CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN 1. Những vấn đề cơ bản về công ty chứng khoán 1. Khái niệm và mô hình tổ chức của công ty chứng khoán Công ty chứng khoán là tổ chức có tư cách pháp nhân hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực chứng khoán thông qua việc cung cấp các dịch vụ tài chính với mục đích tìm kiếm lợi nhuận. Tại Việt Nam, công ty chứng khoán được tổ chức dưới hình thức công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn theo quy định của Luật Doanh nghiệp và được UBCKNN cấp Giấy phép thành lập và hoạt động.
Tùy theo vốn điều lệ và đăng ký kinh doanh mà một công ty có thể thực hiện một, một số hoặc toàn bộ các hoạt động như: môi giới chứng khoán, tự doanh chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán, tư vấn đầu tư chứng khoán. Đặc điểm Thứ nhất, công ty chứng khoán là một tổ chức tài chính trung gian. Công ty chứng khoán là cầu nối giữa người cần vốn và có vốn, là trung gian đầu tư chính và còn là kênh kết nối giữa các nhà đầu tư với nhau. Vì vậy, công ty chứng khoán cung cấp đa dạng các dịch vụ như môi giới, tư vấn danh mục, quản lý danh mục, thực hiện giao dịch mua bán cổ phiếu, trái phiếu và các công cụ của thị trường tiền tệ.
Thứ hai, công ty chứng khoán là một tổ chức kinh doanh có điều kiện. Các công ty chứng khoán hoạt động như một tổ chức kinh doanh có điều kiện. Các hoạt động trong lĩnh vực tài chính – hoạt động có tầm quan trọng ảnh hưởng rất lớn đến sự sống còn của doanh nghiệp, vì thế việc ban hành những quy định chặt chẽ là rất cần thiết để đảm bảo an toàn cho nền kinh tế. Thứ ba, công ty chứng khoán là một tổ chức kinh doanh hoạt động bị kiểm soát.
Vũ Thúy Hiền 6 2022 Tất cả các hoạt động kinh doanh của công ty chứng khoán đều bị kiểm soát chặt chẽ bởi các cơ quan chức năng có thẩm quyền và Hiệp hội chứng khoán sở tại. Nghiệp vụ của công ty chứng khoán Tùy thuộc vào quy mô hoạt động, công ty chứng khoán được phép cung cấp một, một số hoặc toàn bộ nghiệp vụ kinh doanh sau đây: Môi giới chứng khoán: Công ty chứng khoán sẽ đứng ra làm trung gian thực hiện việc mua, bán chứng khoán cho các khách hàng để hưởng hoa hồng. Tự doanh chứng khoán: Công ty chứng khoán mua, bán chứng khoán cho chính mình để được hưởng lợi nhuận từ chênh lệch giá và được đầu tư, góp vốn, phát hành, chào bán các sản phẩm tài chính. Bảo lãnh phát hành chứng khoán: Công ty chứng khoán cam kết với tổ chức phát hành nhận mua một phần hoặc toàn bộ chứng khoán của tổ chức phát hành để bán lại hoặc mua số chứng khoán còn lại chưa được phân phối hết hoặc cố gắng tối đa để phân phối số chứng khoán cần phát hành của tổ chức phát hành.
Tư vấn đầu tư chứng khoán: Công ty chứng khoán ký hợp đồng cung cấp cho khách hàng kết quả phân tích, báo cáo phân tích và đưa ra khuyến nghị liên quan đến việc mua, bán, nắm giữ chứng khoán. Vai trò của công ty chứng khoán Trong quá trình hình thành và phát triển của thị trường chứng khoán, các công ty chứng khoán có vai trò hết sức quan trọng, thể hiện qua: Thứ nhất, vai trò huy động vốn đối với doanh nghiệp Công ty chứng khoán là một trong những trung gian chính có chức năng huy động vốn. Khi doanh nghiệp muốn huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu trên thị trường chứng khoán thì các công ty chứng khoán sẽ trở thành đơn vị thực hiện các giao dịch đó, dịch chuyển vốn từ nơi dư thừa vốn đến nơi thiếu vốn. Cụ thể để giúp các giao Vũ Thúy Hiền 7 2022 dịch mua bán thuận lợi và nhanh chóng hơn, các công ty chứng khoán sẽ đóng vai trò tư vấn, bảo lãnh phát hành.
Thứ hai, vai trò kết nối đối với nhà đầu tư Thông qua hoạt động môi giới, tư vấn đầu tư, các công ty chứng khoán đóng vai trò như cầu nối giao dịch giữa các nhà đầu tư với nhau. Để thực hiện giao dịch trên thị trường chứng khoán, bắt buộc các nhà đầu tư chứng khoán phải có tài khoản giao dịch chứng khoán được mở tại các công ty chứng khoán. Đối với những khách hàng mới tham gia thị trường, các công ty chứng khoán sẽ có vai trò cung cấp thông tin hữu ích bao gồm báo cáo phân tích thị trường, phân tích doanh nghiệp và phân tích ngành,…để nhà đầu tư có quyết định sáng suốt nhất cho mình. Thứ ba, vai trò tạo lập đối với thị trường chứng khoán Các công ty chứng khoán có vai trò quan trọng không thể thiếu của thị trường chứng khoán, góp phần tạo lập giá cả thị trường.
Trên thị trường sơ cấp, các công ty chứng khoán góp phần phát hành và định giá cổ phiếu trước khi phát hành lần đầu ra công chúng. Trên thị trường thứ cấp, công ty chứng khoán đóng vai trò điều tiết thị trường thông qua hoạt động tự doanh bao gồm cả việc tăng thu nhập cho chính công ty bên cạnh tạo giá trị thanh khoản, điều chỉnh nền giá cổ phiếu. Thứ tư, vai trò tư vấn đầu tư Các công ty chứng khoán không chỉ thực hiện mệnh lệnh của khách hàng mà còn tham gia vào nhiều dịch vụ tư vấn khác nhau thông qua việc nghiên cứu thị trường rồi cung cấp thông tin cho các công ty và cá nhân đầu tư. Dịch vụ tư vấn có thể gồm: Thu thập thông tin phục vụ mục đích của khách hàng; Cung cấp thông tin về khả năng đầu tư khác nhau cũng như triển vọng ngắn hạn và dài hạn của các khoản đầu tư đó trong tương lai; Cung cấp thông tin về chính sách Vũ Thúy Hiền 8 2022 tài chính tiền tệ của Chính phủ có liên quan đến các khoản đầu tư mà khách hàng đang cân nhắc.
Thứ năm, vai trò cung cấp thông tin cho cơ quan quản lý Công ty chứng khoán có vai trò cung cấp thông tin trên thị trường chứng khoán bao gồm thông tin về các cổ phiếu, thông tin giao dịch, cổ tức, dữ liệu về ngành và doanh nghiệp. Từ đó các cơ quan quản lý thị trường có cơ sở dữ liệu tham khảo để có các biện pháp điều chỉnh thị trường hợp lý. Ngoài ra, các công ty chứng khoán còn kết hợp với các cơ quan quản lý kiểm soát thông tin nhà đầu tư, tránh các hành vi sai trái trên thị trường. Năng lực cạnh tranh của công ty chứng khoán 1.
Khái niệm cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của công ty chứng khoán 1. Khái niệm cạnh tranh Cạnh tranh là quy luật kinh tế cơ bản, quan điểm về cạnh tranh rất rộng nhưng hiện nay chưa có quan điểm nào thống nhất. Theo quan điểm cạnh tranh cổ điển, Cac- Mac cho rằng cạnh tranh là hình thức đấu tranh gay gắt giữa những người sản xuất hàng hóa dựa theo chế độ sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất, nhằm giành giật những điều kiện có lợi nhất về sản xuất và tiêu thụ hàng hóa, chế độ sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất gây ra cạnh tranh, theo kiểu “cá lớn nuốt cá bé”, các nhà tư bản đưa ra những biện pháp sử dụng để cạnh tranh là thường xuyên cải tiến kĩ thuật, tăng năng suất lao động, để thu lợi nhuận siêu ngạch. Như vậy, ông có cái nhìn cạnh tranh dưới góc độ khá tiêu cực, cạnh tranh không bình đẳng, nếu một bên có lợi thì bên kia chịu thiệt.
Tuy nhiên ông cũng nói lên vai trò của cạnh tranh là đổi mới sản xuất, phát triển kinh tế thông qua nỗ lực cạnh tranh của các nhà tư bản. Lý thuyết cạnh tranh cổ điển đã có những đóng góp nhất định cho việc ra đời lý thuyết cạnh tranh hiện đại sau này. Theo lý thuyết cạnh tranh hiện đại, cạnh tranh là sự Vũ Thúy Hiền 9 2022 ganh đua giữa các chủ thể kinh tế (nhà sản xuất và người tiêu dùng) để nắm lấy vị thế tương đối trong sản xuất và tiêu thụ, hay tiêu dùng nhằm thu lợi ích nhiều nhất cho mình. Đối với các nhà sản xuất thì mục tiêu của sự ganh đua là giành giật khách hàng, chiếm lĩnh thị trường, nắm được những điều kiện sản xuất và khu vực thị trường có lợi nhất.
Còn đối với người tiêu dùng mục tiêu của họ là dùng lợi ích tiêu dùng và sự tiện lợi, như thế, cuộc cạnh tranh thị trường không giống cuộc chiến. Các đối thủ cạnh tranh có thể cùng chia sẻ lợi ích và nếu doanh nghiệp không thể thỏa mãn khách hàng tốt hơn thì có thể rút lui khỏi thị trường một cách tự nguyện chứ không phải do đối thủ “cá lớn” làm hại. Quan điểm hiện đại có cách tiếp cận đúng đắn được nhiều doanh nghiệp, quốc gia sử dụng, có thể thấy cạnh tranh giữa các nhà sản xuất là cạnh tranh khốc liệt nhất, bất kì doanh nghiệp nào khi tham gia đều phải đối mặt với cạnh tranh để tồn tại và thu lợi nhuận cao và để có thể phát triển một cách bền vững. Như vậy, cạnh tranh có tác động thúc đẩy sản xuất, là động lực để tăng trưởng kinh tế.
Trong điều kiện cạnh tranh lành mạnh, buộc các doanh nghiệp phải kết hợp và thực hiện tốt lợi ích của mình và lợi ích của khách hàng, lợi ích của cộng đồng, lợi ích của xã hội, chính vì vậy, nền kinh tế không ngừng được đổi mới, phát triển, nâng cao mức sống cho người dân. Mặt khác, các doanh nghiệp muốn có vị thế cao trên thị trường, phải nhạy bén hơn, nắm bắt tốt nhu cầu khách hàng hơn các đối thủ cạnh tranh, chính vì vậy mà các doanh nghiệp không ngừng cải tiến kĩ thuật, hoàn thiện về bộ máy quản lý để nâng cao năng suất nhằm tạo ra những sản phẩm giá rẻ hơn, đẹp hơn, chất lượng hơn, chất lượng cuộc sống ngày càng được cải thiện, các doanh nghiệp thành công thì ngày càng thu hút được nhiều khách hàng, thu lợi nhuận nhiều. Khái niệm năng lực cạnh tranh của công ty chứng khoán Trong quá trình nghiên cứu về cạnh tranh, người ta đã sử dụng khái niệm năng lực cạnh tranh. Để cạnh tranh thành công trên thị trường, không thể không có năng lực cạnh tranh.
Năng lực cạnh tranh là năng lực tồn tại trong kinh doanh và đạt được một số kết quả dưới dạng lợi nhuận, giá cả, lợi tức hoặc chất lượng các sản phẩm để khai thác các cơ hội trên thị trường hiện tại và làm nảy sinh thị trường mới.