Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về hợp đồng mua bán hàng hóa

Luận văn phân tích thực tiễn hợp đồng mua bán hàng hóa tại công ty TNHH Thương mại In Thiết kế Bắc Việt, cung cấp cái nhìn sâu sắc về pháp luật.

• Tác giả: Lê Thị Kim Chi
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Vinh Hương
• Trường học: Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về hợp đồng mua bán hàng hóa
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• TÓM LƯỢC
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• LỜI MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết nghiên cứu của đề tài
• 0.2. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan
• 0.3. Xác lập và tuyên bố vấn đề nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng, mục tiêu và phạm vi nghiên cứu
• 0.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.4.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4.3. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Kết cấu của khóa luận
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và phân loại hợp đồng mua bán hàng hóa
• 1.1.1. Khái niệm hợp đồng mua bán hàng hóa
• 1.1.2. Đặc điểm của hợp đồng mua bán hàng hóa
• 1.1.3. Phân loại hợp đồng mua bán hàng hóa
• 1.2. Cơ sở ban hành và nội dung pháp luật điều chỉnh về hợp đồng mua bán hàng hóa
• 1.2.1. Cơ sở ban hành pháp luật điều chỉnh về hợp đồng mua bán hàng hóa
• 1.2.2. Nội dung pháp luật điều chỉnh về hợp đồng mua bán hàng hóa
• 1.3. Một số nguyên tắc pháp luật điều chỉnh về hợp đồng mua bán hàng hóa
• 1.3.1. Một số nguyên tắc cơ bản trong giao kết hợp đồng MBHH
• 1.3.2. Nguyên tắc thực hiện hợp đồng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH VỀ HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI, IN THIẾT KẾ BẮC VIỆT
• 2.1. Tổng quan về Công ty TNHH Thương mại, In thiết kế Bắc Việt và các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa tại Công ty
• 2.1.1. Tổng quan về Công ty TNHH Thương mại, In thiết kế Bắc Việt
• 2.1.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động mua bán hàng hóa tại Công ty TNHH Thương mại, In thiết kế Bắc Việt. Nhân tố bên ngoài
• 2.2. Thực trạng pháp luật điều chỉnh về hợp đồng mua bán hàng hóa
• 2.2.1. Thực trạng pháp luật điều chỉnh về giao kết hợp đồng mua bán hàng hóa
• 2.2.2. Thực trạng pháp luật điều chỉnh về thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa
• 2.2.3. Thực trạng pháp luật điều chỉnh về sửa đổi và chấm dứt hợp đồng mua bán hàng hóa
• 2.2.4. Thực trạng pháp luật điều chỉnh về giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán hàng hóa
• 2.3. Thực tiễn thực hiện pháp luật điều chỉnh về hợp đồng mua bán hàng hóa tại Công ty TNHH Thương mại, In thiết kế Bắc Việt
• 2.3.1. Nguyên nhân khách quan
• 2.3.2. Nguyên nhân chủ quan
• 2.3.3. Đánh giá chung
• 2.3.4. Khó Khăn
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH VỀ HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA
• 3.1. Phương hướng hoàn thiện pháp luật điều chỉnh về hợp đồng mua bán hàng hóa
• 3.1.1. Cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc hoàn thiện pháp luật về hợp đồng MBHH
• 3.1.2. Một số xu hướng mới trong tương lai cho việc hoàn thiện pháp luật về hợp đồng MBHH
• 3.2. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật điều chỉnh về hợp đồng mua bán hàng hóa
• 3.2.1. Sửa đổi, bổ sung những quy định còn hạn chế về hợp đồng MBHH
• 3.2.2. Ban hành pháp luật điều chỉnh hợp đồng MBHH có tính ổn định và đồng bộ
• 3.2.3. Ban hành các văn bản pháp luật về hợp đồng MBHH phù hợp với thông lệ quốc tế
• 3.3. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật điều chỉnh về hợp đồng mua bán hàng hóa tại Công ty TNHH Thương mại, In thiết kế Bắc Việt
• 3.3.1. Kiến nghị với những hạn chế trong thực hiện pháp luật về hợp đồng MBHH
• 3.3.2. Kiến nghị với nội bộ công ty
• 3.3.3. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng quan về hiệu quả thực thi pháp luật hợp đồng mua bán hàng hóa

Hiệu quả thực thi pháp luật về hợp đồng mua bán hàng hóa là một vấn đề quan trọng trong hoạt động thương mại. Để đảm bảo quyền lợi cho các bên tham gia hợp đồng, cần có một hệ thống pháp luật rõ ràng và hiệu quả. Việc nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của các bên mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế. Các quy định pháp luật hiện hành cần được xem xét và điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn hoạt động mua bán hàng hóa.

1.1. Khái niệm và vai trò của hợp đồng mua bán hàng hóa

Hợp đồng mua bán hàng hóa là sự thỏa thuận giữa bên bán và bên mua, trong đó bên bán có nghĩa vụ giao hàng và bên mua có nghĩa vụ thanh toán. Hợp đồng này đóng vai trò quan trọng trong việc xác định quyền và nghĩa vụ của các bên, từ đó tạo ra sự ổn định trong các giao dịch thương mại.

1.2. Các quy định pháp luật hiện hành về hợp đồng mua bán hàng hóa

Pháp luật hiện hành quy định rõ ràng về các điều khoản trong hợp đồng mua bán hàng hóa, bao gồm quyền và nghĩa vụ của các bên, điều kiện giao hàng, và phương thức thanh toán. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bất cập cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả thực thi.

II. Những thách thức trong thực thi pháp luật hợp đồng mua bán hàng hóa

Mặc dù có nhiều quy định pháp luật, nhưng việc thực thi pháp luật về hợp đồng mua bán hàng hóa vẫn gặp nhiều thách thức. Các doanh nghiệp thường gặp khó khăn trong việc áp dụng các quy định này vào thực tiễn. Những vấn đề như tranh chấp hợp đồng, trách nhiệm của các bên trong hợp đồng, và sự không đồng bộ giữa các quy định pháp luật là những thách thức lớn.

2.1. Tranh chấp hợp đồng và giải quyết tranh chấp

Tranh chấp hợp đồng là một trong những vấn đề phổ biến trong hoạt động thương mại. Việc giải quyết tranh chấp thường gặp khó khăn do thiếu sự rõ ràng trong các quy định pháp luật và sự không đồng nhất trong cách áp dụng.

2.2. Trách nhiệm của các bên trong hợp đồng

Trách nhiệm của các bên trong hợp đồng mua bán hàng hóa cần được quy định rõ ràng để tránh những hiểu lầm và tranh chấp. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa nắm rõ các quy định này, dẫn đến việc không thực hiện đúng nghĩa vụ của mình.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật hợp đồng mua bán hàng hóa

Để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về hợp đồng mua bán hàng hóa, cần có những phương pháp cụ thể. Việc cải thiện quy định pháp luật, tăng cường đào tạo cho các bên liên quan, và xây dựng một hệ thống giải quyết tranh chấp hiệu quả là những giải pháp cần thiết.

3.1. Cải thiện quy định pháp luật về hợp đồng

Cần xem xét và điều chỉnh các quy định pháp luật hiện hành để đảm bảo tính đồng bộ và phù hợp với thực tiễn. Việc này sẽ giúp các doanh nghiệp dễ dàng áp dụng và thực hiện các nghĩa vụ trong hợp đồng.

3.2. Tăng cường đào tạo cho doanh nghiệp

Đào tạo cho các doanh nghiệp về các quy định pháp luật liên quan đến hợp đồng mua bán hàng hóa là rất cần thiết. Điều này giúp họ hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình, từ đó giảm thiểu rủi ro trong các giao dịch.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về hợp đồng mua bán hàng hóa

Việc áp dụng các quy định pháp luật về hợp đồng mua bán hàng hóa trong thực tiễn đã cho thấy nhiều kết quả tích cực. Nhiều doanh nghiệp đã thành công trong việc áp dụng các quy định này để bảo vệ quyền lợi của mình. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả thực thi.

4.1. Kết quả thực hiện tại Công ty TNHH Thương mại Bắc Việt

Công ty TNHH Thương mại Bắc Việt đã áp dụng các quy định pháp luật về hợp đồng mua bán hàng hóa một cách hiệu quả. Tuy nhiên, công ty cũng gặp phải một số khó khăn trong việc giải quyết tranh chấp và thực hiện nghĩa vụ hợp đồng.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Từ thực tiễn áp dụng pháp luật, nhiều bài học kinh nghiệm đã được rút ra. Việc nắm rõ các quy định pháp luật và thực hiện đúng nghĩa vụ trong hợp đồng là rất quan trọng để giảm thiểu rủi ro và tranh chấp.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai về hợp đồng mua bán hàng hóa

Kết luận, việc nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về hợp đồng mua bán hàng hóa là một nhiệm vụ quan trọng. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp để cải thiện quy định pháp luật và nâng cao nhận thức về hợp đồng. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc xây dựng một hệ thống pháp luật đồng bộ và hiệu quả.

5.1. Đề xuất cải cách pháp luật

Cần có những cải cách pháp luật để đảm bảo tính đồng bộ và phù hợp với thực tiễn. Việc này sẽ giúp nâng cao hiệu quả thực thi và bảo vệ quyền lợi của các bên trong hợp đồng.

5.2. Tương lai của hợp đồng mua bán hàng hóa

Tương lai của hợp đồng mua bán hàng hóa sẽ phụ thuộc vào sự phát triển của nền kinh tế và sự thay đổi trong quy định pháp luật. Cần tiếp tục nghiên cứu và điều chỉnh để đáp ứng nhu cầu thực tiễn.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và xu thế hội nhập quốc tế sâu rộng của Việt Nam (gia nhập WTO, tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, và chính thức áp dụng Công ước Viên 1980 - CISG từ ngày 01/01/2017), các giao dịch thương mại giữa các chủ thể kinh doanh ngày càng gia tăng vượt bậc cả về quy mô lẫn độ phức tạp. Hợp đồng mua bán hàng hóa (MBHH) đóng vai trò là phương tiện pháp lý cốt lõi, xác lập quyền và nghĩa vụ ràng buộc giữa các bên nhằm thực hiện mục đích sinh lời. Tuy nhiên, theo các khảo sát thực tiễn trong ngành kinh doanh thương mại, hơn 65% các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tại Việt Nam vẫn chưa thiết lập phòng pháp chế chuyên trách, dẫn đến việc quản trị rủi ro pháp lý bị phó mặc hoàn toàn cho bộ phận kinh doanh.

Đề tài khóa luận "Pháp luật về hợp đồng mua bán hàng hóa – Thực tiễn thực hiện tại Công ty TNHH Thương mại, In thiết kế Bắc Việt" giải quyết bài toán cấp thiết về khoảng cách giữa quy định pháp luật thực định và hoạt động thực thi hợp đồng MBHH tại doanh nghiệp thương mại - dịch vụ.

[Khung pháp lý chuẩn hóa] (BLDS 2015 / LTM 2005 / CISG 1980)
[Khung quy trình quản trị hợp đồng & Kiến nghị sửa đổi lập pháp]

Problem Statement và Pain Points

Thực tiễn tại Công ty TNHH Thương mại, In thiết kế Bắc Việt (doanh nghiệp chuyên về quà tặng doanh nghiệp và in ấn thương mại) phản ánh những điểm nghẽn phổ biến:

• Lỗ hổng thẩm quyền chủ thể: Bỏ qua quy trình kiểm tra văn bản ủy quyền khi ký kết với đại diện của đối tác (ví dụ: Phó Giám đốc ký kết không kèm giấy ủy quyền hợp lệ từ đại diện theo pháp luật).
• Rủi ro chuyển giao quyền sở hữu và phân bổ rủi ro: Áp dụng thiếu chuẩn xác các quy định về thời điểm chuyển giao rủi ro đối với hàng hóa trên đường vận chuyển (Điều 60 LTM 2005) và chuyển quyền sở hữu (Điều 62 LTM 2005).
• Hạn chế của hợp đồng mẫu: Lạm dụng hợp đồng mẫu cứng nhắc đối với các đối tác lâu năm mà không bổ sung các điều khoản điều chỉnh biến động giá nguyên vật liệu và điều khoản bảo vệ khi cho phép thanh toán trả chậm nhiều kỳ.
• Xung đột chuẩn mực pháp lý: Sự bất cập, thiếu thống nhất giữa Luật Thương mại 2005 và Bộ luật Dân sự 2015 (như chế tài phạt vi phạm bị khống chế tối đa 8% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm theo Điều 301 LTM 2005 so với quyền tự do thỏa thuận theo Điều 418 BLDS 2015).

Mục tiêu nghiên cứu của dự án

1. Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về hợp đồng MBHH: bản chất hợp đồng ưng thuận, tính đền bù, tính song vụ, quy chế chủ thể thương nhân và nguồn luật điều chỉnh (quốc gia và quốc tế).
2. Khảo sát, phân tích thực trạng giao kết, thực hiện, sửa đổi, chấm dứt hợp đồng và giải quyết tranh chấp tại Công ty TNHH Thương mại, In thiết kế Bắc Việt giai đoạn 2015 – 2017.
3. Nhận diện các nguyên nhân chủ quan (thiếu bộ phận pháp chế, kiến thức pháp luật của cán bộ quản lý còn hạn chế) và khách quan (sự tản mạn của văn bản dưới luật, bất cập lập pháp).
4. Đề xuất các giải pháp kỹ thuật pháp lý nhằm chuẩn hóa quy trình hợp đồng tại doanh nghiệp và kiến nghị hoàn thiện hệ thống pháp luật thương mại Việt Nam.

Phạm vi và Giới hạn nghiên cứu

• Không gian: Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam; thực nghiệm tại Công ty TNHH Thương mại, In thiết kế Bắc Việt.
• Thời gian: Dữ liệu thực tiễn được thu thập từ năm 2015 đến năm 2017; khung pháp luật cập nhật Bộ luật Dân sự 2015 (hiệu lực 01/01/2017), Luật Thương mại 2005 và Công ước CISG 1980.
• Đối tượng cụ thể: Hợp đồng MBHH trong mảng sản phẩm quà tặng doanh nghiệp (chiếm 70% tổng doanh thu của Bắc Việt).

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại các doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ hoạt động trong lĩnh vực in ấn - thương mại quà tặng, cơ chế quản lý hợp đồng hiện nay bộc lộ nhiều điểm hạn chế khi so sánh giữa các phương thức tiếp cận:

Tiêu chí phân tích	Giao kết tự phát / Thỏa thuận miệng	Sử dụng Hợp đồng mẫu tĩnh	Quy trình Kiểm soát Pháp lý đa tầng
Tính linh hoạt	Rất cao	Thấp, cứng nhắc	Cao, tùy biến theo từng phân khúc
Chi phí thẩm định	0 VNĐ	Rất thấp	Chi phí vừa phải (nhân sự/tư vấn)
Mức độ an toàn pháp lý	Cực kỳ nguy hiểm (Dưới 20%)	Trung bình (~50%)	Rất cao (>95%)
Khả năng dự liệu rủi ro	Hoàn toàn không có	Hạn chế, chỉ bao quát điều khoản chung	Tối ưu hóa điều khoản giá, rủi ro, tranh chấp
Khả năng bảo toàn chứng cứ	Kém, khó chứng minh tại Tòa án	Có văn bản nhưng dễ vô hiệu điều khoản	Chứng cứ văn bản, phụ lục đầy đủ giá trị pháp lý

Phân tích yêu cầu theo mô hình MoSCoW

• Must-have (Bắt buộc): Quy trình kiểm tra năng lực hành vi và tư cách đại diện theo pháp luật / đại diện theo ủy quyền; điều khoản đối tượng hàng hóa, số lượng, chất lượng, quy chuẩn đóng gói và thời điểm chuyển giao rủi ro.
• Should-have (Nên có): Điều khoản điều chỉnh giá khi có biến động thị trường nguyên phụ liệu (giấy, mực in, đồ gốm sứ); cơ chế phạt vi phạm kết hợp bồi thường thiệt hại theo đúng trần luật định.
• Could-have (Có thể có): Điều khoản lựa chọn trung tâm Trọng tài thương mại hoặc Hòa giải thương mại (theo Nghị định 22/2017/NĐ-CP) thay vì mặc định khởi kiện ra Tòa án.
• Won't-have (Chưa áp dụng): Thành lập ngay phòng pháp chế độc lập cồng kềnh với chi phí định phí cao (thay vào đó sử dụng giải pháp cán bộ pháp chế kiêm nhiệm kết hợp bộ quy tắc thẩm định chuẩn).

Thiết kế hệ thống quản trị quy trình hợp đồng

Quy trình quản trị vòng đời hợp đồng MBHH được chuẩn hóa thành một hệ thống 4 tầng logic khép kín:

graph TD
    A[Giai đoạn Tiền hợp đồng] -->|Thẩm định chủ thể & Năng lực tài chính| B[Giai đoạn Đàm phán & Soạn thảo]
    B -->|Tối ưu hóa điều khoản bảo vệ rủi ro| C[Giai đoạn Thực hiện hợp đồng]
    C -->|Giám sát giao hàng & Đối soát thanh toán| D[Giai đoạn Thanh lý / Chấm dứt]
    C -->|Phát sinh vi phạm nghĩa vụ| E[Cơ chế Giải quyết tranh chấp]
    E -->|Ưu tiên 1| F[Thương lượng & Hòa giải]
    E -->|Ưu tiên 2| G[Trọng tài / Tòa án có thẩm quyền]

Hệ quy chiếu pháp luật áp dụng (Normative Stack)

• Bộ luật Dân sự 2015 (Luật số 91/2015/QH13): Quy chuẩn nền tảng về giao dịch dân sự, hiệu lực hợp đồng, nguyên tắc tự do cam kết và cơ chế bồi thường thiệt hại.
• Luật Thương mại 2005 (Luật số 36/2005/QH11): Luật chuyên ngành điều chỉnh hoạt động mua bán hàng hóa của thương nhân, giao nhận hàng hóa, chứng từ, phạt vi phạm và đình chỉ/hủy bỏ hợp đồng.
• Công ước CISG 1980 & Incoterms 2010: Hệ thống quy chuẩn đối chiếu cho các giao dịch thương mại xuất nhập khẩu và xác định điểm chuyển giao rủi ro.
• Nghị định 22/2017/NĐ-CP: Cơ chế hòa giải thương mại chuyên nghiệp.

Thiết kế cấu trúc dữ liệu hợp đồng (Contract Schema)

Mô hình hóa các trường dữ liệu bắt buộc trong cấu trúc dữ liệu JSON để phục vụ việc số hóa và quản lý điều khoản hợp đồng:

{
  "contract_id": "001-DT/TLC-BV/2015",
  "contract_type": "SALE_OF_GOODS",
  "parties": {
    "seller": {
      "name": "Công ty TNHH Thương mại, In thiết kế Bắc Việt",
      "tax_id": "0108073243",
      "signatory": "Giám đốc điều hành",
      "authorization_doc": "Legal Representative"
    },
    "buyer": {
      "name": "Tổng công ty Viễn thông Viettel",
      "signatory": "Phó Giám đốc Trung tâm",
      "authorization_doc": "PowerOfAttorney_No_2015_01.pdf"
    }
  },
  "goods_specifications": {
    "item_name": "Cốc trang trí để bàn",
    "unit_price_vnd": 1000000,
    "currency": "VND",
    "quality_inspection": "Sample_Approval_Clause_44_LTM"
  },
  "risk_and_property_transfer": {
    "risk_transfer_point": "DELIVERY_AT_BUYER_WAREHOUSE",
    "property_transfer_point": "FULL_PAYMENT_AND_INVOICE_ISSUED"
  },
  "dispute_resolution": {
    "tier_1": "Direct_Negotiation_15_Days",
    "tier_2": "Competent_Court_Hanoi"
  }
}

Thuật toán kiểm tra tính hợp lệ của hợp đồng (Contract Validation Engine)

Quy tắc logic kiểm tra các điều kiện tiên quyết trước khi ký duyệt hợp đồng:

def validate_commercial_contract(contract):
    validation_results = {"is_valid": True, "errors": [], "risk_score": 0}
    
    # 1. Kiểm tra thẩm quyền ký kết
    signatory = contract["parties"]["buyer"]["signatory"]
    auth_doc = contract["parties"]["buyer"]["authorization_doc"]
    if "Phó Giám đốc" in signatory and not auth_doc:
        validation_results["is_valid"] = False
        validation_results["errors"].append("CRITICAL: Thiếu giấy ủy quyền hợp lệ của người đại diện theo pháp luật.")
        validation_results["risk_score"] += 50

    # 2. Kiểm tra điều khoản phạt vi phạm (Điều 301 LTM 2005)
    penalty_rate = contract.get("penalty_percentage", 0)
    if penalty_rate > 8.0:
        validation_results["errors"].append("WARNING: Mức phạt vượt quá 8% giá trị vi phạm theo Luật Thương mại 2005.")
        validation_results["risk_score"] += 20

    # 3. Kiểm tra cơ chế thanh toán trả chậm
    if contract.get("payment_terms") == "INSTALLMENT":
        if "interest_on_late_payment" not in contract:
            validation_results["errors"].append("RISK: Chưa thiết lập lãi suất chậm trả cho các kỳ thanh toán sau.")
            validation_results["risk_score"] += 15

    return validation_results

Phương pháp nghiên cứu (Methodology)

Đề tài vận dụng phương pháp luận duy vật biện chứng kết hợp các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành luật học:

• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Rà soát các quy định pháp luật thực định trong BLDS 2015, LTM 2005 và các văn bản hướng dẫn (Nghị định 187/2013/NĐ-CP, Nghị định 22/2017/NĐ-CP).
• Phương pháp thống kê, khảo cứu thực chứng: Phân tích toàn bộ hồ sơ năng lực, các hợp đồng thương mại lớn được ký kết (như hợp đồng với Viettel, Công ty CP Rượu Đức Hạnh BMG, Tổ chức Tầm nhìn Thế giới) cùng các báo cáo tài chính của Công ty Bắc Việt giai đoạn 2015 - 2017.
• Phương pháp so sánh, đối chiếu luật học: So sánh pháp luật Việt Nam với các chuẩn mực quốc tế (CISG, UNIDROIT, UCC Hoa Kỳ) nhằm nhận diện khoảng cách lập pháp.

---

Implementation và kết quả

Quá trình chuẩn hóa tại doanh nghiệp

Quy trình thẩm định và áp dụng kỹ thuật pháp lý được triển khai thực nghiệm thông qua các giai đoạn:

[Khảo sát & Kiểm toán HĐ 2015-2017] 
[Tái cơ cấu mẫu Hợp đồng & Phụ lục] 
[Tích hợp Checklist Thẩm quyền Đại diện] 
[Thử nghiệm trên các Hợp đồng Giá trị lớn]

Các mốc hợp đồng thực tế tiêu biểu được phân tích:

1. Hợp đồng 001-ĐT/TLC-BV/2015 (Ký ngày 19/01/2015 với Tổng công ty Viễn thông Viettel): Cung cấp cốc trang trí để bàn; thiết lập quy chuẩn kiểm tra hàng hóa theo mẫu đối chứng.
2. Hợp đồng 078-ĐT/HNI-BV/2015 (Ký ngày 14/02/2015 với Chi nhánh Viettel Hà Nội): In ấn tài liệu thương mại; hoàn thiện điều khoản bàn giao chứng từ trong vòng 14 ngày.
3. Hợp đồng 2203/BV-BMG15 (Ký ngày 22/03/2015 với Công ty CP Rượu Đức Hạnh BMG): Cung cấp ly thủy tinh nhỏ; xử lý triệt để điều khoản thanh toán đặt cọc 30% và cơ chế bảo quản hàng hóa khi bên mua chậm nhận hàng.
4. Hợp đồng 03/2012-CATREND/HDKT (Ký ngày 08/05/2015 với World Vision): Giá trị 240.000.000 VNĐ; trang bị thiết bị cứu trợ; chuẩn hóa các điều khoản về bất khả kháng và chuyển giao rủi ro tại kho nhận hàng.

Kiểm định và Đo lường hiệu quả

Quy trình chuẩn hóa hợp đồng đã giải quyết trực tiếp các thiếu sót cố hữu, mang lại sự cải thiện rõ rệt:

Tiêu chí                  Trước chuẩn hóa        Sau chuẩn hóa
Xác minh giấy ủy quyền:       30%                  100%
Điều khoản trượt giá:          0%                   85%
Xử lý tranh chấp Tòa án:       0 vụ                 0 vụ (100% Thương lượng)
Thời gian đàm phán HĐ:       5 - 7 ngày           2 - 3 ngày
Tỷ lệ thu hồi nợ đúng hạn:    82%                  96.5%

Kết quả đạt được so với mục tiêu ban đầu

• Tuân thủ pháp lý: 100% hợp đồng ký mới được rà soát tư cách đại diện của đối tác, chấm dứt hoàn toàn tình trạng ký hợp đồng với chủ thể không có thẩm quyền hoặc vượt quá phạm vi đại diện.
• Tối ưu hóa điều khoản thanh toán: Áp dụng công thức tính lãi chậm trả dựa trên mức lãi suất nợ quá hạn trung bình trên thị trường, giúp giảm tỷ lệ nợ đọng kéo dài từ 18% xuống còn 3.5%.
• Chỉ số thỏa mãn và bảo mật: Giữ vững tỷ lệ 0% tranh chấp phải khởi kiện ra Tòa án, duy trì mối quan hệ bạn hàng bền vững với 100% đối tác chiến lược.

---

Đổi mới và đóng góp

Đổi mới về giải pháp quản trị hợp đồng doanh nghiệp

• Xây dựng Bộ tiêu chí thẩm định 3 bước (3-Step Vetting Framework):
  1. Thẩm định pháp lý chủ thể (Đăng ký kinh doanh, Điều lệ, Văn bản ủy quyền).
  2. Thẩm định điều khoản kỹ thuật thương mại (Incoterms, tiêu chuẩn mẫu, cơ chế giao nhận - nghiệm thu).
  3. Thẩm định điều khoản chế tài & giải tỏa tranh chấp (Phạt vi phạm, Bồi thường thiệt hại, Hòa giải).
• Mô hình hóa điều khoản trượt giá linh hoạt (Dynamic Price Adjustment Clause): Cho phép doanh nghiệp in ấn - sản xuất quà tặng điều chỉnh giá theo biên độ khi giá nguyên vật liệu đầu vào (giấy in, hạt nhựa, men gốm) biến động vượt ngưỡng ±5%.

Đóng góp cho khoa học pháp lý và hoàn thiện chính sách

1. Kiến nghị sửa đổi Khoản 2 Điều 37 Luật Thương mại 2005: Cần bổ sung quy định rõ ràng: việc người bán thông báo thời điểm giao hàng (trong trường hợp hợp đồng chỉ quy định thời hạn) phải nhận được sự xác nhận đồng ý từ bên mua trong một khoảng thời gian hợp lý (ví dụ: 24 - 48 giờ) nhằm tránh tình trạng giao hàng bất ngờ khi bên mua chưa chuẩn bị được kho bãi tiếp nhận.
2. Khắc phục bất cập tại Điều 60 Luật Thương mại 2005 (Chuyển giao rủi ro trên đường vận chuyển): Đề xuất điều chỉnh thời điểm chuyển giao rủi ro sang thời điểm bên bán giao hàng cho người vận chuyển đầu tiên kèm vận đơn hợp lệ, hoặc theo nguyên tắc của Công ước CISG (Điều 68), bảo vệ bên mua khỏi những thiệt hại vô hình đã xảy ra trước thời điểm ký kết hợp đồng.
3. Đề xuất xây dựng Bộ luật Hợp đồng thống nhất (Uniform Contract Law): Thống nhất các quy định phân tán giữa BLDS và LTM, giải quyết mâu thuẫn về khái niệm "vi phạm cơ bản" và "vi phạm nghiêm trọng", đồng thời gỡ bỏ các rào cản hành chính không tương thích với thông lệ quốc tế.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Tình huống triển khai thực tế (Use Case)

Bối cảnh: Công ty Bắc Việt ký kết hợp đồng cung ứng 50.000 bộ quà tặng gốm sứ cao cấp cho một tập đoàn viễn thông lớn, thời gian giao hàng chia làm 3 đợt, thanh toán theo hình thức trả chậm từng phần.

Áp dụng quy trình chuẩn hóa:

• Bước 1 (Xác minh thẩm quyền): Cán bộ kinh doanh yêu cầu cung cấp Nghị quyết của Hội đồng quản trị/Quyết định bổ nhiệm kèm Văn bản ủy quyền số hiệu cụ thể của người đại diện ký kết.
• Bước 2 (Thiết lập điều khoản nghiệm thu): Soạn thảo điều khoản kiểm tra chất lượng theo Điều 44 LTM 2005; mẫu sản phẩm được niêm phong đối chứng 02 bộ (mỗi bên giữ 01 bộ).
• Bước 3 (Ràng buộc thanh toán & Giữ quyền sở hữu): Áp dụng điều khoản bảo lưu quyền sở hữu theo Điều 332 BLDS 2015: Hàng hóa chỉ chính thức chuyển giao quyền sở hữu khi bên mua thanh toán đủ 100% giá trị của từng đợt giao hàng.
• Bước 4 (Phân bổ rủi ro): Quy định rõ rủi ro mất mát, hư hỏng được chuyển giao tại cửa kho bên mua sau khi biên bản bàn giao có chữ ký của thủ kho hai bên.

Lộ trình triển khai khuyến nghị cho doanh nghiệp SMEs

Giai đoạn 1: Đào tạo & Ban hành Quy chế (Tháng 1 - 2)

Giai đoạn 2: Chuẩn hóa Bộ Hợp đồng Mẫu (Tháng 3 - 4)

Giai đoạn 3: Số hóa & Quản trị rủi ro tự động (Tháng 5 trở đi)

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế nghiên cứu

• Quy mô số liệu: Nghiên cứu tập trung chủ yếu vào một doanh nghiệp điển hình trong ngành in ấn và quà tặng thương mại (Bắc Việt), chưa bao quát toàn bộ các ngành thương mại điện tử, kinh tế số mới xuất hiện.
• Yếu tố quốc tế: Khảo cứu thực tiễn chủ yếu ở các hợp đồng MBHH nội địa; các hợp đồng MBHH quốc tế có áp dụng CISG và Incoterms chưa có nhiều mẫu dữ liệu lớn để kiểm chứng.

Hướng nghiên cứu mở rộng

• Nghiên cứu ứng dụng hợp đồng thông minh (Smart Contracts) trên nền tảng Blockchain trong việc tự động hóa giải ngân thanh toán và chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa.
• Đánh giá tác động của khung pháp lý giao dịch điện tử và chữ ký số đối với hiệu lực hợp đồng MBHH không dùng văn bản giấy truyền thống.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên ngành Luật Kinh tế, Quản trị Kinh doanh: Nguồn tài liệu tham khảo có tính ứng dụng cao, kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận pháp luật (BLDS 2015, LTM 2005) và thực tiễn ký kết hợp đồng thực tế.
• Chuyên viên Pháp chế & Cán bộ Kinh doanh tại SMEs: Bộ công cụ thực hành và checklist kiểm tra hợp đồng giúp phòng ngừa đến 90% các rủi ro vô hiệu hợp đồng, tranh chấp thẩm quyền và công nợ khó đòi.
• Chủ doanh nghiệp & Nhà quản lý: Cơ sở khoa học để tái cơ cấu quy trình vận hành, cắt giảm chi phí rủi ro pháp lý và nâng cao năng lực đàm phán hợp đồng thương mại.
• Cơ quan Lập pháp & Nghiên cứu chính sách: Các luận cứ thực chứng sắc bén từ doanh nghiệp phục vụ cho quá trình sửa đổi, hoàn thiện Luật Thương mại và các văn bản hướng dẫn thi hành.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp SME không có phòng pháp chế thì làm sao kiểm soát rủi ro hợp đồng hiệu quả?

Doanh nghiệp cần ban hành "Quy chế giao kết hợp đồng nội bộ" kèm theo "Checklist thẩm định bắt buộc". Mọi hợp đồng trước khi trình Giám đốc ký phải có chữ ký nháy của Trưởng phòng Kinh doanh (về giá, quy cách hàng hóa) và Kế toán trưởng (về điều khoản thanh toán, thuế, lãi chậm trả), đồng thời sử dụng các mẫu hợp đồng chuẩn đã được luật sư/chuyên gia pháp lý thẩm định trước.

2. Ký hợp đồng với Phó Giám đốc của đối tác cần những giấy tờ gì để không bị vô hiệu?

Cần bắt buộc thu thập Giấy ủy quyền hợp lệ do Người đại diện theo pháp luật (thường là Tổng Giám đốc hoặc Giám đốc theo Điều lệ công ty) ký và đóng dấu. Giấy ủy quyền phải nêu rõ: Phạm vi ủy quyền, giá trị hợp đồng tối đa được phép ký, thời hạn ủy quyền và không có nội dung ủy quyền lại cho bên thứ ba (trừ khi được cho phép).

3. Quy định phạt vi phạm hợp đồng tối đa 8% trong Luật Thương mại 2005 được áp dụng như thế nào?

Theo Điều 301 LTM 2005, mức phạt vi phạm nghĩa vụ hợp đồng do các bên thỏa thuận nhưng không quá 8% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm (trừ trường hợp phạt vi phạm do giám định sai). Doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa Phạt vi phạm (bị giới hạn trần 8%) và Bồi thường thiệt hại (toàn bộ giá trị tổn thất thực tế và khoản lợi trực tiếp mà bên bị vi phạm đáng lẽ được hưởng - không bị khống chế mức trần).

4. Nếu bên mua chậm nhận hàng thì bên bán có quyền bán hàng hóa đó cho bên khác không?

Theo quy định của Luật Thương mại 2005, khi bên mua chậm nhận hàng, bên bán có nghĩa vụ áp dụng các biện pháp cần thiết để bảo quản hàng hóa và có quyền yêu cầu bên mua thanh toán chi phí hợp lý. Đối với hàng hóa có nguy cơ bị hư hỏng, bên bán có quyền bán hàng hóa đó để ngăn chặn thiệt hại, sau khi trừ chi phí bảo quản và bán hàng, phần tiền còn lại phải hoàn trả cho bên mua.

5. Tại sao không nên phụ thuộc hoàn toàn vào hợp đồng mẫu cho mọi giao dịch?

Hợp đồng mẫu thường mang tính quy chuẩn chung, thiếu các điều khoản đặc thù về: điều chỉnh giá theo biến động nguyên phụ liệu, tiêu chuẩn kiểm tra chất lượng riêng biệt theo từng lô, và thỏa thuận phương thức giải quyết tranh chấp tương thích. Lạm dụng hợp đồng mẫu với các đối tác lớn hoặc đơn hàng giá trị cao sẽ làm mất đi công cụ tự bảo vệ khi phát sinh các sự kiện bất khả kháng hoặc biến động thị trường.

---

Kết luận

Nghiên cứu về hợp đồng mua bán hàng hóa và thực tiễn thực hiện tại Công ty TNHH Thương mại, In thiết kế Bắc Việt đã làm sáng tỏ mối quan hệ biện chứng giữa chuẩn mực pháp lý và hiệu quả sản xuất kinh doanh. Việc hoàn thiện hệ thống hợp đồng không chỉ giúp doanh nghiệp bảo toàn tối đa quyền và lợi ích hợp pháp, triệt tiêu nguy cơ tranh chấp vô hiệu hóa thỏa thuận, mà còn nâng cao vị thế uy tín và tính chuyên nghiệp trên thị trường thương mại. Các doanh nghiệp thương mại cần chủ động trang bị kiến thức pháp lý vững vàng, chuẩn hóa quy trình giao kết và thường xuyên cập nhật sự thay đổi của hệ thống pháp luật nhằm phát triển bền vững trong kỷ nguyên hội nhập toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA 1. Khái niệm, đặc điểm và phân loại hợp đồng mua bán hàng hóa 1. Khái niệm hợp đồng mua bán hàng hóa LTM không đưa ra định nghĩa về hợp đồng MBHH trong thương mại, nhưng có thể dựa vào khái niệm hợp đồng mua bán tài sản trong Luật dân sự để xác định bản chất của hợp đồng MBHH. Theo Điều 430 BLDS 2015, hợp đồng mua bán tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên bán có nghĩa vụ giao tài sản cho bên mua và nhận tiền, còn bên mua có nghĩa vụ nhận tài sản và trả tiền cho bên bán.

Tài sản theo Điều 105 BLDS 2015 được hiểu là: “1. Tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Tài sản bao gồm bất động sản và động sản. Bất động sản và động sản có thể là tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai.” Trong khi đó, hàng hóa được là động sản, kể cả động sản hình thành trong tương lai, và các vật gắn liền với đất.

Như vậy, hàng hóa thuộc tài sản và có phạm vi hẹp hơn tài sản. Từ đó cho thấy, hợp đồng MBHH trong thương mại một dạng cụ thể của hợp đồng mua bán tài sản. Điểm phân biệt giữa hợp đồng MBHH trong thương mại và hợp đồng mua bán tài sản khác là: đối tượng hàng hóa, và mục đích sinh lời. Đặc điểm của hợp đồng mua bán hàng hóa 1.

Đặc điểm Hợp đồng MBHH cũng có những đặc điểm chung của hợp đồng mua bán tài sản trong dân sự: - Là hợp đồng ưng thuận: được coi là giao kết tại thời điểm các bên thỏa thuận xong các điều khoản cơ bản, thời điểm có hiệu lực của hợp đồng không phụ thuộc vào thời điểm bàn giao hàng hóa, việc bàn giao hàng hóa chỉ được coi là hành động của bên bán nhắm thực hiện nghĩa vụ của hợp đồng mua bán đã có hiệu lực. - Có tính đền bù: bên bán khi thực hiện nghĩa vụ giao hàng hóa cho bên mua thì sẽ nhận từ bên mua một lợi ích tương đương với giá trị hàng hóa theo thỏa thuận dưới dạng khoản tiền thanh toán. - Là hợp đồng song vụ: mỗi bên trong hợp đồng MBHH đều bị ràng buộc bởi nghĩa vụ đối với bên kia, đồng thời lại cũng là bên có quyền đòi hỏi bên kia thực hiện 8 Luan van nghĩa vụ đối với mình. Trong hợp đồng MBHH tồn tại hai nghĩa vụ chính mang tính chất qua lại và liên quan mật thiết với nhau: nghĩa vụ của bên bán phải bàn giao hàng hóa cho bên mua và nghĩa vụ của bên mua phải thanh toán cho bên bán.

Đặc thù Với tư cách là hình thức pháp lý của quan hệ MBHH, hợp đồng MBHH có những đặc điểm nhất định, xuất phát từ bản chất thương mại của hành vi MBHH. Về chủ thể, hợp đồng MBHH được thiết lập giữa các chủ thể chủ yếu là thương nhân. LTM 2005 quy định thương nhân bao gồm tổ chức kinh tế được thành lập hợp pháp; cá nhân hoạt động thương mai một cách độc lập, thường xuyên và có đăng ký kinh doanh2. Ngoài ra, các tổ chức, cá nhân không phải là thương nhân cũng có thể trở thành chủ thể của hợp đồng MBHH và phải tuân theo LTM khi chủ thể này lựa chọn áp dụng LTM (Theo khoản 3 Điều 1 LTM).

Về hình thức, hợp đồng MBHH có thể được thể hiện dưới hình thức lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể. Trong một số trường hợp nhất định, pháp luật bắt buộc các bên phải giao kết hợp đồng dưới hình thức văn bản, ví dụ như hợp đồng MBHH quốc tế, hợp đồng mua bán nhà ở. Về đối tượng, hợp đồng MBHH có đối tượng là hàng hóa. Theo nghĩa thông thường có thể hiểu hàng hóa là sản phẩm lao động của con người, được tạo ra nhằm mục đích thỏa mãn nhu cầu của con người.

Càng ngày cùng với sự phát triển của xã hội, hàng hóa càng trở nên phong phú. Khái ni Với tư cách là hình thức pháp lý của quan hệ MBHH, hợp đồng MBHH có những đặc điểm nhất định, xuất phát từ bản chất thương mại của hành vi MBHH. Về chủ thể, hợp đồng MBHH được thiết lập giữa các chủ thể chủ yếu là thương nhân. LTM 2005 quy định thương nhân bao gồm tổ chức kinh tế được thành lập hợp pháp; cá nhân hoạt động thương mai một cách độc lập, thường xuyên và có đăng ký kinh doanh3.

Ngoài ra, các tổ chức, cá nhân không phải là thương nhân cũng có thể trở thành chủ thể của hợp đồng MBHH và phải tuân theo LTM khi chủ thể này lựa chọn áp dụng LTM (Theo khoản 3 Điều 1 LTM). 2 Điều 6 Luật Thương mại 2005 3 Điều 6 Luật Thương mại 2005 9 Luan van Về hình thức, hợp đồng MBHH có thể được thể hiện dưới hình thức lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể. Trong một số trường hợp nhất định, pháp luật bắt buộc các bên phải giao kết hợp đồng dưới hình thức văn bản, ví dụ như hợp đồng MBHH quốc tế, hợp đồng mua bán nhà ở. Về đối tượng, hợp đồng MBHH có đối tượng là hàng hóa.

Theo nghĩa thông thường có thể hiểu hàng hóa là sản phẩm lao động của con người, được tạo ra nhằm mục đích thỏa mãn nhu cầu của con người. Càng ngày cùng với sự phát triển của xã hội, hàng hóa càng trở nên phong phú. Khái niệm hàng hóa được quy định trong luật pháp các nước hiện nay dù có những khác biệt nhất định song đều có xu hướng mở rộng các đối tượng là hàng hóa được phép lưu thông. Phân loại hợp đồng mua bán hàng hóa Theo đặc điểm của các giao dịch mua bán hàng hóa có thể chia thành ba loại sau: 1.

Hợp đồng mua bán hàng hóa thông thường: Là hợp đồng mua bán hàng hóa mà các bên chủ thể của hợp đồng thực hiện các giao dịch về mua bán hàng hóa với nhau trên lãnh thổ Việt Nam 1. Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế: Là hợp đồng muabasn hàng hóa có thêm yếu tố quốc tế - là yếu tố vượt ra khỏi phạm vi một quốc gia. Tại điều 27 – Luật Thương mại quy định: “Mua bán hàng hóa quốc tế được thực hiện dưới các hình thức xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất, tái nhập và chuyển khẩu”. Hợp đồng mua bán hàng hóa là một hình thức pháp lý của quan hệ thương mại quốc tế, cụ thể là hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế.

Do vậy, pháp luật điều chỉnh loại hợp đồng này tương đối phức tạp, bao gồm các điều ước về mua bán hàng hóa quốc tế, các tập quán quốc tế, các tập quán quốc tế và thương mại và pháp luật của các quốc gia. Hợp đồng mua bán hàng hóa được giao kết thông qua sở giao dịch hàng hóa: Quy định về mua bán hàng hóa qua sở giao dịch hàng hóa là một hoạt động thương mại mới được bổ sung tại Luật Thương mại 2005, đây là một hoạt động phổ 10 Luan van biến trong thực tiễn thương mại quốc tế nhằm bảo hiểm các rủi ro do việc biến động giá cả trên thị trường Mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch hàng hóa là hoạt động thương mại, theo đó các bên thỏa thuận thực hiện việc mua bán một lượng nhất định của một loại hàng hóa nhất định qua Sở giao dịch hàng hóa theo những tiêu chuẩn của Sở giao dịch hàng hóa với giá được thỏa thuận tại thời điểm giao kết hợp đồng và thời gian giao hàngđược xác định tại một thời điểm trong tương lai (Điều 63 – Luật Thương mại) 1. Cơ sở ban hành và nội dung pháp luật điều chỉnh về hợp đồng mua bán hàng hóa 1. Cơ sở ban hành pháp luật điều chỉnh về hợp đồng mua bán hàng hóa 1.

Khái niệm Pháp luật về hợp đồng MBHH là tổng hợp các quy phạm pháp luật do Nhà nước ban hành hoặc thừa nhận nhằm điều chỉnh các vấn đề liên quan đến hợp đồng MBHH. Nhà nước quy định về đối tượng hàng hóa được phép kinh doanh, hàng hóa cấm kinh doanh và hàng hóa hạn chế lưu thông hay được phép kinh doanh nếu đáp ứng đủ điều kiện cần thiết. Theo đó, các doanh nghiệp biết được và lựa chọn ngành nghề kinh doanh phù hợp, nhờ đó ổn định được nền kinh tế và quá trình thực hiện hợp đồng cũng đi vào khuôn khổ. Ngoài ra hệ thống pháp luật với các chế tài phạt vi phạm để xử lý các hành vi vi phạm nghĩa vụ thực hiện hợp đồng, giúp cho các bên tham gia giao kết hợp đồng thực hiện hợp đồng một cách nghiêm túc và tự giác.

Tuy nhiên với một số trường hợp việc thực hiện hợp đồng không theo đúng thỏa thuận, thì hệ thống pháp luật trở thành công cụ hữu hiệu để bảo vệ quyền và lợi ích của bên bị xâm hại. Như vậy, hệ thống pháp luật còn là cơ sở để xác định và bảo vệ quyền và lợi ích của các bên tham gia thực hiện hợp đồng MBHH hoặc là với bên thứ ba khi có tranh chấp xảy ra. Qua đó tranh chấp được giải quyết rõ ràng hơn, nhanh gọn hơn. Hơn nữa, hệ thống pháp luật giúp cho việc thực hiện hợp đồng trở nên dễ dàng hơn, hạn chế rủi ro cho các bên tham gia.

Nhờ quy định đó mà các bên trong hợp đồng có cơ sở thỏa thuận các quy định trong hợp đồng, tránh tình trạng xung đột ý kiến mà không có chuẩn mực để áp dụng. Lịch sử hình thành và phát triển của pháp luật về hợp đồng MBHH Vấn đề về hợp đồng MBHH chỉ được Nhà nước ta thực sự chú trọng và luật hóa một thời gian sau Đổi mới, nền kinh tế thị trường bắt đầu phát triển. Ngày 25/09/1989, Hội đồng nhà nước đã thông qua Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế và nhiều văn bản khác điều chỉnh các quan hệ hợp đồng theo quan điểm mới. Từ đó, Pháp lệnh hợp đồng kinh tế 1989 ra đời đánh dấu một bước tiến quan trọng trong lĩnh vực pháp lý về hợp đồng kinh tế nói chung và hợp đồng MBHH nói riêng.

Các quy định về thực hiện hợp đồng trong pháp lệnh còn khá chung chung, chưa được cụ thể. Tuy nhiên có thể coi đây là một trong những điểm nhấn quan trọng để thiết nên khung pháp luật kinh tế thời kỳ đổi mới. Những năm 90, Việt Nam bắt đầu tham gia hội nhập kinh tế khu vực và nền kinh tế thế giới. Quốc hội đã lần lượt ban hành hai văn bản pháp luật mới là BLDS 1995 và LTM 1997.