Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác kiểm soát chỉ thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước. “Chương 2: Thực trạng công tác kiểm soát chỉ thường xuyên ngân sách nhả nước qua KBNN Tring Dinh, Tinh Lạng Sơn. Chương 3: Giải pháp tăng cường công tác kiểm soát chỉ ngân sách nhà nước qua Kho bac nhà nước, CHUONG1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VA THỰC TIEN VE CÔNG TAC KIEM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BAC NHÀ NƯỚC 11 Cơ sở ý luận vé công tác kiểm soát chỉ thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước LLL Ngân sách nhà nước và chỉ thường xuyên ngân sách nhà nước.1 Ngân sách nhà nước "Ngân sich nhà nước là một hệ thống các mỗi quan h ia nhà nước và xã hội phát sinh trong quá trình Nhà nước huy động và sử dụng các nguồn tải chính nhằm đảm bảo yêu cầu thực hiện các chức năng quản lý điều hành nền kinh tế xã hội, đồng thời Ngân sách nhà nước thực hiện cân đối các khoản thu chỉ: Ngân sich nhà nước ra đi và phát tiễn với tự cách là một phạm tù gẵn liền với sự của Nhà nước và tổn tại, phát triển của nền kinh tế hàng hóa tiền tệ. NSN’ là khâu chủ đạo, đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc duy trì sự tổn tại của bộ máy quyền lực của Nhà nude, Luật ngân sách nhà nước số 83/2015/QH13 có hiệu lực từ ngày 01/01/2001: “ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chỉ của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẳm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện c hức năng, nhiệm vụ của Nhà nước” [5] so với luật NSNN 2002 [4] khái niệm về NSNN 2017 đã có sự thay đổi về thời gian thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định chứ không phải một năm như trước đây.
Về phương diện kin tế: NSN trước hết là một khải niệm thuộc phạm tr kinh tế học hay hep hơn Ia ti chính học, Theo đó, NSNN là bảng dự oán v ác khoản tha và các khoản chỉ tiền tệ của một quốc gia, được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định, thường là một năm. Xét theo phương diện pháp lý: Theo phương diện này, NSNN cũng không có nhiều sy khác biệt so với kinh tế, nó đều nói về các khoản thu, chỉ đo cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm. Còn ở phương điện pháp lý, NSNN được hiểu là một đạo luật đặc biệt của mỗi quốc gia, do quốc hội ban hành và chính phủ thực hiện trong một thời hạn x định, Nhưng khác với những đạo luật thông thưởng, NSNN được cơ quan lập pháp tạo ra theo trình tự, thủ tục riêng va hiệu lực thi hành của đạo luật này được xác định trong một khoảng thời gian nhất định. NSNN được quản lý thông nhất theo nguyên tắc tập trung dân chủ, công khai mình bach, có phân công, phân cấp quản lý và gắn quyển hạn với trách nhiệm.
- Các khoản thu, chỉ NSNN phải được hạch toán, quyết toán đầy đủ, kịp thời và đúng chế độ. Thu, chỉ NSNN phải được hạch toán bằng đồng Việt Nam. Kế toán và quyết toán NSNN được thực hiện thống nhất theo chế độ kế toán của Nhà nước và mục lục NSNN. Chứng từ thu, chỉ NSNN được phát hành sử dung và quản lý theo qui định của Bộ tai chính - NSNN bao gém Ngân sich trung ương và Ngân sách địa phương.
Ngân sich địa phương bao gồm Ngân sách của đơn vị hành chính các cắp có HỊ đồng nhân dân và Uy ban nhân dân (Điều 6 Luật NS! vá 83/2015/QH13, có hiệu lực thi hành năm 2017).{5] sh cho TM VÀ TƯƠNG DƯƠNG NGÂN sÁch cấp XÃ VÀ TưởNG BƯƠNG Hình 1.1, Sơ đỗ tổ chức hệ thống ngân sách hi nước * NSNN có vị tri và vai trò cơ bản sau: NSNN là một khâu then chốt rong hệ thống ti chính. Có vị trí quan trong trong nén Xinh tế thị trường, Vai trồ của NSNN được xác định trên cơ sở các chức năng và nhiệm vụ cụ Ul của nó trong từng giai đoạn đảm bảo cho Nhà nước thực hiện các chức năng, nhiệm vụ và đuy tì quyền le của nhà nước. "Trong giai đoạn hiện nay, NSNN đóng vai tro là công cụ điều hành vĩ mô nén kinh tế Nhà nước đồng vai t chủ thể thường xuyên, chủ thể quyền lực trong quan hệ giữa Nhà nước và NSNN. Điều đó cho thấy Nha nước tập trung ngân sách, coi ngân sách là công cụ kinh té quan trong kinh - xã hội và thị trường.
Ngân sch kich thích sin xuất kinh doanh, cạnh tranh hợp pháp, chống độc quyền (qua các công cụ về thuế và cho ra đời các doanh nghiệp nhà nước.) NSNN cung cắp nguồn kinh phí để đầu tr xây đựng cơ sở hạ ting, các ngành kinh tế then chốt, tạo môi trường cho các doanh nghiệp thuộc mọi thảnh phần kinh tế phát triển. Như vậy, vai trồ của NSNN trong nén kinh t thị trường là rất quan trong. Là trực tiếp hay gián tiếp nhưng NSNN vẫn chiếm vị trí chủ đạo trong điều hành kinh tế vĩ mồ nền kinh tế, khắc phục những khuyết tật của nền kinh thi trường * VỀ bản chất của NSNN NSNN không thé thiếu được với mỗi Nhà nước. Cho nên Nhà nước luôn luôn là chú thể thường xuyên và chủ thể quyền lực trong các khoản thư và phân phối các nguồn ti chính.
Trong mỗi quan hệ giữa ngân sách và Nhà nước để thé hiện quá trình phân phối, lợi ích mà Nhà nước hướng tới chủ yếu là ác lợi ích về kinh tổ, Do đó, bản chất của Ngân sách li hệ thống các mối quan hệ v kinh tế phát sinh trong quả tỉnh Nhà nước huy động va sử dụng các nguồn tải chính, nhằm đảm bảo yêu cầu thực hiện các. chức năng quản lý và diễu hành nén kính tẾ xã hội của mình. Ban chit của NSNN quyết định các chức năng của NSNN. * Chức năng của ngân sách: Khi nói tới chức năng của sự vật là những phương diện hoạt động chủ yêu của sự vật thể hiện bản chất của nó và đảm bảo cho sự vật đó tổn tại.
Chức năng và nhiệm vụ là hai khii niệm gin nhau nhưng không đồng nhất với nhau, Nhiệm vụ là những vẫn đề đặt cần giải quyết, côn chức năng la phương diện hoạt động có tính định hướng lâu «dai, Thông qua các nhiệm vụ được đặt ra nhằm thực hiện chức năng. Một yêu cầu đặt ra khi nhà nước ra đời là phải thống nhất các khoản th - chỉ trên cơ sở dự toán và hạch toán. Do đó, NSNN phải tập hợp và cân đối thu chi của Nhà nước, ‘bit buộc mỗi khoản chỉ phải theo dự toán, mỗi khoản thu phải theo luật định, cham dứt sự tủy tiện trong quản lý thu ~ chỉ của Nhà nước. Như vậy, ta có thí ết luận chức năng của NSNN theo các nhiệm vụ sau: Huy động nguồn tải chính và đảm bảo các nhu cầu chỉ tigu theo kế hoạch nhã nước.
= Thực hiện cân đối giữa các khoản thu ~ chỉ (bing tễn) của Nh nước * Nội dung Chỉ NSNN: “Theo Luật NSNN năm 2015, Chỉ NSNN bao gồm 3) Chỉ đầu tự phát triển: Đ) Chỉ dự rỡ quốc gi ©) Chi hưởng xuyên; 4) Chỉ t nợ ti 4) Chi viện trợ e) Các khoản chỉ khác theo quy định của pháp luật. - Tủy thuộc vào vai td của nhà nước trong quản lý chính tr, kinh ế, xã hội ở mỗi thời kỷ lịch sử mà chỉ NSNN có những nội dung và cơ cầu khác nhau. Do tính chất da dang và phong phú của các khoản chỉ nên việc phân loại nội dung chi NSNN để giúp cho công tác quản lý cũng như định hướng chỉ NSNN là rit cằn thết, Phân loại các khoản chỉ NSNN là việc sắp xếp các khoản chỉ NSNN theo những ti u thức, tiêu chí nhất định vào các nhóm, các loại chỉ. Cụ thể như: + Theo mục đích kinh tế - xã hội của các khoản chỉ: chỉ NSNN được chia thành chỉ tiêu ding và chỉ đầu tư phát triển.
+ Theo tinh chất các khoản chỉ: chỉ NSNN được chia thành chi cho y tế: chỉ giáo duc; chỉ phúc lợi; chỉ quản lý nhà nước; chỉ đầu tr kinh tế + Theo chức năng của Nhà nước: chỉ NSNN được chia thành chỉ nghiệp vụ và chỉ phát triển. + Theo tính chất pháp lý: chỉ NSNN được chia thành các khoản chỉ theo luật định; các khoản chỉ đã được cam kết; các khoản chỉ có thể điều chỉnh. + Theo yếu tố các khoản chi: chỉ NSNN được chia thành chỉ đầu tư; chỉ thường xuyên Và chỉ khác.2 Chỉ thường xuyên ngân sách nhà nước Chỉ thường xuyên ngôn sich nhà nước là quá tình phân phối, sử dụng quỹ NSN dim bảo những nhu cầu hoạt động bộ máy Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã. hội, hỗ trợ hoạt động của các tổ chúc khác và việc thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của nhà nước về phát tiển kính tế xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh, qua đó thục hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước ở các hoạt động sự nghiệp kinh tẾ, giáo dục và đảo tạo, y tế, xã hội, văn hóa thông tin thé dục thể thao khoa học và công nghệ môi trường và các hoạt động sự nghiệp khác.
Nói tóm lại, thi chỉ thường xuyên là quá trình phân phối, sử dạng quỹ NSNN để đáp ứng nhu cầu chi gắn với việc thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của nha nước về phát triển kinh tễ, xã hội ~ Các chỉ tiêu chi thường xuyên ngân sách nhà nướcnhư sau + Tỷ lệ thực hiện chỉ thường xuyên / Dự toán chỉ thường xuyên ngân sách nhà nước là + Dự toán bỗ sung chỉ thường xuyên / Dự toán chỉ thường xuyên đầu năm + Chi thường xuyên/ Tổng chỉ ngân sách nhà nước + Chi thường xuyên/ Tổng thu ngân sich nhà nước + Chi sự nghiệp giáo dục; yté; quản lý nha nước; kinh tế / Tổng chỉ thường xuyên. + Doanh số chỉ thường xuyên/ 1 căn bộ công chức Kho bạc ¬+ Số món chỉ thường xuyên/ 1 sân bộ Kho bạc + Tỷ lệ số khoản chỉ thường xuyên được kiểm soát/ Tổng chỉ thường xuyên + Tổng số món Kho bạc ừ chối / Tổng số món chỉ thường xuyên + Tổng số món Kho bạc yêu cầu bổ sung ti liệu cin thiết / Tổng chỉ hường xuyên + Số tạm ứng / Tổng chỉ thường xuyên 1.12 Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước 1.