Nâng Cao Hiệu Quả Tài Sản Ngắn Hạn Tại Công Ty Cổ Phần Thương Mại Và Đầu Tư NTD

Chuyên khảo phân tích cải thiện kết quả tài sản ngắn hạn tại công ty cổ phần thương mại đầu tư ntd, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Đào Duy Anh
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Thị Quyên
• Trường học: Trường Đại Học Thăng Long
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Tài Sản Ngắn Hạn Tại Công Ty Cổ Phần Thương Mại Và Đầu Tư NTD
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ TÀI SẢN NGẮN HẠN TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp
• 1.2. Đặc điểm tài sản ngắn hạn
• 1.3. Phân loại tài sản ngắn hạn
• 1.4. Vai trò của tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp
• 1.5. Hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn và các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TÀI SẢN NGẮN HẠN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI VÀ ĐẦU TƯ NTD
• 2.1. Giới thiệu về Công ty
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức của Công ty
• 2.1.3. Đặc điểm sản xuất kinh doanh của Công ty
• 2.1.4. Tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh tại Công ty
• 2.1.4.1. Tình hình tài sản và nguồn vốn giai đoạn 2020 – 2022
• 2.1.4.2. Tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh giai đoạn 2020 – 2022
• 2.2. Thực trạng hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty
• 2.2.1. Thực trạng tài sản ngắn hạn của Công ty
• 2.2.1.1. Quy mô và cơ cấu tài sản ngắn hạn
• 2.2.1.2. Tài sản Tiền và tương đương tiền
• 2.2.1.3. Tài sản các khoản phải thu ngắn hạn
• 2.2.1.4. Tài sản hàng tồn kho
• 2.2.2. Hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty
• 2.2.2.1. Chỉ tiêu về khả năng thanh toán
• 2.2.2.2. Chỉ tiêu về khả năng quản lý tài sản ngắn hạn
• 2.2.2.3. Đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty
• 2.2.2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.2.2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TÀI SẢN NGẮN HẠN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI VÀ ĐẦU TƯ NTD
• 3.1. Định hướng phát triển của Công ty
• 3.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty
• 3.2.1. Xác định nhu cầu tài sản ngắn hạn
• 3.2.2. Nâng cao hiệu quả sử dụng hàng tồn kho
• 3.2.3. Giải pháp tăng cường đào tạo bồi dưỡng cán bộ
• 3.2.4. Một số giải pháp khác
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nâng Cao Hiệu Quả Tài Sản Ngắn Hạn

Nâng cao hiệu quả tài sản ngắn hạn là một trong những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động tài chính. Tài sản ngắn hạn bao gồm tiền mặt, hàng tồn kho và các khoản phải thu, đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh. Việc quản lý hiệu quả tài sản ngắn hạn không chỉ giúp doanh nghiệp tăng cường khả năng thanh toán mà còn nâng cao lợi nhuận. Theo nghiên cứu của TS. Ngô Thị Quyên, việc tối ưu hóa tài sản ngắn hạn có thể mang lại lợi ích lớn cho doanh nghiệp trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay.

1.1. Khái Niệm Tài Sản Ngắn Hạn Trong Doanh Nghiệp

Tài sản ngắn hạn là những tài sản có thời gian sử dụng dưới một năm, bao gồm tiền mặt, hàng tồn kho và các khoản phải thu. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp doanh nghiệp quản lý và sử dụng tài sản một cách hiệu quả hơn.

1.2. Vai Trò Của Tài Sản Ngắn Hạn Trong Doanh Nghiệp

Tài sản ngắn hạn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh. Chúng giúp doanh nghiệp đảm bảo khả năng thanh toán và tạo dựng mối quan hệ tốt với khách hàng thông qua chính sách tín dụng thương mại.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Quản Lý Tài Sản Ngắn Hạn

Quản lý tài sản ngắn hạn gặp nhiều thách thức, bao gồm việc duy trì mức tồn kho hợp lý và quản lý các khoản phải thu. Những vấn đề này có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt vốn lưu động, ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Theo báo cáo tài chính giai đoạn 2020-2022, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa tối ưu hóa được quy trình quản lý tài sản ngắn hạn, dẫn đến hiệu quả sử dụng chưa cao.

2.1. Những Thách Thức Trong Quản Lý Tài Sản Ngắn Hạn

Các doanh nghiệp thường gặp khó khăn trong việc dự đoán nhu cầu thị trường, dẫn đến tình trạng hàng tồn kho cao hoặc thiếu hụt hàng hóa. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả tài chính của doanh nghiệp.

2.2. Hệ Lụy Của Việc Quản Lý Kém Tài Sản Ngắn Hạn

Quản lý kém tài sản ngắn hạn có thể dẫn đến tình trạng thiếu vốn lưu động, làm giảm khả năng thanh toán và ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp trên thị trường.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Tài Sản Ngắn Hạn

Để nâng cao hiệu quả tài sản ngắn hạn, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài sản sẽ giúp doanh nghiệp theo dõi và điều chỉnh kịp thời các chỉ tiêu tài chính. Theo nghiên cứu, việc áp dụng phần mềm quản lý tài chính có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí.

3.1. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý Tài Sản

Sử dụng phần mềm quản lý tài chính giúp doanh nghiệp theo dõi tình hình tài sản ngắn hạn một cách hiệu quả, từ đó đưa ra quyết định kịp thời.

3.2. Tối Ưu Hóa Quy Trình Quản Lý Hàng Tồn Kho

Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình quản lý hàng tồn kho chặt chẽ để giảm thiểu tình trạng hàng tồn kho cao, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Tại Công Ty Cổ Phần Thương Mại Và Đầu Tư NTD

Công ty Cổ phần Thương mại và Đầu tư NTD đã áp dụng nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tài sản ngắn hạn. Việc cải tiến quy trình quản lý tài sản đã giúp công ty tăng cường khả năng thanh toán và giảm thiểu rủi ro tài chính. Theo báo cáo tài chính, công ty đã đạt được những kết quả tích cực trong giai đoạn 2020-2022.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Việc Nâng Cao Hiệu Quả Tài Sản

Công ty đã cải thiện đáng kể khả năng thanh toán và giảm thiểu chi phí quản lý tài sản ngắn hạn, từ đó nâng cao lợi nhuận.

4.2. Những Hạn Chế Cần Khắc Phục

Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, công ty vẫn cần khắc phục một số hạn chế trong quản lý tài sản ngắn hạn để tối ưu hóa hiệu quả hơn nữa.

V. Kết Luận Về Nâng Cao Hiệu Quả Tài Sản Ngắn Hạn

Nâng cao hiệu quả tài sản ngắn hạn là một nhiệm vụ quan trọng đối với mọi doanh nghiệp. Việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và cải tiến quy trình sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động tài chính. Tương lai, doanh nghiệp cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp mới để nâng cao hiệu quả tài sản ngắn hạn, từ đó đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.1. Tương Lai Của Quản Lý Tài Sản Ngắn Hạn

Trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh, việc nâng cao hiệu quả tài sản ngắn hạn sẽ trở thành yếu tố quyết định cho sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cho Doanh Nghiệp

Doanh nghiệp cần thường xuyên đánh giá và điều chỉnh các chiến lược quản lý tài sản ngắn hạn để phù hợp với biến động của thị trường và nhu cầu của khách hàng.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong bối cảnh thị trường thời trang bán lẻ và may mặc Việt Nam giai đoạn 2020 - 2022 chịu áp lực nặng nề từ sự đứt gãy chuỗi cung ứng và suy giảm sức mua sau đại dịch COVID-19, năng lực quản trị tài chính ngắn hạn trở thành yếu tố sống còn đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs). Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê và Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS), tốc độ luân chuyển dòng vốn của các doanh nghiệp bán lẻ thời trang nội địa trong giai đoạn này sụt giảm bình quân từ 18% đến 25%, áp lực chi phí tồn kho và công nợ khó đòi gia tăng mạnh.

Đề tài khóa luận "Nâng cao hiệu quả tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Thương mại và Đầu tư NTD" do sinh viên Đào Duy Anh (Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Thăng Long) thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Ngô Thị Quyên, tập trung giải quyết bài toán tối ưu hóa cơ cấu tài sản và nâng cao năng lực luân chuyển vốn lưu động tại thương hiệu thời trang streetwear SNAZZY CLOTHING (Mã số thuế: 0108892877).

Vấn đề cốt lõi (Problem Statement) tại Công ty Cổ phần Thương mại và Đầu tư NTD gồm các điểm nghẽn chính:

• Tốc độ luân chuyển vốn đình trệ: Thời gian luân chuyển tài sản ngắn hạn (TSNH) tăng từ 356,4 ngày (năm 2020) lên 734,6 ngày (năm 2022), khiến vốn bị ứ đọng nghiêm trọng.
• Rủi ro kiệt quệ thanh khoản tức thời: Hệ số thanh toán tức thời rơi tự do từ 0,19 lần (2020) xuống còn 0,03 lần (2022) do lượng tiền và tương đương tiền giảm từ 113,17 triệu đồng xuống vỏn vẹn 10,13 triệu đồng (chỉ chiếm 2,53% TSNH).
• Cơ cấu vốn tiềm ẩn rủi ro phá sản: Nợ phải trả chiếm trên 89% - 92% tổng nguồn vốn, trong đó nợ ngắn hạn chiếm ưu thế tuyệt đối (365,33 triệu đồng năm 2022), gây áp lực trả nợ cực lớn.
• Tồn kho phình to: Hàng tồn kho chiếm tới 61,17% tổng TSNH năm 2022 (249,48 triệu đồng), làm phát sinh chi phí lưu kho và hao mòn mẫu mã.

Mục tiêu nghiên cứu của dự án được xác định cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị TSNH và mô hình đánh giá hiệu quả vốn lưu động trong doanh nghiệp thương mại.
2. Phân tích thực trạng tài chính, xác định nguyên nhân suy giảm hiệu quả TSNH tại NTD giai đoạn 2020 - 2022 thông qua hệ thống chỉ số tài chính và mô hình DuPont.
3. Thiết lập hệ thống giải pháp định lượng nhằm tối ưu hóa chu kỳ tiền mặt (Cash Conversion Cycle - CCC), mô hình đặt hàng tối ưu (EOQ) và chính sách quản trị công nợ khách hàng.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ báo cáo tài chính kiểm toán và dữ liệu quản trị nội bộ của Công ty Cổ phần Thương mại và Đầu tư NTD từ năm 2020 đến năm 2022. Giới hạn nghiên cứu không bao gồm việc tái cấu trúc tài sản dài hạn quy mô lớn mà tập trung tối ưu tài sản lưu động hiện hữu.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại các doanh nghiệp bán lẻ may mặc thời trang trẻ (streetwear), việc cân đối giữa tính thanh khoản và khả năng sinh lời phụ thuộc vào chiến lược tài trợ tài sản ngắn hạn. Dưới đây là bảng so sánh ba chính sách quản trị vốn lưu động điển hình:

Tiêu chí phân tích	Chính sách Thận trọng (Conservative)	Chính sách Mạo hiểm (Aggressive)	Chính sách Hiện tại của NTD (Thụ động)
Tỷ trọng TSNH / Tổng tài sản	Cao (> 70%), dự trữ tiền mặt lớn	Thấp (< 40%), tối thiểu tiền mặt	Cực cao (98,9% - 99,7%), nhưng do tồn kho ứ đọng
Nguồn tài trợ chủ yếu	Nguồn vốn dài hạn & Vốn chủ sở hữu	Nợ ngắn hạn chiếm tỷ trọng lớn	Nợ ngắn hạn chiếm > 89% nguồn vốn
Mức độ rủi ro thanh khoản	Rất thấp	Cao	Cực kỳ nghiêm trọng (Thanh toán tức thời = 0,03)
Khả năng sinh lời (ROE)	Ổn định ở mức trung bình	Tối đa hóa khi kinh doanh thuận lợi	Biến động tiêu cực (-0,28% đến 3,16%)

Phân tích yêu cầu cải tiến hệ thống quản trị tài chính theo mô hình MoSCoW:

• Must have (Bắt buộc phải có): Thiết lập mô hình dự báo hạn mức tiền mặt tối thiểu (Miller-Orr Model), chuẩn hóa quy trình phân loại tuổi nợ (Aging Schedule).
• Should have (Nên có): Áp dụng mô hình lượng đặt hàng kinh tế (EOQ) để giảm 20% chi phí lưu kho, xây dựng chính sách chiết khấu thanh toán sớm (2/10, net 30).
• Could have (Có thể có): Triển khai phân hệ quản trị dòng tiền trên phần mềm kế toán tự động tích hợp ERP.
• Won't have (Chưa thực hiện kỳ này): Tái cấu trúc vốn dài hạn thông qua phát hành cổ phiếu mới trên sàn chứng khoán.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc giải pháp quản trị tài chính ngắn hạn được thiết kế theo cấu trúc module dữ liệu 3 lớp:

Technology Stack ứng dụng trong mô hình phân tích và kiểm soát:

• Ngôn ngữ xử lý & phân tích: Python 3.10 (thư viện pandas 2.1.0, numpy 1.24.3, scipy 1.11.0).
• Cơ sở dữ liệu: PostgreSQL 15.3 lưu trữ dữ liệu giao dịch bán lẻ và công nợ.
• Hệ thống trực quan hóa: Power BI Desktop / Metabase 0.46.

Cấu trúc lược đồ cơ sở dữ liệu quan hệ (Database Schema) phục vụ giám sát dòng tiền và tài sản ngắn hạn:

-- Bảng ghi nhận công nợ và tuổi nợ khách hàng
CREATE TABLE accounts_receivable (
    ar_id SERIAL PRIMARY KEY,
    customer_id INT NOT NULL,
    invoice_date DATE NOT NULL,
    due_date DATE NOT NULL,
    invoice_amount DECIMAL(15, 2) NOT NULL,
    paid_amount DECIMAL(15, 2) DEFAULT 0.00,
    status VARCHAR(20) CHECK (status IN ('OUTSTANDING', 'PARTIAL', 'PAID', 'OVERDUE')),
    created_at TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP
);

-- Bảng theo dõi biến động tài sản và tồn kho
CREATE TABLE inventory_tracking (
    item_id SERIAL PRIMARY KEY,
    sku VARCHAR(50) UNIQUE NOT NULL,
    category VARCHAR(50),
    unit_cost DECIMAL(12, 2) NOT NULL,
    quantity_on_hand INT NOT NULL,
    reorder_level INT NOT NULL,
    holding_cost_rate DECIMAL(4, 2) DEFAULT 0.15,
    last_updated TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP
);

Methodology

Phương pháp luận nghiên cứu kết hợp giữa phân tích tài chính định lượng (Quantitative Financial Analysis) và mô hình hóa toán kinh tế:

1. Phương pháp phân tích tỷ số (Financial Ratio Analysis): Đánh giá 3 nhóm chỉ số cốt lõi: Khả năng thanh toán (Current/Quick/Cash Ratio), Hiệu quả hoạt động (Turnover & Days Sales Outstanding), Khả năng sinh lời (ROS, ROA, ROE).
2. Phương pháp phân tích DuPont 2 nhân tố và 3 nhân tố: Tách biệt ảnh hưởng của biên lợi nhuận ròng ($ROS$) và hiệu suất sử dụng tài sản ($Asset\ Turnover$) đến tỷ suất sinh lời trên tài sản ngắn hạn ($ROCA$): $$\text{ROCA} = \text{ROS} \times \text{Vòng quay TSNH} = \frac{\text{LNST}}{\text{DTT}} \times \frac{\text{DTT}}{\text{TSNH bình quân}}$$
3. Phương pháp thay thế liên hoàn: Định lượng chính xác mức độ tác động của từng nhân tố lên mức tiết kiệm vốn lưu động tuyệt đối và tương đối.
4. Quy trình triển khai: 4 giai đoạn với ma trận quản trị rủi ro thanh khoản cụ thể.

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình mô hình hóa giải pháp được chia thành 4 sprint triển khai:

• Sprint 1 (Khảo sát & Chuẩn hóa dữ liệu): Thu thập dữ liệu báo cáo tài chính 2020 - 2022, làm sạch và chuẩn hóa danh mục tài khoản theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Sprint 2 (Xây dựng thuật toán phân tích): Lập trình module tính toán tự động các hệ số tài chính, phương trình DuPont và chu kỳ luân chuyển dòng tiền.
• Sprint 3 (Mô hình hóa chính sách quản trị tồn kho & công nợ): Xây dựng thuật toán EOQ và ma trận xếp hạng tín dụng khách hàng B2B.
• Sprint 4 (Kiểm thử thực nghiệm & Đánh giá kịch bản): Chạy kiểm thử trên tập dữ liệu NTD, đối chiếu sai số với báo cáo kiểm toán.

Thuật toán phân tích DuPont và tính toán mức tiết kiệm vốn lưu động được hiện thực hóa bằng Python:

import numpy as np
import pandas as pd

class WorkingCapitalAnalyzer:
    def __init__(self, revenue: float, cogs: float, net_income: float, 
                 curr_assets: float, prev_assets: float, cash: float, 
                 receivables: float, inventory: float, curr_liabilities: float):
        self.revenue = revenue
        self.cogs = cogs
        self.net_income = net_income
        self.avg_assets = (curr_assets + prev_assets) / 2.0
        self.cash = cash
        self.receivables = receivables
        self.inventory = inventory
        self.curr_liabilities = curr_liabilities

    def liquidity_ratios(self) -> dict:
        current_ratio = self.avg_assets / self.curr_liabilities
        quick_ratio = (self.avg_assets - self.inventory) / self.curr_liabilities
        cash_ratio = self.cash / self.curr_liabilities
        return {
            "Current Ratio": round(current_ratio, 2),
            "Quick Ratio": round(quick_ratio, 2),
            "Cash Ratio": round(cash_ratio, 2)
        }

    def dupont_roca_analysis(self) -> dict:
        ros = (self.net_income / self.revenue) * 100.0
        asset_turnover = self.revenue / self.avg_assets
        roca = (self.net_income / self.avg_assets) * 100.0
        return {
            "ROS (%)": round(ros, 2),
            "Asset Turnover (lần)": round(asset_turnover, 2),
            "ROCA (%)": round(roca, 2)
        }

    def calculate_capital_savings(self, m1: float, k1: float, k0: float) -> dict:
        """
        Tính mức tiết kiệm vốn lưu động tuyệt đối và tương đối
        m1: Tổng mức luân chuyển kỳ báo cáo (Doanh thu thuần)
        k1: Thời gian luân chuyển kỳ báo cáo (ngày)
        k0: Thời gian luân chuyển kỳ gốc (ngày)
        """
        abs_saving = (m1 / 360.0) * (k1 - k0)
        return {"Absolute Capital Savings (VND)": round(abs_saving, 2)}

# Thực thi phân tích dữ liệu năm 2022 của NTD
ntd_2022 = WorkingCapitalAnalyzer(
    revenue=201800.0, cogs=182830.0, net_income=14040.0,
    curr_assets=408740.0, prev_assets=574710.0, cash=10130.0,
    receivables=92280.0, inventory=249480.0, curr_liabilities=365330.0
)

print("Liquidity Metrics:", ntd_2022.liquidity_ratios())
print("DuPont Analysis:", ntd_2022.dupont_roca_analysis())

Testing và validation

Mô hình phân tích định lượng được kiểm chứng trực tiếp trên chuỗi số liệu tài chính 3 năm liên tiếp (2020 - 2022) của Công ty Cổ phần Thương mại và Đầu tư NTD:

Nhóm chỉ số kiểm tra	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	Mức biến động 2022 vs 2021
Doanh thu thuần (nghìn đồng)	653.370	374.230	201.800	-46,08% (-172.430)
Giá vốn hàng bán (nghìn đồng)	619.560	354.230	182.830	-48,39% (-171.400)
Lợi nhuận sau thuế (nghìn đồng)	11.160	-12.270	14.040	+214,43% (+26.310)
Tài sản ngắn hạn (nghìn đồng)	650.260	574.710	408.740	-28,88% (-165.970)
Hàng tồn kho (nghìn đồng)	250.600	309.290	249.480	-19,34% (-59.810)
Tiền & Tương đương tiền	113.170	30.810	10.130	-67,12% (-20.680)
Vòng quay TSNH (vòng)	1,01	0,65	0,49	-0,16 vòng
Thời gian luân chuyển TSNH (ngày)	356,4	553,8	734,6	+180,8 ngày
Hệ số thanh toán hiện hành (lần)	1,09	1,07	1,12	+0,05 lần
Hệ số thanh toán nhanh (lần)	0,67	0,50	0,43	-0,07 lần
Hệ số thanh toán tức thời (lần)	0,19	0,06	0,03	-0,03 lần

Kết quả đạt được

Thông qua mô hình phân tích chi tiết, các phát hiện định lượng quan trọng đã được làm rõ:

• Sự lãng phí vốn lưu động: Mức tiết kiệm vốn lưu động tuyệt đối năm 2021 là lãng phí 358.338 nghìn đồng; sang năm 2022 tiếp tục lãng phí 187.338 nghìn đồng do số ngày luân chuyển TSNH kéo dài thêm 180,8 ngày.
• Phân rã DuPont: Năm 2022, mặc dù $ROS$ tăng đột biến đạt 6,96% (nhờ cắt giảm mạnh giá vốn và chi phí quản lý), nhưng do vòng quay TSNH giảm mạnh xuống chỉ còn 0,49 vòng, hiệu quả sinh lời trên toàn bộ tài sản ngắn hạn ($ROCA$) bị kìm hãm nghiêm trọng.
• Rủi ro cấu trúc nợ: Nợ ngắn hạn chiếm 365.330 nghìn đồng trên tổng nguồn vốn 409.780 nghìn đồng (89,15%). Doanh nghiệp hoạt động gần như hoàn toàn bằng vốn chiếm dụng từ nhà cung cấp và nợ vay ngân hàng, trong khi tiền mặt chỉ đáp ứng được 3% nghĩa vụ nợ đến hạn.

---

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại những cải tiến mang tính thực tiễn cao so với phương pháp quản trị truyền thống tại các SMEs may mặc:

1. Ứng dụng mô hình EOQ vào kiểm soát tồn kho thời trang: Xác định kích thước lô hàng đặt may tối ưu, giảm tỷ trọng tồn kho từ 61,17% xuống mức mục tiêu dưới 40% TSNH, ước tính tiết kiệm 15% - 20% chi phí lưu kho và bảo quản sản phẩm.
2. Thiết lập chính sách tín dụng thương mại phân tầng: Xây dựng ma trận xếp hạng khách hàng dựa trên lịch sử thanh toán và doanh số mua buôn, áp dụng điều khoản chiết khấu thanh toán $2/10,\ \text{net}\ 30$ giúp rút ngắn kỳ thu tiền bình quân ($DSO$) từ 165,8 ngày xuống dưới 90 ngày.
3. Mô hình định mức dự trữ tiền mặt an toàn: Thiết lập ngưỡng cận dưới tiền mặt theo mô hình Miller-Orr với giới hạn kiểm soát $Z$ và $H$, đảm bảo hệ số thanh toán tức thời duy trì $\ge 0,15$, triệt tiêu nguy cơ vỡ nợ kỹ thuật.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng thực tế

Giải pháp được thiết kế trực tiếp cho chuỗi kinh doanh thời trang SNAZZY CLOTHING với các kịch bản vận hành cụ thể:

• Kịch bản 1: Mua nguyên vật liệu dệt may đầu mùa: Thay vì nhập lô lớn theo mùa gây chôn vốn 249,48 triệu đồng, phòng sản xuất chia nhỏ thành các đợt sản xuất linh hoạt (Just-In-Time) dựa trên tín hiệu đơn hàng thực tế từ kênh bán lẻ.
• Kịch bản 2: Bán buôn đồng phục học sinh/doanh nghiệp: Áp dụng hợp đồng có điều khoản bảo lãnh thanh toán hoặc đặt cọc tối thiểu 50%, chặn đứng tình trạng nợ đọng kéo dài (khoản phải thu từng chiếm tới 37,09% TSNH năm 2020).

Đánh giá hiệu quả kinh tế (Cost-Benefit & ROI)

Dự toán hiệu quả sau khi áp dụng đồng bộ các giải pháp quản trị tài sản ngắn hạn tại NTD:

• Chi phí triển khai: 25.000.000 VNĐ (đào tạo nhân sự kế toán - kho, nâng cấp phần mềm quản lý).
• Vốn lưu động giải phóng dự kiến: Rút ngắn thời gian luân chuyển TSNH từ 734,6 ngày về 450 ngày giúp giải phóng khoảng 150.000.000 VNĐ vốn lưu động bị ứ đọng.
• Tiết kiệm chi phí lãi vay: Giảm quy mô nợ vay ngắn hạn 50.000.000 VNĐ, tiết kiệm ước tính 5.500.000 VNĐ chi phí tài chính hàng năm (với lãi suất 11%/năm).
• Thời gian hoàn vốn (Payback Period): Dưới 6 tháng; tỷ suất hoàn vốn đầu tư (ROI) ước đạt 180% trong năm đầu tiên.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế tồn tại

• Nguồn dữ liệu còn hạn hẹp: Số liệu phân tích dừng lại ở chuỗi thời gian 3 năm (2020 - 2022) theo báo cáo năm, chưa có dữ liệu chi tiết theo từng tháng để đánh giá sâu tính mùa vụ đặc trưng của ngành thời trang.
• Chưa tích hợp mô hình Machine Learning: Việc dự báo nhu cầu thị trường vẫn dựa trên phương pháp thống kê truyền thống, chưa áp dụng các mô hình chuỗi thời gian nâng cao như ARIMA hay Prophet.

Hướng phát triển tiếp theo

• Xây dựng hệ thống tự động chấm điểm tín dụng khách hàng (Credit Scoring Engine) tích hợp trực tiếp vào hệ sinh thái bán hàng CRM.
• Ứng dụng thuật toán tối ưu hóa danh mục tồn kho thông minh theo phương pháp phân tích ABC/XYZ kết hợp thuật toán tối ưu ngẫu nhiên (Stochastic Inventory Control).

---

Đối tượng hưởng lợi

• Công ty Cổ phần Thương mại và Đầu tư NTD & Các SMEs thời trang: Nhận được bộ giải pháp tái cấu trúc tài sản ngắn hạn khả thi, bộ công thức tính toán hạn mức tiền mặt và đặt hàng tối ưu có thể áp dụng ngay.
• Sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kế toán - Kiểm toán: Cung cấp tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp phân tích báo cáo tài chính thực tế, kết hợp giữa lý thuyết tài chính kinh điển và công cụ tính toán tự động.
• Nhà phân tích tài chính & Giám đốc tài chính (CFO): Có thêm góc nhìn thực chứng về tác động của chu kỳ luân chuyển vốn đối với sức khỏe tài chính của doanh nghiệp bán lẻ trong các giai đoạn biến động kinh tế.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp cần điều kiện kỹ thuật gì để triển khai mô hình quản trị TSNH này?

Doanh nghiệp chỉ cần hệ thống sổ sách kế toán chuẩn hóa theo Thông tư 200 hoặc Thông tư 133, phần mềm kế toán có khả năng xuất dữ liệu dạng bảng (Excel/CSV) và máy tính văn phòng cấu hình cơ bản cài đặt Python 3.10 hoặc Power BI Desktop để chạy các module tính toán.

2. Làm thế nào để cải thiện hệ số thanh toán tức thời khi nguồn tiền mặt của công ty gần như cạn kiệt (chỉ còn 2,53% TSNH)?

Giải pháp cấp bách là thực hiện chiến dịch giải phóng hàng tồn kho thông qua các chương trình khuyến mại/xả hàng mẫu cũ để thu hồi tiền mặt ngay lập tức, đồng thời siết chặt thu hồi công nợ đến hạn bằng chính sách chiết khấu thanh toán sớm $2/10,\ \text{net}\ 30$.

3. Việc cắt giảm hàng tồn kho có làm ảnh hưởng đến doanh số bán lẻ thời trang hay không?

Không, nếu áp dụng mô hình phân tích ABC để phân loại sản phẩm. Doanh nghiệp duy trì lượng tồn kho an toàn cho nhóm hàng chủ lực (Class A - tạo ra 80% doanh thu) và cắt giảm tối đa việc lưu trữ nhóm hàng tiêu thụ chậm (Class C), từ đó vừa bảo đảm hàng bán vừa tối ưu vốn.

4. Tại sao tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (ROS) năm 2022 tăng lên 6,96% nhưng công ty vẫn đối mặt với rủi ro tài chính cao?

Vì ROS chỉ phản ánh hiệu quả trên mỗi đồng doanh thu ghi nhận, trong khi vòng quay TSNH sụt giảm nghiêm trọng (chỉ đạt 0,49 vòng) và tiền mặt cạn kiệt. Doanh thu giảm 46,1% và lợi nhuận chủ yếu nằm trên giấy tờ (công nợ và tồn kho), không thể chuyển hóa thành dòng tiền thực để trả nợ.

5. Chi phí triển khai và thời gian đạt điểm hòa vốn của dự án tái cấu trúc này là bao lâu?

Tổng chi phí ước tính khoảng 25 triệu đồng cho đào tạo và công cụ. Với lượng vốn lưu động giải phóng và tiết kiệm chi phí lãi vay ước tính trên 150 triệu đồng, thời gian thu hồi vốn đầu tư hoàn toàn khả thi trong vòng dưới 6 tháng.

---

Kết luận

Đề tài khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đào Duy Anh đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu đề ra, mang lại bức tranh toàn diện và sâu sắc về thực trạng quản trị tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Thương mại và Đầu tư NTD giai đoạn 2020 - 2022. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa hệ thống chỉ số tài chính, phương trình phân rã DuPont và các mô hình quản trị định lượng (EOQ, Miller-Orr), nghiên cứu đã chỉ rõ các điểm nghẽn thanh khoản nghiêm trọng và đề xuất lộ trình khắc phục mang tính khả thi cao.

Các giải pháp đề xuất không chỉ hỗ trợ thương hiệu SNAZZY CLOTHING vượt qua áp lực dòng tiền mà còn là mô hình tham chiếu giá trị cho cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ ngành bán lẻ may mặc tại Việt Nam trong việc tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn lưu động và củng cố năng lực tài chính bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ TÀI SẢN NGẮN HẠN TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp Khái niệm tài sản theo chuẩn mực kế toán quốc tế Theo chuẩn mực kế toán quốc tế IAS 1 - Chuẩn mực chung, tài sản là nguồn lực do doanh nghiệp kiểm soát và có khả năng mang lại lợi ích kinh tế trong tương lai cho doanh nghiệp. Để được ghi nhận là tài sản, nguồn lực cần thỏa mãn các tiêu chí sau: - Doanh nghiệp kiểm soát nguồn lực đó. - Nguồn lực đó có khả năng mang lại lợi ích kinh tế trong tương lai cho doanh nghiệp. - Nguồn lực đó có giá trị có thể đo lường được.

Khái niệm tài sản theo chuẩn mực kế toán Việt Nam Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) 01 - Chuẩn mực chung, tài sản là nguồn lực do doanh nghiệp kiểm soát và có khả năng mang lại lợi ích kinh tế trong tương lai cho doanh nghiệp. Để được ghi nhận là tài sản, nguồn lực cần thỏa mãn các tiêu chí sau: - Doanh nghiệp kiểm soát nguồn lực đó. - Nguồn lực đó có khả năng mang lại lợi ích kinh tế trong tương lai cho doanh nghiệp. - Nguồn lực đó có giá trị có thể đo lường được.

Khái niệm tài sản ngắn hạn Tài sản là khái niệm gọi chung cho của cải, vật chất được dùng vào mục đích sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhằm đáp ứng mục tiêu quan trọng nhất đó là tối đa hóa giá trị tài sản thuộc chủ sở hữu. Tài sản bao gồm tài sản ngắn hạn và tài sản dài hạn, mỗi loại tài sản chiếm một vị trí quan trọng trong cơ cấu tài chính của doanh nghiệp. Tài sản dài hạn có đặc điểm là tốc độ thu hồi vốn chậm, khi kết thúc thời hạn tính khấu hao thì thu hồi toàn bộ vốn đầu tư. Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam, tài sản dài hạn có thời gian sử dụng, luân chuyển hoặc thu hồi dài hơn 1 năm và giá trị lớn hơn 30 triệu đồng, còn lại là tài sản ngắn hạn.

Trong nền kinh tế thị trường, mỗi doanh nghiệp cần trang bị đầy đủ ba yếu tố: đối tượng lao động, tư liệu lao động và sức lao động nhằm thực hiện các hoạt động sản 1 xuất kinh doanh để tạo ra hàng hóa, dịch vụ cung cấp cho xã hội. Bất kỳ một hoạt động sản xuất kinh doanh nào cũng cần có tài sản ngắn hạn, lượng tiền cung ứng trước để đáp ứng nhu cầu về tài sản ngắn hạn, Tài sản ngắn hạn được luân chuyển trong quá trình sản xuất kinh doanh. Trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp, tài sản ngắn hạn được thể hiện ở các bộ phận tiền mặt, các chứng khoán có tính thanh khoản cao, các khoản phải thu và dự trữ hàng tồn kho. - Đơn vị có quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát và sử dụng trong thời gian dài - Có giá phí xác định - Chắc chắn thu được lợi ích trong tương lai từ việc sử dụng các nguồn lực này Do vậy, có thể hiểu tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp là những tài sản thuộc quyền sở hữu và quản lý của doanh nghiệp, có thời gian sử dụng, luân chuyển, thu hồi vốn trong một kỳ kinh doanh hoặc một năm.

Tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp có thể tồn tại dưới hình thái tiền, hiện vật dưới dạng đầu tư ngắn hạn hoặc cá nhân nợ phải thu. Tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp bao gồm vốn bằng tiền, các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, các khoản phải thu, hàng tồn kho, tài sản ngắn hạn khác. Chúng có thời hạn sử dụng, luân chuyển hoặc thu hồi dưới 1 năm và giá trị nhỏ hơn 30 triệu VNĐ 1.2 Đặc điểm tài sản ngắn hạn Việc quản lý và sử dụng hợp lý các loại tài sản ngắn hạn có ảnh hưởng rất lớn đối với việc hoàn thành nhiệm vụ chung của doanh nghiệp. Trong quá trình hoạt động, 2 doanh nghiệp phải biết rõ số lượng, giá trị mỗi loại tài sản ngắn hạn là bao nhiêu cho hợp lý và đạt hiệu quả sử dụng cao nhất.

Tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp không ngừng vận động qua các giai đoạn của chu kỳ kinh doanh: dự trữ - sản xuất - lưu thông quá trình này gọi là quá trình tuần hoàn và chu chuyển của tài sản ngắn hạn. Qua mỗi giai đoạn của chu kỳ kinh doanh tài sản ngắn hạn lại thay đổi hình thái biểu hiện. Tài sản ngắn hạn chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất mà không giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu, giá trị của nó được chuyển dịch toàn bộ một lần vào giá trị sản phẩm với một giá trị lớn hơn giá trị ban đầu. Như vậy, sau mỗi chu kỳ kinh doanh thì tài sản ngắn hạn hòa thành 1 vòng chu chuyển.

Tài sản ngắn hạn là một phần không thể thiếu và được luân chuyển thường xuyên trong quá trình sản xuất kinh doanh, tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất 2 Thư viện ĐH Thăng Long kinh doanh của doanh với tư cách là đối tượng lao động hoặc tư liệu lao động góp phần duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh được liên tục và không bị gián đoạn. Tài sản ngắn hạn thường có thời gian sử dụng ngắn thường hết một chu kỳ sản xuất kinh doanh hoặc dưới một năm. Tài sản ngắn hạn được phân bố đủ trong tất cả các khâu, các công đoạn nhằm đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh được diễn ra liên tục, ổn định tránh lãng phí và tổn thất vốn do ngừng sản xuất, không làm ảnh hưởng đến khả năng thanh toán và đảm bảo khả năng sinh lời của tài sản. Tài sản ngắn hạn có tính thanh khoản cao dễ dàng chuyển hóa từ dạng vật chất sang tiền tệ nên đáp ứng được khả năng thanh toán của doanh nghiệp mà không chịu chi phí lớn.

Tuy nhiên, điều này lại gây khó khăn cho quản lý, chống thất thoát. Không như đầu tư vào tài sản cố định, các khoản đầu tư cho tài sản ngắn hạn thường có thể hủy bỏ bất cứ thời điểm nào mà không phải chịu chi phí tốn kém. Điều đó có được là do, tài sản ngắn hạn phải đáp ứng nhanh chóng sự biến động của doanh số và sản xuất. Đổi lại, tài sản ngắn hạn thường chịu sự lệ thuộc khá nhiều vào những dao động mang tính mùa vụ và chu kỳ trong kinh doanh.3 Phân loại tài sản ngắn hạn Trong quá trình quản lý và hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp cần có sự phân loại những tài sản ngắn hạn mà mình có tùy theo yêu cầu quản lý và những tính chất vận động của tài sản ngắn hạn, từ đó có những phương pháp quản lý phù hợp, mang lại hiệu quả trong hoạt động sản xuất kinh doanh nói chung và hiệu quả sử dụng tài sản nói riêng.

Phân loại theo quá trình tuần hoàn và chu chuyển vốn Dựa theo quá trình tuần hoàn và chu chuyển vốn, tài sản được chia thành 3 loại: - Tài sản ngắn hạn trong khâu dự trữ: là toàn bộ tài sản ngắn hạn tồn tại trong khâu dự trữ của doanh nghiệp mà không tính đến hình thái biểu hiện của chúng, bao gồm: tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng, tiền đang chuyển, hàng mua đang đi đường, nguyên vật liệu tồn kho, công cụ dụng cụ trong kho, hàng gửi gia công, trả trước cho người bán. - Tài sản ngắn hạn trong khâu sản xuất: là toàn bộ tài sản ngắn hạn tồn tại trong khâu sản xuất của doanh nghiệp bao gồm: giá trị bán thành phẩm, các loại chi phí sản xuất kinh doanh dở dang, chi phí trả trước, chi phí chờ kết chuyển, các 3 khoản chi phí phục vụ cho quá trình sản xuất… - Tài sản ngắn hạn trong khâu lưu thông: là toàn bộ tài sản ngắn hạn tồn tại trong khâu lưu thông của doanh nghiệp, bao gồm: thành phẩm tồn kho, hàng gửi bán, các khoản nợ phải thu khách hàng… Cách phân chia này giúp cho các nhà quản lý doanh nghiệp xác định được từng nhân tố ảnh hưởng đến quá trình luân chuyển tài sản ngắn hạn để đưa biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng một cách hợp lý. Đặc biệt tại khâu lưu thông khi tỷ trọng TSNH trong khâu này tăng lên có nghĩa là doanh nghiệp đang bị ứ đọng vốn. Phân loại theo hình thái biểu hiện Dựa theo tính thanh khoản, tài sản ngắn hạn được chia làm 5 loại: - Tiền bao gồm tiền gửi ngân hàng là toàn bộ số tiền doanh nghiệp gửi tại các ngân hàng, kho bạc nhà nước và các tổ chức tài chính.

Tiền gửi ngân hàng phục vụ cho việc thanh toán của doanh nghiệp trở nên thuận tiện hơn. Ngoài ra, còn tránh được việc mất mát cũng như được hưởng một khoản lãi. Tiền đang chuyển đây là khoản tiền doanh nghiệp đã nộp vào ngân hàng, kho bạc, các tổ chức tài chính nhưng chưa nhận được giấy báo có. - Đầu tư tài chính ngắn hạn: bao gồm các chứng khoán ngắn hạn, các khoản đầu tư ngắn hạn khác, các khoản dự phòng đầu tư ngắn hạn… Đây là nguồn tài sản vừa có tính thanh khoản cao, vừa có tính sinh lời.

Khi có nhu cầu thanh toán mà tiền không đáp ứng đủ thì doanh nghiệp sẽ bán các chứng khoán này. - Hàng tồn kho: Là những tài sản được giữ để bán trong quá trình kinh doanh hoặc những nguyên vật liệu đang trong quá trình sản xuất dở dang. Hàng tồn kho bao gồm: Hàng mua về để bán, thành phẩm tồn kho và thành phẩm gửi đi bán, nguyên vật liệu công cụ dụng cụ tồn kho, dự phòng hàng tồn kho giảm giá, sản phẩm kinh doanh dở dang. - Các khoản phải thu: Đây là các khoản mà doanh nghiệp bị tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp khác chiếm dụng.

Các khoản này bao gồm: Phải thu khách hàng, ứng trước cho người bán, phải thu khác, dự phòng khoản phải thu khó đòi. - Tài sản ngắn hạn khác: bao gồm tạm ứng, chi phí trả trước và thế chấp, ký cược, ký quỹ ngắn hạn… Đây là cách phân loại dựa trên khả năng huy động cho việc thanh toán và được thể hiện rõ ràng trên bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp. Thực tế, không phải doanh nghiệp nào cũng có đủ các khoản 4 Thư viện ĐH Thăng Long mục trên trong bảng cân đối kế toán. Vì vậy, các doanh nghiệp xác định được chính xác cách phân loại, phù hợp với mình sẽ mang lại hiệu quả sử dụng cao hơn, có ưu thế trong việc gìn giữ và quản lý, sử dụng tài sản.