vào môi trƣờng khắc nghiệt, không thuận lợi chắc chắn sẽ cằm chắc phần thua, nên môi trƣờng cạnh tranh là yếu tố doanh nghiệp phải biết trƣớc Năng lực cạnh trạnh còn thể hiện doanh nghiệp có quy trình công nghệ độc đáo do doanh nghiệp tạo ra hoặc mua bên ngoài để tạo ra giá trị gia tăng cao phù hợp với nhu cầu khách hàng, chi phí thấp, năng suất cao nhằm tăng nhanh lợi nhuận. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là khả năng vƣợt qua các đối thủ cạnh tranh để duy trì và phát triển chính bản thân doanh nghiệp. Nhƣ vậy, năng lực cạnh tranh có thể hiểu là khả năng khai thác, huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực và các điều kiện khách quan một cách có hiệu quả nhằm tạo ra lợi thế canh trƣớc đối thủ, đảm bảo cho doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển trên thị trƣờng[1]. Thông thƣờng ngƣời ta đánh giá 6 khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp thông qua các yếu tố nội tại nhƣ quy mô, khả năng tham gia cạnh tranh và rút khỏi thị trƣờng, sản phẩm, năng lực quản lý, năng suất lao động, trình độ công nghệ.
Tuy nhiên, khả năng này lại bị tác động bởi nhiều yếu tố bên ngoài (Nhà nƣớc và các thể chế trung gian). Doanh nghiệp có khả năng đổi mới và sáng tạo, tạo ra sự khác biệt thì doanh nghiệp đó có khả năng cạnh tranh cao. Ngoài ra năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp còn đƣợc thể hiện ở chiến lƣợc kinh doanh thích hợp và hiệu quả kinh doanh từ khâu nắm bắt thông tin đến khâu tổ chức sản xuất, từ đổi mới công nghệ đến phƣơng pháp quản lý phục vụ khách hàng. Cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường Thị trƣờng là nơi diễn ra các hoạt động mua bán, trao đổi hàng hoá bao gồm các yếu tố đầu vào và các yếu tố đầu ra của quá trình sản xuất.
Trên thị trƣờng các nhà sản xuất, ngƣời tiêu dùng, những ngƣời hoạt động buôn bán kinh doanh, quan hệ với nhau thông qua hoạt động mua bán trao đổi hàng hoá. Nhƣ vậy thực chất thị trƣờng là chỉ các hoạt động kinh tế đƣợc phản ánh thông qua trao đổi, lƣu thông hàng hoá và mối quan hệ về kinh tế giữa ngƣời với ngƣời. Hình thức đầu tiên của nền kinh tế thị trƣờng là kinh tế hàng hoá. Kinh tế hàng hóa là một kiểu tổ chức kinh tế xã hội mà trong đó sản phẩm sản xuất ra để trao đổi và buôn bán trên thị trƣờng.
Nền kinh tế thị trƣờng là hình thức phát triển cao của nền kinh tế hàng hoá, mà ở đó mọi yếu tố đầu vào và đầu ra của quá trình sản xuất đều đƣợc qui định bởi thị trƣờng. Trong hoạt động sản xuất kinh doanh các doanh nghiệp luôn muốn có đƣợc những điều kiện thuận lợi trong quá trình sản xuất nhƣ: thuê đƣợc lao động rẻ mà có kĩ thuật, mua đƣợc nguyên nhiên vật liệu rẻ, có thị trƣờng các yếu tố đầu ra tốt, giao thông thuận lợi. Sự cạnh tranh này chỉ kết thúc khi nó đƣợc đánh dấu bởi một bên chiến thắng và một bên thất bại. Tuy vậy cạnh tranh không bao giờ mất đi trong nền kinh tế thị trƣờng.
Cạnh tranh là sự sống còn của các doanh nghiệp. Muốn tồn tại đƣợc buộc các doanh nghiệp phải 7 nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp mình bằng cách: Nâng cao năng lực sản xuất của doanh nghiệp, giảm chi phí sản xuất để cạnh tranh về giá cả, cải tiến khoa học kĩ thuật… Điều này sẽ thúc đẩy nền kinh tế phát triển, đồng thời cũng làm cho xã hội phát triển nhờ kinh tế phát triển, nhờ đó khoa học – kĩ thuật phát triển theo do đòi hỏi phải nâng cao năng suất lao động của doanh nghiệp, cải tiến khoa học – kĩ thuật. Trong quá trình cạnh tranh các nguồn lực của xã hội sẽ đƣợc dịch chuyển từ nơi sản xuất không hiệu quả đến nơi sản xuất có hiệu quả hơn. các lợi ích xã hội tạo ra cao hơn, mọi ngƣời sẽ sử dụng những sản phẩm tốt hơn.
Cạnh tranh đem lại sự đa dạng của sản phẩm và dịch vụ. Do đó tạo ra nhiều lựa chọn hơn cho khách hàng, cho ngƣời tiêu dùng. Nhƣ vậy cạnh tranh là một đặc trƣng cơ bản và là tính tất yếu của nền kinh tế thị trƣờng. Cạnh tranh giúp cho sự phân bổ nguồn lực xã hội có hiệu quả, đem lại ích lợi lớn hơn cho xã hội.
Cạnh tranh có thể đƣợc xem nhƣ là quá trình giải quyết các mâu thuẫn từ đó sinh ra sự tiến bộ hơn, cũng có thể xem nhƣ tích luỹ về lƣợng để từ đó thực hiện các bƣớc nhảy về chất. Mỗi bƣớc nhảy thay đổi về chất là mỗi nấc thang của xã hội, nó làm cho xã hội phát triển đi lên, tốt đẹp hơn. Vậy sự tồn tại của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trƣờng là một tất yếu khách quan. Sự cần thiết và lợi thế góp phần nâng cao năng lực cạnh trạnh 1.
Sự cần thiết phải nâng cao năng lực cạnh tranh Trong bối cảnh toàn cầu hóa nhƣ hiện nay, Việt Nam là thành viên của WTO,TPP, các hiệp định APTA… việc cạnh tranh của doanh nghiệp không phải chỉ bó hẹp trong vùng hoặc quốc gia nữa mà là toàn cầu, tất cả các lĩnh vực kinh tế đều có sự cạnh tranh từ tất cả các doanh nghiệp trên thế giới, và hiện nay nền kinh tế đƣợc gọi là nền kinh tế phẳng không biên giới. Chính vì vậy sự cạnh tranh là rất khóc liệt đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cao năng lực của mình mới có thể tồn tại đƣợc. Năng lực canh tranh của doanh nghiệp nhƣ đã phân tích ở trên bao gồm 8 các yếu tố chính: tài chính, chất lƣợng sản phẩm, khoa học kỹ thuật, tài sản doanh nghiệp, nhân lực và quản trị nhân lực, khả năng bán hàng và marketing, năng lực quản lý, chiến lƣợc sản xuất kinh doanh, môi trƣờng thuận lợi. Tất cả các yếu tố trên tạo ra năng lực cho doanh nghiệp.
Tất cả các yếu tố này đƣợc nâng cao thì đồng nghĩa với năng cạnh tranh cao. Vậy sự cần thiết phải nâng cao năng lực cạnh tranh chính là giá trị mang lại hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả, lợi nhận cao hơn. Tạo đƣợc kênh phân phối bán hàng rộng khắp, do chất lƣợng sản phẩm tốt, giá bán sản phẩm thấp, đáp ứng đƣợc sự khác biệt độc đáo với đối thủ cạnh tranh. Nâng cao giá trị thƣơng hiệu do khả năng marketing tốt.
Từ đó tạo ra năng lực tài chính tốt để phát triển khoa học kỹ thuật, nâng cao hơn nữa chất lƣợng sản phẩm và tạo ra sản phẩm mới, mở rộng sản xuất và phát triển thị trƣờng mạnh hơn.