Luận văn thạc sĩ về nâng cao hiệu quả tài chính tại Trung tâm Kiểm dịch Y tế Quốc tế Hải Phòng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý kinh tế biện pháp cải thiện kết quả tài chính của trung tâm kiểm dịch y tế quốc tế hải phòng, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Vũ Thị Ngà
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Minh Thụy
• Trường học: Trường Đại Học Hải Phòng
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Tài Chính Tại Trung Tâm Kiểm Dịch Y Tế Quốc Tế Hải Phòng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP TỰ CHỦ
• 1.1. Khái quát về đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ
• 1.1.1. Khái quát về tự chủ
• 1.2. Hiệu quả tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ
• 1.2.1. Khái quát về hiệu quả
• 1.2.2. Khái quát về hiệu quả tài chính
• 1.2.3. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính
• 1.2.3.1. Các chỉ tiêu đánh giá khái quát hiệu quả tài chính chung
• 1.2.3.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính bộ phận
• 1.3. Quản lý hiệu quả tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ
• 1.3.1. Cơ chế quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ

Tóm tắt

I. Giới thiệu về hiệu quả tài chính

Hiệu quả tài chính là một yếu tố quan trọng trong việc đánh giá hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ. Nó không chỉ phản ánh khả năng huy động và sử dụng nguồn lực tài chính mà còn thể hiện sự phát triển bền vững của đơn vị. Theo TS. Nguyễn Năng Phúc, hiệu quả tài chính được hiểu là mối quan hệ giữa lợi ích kinh tế và chi phí mà đơn vị phải bỏ ra. Việc nâng cao hiệu quả tài chính không chỉ giúp đơn vị tồn tại mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển trong tương lai.

1.1. Khái niệm hiệu quả tài chính

Hiệu quả tài chính được định nghĩa là sự so sánh giữa kết quả đạt được và nguồn lực đầu vào. Điều này có nghĩa là đơn vị cần phải tối ưu hóa việc sử dụng tài sản, vốn và nhân lực để đạt được kết quả tốt nhất. Các chỉ tiêu như tỷ suất sinh lời của vốn chủ sở hữu (ROE) và tỷ suất sinh lời của tài sản (ROA) là những chỉ số quan trọng để đánh giá hiệu quả tài chính của đơn vị.

II. Thực trạng hiệu quả tài chính tại Trung tâm Kiểm dịch Y tế Quốc tế Hải Phòng

Trung tâm Kiểm dịch Y tế Quốc tế Hải Phòng đã có những bước tiến đáng kể trong việc nâng cao hiệu quả tài chính. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Theo báo cáo tài chính giai đoạn 2015-2020, trung tâm đã đạt được một số thành tựu trong việc tăng cường nguồn thu từ dịch vụ kiểm dịch. Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng tài sản và vốn vẫn chưa đạt được mức tối ưu. Việc phân tích các chỉ tiêu tài chính cho thấy cần có những biện pháp cải thiện cụ thể.

2.1. Phân tích các chỉ tiêu tài chính

Các chỉ tiêu tài chính như tỷ suất sinh lời và khả năng thanh toán cho thấy trung tâm đang gặp khó khăn trong việc duy trì sự ổn định tài chính. Tỷ suất sinh lời của vốn chủ sở hữu (ROE) và tỷ suất sinh lời của tài sản (ROA) cần được cải thiện để đảm bảo khả năng sinh lời và khả năng thanh toán nợ ngắn hạn. Việc này không chỉ giúp trung tâm duy trì hoạt động mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững trong tương lai.

III. Biện pháp nâng cao hiệu quả tài chính

Để nâng cao hiệu quả tài chính tại Trung tâm Kiểm dịch Y tế Quốc tế Hải Phòng, cần thực hiện một số biện pháp cụ thể. Đầu tiên, cần cải thiện quản lý và sử dụng vốn, đảm bảo rằng các nguồn lực tài chính được sử dụng một cách hiệu quả nhất. Thứ hai, việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, nhân viên cũng là một yếu tố quan trọng. Cuối cùng, cần có các chính sách khuyến khích và tạo điều kiện cho việc phát triển các dịch vụ mới nhằm tăng cường nguồn thu.

3.1. Nâng cao hiệu quả quản lý tài chính

Quản lý tài chính hiệu quả là yếu tố then chốt trong việc nâng cao hiệu quả tài chính. Cần xây dựng một hệ thống quản lý tài chính minh bạch, công khai và có trách nhiệm. Việc áp dụng các công nghệ thông tin trong quản lý tài chính sẽ giúp trung tâm theo dõi và đánh giá hiệu quả tài chính một cách chính xác hơn. Đồng thời, cần có các biện pháp kiểm soát chi phí chặt chẽ để đảm bảo rằng mọi khoản chi đều được sử dụng đúng mục đích và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trung tâm Kiểm dịch Y tế Quốc tế Hải Phòng là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Y tế Hải Phòng, đóng vai trò quan trọng trong công tác phòng, chống dịch bệnh tại cửa ngõ quốc tế của thành phố. Với vị trí cảng biển lớn nhất miền Bắc, Hải Phòng có nhu cầu kiểm dịch y tế quốc tế rất cao, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh truyền nhiễm ngày càng phức tạp. Giai đoạn 2015-2020, tổng tài sản của Trung tâm tăng từ khoảng 10,45 tỷ đồng lên gần 46 tỷ đồng, tương ứng mức tăng hơn 340%. Nguồn vốn chủ sở hữu chiếm tỷ trọng cao, trung bình trên 75% tổng nguồn vốn, phản ánh sự ổn định về tài chính của đơn vị. Tuy nhiên, hiệu quả tài chính của Trung tâm vẫn chưa đạt mục tiêu đề ra, đặc biệt sau khi chuyển sang cơ chế tự chủ nhóm I từ năm 2018.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng hiệu quả tài chính của Trung tâm trong giai đoạn 2015-2020, đánh giá các chỉ tiêu tài chính chủ yếu, từ đó đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả tài chính trong giai đoạn 2021-2025. Phạm vi nghiên cứu tập trung tại Trung tâm Kiểm dịch Y tế Quốc tế Hải Phòng, sử dụng số liệu thu thập từ các báo cáo tài chính, thu phí dịch vụ và các tài liệu liên quan trong khoảng thời gian 2015-2020. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao năng lực quản lý tài chính, đảm bảo sự phát triển bền vững của Trung tâm, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và an toàn dịch tễ quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về tự chủ tài chính và hiệu quả tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ. Tự chủ tài chính được hiểu là khả năng độc lập trong quản lý nguồn vốn, bao gồm quyền huy động, phân bổ và sử dụng các nguồn tài chính nhằm đạt mục tiêu hoạt động. Theo quan điểm của các chuyên gia, tự chủ tài chính gắn liền với quyền tự do phân bổ nguồn lực và tạo ra các nguồn thu ngoài ngân sách nhà nước.

Hiệu quả tài chính được định nghĩa là mối quan hệ giữa lợi ích kinh tế thu được và chi phí bỏ ra, phản ánh qua các chỉ tiêu như tỷ suất sinh lời vốn chủ sở hữu (ROE), tỷ suất sinh lời tài sản (ROA), và tỷ suất sinh lời doanh thu (ROS). Ngoài ra, các chỉ tiêu về khả năng thanh toán, mức độ mắc nợ, hiệu quả sử dụng vốn cũng được sử dụng để đánh giá toàn diện hiệu quả tài chính của đơn vị.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, so sánh, thống kê và phân tích định lượng dựa trên số liệu thứ cấp thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo thu phí dịch vụ và các tài liệu quản lý của Trung tâm trong giai đoạn 2015-2020. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ số liệu tài chính và hoạt động thu phí của Trung tâm trong 6 năm. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp toàn bộ mẫu (census) nhằm đảm bảo tính đầy đủ và chính xác của dữ liệu.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng các công cụ thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và phân tích xu hướng biến động các chỉ tiêu tài chính qua các năm. Ngoài ra, nghiên cứu còn áp dụng phương pháp phân tích SWOT để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân hạn chế trong quản lý tài chính của Trung tâm. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2021 đến tháng 12/2021, bao gồm các bước thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng tài sản và nguồn vốn ổn định: Tổng tài sản của Trung tâm tăng từ 10,45 tỷ đồng năm 2015 lên 45,99 tỷ đồng năm 2020, tương đương mức tăng 340%. Vốn chủ sở hữu chiếm tỷ trọng cao, từ 53,72% năm 2015 lên 86,38% năm 2019, cho thấy sự gia tăng năng lực tài chính nội tại của Trung tâm.

2. Thu phí dịch vụ tăng trưởng mạnh: Tổng thu phí dịch vụ tăng từ 16,42 tỷ đồng năm 2015 lên 38,57 tỷ đồng năm 2020, tăng 135%. Năm 2020, do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, thu phí khử trùng và test clo chiếm tỷ trọng lớn, lần lượt 30,68% và 29,34% tổng thu phí, phản ánh sự thích ứng kịp thời với yêu cầu phòng chống dịch.

3. Hiệu quả hoạt động tài chính tích cực: Giai đoạn 2018-2020, thặng dư hoạt động kinh doanh dịch vụ tăng từ 15,28 tỷ đồng lên 22,92 tỷ đồng, tăng 50%. Tỷ lệ chênh lệch thu lớn hơn chi duy trì ổn định, thể hiện khả năng quản lý chi phí hiệu quả.

4. Một số hạn chế trong quản lý chứng từ và lưu trữ: Công tác kiểm tra chứng từ kế toán còn hạn chế, chưa chú trọng kiểm tra tính hợp pháp và hợp lý của nghiệp vụ. Kho lưu trữ chứng từ tuy đã được cải tạo nhưng vẫn chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn bảo quản hiện đại.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng tài sản và nguồn vốn chủ sở hữu phản ánh hiệu quả trong huy động và sử dụng vốn của Trung tâm, phù hợp với lý thuyết về tự chủ tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập. Việc tăng thu phí dịch vụ, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19, cho thấy Trung tâm đã chủ động điều chỉnh chính sách giá và mở rộng dịch vụ phù hợp với nhu cầu thực tế.

Hiệu quả hoạt động tài chính được thể hiện qua thặng dư tăng đều, chứng tỏ công tác quản lý chi phí và khai thác nguồn thu được thực hiện hiệu quả. Tuy nhiên, hạn chế trong công tác kiểm tra chứng từ và lưu trữ có thể ảnh hưởng đến tính minh bạch và chính xác của báo cáo tài chính, cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

So sánh với các nghiên cứu trong lĩnh vực quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp công lập, kết quả này tương đồng với xu hướng tăng cường tự chủ tài chính và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Việc áp dụng các biện pháp quản lý tài chính hiện đại và tăng cường đào tạo nhân sự là cần thiết để duy trì và phát triển bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và sử dụng vốn: Thực hiện kiểm soát chặt chẽ các khoản chi, ưu tiên đầu tư vào các hoạt động nâng cao chất lượng dịch vụ kiểm dịch y tế. Mục tiêu giảm tỷ lệ chi phí không hiệu quả xuống dưới 10% trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc và phòng Kế hoạch Tài chính.

2. Cải thiện công tác kiểm tra và lưu trữ chứng từ: Xây dựng quy trình kiểm tra chứng từ kế toán toàn diện, bao gồm kiểm tra tính hợp pháp và hợp lý. Đầu tư hệ thống lưu trữ chứng từ hiện đại, đảm bảo bảo quản an toàn và dễ dàng truy xuất. Thời gian thực hiện: 2021-2023. Chủ thể thực hiện: Phòng Kế hoạch Tài chính phối hợp với Ban Giám đốc.

3. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ tài chính: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý tài chính, kế toán và sử dụng phần mềm kế toán hiện đại. Mục tiêu nâng tỷ lệ cán bộ có trình độ đại học trở lên đạt trên 90% trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc và phòng Tổ chức Hành chính.

4. Đa dạng hóa nguồn thu và nâng cao chất lượng dịch vụ: Khai thác các dịch vụ kiểm dịch y tế mới phù hợp với xu hướng quốc tế, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ hiện có để tăng thu phí. Mục tiêu tăng doanh thu dịch vụ thêm 20% mỗi năm trong giai đoạn 2021-2025. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc và các phòng chuyên môn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và quản lý các đơn vị sự nghiệp công lập: Giúp hiểu rõ cơ chế tự chủ tài chính, các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính và các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

2. Chuyên viên tài chính kế toán trong lĩnh vực y tế: Cung cấp kiến thức về quản lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập, quy trình kiểm tra chứng từ và lưu trữ tài liệu kế toán.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý kinh tế, quản lý y tế: Là tài liệu tham khảo thực tiễn về áp dụng lý thuyết quản lý tài chính trong môi trường đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ.

4. Cơ quan quản lý nhà nước về y tế và tài chính: Hỗ trợ đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập, từ đó xây dựng chính sách phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệu quả tài chính được đánh giá bằng những chỉ tiêu nào?
   Hiệu quả tài chính được đánh giá qua các chỉ tiêu như tỷ suất sinh lời vốn chủ sở hữu (ROE), tỷ suất sinh lời tài sản (ROA), tỷ suất sinh lời doanh thu (ROS), khả năng thanh toán, mức độ mắc nợ và hiệu quả sử dụng vốn. Ví dụ, ROE cao cho thấy vốn chủ sở hữu được sử dụng hiệu quả để tạo ra lợi nhuận.

2. Tự chủ tài chính có ý nghĩa gì đối với đơn vị sự nghiệp công lập?
   Tự chủ tài chính giúp đơn vị có quyền quyết định độc lập trong việc huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng phát triển bền vững. Ví dụ, Trung tâm Kiểm dịch Y tế Quốc tế Hải Phòng đã áp dụng cơ chế tự chủ nhóm I từ năm 2018.

3. Nguyên nhân chính dẫn đến hạn chế trong quản lý tài chính của Trung tâm là gì?
   Hạn chế chủ yếu do công tác kiểm tra chứng từ chưa toàn diện, lưu trữ chứng từ chưa đạt tiêu chuẩn, và một số nhân viên kế toán chưa được đào tạo đầy đủ về phần mềm kế toán hiện đại, dẫn đến sai sót trong ghi chép và báo cáo.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính tại Trung tâm?
   Cần tăng cường kiểm soát chi phí, cải thiện quy trình kiểm tra chứng từ, đầu tư hệ thống lưu trữ hiện đại, đào tạo nâng cao năng lực cán bộ tài chính và đa dạng hóa nguồn thu dịch vụ. Ví dụ, đầu tư hệ thống lưu trữ chứng từ điện tử giúp giảm thiểu mất mát và sai sót.

5. Tác động của đại dịch Covid-19 đến hoạt động tài chính của Trung tâm như thế nào?
   Đại dịch làm tăng nhu cầu dịch vụ khử trùng và test clo, dẫn đến tăng thu phí dịch vụ đáng kể trong năm 2020, chiếm gần 60% tổng thu phí dịch vụ. Điều này thể hiện sự thích ứng nhanh chóng của Trung tâm với tình hình thực tế.

Kết luận

• Tổng tài sản và vốn chủ sở hữu của Trung tâm Kiểm dịch Y tế Quốc tế Hải Phòng tăng trưởng ổn định trong giai đoạn 2015-2020, phản ánh năng lực tài chính ngày càng vững mạnh.
• Thu phí dịch vụ là nguồn thu chủ yếu, tăng trưởng mạnh mẽ, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19.
• Hiệu quả hoạt động tài chính được duy trì tích cực với thặng dư tăng đều qua các năm.
• Hạn chế trong công tác kiểm tra chứng từ và lưu trữ cần được khắc phục để nâng cao tính minh bạch và chính xác của báo cáo tài chính.
• Đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả tài chính tập trung vào quản lý vốn, cải thiện quy trình kế toán, nâng cao năng lực nhân sự và đa dạng hóa nguồn thu.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong giai đoạn 2021-2025, đồng thời theo dõi, đánh giá định kỳ hiệu quả thực hiện để điều chỉnh kịp thời.

Các đơn vị sự nghiệp công lập và cơ quan quản lý nên tham khảo kết quả nghiên cứu để áp dụng các biện pháp nâng cao hiệu quả tài chính, góp phần phát triển bền vững và nâng cao chất lượng dịch vụ công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP TỰ CHỦ 1. Khái quát về đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ 1. Khái quát về tự chủ Tự chủ là một khái niệm rộng gồm nhiều khía cạnh khác nhau tùy thuộc vào đặc điểm về trình độ phát triển của mỗi quốc gia, nhận thức của mỗi trường mà khái niệm này được phản ánh và thực hiện theo cách thức khác nhau. Theo từ điển tiếng Việt, “tự chủ là việc điều hành, quản lý mọi công việc của cá nhân hoặc tổ chức, không bị cá nhân, hoặc tổ chức khác chi phối”.

Theo quan điểm của Clark, một nguồn tài chính đa dạng là một phần của tự chủ, ông cho rằng: “định nghĩa sử dụng được về tự chủ là sự không phụ thuộc vào một nguồn hỗ trợ duy nhất và chật hẹp nào cả”. Theo Sheehan, tự chủ là khả năng đưa các quyết định tài chính, sự độc lập với chính phủ, với các hội đồng tài trợ và đặc biệt là khả năng tạo ra các nguồn tài trợ công và phân bổ nguồn tài chính này một cách độc lập. Còn theo Rothblatt, tự chủ tài chính là sự quyết định độc lập về sử dụng ngân sách cấp[12]. Như vậy, cả Sheehan và Rothblatt đều cho rằng: tự chủ tài chính gắn với các nguồn lực tiền tệ.

Như vậy, bản chất của tự chủ là sự phân chia quyền lực của Nhà nước với các đơn vị sự nghiệp công lập. Theo đó, các đơn vị sự nghiệp công lập được quyền tự chủ trong quản lý lao động, quản lý tài chính. Đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ Trách nhiệm của đơn vị sự nghiệp công lập khi thực hiện quyền tự chủ là phải chủ động trong công tác tổ chức quản lý và sử dụng các nguồn lực mình có một cách có hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng các hoạt động của đơn vị. Trong quá trình thực hiện quyền tự chủ, các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ cần phải đảm bảo công khai, minh bạch và thực hiện tốt quy chế dân chủ.

Tự chủ tài chính là một yếu tố của tự chủ các đơn vị sự nghiệp công 4 lập. Nó là một khái niệm được sử dụng khi đồng thời đề cập đến cả hai vấn đề là tài chính và quyền tự chủ. Trong đó vấn đề tài chính được phản ánh thông qua các nguồn lực của tổ chức, các chi phí, lập kế hoạch, phân bổ nguồn lực và quản lý tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập. Tự chủ tài chính liên quan đến sự phụ thuộc của đơn vị sự nghiệp công lập về nguồn ngân sách của nhà nước và các nguồn thu nhập thay thế.

Theo Estermann và Nokkala, tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập là mức kinh phí được cấp của nhà nước và năng lực tài chính của bản thân các đơn vị sự nghiệp công lập (gồm có: mức độ mà các đơn vị sự nghiệp công lập có thể tích lũy nguồn tài chính và lợi nhuận; khả năng xác định mức học phí; khả năng huy động các nguồn thu; khả năng đầu tư tài chính[10]… Các tác giả Ashby và Sheehan đều đồng ý rằng: có hai vấn đề phản ánh đến tự chủ tài chính đó là quyền tự do phân bổ nguồn tài chính và quyền tự do tạo ra và sử dụng các nguồn tài chính tư nhân Quyền quyết định của các đơn vị sự nghiệp công lập trong tự chủ tài chính cho phép các đơn vị có điều kiện huy động các nguồn lực và phân bổ nguồn tài chính để hiện thực hóa những mục tiêu đặt ra. Nội dung tự chủ về tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập gồm có: chủ động quản lý thu (các khoản thu ngoài NSNN), chi quản lý và phân phối quỹ, quản lý các quỹ chuyên dụng, quản lý tài sản, quản lý nợ phải trả. Tuy vậy, các hoạt động này phải luôn gắn các hoạt động này với mục tiêu cuối cùng là bền vững tài chính. Theo chủ thể quản lý thì ĐVSN được phân thành: - ĐVSN công lập do trung ương quản lý, bao gồm: Đài truyền hình Việt Nam, bệnh viện tuyến trung ương, trường học do trung ương quản lý… - ĐVSN công lập do địa phương quản lý như: Đài truyền hình tỉnh, thành phố, bệnh viện tuyến tỉnh, tuyến huyện, trường học do địa phương quản lý… Theo lĩnh vực hoạt động thì ĐVSN công lập được chia thành: - ĐVSN công lập hoạt động trong lĩnh vực văn hóa CNTT, nghệ thuật bao gồm các đoàn nghệ thuật, nhà văn hóa thông tin, bảo tang, trung tâm thông tin triển lãm, thư viện công cộng, đài phát thanh truyền hình… 5 - ĐVSN công lập hoạt động trong lĩnh vực kinh tế bao gồm các viện tư vấn, thiết kế, quy hoạch đô thị, nông thôn; các trung tâm nghiên cứu khoa học và ứng dụng về nông, lâm, ngư nghiệp, giao thông, công nghiệp, địa chính,… - ĐVSN công lập hoạt động trong lĩnh vực thể dục thể thao bao gồm trung tâm huấn luyện thể dục thể thao, các câu lạc bộ thể dục thể thao,… - ĐVSN hoạt động trong lĩnh vực giáo dục bao gồm các trường mầm non, tiểu học, trung học, trung tâm đào tạo chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học, học viện… - ĐVSN công lập hoạt động trong lĩnh vực y tế bao gồm các bệnh viện các tuyến trung ương, địa phương, các trung tâm y tế, trường đào tạo y dược; các cơ sở điều dưỡng, phục hồi chức năng, trung tâm điều dưỡng… Tóm lại, đặc điểm, lĩnh vực hoạt động, tính chất hoạt động và mục đích hoạt động của các ĐVSN công lập được xem là một trong những nhân tố tác động đến hiệu quả tài chính tại các Đơn vị sự nghiệp công lập.

Hiệu quả tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ 1. Khái quát về hiệu quả Thuật ngữ hiệu quả là một thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trong kinh tế. Có thể hiểu một cách chung nhất hiệu quả là sự so sánh giữa kết quả trung gian hay kết quả cuối cùng với nguồn lực đầu vào khan hiếm (lao động, vật tư, máy móc thiết bị…). Theo nghĩa rộng thì hiệu quả được thể hiện mối quan hệ tương quan giữa các biến số đầu ra thu được so với các biến số đầu vào đã được sử dụng để tạo ra những kết quả đầu ra đó.

Khái quát về hiệu quả tài chính Có quan điểm cho rằng, hiệu quả tài chính là hiệu quả của việc huy động, quản lí và sử dụng vốn trong doanh nghiệp. Hiệu quả tài chính phản ánh mối quan hệ giữa lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp nhận được và chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để có được lợi ích kinh tế.TS Nguyễn Năng Phúc (chủ biên), Giáo trình Phân tích báo cáo tài chính, nhà xuất bản Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội 2011, trang 199: 6 Hiệu quả kinh doanh là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh trình độ sử dụng các nguồn vật lực, tài chính của doanh nghiệp để đạt hiệu quả cao nhất [4]. Nâng cao hiệu quả tài chính hay hiệu quả kinh doanh là một trong các biện pháp quan trọng nhằm phát triển doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng cao. Việc phân tích hiệu quả tài chính hay hiệu quả kinh doanh là vô cùng cần thiết và quan trọng của mỗi doanh nghiệp, là căn cứ cho việc đề ra các biện pháp sử dụng nguồn lực tài chính và các nguồn lực khác có hiệu quả hơn.

Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính Khi đánh giá hiệu quả tài chính hay hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, người ta thường sử dụng các chỉ tiêu chủ yếu sau: 1. Các chỉ tiêu đánh giá khái quát hiệu quả tài chính chung - Tỷ suất sinh lời của vốn chủ sở hữu (ROE): cho biết mỗi đồng đầu tư của vốn chủ sở hữu tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế thu nhập. Chỉ tiêu này càng cao chứng tỏ hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp càng tốt, góp phần đảm bảo khả năng đầu tư của chủ doanh nghiệp [4]. Tỷ suất sinh lời của vốn Lợi nhuận sau thuế = chủ sở hữu (ROE) Vốn chủ sở hữu bình quân - Tỷ suất sinh lời của tài sản (ROA): Là chỉ số cho biết mỗi đồng đầu tư vào tài sản sẽ tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận trước thuế và lãi vay, phản ánh hiệu quả sử dụng tài sản của doanh nghiệp [4].

Tỷ suất sinh lời Lợi nhuận sau thuế của tài sản (ROA) = Tài sản bình quân - Tỷ suất sinh lời của doanh thu (ROS): chỉ số này cho biết mỗi đồng doanh thu thuần thực hiện trong kỳ thu được bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế, giúp phản ánh năng lực tạo sản phẩm có chi phí thấp hoặc giá bán cao của doanh nghiệp [4]. Tỷ suất sinh lời của Lợi nhuận sau thuế doanh thu (ROS) = Tổng doanh thu 7 1. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính bộ phận (1) Khả năng thanh toán - Khả năng thanh toán chung: Khả năng thanh toán chung phản ánh khả năng quan hệ giữa tài sản mà doanh nghiệp hiện đang quản lý sử dụng với tổng nợ ngắn hạn. Nó cho biết cứ trong một đồng nợ ngắn hạn có bao nhiêu đồng tài sản đảm bảo.

KN TT chung= Tổng TSLĐ/Tổng nợ ngắn hạn - Khả năng thanh toán nhanh: Khả năng thanh toán nhanh cho biết doanh nghiệp có bao nhiêu đồng vốn bằng tiền và các khoản tương đương tiền (trừ hàng tồn kho) để thanh toán ngay cho một đồng nợ ngắn hạn. KH TT nhanh= (Tổng TSL Đ-Tồn kho) / Tổng nợ ngắn hạn; (2) Mắc nợ - Mắc nợ chung= Tổng nợ/ Tổng vốn; - Hệ số mắc nợ (K)= Vốn vay/ Vốn chủ; - Khả năng thanh toán lãi vay= (Lợi nhuận trước thuế+ Lãi vay)/ Lãi vay; (3) Hoạt động - Số vòng quay tồn kho: Số vòng quay tồn kho cho biết trong 1 kỳ hàng tồn kho quay được bao nhiêu vòng để tạo ra số doanh thu được ghi nhận trong kỳ đó. Số vòng quay tồn kho= Doanh thu tiêu thụ/ Giá trị tồn kho; - Kỳ thu tiền bình quân: Kỳ thu tiền bình quân cho biết doanh nghiệp mất bình quân là bao nhiêu ngày để thu hồi các khoản phải thu của mình. Kỳ thu tiền bình quân= (Các khoản phải thu/Doanh thu tiêu thụ) x 360 ngày; - Hiệu quả sử dụng vốn cố định= Doanh thu tiêu thụ/ Vốn cố định; - Số vòng quay toàn bộ vốn= Doanh thu tiêu thụ/ Tổng vốn; 1.

Quản lý hiệu quả tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ 1.