NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TÀI SẢN NGẮN HẠN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN AUSTDOOR

Trong nền kinh tế thị trường, quản lý tài sản ngắn hạn đóng vai trò then chốt cho sự tồn tại và phát triển của… 96 trang · Trường Đại Học Thăng Long · 2024.

• Tác giả: Nguyễn Hồng Nhung
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thu Trang
• Trường học: Trường Đại Học Thăng Long
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Tài Sản Ngắn Hạn Tại Công Ty Cổ Phần Tập Đoàn Austdoor
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÀI SẢN NGẮN HẠN VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TÀI SẢN NGẮN HẠN TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái quát về tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp
• 1.2. Khái niệm tài sản ngắn hạn
• 1.3. Đặc điểm của tài sản ngắn hạn
• 1.4. Phân loại tài sản ngắn hạn
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TÀI SẢN NGẮN HẠN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN AUSTDOOR
• 2.1. Giới thiệu chung về Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor
• 2.3. Bộ máy tổ chức của Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor
• 2.4. Lĩnh vực kinh doanh của Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor
• 2.5. Khái quát tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor
• 2.6. Khái quát về cơ cấu tài sản – nguồn vốn của Công ty
• 2.7. Phân tích hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor giai đoạn năm 2020 – 2022
• 2.8. Thực trạng tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor
• 2.9. Thực trạng cơ cấu tài sản ngắn hạn của Công ty
• 2.10. Phân tích hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor thông qua các chỉ tiêu tài chính
• 2.11. Đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor
• 2.12. Nguyên nhân của hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TÀI SẢN NGẮN HẠN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN AUSTDOOR
• 3.1. Định hướng phát triển của Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor
• 3.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor
• 3.2.1. Thành lập bộ phận chuyên trách quản lý và theo dõi tài sản ngắn hạn
• 3.3. Xác định nhu cầu tài sản ngắn hạn
• 3.4. Quản lý tiền mặt
• 3.5. Quản lý các khoản phải thu
• 3.6. Quản lý hàng tồn kho
• 3.7. Tiết kiệm các chi phí
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Cách Nắm Vững Quản Lý Tài Sản Ngắn Hạn Austdoor

Trong nền kinh tế thị trường, quản lý tài sản ngắn hạn đóng vai trò then chốt cho sự tồn tại và phát triển của mọi doanh nghiệp Austdoor. Khái niệm này, dù có nhiều diễn giải, đều quy về một ý chính: tài sản ngắn hạn là những tài sản thuộc quyền sở hữu và quản lý của doanh nghiệp, có thời gian sử dụng, luân chuyển và thu hồi vốn trong vòng một chu kỳ kinh doanh hoặc một năm. Chúng có thể tồn tại dưới nhiều hình thức: tiền mặt, hàng tồn kho, các khoản đầu tư ngắn hạn và các khoản phải thu. Như thông tư 200/2014/TT-BTC ban hành ngày 22/12/2014 của Bộ tài chính, quy định: “Tài sản ngắn hạn phản ánh tổng giá trị tiền, các khoản tương đương tiền và các tài sản ngắn hạn khác có thể chuyển đổi thành tiền, có thể bán hay sử dụng trong vòng không quá 12 tháng hoặc một chu kỳ kinh doanh bình thường của doanh nghiệp tại thời điểm báo cáo, gồm: Tiền, các khoản tương đương tiền, các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, các khoản phải thu ngắn hạn, hàng tồn kho và tài sản ngắn hạn khác”. Các tài sản lưu động như nguyên vật liệu, thành phẩm, tiền mặt, các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, hay các khoản phải thu của khách hàng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra liên tục và hiệu quả. Theo TS Lưu Thị Hương và PGS.TS Vũ Duy Hào, tài sản ngắn hạn bao gồm vốn bằng tiền, các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, các khoản phải thu, hàng tồn kho, tài sản ngắn hạn khác.

1.1. Đặc Điểm Quan Trọng Của Tài Sản Ngắn Hạn Tại Austdoor

Tài sản ngắn hạn có nhiều đặc điểm quan trọng. Đầu tiên, chúng được hình thành từ nguồn vốn kinh doanh của doanh nghiệp. Trong quá trình kinh doanh, doanh nghiệp sử dụng nguồn vốn để mua sắm hàng hóa, nguyên vật liệu để hình thành lên tài sản ngắn hạn. Thứ hai, toàn bộ giá trị của tài sản ngắn hạn được chuyển một lần vào thành phẩm và thu hồi thông qua doanh thu bán hàng. Thứ ba, chúng tồn tại dưới nhiều hình thái biểu hiện khác nhau như tiền mặt, khoản phải thu, hàng tồn kho. Cuối cùng, chúng có tính thanh khoản cao, được sắp xếp theo thứ tự từ cao đến thấp: tiền mặt, đầu tư ngắn hạn, khoản phải thu, các khoản ứng trước ngắn hạn và hàng tồn kho.

1.2. Phân Loại Tài Sản Ngắn Hạn Để Quản Lý Hiệu Quả Tại Austdoor

Có hai cách phân loại chính tài sản ngắn hạn để quản lý hiệu quả. Phân loại theo quá trình tuần hoàn và chu chuyển vốn, bao gồm: tài sản ngắn hạn trong khâu dự trữ, tài sản ngắn hạn trong khâu sản xuất, và tài sản ngắn hạn trong khâu lưu thông. Phân loại theo các tài khoản trong bảng cân đối kế toán, bao gồm: tiền và các khoản tương đương tiền, các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, các khoản phải thu ngắn hạn, hàng tồn kho, và tài sản ngắn hạn khác. Việc phân loại này giúp Austdoor xác định các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình luân chuyển của tài sản ngắn hạn.

II. Thách Thức Vấn Đề Quản Lý Vốn Lưu Động Tại Austdoor

Mặc dù tài sản ngắn hạn đóng vai trò quan trọng, việc quản lý chúng hiệu quả không phải lúc nào cũng dễ dàng. Một trong những thách thức lớn nhất là sự cân bằng giữa tính thanh khoản và khả năng sinh lời. Austdoor cần đảm bảo đủ lượng tiền mặt để đáp ứng các nghĩa vụ thanh toán ngắn hạn, đồng thời tối ưu hóa việc sử dụng vốn để tạo ra lợi nhuận. Việc quản lý hàng tồn kho cũng là một vấn đề nan giải, cần tránh tình trạng ứ đọng vốn do hàng tồn kho quá nhiều, hoặc thiếu hụt hàng hóa gây gián đoạn sản xuất. Theo Báo cáo tài chính của Austdoor, việc vòng quay hàng tồn kho còn chậm cho thấy cần phải cải thiện quy trình quản lý hàng tồn kho. Một vấn đề khác là quản lý các khoản phải thu, cần đảm bảo thu hồi nợ đúng hạn để tránh rủi ro nợ xấu và ảnh hưởng đến dòng tiền của doanh nghiệp. Ngoài ra, còn có rủi ro từ biến động thị trường, lãi suất và tỷ giá hối đoái, có thể ảnh hưởng đến giá trị của tài sản ngắn hạn. Để giải quyết những thách thức này, Austdoor cần có một hệ thống quản lý tài sản ngắn hạn hiệu quả, kết hợp giữa chính sách quản lý chặt chẽ và các công cụ phân tích tài chính hiện đại.

2.1. Rủi Ro Tài Chính Trong Quản Lý Tài Sản Ngắn Hạn Austdoor

Việc quản lý không hiệu quả tài sản ngắn hạn có thể dẫn đến nhiều rủi ro tài chính. Rủi ro thanh khoản xảy ra khi doanh nghiệp không có đủ tiền mặt để thanh toán các khoản nợ đến hạn. Rủi ro tín dụng phát sinh khi khách hàng không thanh toán các khoản phải thu. Rủi ro hàng tồn kho xảy ra khi hàng tồn kho bị lỗi thời, hư hỏng hoặc không bán được. Rủi ro lãi suất và tỷ giá hối đoái có thể ảnh hưởng đến giá trị của tài sản ngắn hạn. Cần thường xuyên phân tích rủi ro để chủ động có các biện pháp phòng ngừa.

2.2. Phân Tích SWOT Austdoor Liên Quan Đến Quản Lý Tài Sản

Việc phân tích SWOT Austdoor (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats) là rất quan trọng để đánh giá tình hình quản lý tài sản ngắn hạn. Điểm mạnh có thể là hệ thống quản lý tài chính tốt, mối quan hệ tốt với các nhà cung cấp. Điểm yếu có thể là vòng quay hàng tồn kho chậm, khả năng thu hồi nợ kém. Cơ hội có thể là tăng trưởng kinh tế, mở rộng thị trường. Thách thức có thể là cạnh tranh gay gắt, biến động thị trường.

III. Giải Pháp 1 Tối Ưu Vòng Quay Khoản Phải Thu Của Austdoor

Một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn là tối ưu vòng quay khoản phải thu. Điều này bao gồm việc thiết lập chính sách tín dụng hợp lý, đánh giá khả năng thanh toán của khách hàng trước khi cấp tín dụng, và áp dụng các biện pháp thu hồi nợ hiệu quả. Austdoor nên có quy trình theo dõi và quản lý các khoản phải thu chặt chẽ, đồng thời áp dụng các biện pháp khuyến khích thanh toán sớm cho khách hàng. Việc giảm thời gian thu nợ trung bình sẽ giúp Austdoor cải thiện dòng tiền và giảm rủi ro nợ xấu. Đồng thời, Austdoor cần cân nhắc việc sử dụng các công cụ tài chính như bảo hiểm tín dụng để bảo vệ mình khỏi rủi ro không thu hồi được nợ.

3.1. Chính Sách Quản Lý Khoản Phải Thu Hiệu Quả Tại Austdoor

Chính sách quản lý khoản phải thu hiệu quả cần bao gồm các yếu tố sau: Xác định rõ ràng các điều khoản tín dụng (thời gian trả nợ, chiết khấu thanh toán sớm). Thiết lập quy trình đánh giá tín dụng khách hàng. Áp dụng các biện pháp thu hồi nợ hiệu quả (gửi nhắc nhở, gọi điện thoại, kiện ra tòa). Thường xuyên theo dõi và đánh giá hiệu quả của chính sách quản lý khoản phải thu. Cần có quy trình rõ ràng cho việc xử lý nợ xấu.

3.2. Đánh Giá Khả Năng Thanh Toán Của Khách Hàng Austdoor

Việc đánh giá khả năng thanh toán của khách hàng là rất quan trọng trước khi cấp tín dụng. Austdoor có thể sử dụng các phương pháp như: Phân tích báo cáo tài chính của khách hàng. Kiểm tra lịch sử tín dụng của khách hàng. Thu thập thông tin từ các nguồn khác (ngân hàng, đối tác kinh doanh). Dựa trên thông tin thu thập được, Austdoor có thể xếp hạng tín dụng của khách hàng và quyết định mức tín dụng phù hợp.

IV. Giải Pháp 2 Tối Ưu Quản Lý Hàng Tồn Kho Cho Austdoor

Quản lý hàng tồn kho hiệu quả là một yếu tố then chốt khác để nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn. Austdoor cần xác định mức tồn kho tối ưu, tránh tình trạng tồn kho quá nhiều hoặc quá ít. Việc áp dụng các phương pháp quản lý hàng tồn kho hiện đại như Just-in-Time (JIT) hoặc Economic Order Quantity (EOQ) có thể giúp Austdoor giảm chi phí lưu kho và tăng vòng quay hàng tồn kho. Theo Bảng thống kê từ báo cáo, vòng quay hàng tồn kho chưa thực sự hiệu quả, đòi hỏi doanh nghiệp cần điều chỉnh lại quy trình. Ngoài ra, Austdoor cần có quy trình kiểm kê hàng tồn kho định kỳ để phát hiện và xử lý kịp thời các hàng tồn kho bị lỗi thời hoặc hư hỏng. Việc dự báo nhu cầu thị trường chính xác cũng rất quan trọng để đảm bảo Austdoor có đủ hàng hóa đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

4.1. Mô Hình Quản Lý Hàng Tồn Kho EOQ Cho Austdoor

Mô hình EOQ (Economic Order Quantity) giúp Austdoor xác định lượng hàng đặt tối ưu để giảm thiểu tổng chi phí liên quan đến hàng tồn kho (chi phí đặt hàng và chi phí lưu kho). Công thức EOQ: EOQ = √(2DS/H), trong đó D là nhu cầu hàng năm, S là chi phí đặt hàng mỗi lần, và H là chi phí lưu kho mỗi đơn vị hàng tồn kho mỗi năm. Việc áp dụng mô hình EOQ cần dựa trên dữ liệu chính xác và cập nhật về nhu cầu, chi phí đặt hàng và chi phí lưu kho. Mô hình được xây dựng từ số liệu thống kê các năm trước và ước tính lượng hàng tồn kho tối ưu.

4.2. Ứng Dụng Phương Pháp Just In Time JIT Tại Austdoor

Phương pháp JIT (Just-In-Time) giúp Austdoor giảm thiểu hàng tồn kho bằng cách chỉ nhập hàng khi cần thiết cho sản xuất. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ với các nhà cung cấp và quy trình sản xuất linh hoạt. Để áp dụng JIT, Austdoor cần có hệ thống thông tin liên lạc hiệu quả, dự báo nhu cầu chính xác, và mối quan hệ tin cậy với các nhà cung cấp. Mức dự trữ vật tư và nguyên vật liệu luôn duy trì ở mức thấp và sẵn sàng đáp ứng khi cần đến.

V. Kết Luận Hướng Đi Mới Cho Hiệu Quả TSNH Tại Austdoor

Nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự cam kết của toàn bộ doanh nghiệp Austdoor. Việc áp dụng các giải pháp được đề xuất trong khóa luận này, kết hợp với sự sáng tạo và linh hoạt trong quản lý, sẽ giúp Austdoor tối ưu hóa việc sử dụng vốn và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường. Đánh giá lại quy trình quản lý tài sản lưu động nhằm đưa ra chiến lược mới. Bên cạnh đó, Austdoor cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ thông tin và đào tạo nhân viên để nâng cao năng lực quản lý tài chính. Việc thường xuyên theo dõi và đánh giá hiệu quả của các biện pháp đã triển khai là rất quan trọng để đảm bảo chúng mang lại kết quả mong muốn.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Tài Sản Austdoor

Việc đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản định kỳ là rất quan trọng để xác định các điểm yếu và cải thiện quy trình quản lý. Đánh giá cần dựa trên các chỉ số tài chính như vòng quay hàng tồn kho, vòng quay khoản phải thu, khả năng thanh toán, và tỷ suất sinh lời trên tài sản. Kết quả đánh giá sẽ giúp Austdoor đưa ra các quyết định điều chỉnh chính sách và chiến lược quản lý tài sản.

5.2. Đầu Tư Công Nghệ Để Quản Lý Tốt Hơn TSNH Tại Austdoor

Đầu tư vào công nghệ thông tin là một yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý tài sản ngắn hạn. Các phần mềm quản lý tài chính và hàng tồn kho có thể giúp Austdoor tự động hóa các quy trình, cải thiện độ chính xác của dữ liệu, và cung cấp thông tin kịp thời cho việc ra quyết định. Tuy nhiên, việc lựa chọn và triển khai phần mềm phù hợp cần được thực hiện cẩn thận, dựa trên nhu cầu và khả năng của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Tài sản ngắn hạn giữ vai trò là điều kiện vật chất thiết yếu đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được vận hành thường xuyên, liên tục và ổn định. Việc phân bổ, quản trị và khai thác hợp lý các thành phần tài sản ngắn hạn có tác động trực tiếp đến khả năng thanh toán, chi phí sử dụng vốn, doanh thu và mức sinh lời của doanh nghiệp. Trong quản trị tài chính doanh nghiệp, mục tiêu cốt lõi của công tác quản lý tài sản ngắn hạn là tối ưu hóa chu kỳ luân chuyển vốn nhằm đạt hiệu quả kinh tế cao nhất với chi phí thấp nhất.

Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor là đơn vị hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực thiết kế, sản xuất và phân phối các hệ thống cấu kiện cửa cho công trình xây dựng (cửa cuốn, cửa nhôm kính, cửa nhựa lõi thép, cửa thủy lực, ngói thép phủ đá). Đặc thù hoạt động vừa mang tính sản xuất công nghiệp vừa mang tính thương mại đòi hỏi doanh nghiệp phải duy trì lượng vốn lưu động lớn để tài trợ nguyên vật liệu, bán thành phẩm và chính sách tín dụng thương mại cho đối tác. Tuy nhiên, theo ghi nhận của tác giả, công tác phân tích và đánh giá định kỳ hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại công ty chưa thực sự được quan tâm đúng mức, các chính sách dự trữ tiền mặt hay quản lý công nợ phần lớn còn dựa trên kinh nghiệm chủ quan của ban điều hành, dẫn đến tình trạng ứ đọng vốn và phát sinh nợ khó đòi trong giai đoạn thị trường bất động sản gặp biến động. Xuất phát từ thực tế đó, đề tài khóa luận được lựa chọn nhằm phân tích thực trạng và tìm kiếm các giải pháp tài chính cụ thể cho doanh nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của khóa luận là đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor. Để đạt được mục tiêu này, khóa luận xác định và giải quyết 2 nhóm nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận cơ bản về tài sản ngắn hạn và các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor giai đoạn 2020 – 2022 nhằm chỉ rõ những kết quả đạt được, các hạn chế còn tồn tại cùng nguyên nhân trực tiếp, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài sản ngắn hạn tại đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn như sau:

• Đối tượng nghiên cứu: Hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích được thu thập và xử lý trong giai đoạn 3 năm, từ năm 2020 đến năm 2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các giáo trình tài chính doanh nghiệp và văn bản pháp quy hiện hành. Về mặt pháp lý, đề tài áp dụng khái niệm và phân loại tài sản ngắn hạn theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính, xác định tài sản ngắn hạn là tổng giá trị tiền, các khoản tương đương tiền và các tài sản khác có thể chuyển đổi thành tiền, bán hoặc sử dụng trong vòng không quá 12 tháng hoặc một chu kỳ kinh doanh bình thường tại thời điểm báo cáo. Khóa luận tiếp thu các quan điểm học thuật của TS. Lưu Thị Hương, PGS.TS. Vũ Duy Hào, TS. Nguyễn Ngọc Quang, PGS.TS. Trần Ngọc Thơ và PGS.TS. Nguyễn Năng Phúc về đặc điểm chu chuyển giá trị một lần vào sản phẩm, tính lỏng của tài sản và bản chất của hiệu quả sử dụng vốn lưu động.

Về phương pháp xác định nhu cầu vốn ngắn hạn, đề tài tổng hợp hai mô hình:

• Phương pháp trực tiếp: Tính toán chi tiết nhu cầu vốn theo từng khâu chu chuyển gồm khâu dự trữ ($V_{NL} = M_n \times N_{NL}$), khâu sản xuất ($V_{dd} = M_{dd} \times CK \times H$ và chi phí trả trước $V_{tt} = S_d + S_t - S_g$), và khâu lưu thông ($V_{TP} = Z_{SX} \times N_{TP}$).
• Phương pháp gián tiếp: Ước tính nhu cầu vốn dựa trên tổng mức luân chuyển kỳ kế hoạch và số vòng quay tài sản ngắn hạn ($V_{nc} = \frac{M_1}{L_1}$).

Khung đánh giá định lượng hiệu quả tài sản ngắn hạn được thiết lập qua bốn nhóm chỉ tiêu tài chính:

• Nhóm chỉ tiêu hoạt động: Vòng quay các khoản phải thu, thời gian thu nợ trung bình, vòng quay các khoản phải trả, thời gian trả nợ trung bình, vòng quay hàng tồn kho, thời gian luân chuyển hàng tồn kho, chu kỳ sản xuất kinh doanh và thời gian quay vòng tiền.
• Nhóm chỉ tiêu hiệu quả sử dụng và tiết kiệm vốn: Vòng quay tài sản ngắn hạn, thời gian quay vòng tài sản ngắn hạn, mức tiết kiệm tài sản ngắn hạn tuyệt đối ($TKTĐ$) và mức tiết kiệm tài sản ngắn hạn tương đối ($TKTgĐ$).
• Nhóm chỉ tiêu thanh toán: Khả năng thanh toán ngắn hạn, khả năng thanh toán nhanh và khả năng thanh toán tức thời.
• Nhóm chỉ tiêu sinh lời: Tỷ suất sinh lời trên tài sản ngắn hạn ($ROCA$) và phân tích nhân tố tác động thông qua mô hình tích hợp DuPont ($ROCA = ROS \times \text{Hiệu suất sử dụng tài sản ngắn hạn}$).
• Các công cụ quản trị định lượng đề xuất ở phần giải pháp: Mô hình quản lý ngân quỹ Miller-Orr nhằm xác định hạn mức tiền mặt tối ưu, mô hình lượng đặt hàng kinh tế $EOQ$ (Economic Order Quantity) để tối ưu hóa chi phí dự trữ hàng tồn kho, và phương pháp chấm điểm tín dụng khách hàng.

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp từ hệ thống báo cáo tài chính kiểm toán (bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh), sổ sách kế toán quản trị do phòng Tài chính Kế toán Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor cung cấp; phương pháp thống kê mô tả; phương pháp so sánh theo chiều dọc (phân tích biến động cơ cấu tỷ trọng tài sản - nguồn vốn) và so sánh theo chiều ngang (đo lường tốc độ tăng trưởng tuyệt đối và tương đối qua các năm); phương pháp phân tích tỷ số tài chính kết hợp so sánh với chỉ số trung bình ngành.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận chung về tài sản ngắn hạn và nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp

Chương này tập trung làm rõ các khái niệm căn bản, đặc điểm luân chuyển liên tục qua các giai đoạn Dự trữ - Sản xuất - Lưu thông của tài sản ngắn hạn. Tác giả phân loại tài sản ngắn hạn theo hai giác độ: theo quá trình chu chuyển vốn (khâu dự trữ, sản xuất, lưu thông) và theo khoản mục phản ánh trên bảng cân đối kế toán (tiền và tương đương tiền, đầu tư tài chính ngắn hạn, các khoản phải thu ngắn hạn, hàng tồn kho, tài sản ngắn hạn khác). Khóa luận đi sâu phân tích hệ thống các công thức tính toán nhu cầu vốn lưu động, các chỉ số hoạt động, hệ số thanh khoản và khả năng sinh lời. Đồng thời, chương 1 xác định các nhóm nhân tố chi phối hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn, bao gồm nhóm nhân tố chủ quan (ngành nghề kinh doanh, quy mô vốn, đặc điểm chu kỳ công nghệ sản xuất, trình độ quản lý, uy tín thương hiệu, chính sách tín dụng và tồn kho) và nhóm nhân tố khách quan (sự quản lý và chính sách pháp luật của Nhà nước, môi trường kinh tế vĩ mô, biến động thị trường tài chính và mức độ cạnh tranh trong ngành).

Chương 2: Phân tích hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor

Chương 2 trình bày tổng quan về lịch sử hình thành, mô hình tổ chức gồm Ban Giám đốc và các phòng ban chức năng (Hành chính - Nhân sự, Tài chính Kế toán, Nghiên cứu Phát triển, Kế hoạch Cung ứng, Điều phối Bán hàng & Marketing, Kỹ thuật - Kiểm tra, Pháp chế), cùng chức năng sản xuất kinh doanh chính của Austdoor. Tác giả đánh giá kết quả kinh doanh và cơ cấu tài chính trong giai đoạn 2020 – 2022:

Tình hình kinh doanh năm 2021 suy giảm do ảnh hưởng bởi các đợt giãn cách xã hội vì đại dịch Covid-19, khiến doanh thu thuần giảm 0,61% xuống 2.249 triệu đồng. Đến năm 2022, kết quả phục hồi mạnh mẽ với tổng doanh thu đạt 3.593.139 triệu đồng, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ đạt 3.911 triệu đồng (tăng 32,14% so với năm 2021), lợi nhuận sau thuế đạt 400.937 triệu đồng (tăng 44,90%).

Về cơ cấu tài chính, tài sản ngắn hạn giữ vị trí áp đảo trong tổng tài sản, chiếm 73,52% (năm 2020), 76,34% (năm 2021) và 74,35% (năm 2022). Ngược lại, tài sản dài hạn chỉ chiếm dưới 30%, phản ánh thực tế doanh nghiệp phải thuê ngoài một số máy móc thiết bị phục vụ thi công lắp đặt. Cơ cấu nguồn vốn thể hiện tính tự chủ cao khi vốn chủ sở hữu chiếm 75,53% (năm 2020), 74,63% (năm 2021) và 68,24% (năm 2022), trong khi tỷ trọng nợ phải trả tăng dần từ 24,47% lên 31,76% do nhu cầu vay ngắn hạn tài trợ mở rộng sản xuất.

Quy mô tài sản ngắn hạn tăng trưởng liên tục: năm 2020 đạt 1.701.751.836.942 đồng, năm 2021 đạt 1.867.453.670.532 đồng (tăng 9,74%) và năm 2022 đạt 2.133.213.102.262 đồng (tăng 14,23%). Trong đó:

• Tiền và các khoản tương đương tiền đạt 503.834 triệu đồng năm 2021 (tăng 35,45% so với năm 2020), sau đó giảm xuống 405.624 triệu đồng năm 2022 (giảm 19,48%) do doanh nghiệp giải ngân mua nguyên vật liệu.
• Đầu tư tài chính ngắn hạn (tiền gửi có kỳ hạn 3 tháng và chứng khoán kinh doanh) biến động từ 372.000 triệu đồng (năm 2020) giảm về 239.800 triệu đồng (năm 2021), rồi tăng lên 359.000 triệu đồng (năm 2022), mang lại doanh thu hoạt động tài chính 62.613 triệu đồng trong năm 2022.
• Các khoản phải thu ngắn hạn giảm dần từ 415.750 triệu đồng (năm 2020) xuống 398.113 triệu đồng (năm 2021) và 370.054 triệu đồng (năm 2022). Phải thu khách hàng chiếm trên 90% cơ cấu nợ phải thu. Do ảnh hưởng thị trường bất động sản, công ty phát sinh nợ xấu lớn và phải trích lập dự phòng phải thu ngắn hạn khó đòi trong năm 2022 đối với các đối tác: Công ty Cổ phần Xây dựng Coteccons (giá trị 6.001 triệu đồng, trích lập toàn bộ 6.001 triệu đồng), Công ty Cổ phần Xây dựng FLC Faros (11.463 triệu đồng, dự phòng 962 triệu đồng), Công ty TNHH Jwell Machinery (14.888 triệu đồng, dự phòng 565 triệu đồng), Công ty Cổ phần Xây dựng Thăng Long (11.072 triệu đồng, dự phòng 403 triệu đồng), Công ty TNHH MM Door (1.753 triệu đồng, trích lập 1.753 triệu đồng), Công ty Cổ phần Xây dựng và Thương mại Phú Đô (792 triệu đồng, trích lập 792 triệu đồng), Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng và Phát triển Trường Thành (242 triệu đồng, dự phòng 192 triệu đồng).

Tác giả chỉ ra hạn chế: lượng tiền mặt tồn trữ lớn không theo mô hình tối ưu gây lãng phí chi phí cơ hội; công nợ khó đòi tại các dự án bất động sản xây lắp còn phức tạp; doanh nghiệp chưa thành lập bộ phận chuyên trách theo dõi và kiểm soát tài sản ngắn hạn.

Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor

Dựa trên định hướng mở rộng thị phần và kiểm soát chi phí của Austdoor, tác giả đề xuất 6 nhóm giải pháp tài chính mang tính kỹ thuật:

1. Thành lập bộ phận chuyên trách quản lý và theo dõi tài sản ngắn hạn trực thuộc phòng Tài chính Kế toán, có chức năng giám sát luân chuyển tiền mặt, theo dõi hạn mức công nợ và điều phối hàng tồn kho.
2. Hoàn thiện công tác xác định nhu cầu tài sản ngắn hạn: Áp dụng phương pháp trực tiếp để lên kế hoạch dự trữ nguyên vật liệu theo định mức tiêu dùng hàng ngày và số ngày dự trữ hợp lý, tránh việc mua sắm thụ động.
3. Tối ưu hóa quản lý tiền mặt bằng mô hình Miller-Orr: Xác định dòng tiền thu chi biến động ngẫu nhiên để thiết lập mức tiền dự trữ tối thiểu (giới hạn dưới $L$), điểm đặt lại tiền mặt tối ưu ($Z$) và giới hạn trên ($H$). Khi số dư tiền vượt ngưỡng $H$, công ty thực hiện gửi tiết kiệm kỳ hạn ngắn hoặc đầu tư tài chính; khi chạm ngưỡng $L$, tiến hành chuyển đổi khoản đầu tư thành tiền mặt nhằm giảm thiểu tiền nhàn rỗi.
4. Tăng cường quản lý các khoản phải thu: Áp dụng quy trình chấm điểm tín dụng khách hàng dựa trên năng lực tài chính, lịch sử thanh toán và uy tín dự án (minh họa cụ thể qua việc đánh giá đối tác Tổng Công ty Đầu tư Phát triển Nhà Hà Nội - Handico và Công ty Xây dựng Bảo tàng Hồ Chí Minh). Phân loại khách hàng để áp dụng các chính sách chiết khấu thanh toán sớm và siết chặt hạn mức bán chịu đối với nhóm rủi ro cao.
5. Nâng cao hiệu quả quản trị hàng tồn kho bằng mô hình $EOQ$: Xác định quy mô lô hàng đặt tối ưu ($EOQ$) nhằm cân bằng giữa chi phí đặt hàng và chi phí lưu kho nguyên vật liệu nhôm kính, thép cuộn; xây dựng bảng tiêu chí khảo sát và đánh giá nhà cung cấp định kỳ theo tiến độ giao hàng và chất lượng vật tư.
6. Tiết kiệm chi phí hoạt động: Kiểm soát chặt chẽ giá vốn hàng bán, đàm phán giảm chi phí đầu vào, tiết giảm chi phí vận chuyển sản phẩm hỏng hóc để hạn chế các khoản giảm trừ doanh thu, từ đó cải thiện tỷ suất sinh lời trên tài sản ngắn hạn ($ROCA$).

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp hệ thống số liệu tài chính phản ánh hoạt động kinh doanh và cơ cấu nguồn lực của Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor trong giai đoạn 2020 – 2022:

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022
Tổng doanh thu (triệu đồng)	2.719.878	2.705.692	3.593.139
Tổng chi phí (triệu đồng)	2.416.241	2.347.127	3.086.472
Lợi nhuận sau thuế (triệu đồng)	239.845	276.707	400.937
Quy mô tài sản ngắn hạn (đồng)	1.701.751.836.942	1.867.453.670.532	2.133.213.102.262
Tỷ trọng tài sản ngắn hạn trong tổng tài sản (%)	73,52	76,34	74,35
Tỷ trọng tài sản dài hạn trong tổng tài sản (%)	26,48	23,66	25,65
Tỷ trọng vốn chủ sở hữu trong nguồn vốn (%)	75,53	74,63	68,24
Tỷ trọng nợ phải trả trong nguồn vốn (%)	24,47	25,37	31,76
Tiền và tương đương tiền (triệu đồng)	371.974	503.834	405.624
Đầu tư tài chính ngắn hạn (triệu đồng)	372.000	239.800	359.000
Các khoản phải thu ngắn hạn (triệu đồng)	415.750	398.113	370.054

Các kết quả và đóng góp cụ thể của công trình bao gồm:

• Về mặt lý luận: Hệ thống hóa một cách có chỉnh thể khung lý thuyết về quản lý vốn lưu động trong doanh nghiệp sản xuất và phân phối vật liệu xây dựng, kết hợp hài hòa giữa các chỉ tiêu luân chuyển hoạt động, chỉ tiêu thanh toán và mô hình phân tích phân rã sinh lời DuPont.
• Về mặt thực tiễn: Khóa luận cung cấp bức tranh chi tiết, số liệu thực chứng về thực trạng phân bổ tài sản ngắn hạn tại một tập đoàn tư nhân quy mô lớn trong ngành cửa và vật liệu xây dựng giai đoạn biến động 2020 – 2022. Đề tài bóc tách danh mục các khoản nợ khó đòi phát sinh từ các nhà thầu và tập đoàn xây dựng lớn (Coteccons, FLC Faros, Xây dựng Thăng Long, MM Door), làm rõ áp lực thanh khoản thực tế của doanh nghiệp.
• Về mặt giải pháp: Điểm đóng góp đáng kể của tác giả là việc đưa ra các giải pháp định lượng cụ thể (mô hình dự trữ tiền mặt Miller-Orr, lượng đặt hàng kinh tế $EOQ$, bảng tiêu chí chấm điểm tín dụng đối tác Handico và Xây dựng Bảo tàng Hồ Chí Minh) thay vì chỉ nêu ra các khuyến nghị chung chung, mang lại tính khả thi cho việc ứng dụng tại doanh nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số giới hạn nghiên cứu xuất phát từ phạm vi tiếp cận thông tin:

• Phạm vi dữ liệu chỉ giới hạn trong giai đoạn 3 năm (2020 – 2022). Đây là giai đoạn có biến động bất thường do đại dịch Covid-19 và suy thoái thị trường bất động sản, nên một số tỷ số tài chính có thể mang tính chu kỳ ngắn hạn chưa phản ánh đầy đủ xu hướng dài hạn của đơn vị.
• Các mô hình đề xuất như Miller-Orr hay $EOQ$ mới dừng lại ở mức tính toán ước tính dựa trên dữ liệu quá khứ của công ty, chưa tính toán hết các biến động bất thường về giá nguyên vật liệu thế giới (nhôm, thép) cũng như chi phí cơ hội thực tế của lãi suất thị trường trong các năm tiếp theo.
• Khóa luận phân tích số liệu tài chính trên phạm vi văn phòng công ty và số liệu tổng hợp, chưa đi sâu vào chi tiết vận hành thực tế tại từng nhà máy sản xuất thành viên hoặc các chi nhánh phân phối độc lập của Tập đoàn Austdoor.

Hướng mở rộng nghiên cứu tiếp theo bao gồm:

• Cập nhật chuỗi số liệu tài chính giai đoạn 2023 trở đi để kiểm chứng khả năng phục hồi của các khoản nợ khó đòi khi thị trường xây dựng ấm trở lại.
• Nghiên cứu mở rộng việc tích hợp hệ thống phần mềm hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP) với công tác quản trị dòng tiền và tồn kho theo thời gian thực.
• Mở rộng phạm vi đánh giá hiệu quả sử dụng vốn lưu động trên toàn bộ hệ thống công ty con và công ty liên kết thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Austdoor.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo học thuật và ứng dụng thực tiễn trong các trường hợp sau:

• Đối với sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Kế toán doanh nghiệp và Quản trị kinh doanh: Khóa luận là tài liệu tham khảo điển hình về phương pháp luận và kết cấu phân tích hiệu quả tài sản ngắn hạn cho một doanh nghiệp vừa có mảng sản xuất vừa có mảng phân phối thương mại.
• Đối với người thực hiện các đề tài nghiên cứu về quản trị vốn lưu động: Phần xây dựng hệ thống công thức đánh giá toàn diện chu kỳ tiền mặt, mức tiết kiệm vốn tuyệt đối/tương đối và kỹ thuật phân tích DuPont mở rộng cho chỉ tiêu $ROCA$ cung cấp khung phân tích chuẩn mực.
• Đối với các nhà quản trị tài chính tại doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng: Nội dung ứng dụng mô hình Miller-Orr trong quản lý số dư ngân quỹ, mô hình $EOQ$ trong đặt hàng nguyên vật liệu và bảng tiêu chuẩn chấm điểm tín dụng khách hàng doanh nghiệp xây lắp là các công cụ thực hành có giá trị áp dụng trực tiếp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tài sản ngắn hạn của Tập đoàn Austdoor luôn chiếm tỷ trọng áp đảo trên 73% tổng tài sản trong giai đoạn 2020 – 2022?
Austdoor là doanh nghiệp hoạt động kết hợp giữa sản xuất và thương mại phân phối các sản phẩm cửa, vật liệu xây dựng. Đặc thù này đòi hỏi công ty phải duy trì lượng lớn vốn bằng tiền, các khoản đầu tư ngắn hạn, dự trữ nguyên vật liệu nhôm kính, thép cuộn và đặc biệt là tài trợ công nợ bán chịu cho hệ thống đại lý và nhà thầu xây dựng. Bên cạnh đó, việc công ty hạn chế đầu tư mới vào tài sản cố định dài hạn mà tận dụng việc thuê ngoài một phần thiết bị thi công cũng khiến tỷ trọng tài sản ngắn hạn duy trì ở mức cao (73,52% năm 2020; 76,34% năm 2021 và 74,35% năm 2022).

2. Tác giả đã chỉ ra những tồn tại chủ yếu nào trong công tác quản lý tiền mặt tại Austdoor?
Công ty chưa ban hành chính sách dự trữ tiền mặt khoa học mà chủ yếu dựa trên đánh giá chủ quan của ban giám đốc và nhu cầu phát sinh thực tế. Lượng tiền mặt và tiền gửi ngân hàng tồn trữ khá lớn (503.834 triệu đồng năm 2021 và 405.624 triệu đồng năm 2022), làm tăng lượng tiền nhàn rỗi và phát sinh chi phí cơ hội do mất đi các cơ hội đầu tư sinh lời khác, dù giúp công ty đảm bảo an toàn khả năng thanh toán tức thời.

3. Danh mục nợ phải thu ngắn hạn khó đòi của Austdoor trong năm 2022 gồm những đơn vị đối tác cụ thể nào?
Năm 2022, Austdoor phải trích lập dự phòng nợ khó đòi tại các doanh nghiệp xây lắp và thương mại, bao gồm: Công ty Cổ phần Xây dựng Coteccons (nợ gốc 6.001 triệu đồng, dự phòng 6.001 triệu đồng), Công ty Cổ phần Xây dựng FLC Faros (11.463 triệu đồng, dự phòng 962 triệu đồng), Công ty TNHH Jwell Machinery (14.888 triệu đồng, dự phòng 565 triệu đồng), Công ty Cổ phần Xây dựng Thăng Long (11.072 triệu đồng, dự phòng 403 triệu đồng), Công ty TNHH MM Door (1.753 triệu đồng, dự phòng 1.753 triệu đồng), Công ty Cổ phần Xây dựng và Thương mại Phú Đô (792 triệu đồng, dự phòng 792 triệu đồng), Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng và Phát triển Trường Thành (242 triệu đồng, dự phòng 192 triệu đồng) và các đối tác khác.

4. Mô hình Miller-Orr và mô hình EOQ được đề xuất giải quyết bài toán quản trị nào trong đề tài?
Mô hình Miller-Orr được đề xuất để thiết lập khoảng dao động tiền mặt tối ưu cho công ty với giới hạn dưới, giới hạn trên và điểm đặt lại tiền mặt, giúp doanh nghiệp chủ động điều chuyển vốn giữa tiền mặt và các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn sinh lời. Mô hình $EOQ$ được đề xuất áp dụng trong khâu quản lý hàng tồn kho nhằm xác định quy mô mỗi lô hàng nguyên vật liệu cần đặt mua để tổng chi phí lưu kho và chi phí đặt hàng đạt mức tối thiểu.

5. Cơ cấu nguồn vốn của Austdoor phản ánh năng lực tự chủ tài chính của công ty ra sao?
Nguồn vốn của công ty có tính tự chủ rất cao khi vốn chủ sở hữu luôn chiếm tỷ trọng lớn, xấp xỉ 70% tổng nguồn vốn qua các năm (75,53% năm 2020; 74,63% năm 2021 và 68,24% năm 2022). Tỷ trọng nợ phải trả ở mức thấp (dưới 32%), phản ánh rủi ro phá sản hoặc mất khả năng thanh toán thấp, tuy nhiên công ty chưa khai thác tối đa lợi thế của đòn bẩy tài chính để gia tăng quy mô hoạt động sản xuất kinh doanh.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Hồng Nhung đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu nghiên cứu thông qua việc kết hợp cơ sở lý thuyết tài chính doanh nghiệp với việc phân tích toàn diện thực trạng sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Austdoor giai đoạn 2020 – 2022. Đề tài đã phản ánh chân thực bức tranh tài chính với sự tăng trưởng về quy mô tài sản ngắn hạn, tỷ lệ tự chủ vốn cao nhưng cũng đối diện với tình trạng ứ đọng tiền mặt và nợ khó đòi từ các đối tác xây dựng. Hệ thống giải pháp đề xuất gắn với các công cụ định lượng như mô hình Miller-Orr, mô hình $EOQ$ và phương pháp chấm điểm tín dụng mang lại giá trị thực tiễn rõ ràng cho công tác quản trị vốn lưu động tại đơn vị. Công trình là tài liệu học thuật hữu ích cho việc nghiên cứu và tham khảo trong lĩnh vực phân tích tài chính doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÀI SẢN NGẮN HẠN VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TÀI SẢN NGẮN HẠN TRONG DOANH NGHIỆP 1. Khái quát về tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp 1. Khái niệm tài sản ngắn hạn Trong nền kinh tế thị trường, việc quản lý tài sản ngắn hạn đóng vai trò quan trọng đến việc tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.

Định nghĩa về tài sản ngắn hạn đã có nhiều định nghĩa khác nhau, mỗi định nghĩa lại có những giá trị riêng.TS Lưu Thị Hương và PGS.TS Vũ Duy Hào, thì: “Tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp là những tài sản thuộc quyền sở hữu và quản lý của doanh nghiệp, có thời gian sử dụng, luân chuyển, thu hồi vốn trong một chu kỳ kinh doanh hoặc một năm. Tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp có thể tồn tại dưới hình thái tiền, hiện vật dưới dạng đầu tư ngắn hạn hoặc các khoản nợ phải thu. Tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp bao gồm vốn bằng tiền, các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, các khoản phải thu, hàng tồn kho, tài sản ngắn hạn khác” [2, tr.TS Nguyễn Ngọc Quang: “Tài sản ngắn hạn là các tài sản có thời gian thu hồi vốn ngắn hạn trong thời gian 12 tháng hoặc một chu kì kinh doanh của doanh nghiệp. Tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp được thể hiện trên bảng cân đối kế toán bao gồm: Tiền mặt, chứng khoán thanh khoản cao, khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, các khoản phải thu khách hàng và khoản dự trữ hàng tồn kho” [6, tr.Trần Ngọc Thơ: “Tài sản ngắn hạn hay cũng gọi là tài sản lưu động là một khoản mục trong bảng cân đối kế toán bao gồm tất cả loại tài sản có thể dễ dàng chuyển đổi sang tiền mặt trong vòng một năm hay trong một chu kỳ sản xuất kinh doanh.

Tài sản ngắn hạn bao gồm tiền mặt và các khoản tương đương tiền, các khoản phải thu ngắn hạn, các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, hàng tồn kho và những tài sản có tính thanh khoản khác” [8, tr. Theo thông tư 200/2014/TT-BTC ban hành ngày 22/12/2014 của Bộ tài chính, quy định: “Tài sản ngắn hạn phản ánh tổng giá trị tiền, các khoản tương đương tiền và các tài sản ngắn hạn khác có thể chuyển đổi thành tiền, có thể bán hay sử dụng trong vòng không quá 12 tháng hoặc một chu kỳ kinh doanh bình thường của doanh nghiệp tại thời điểm báo cáo, gồm: Tiền, các khoản tương đương tiền, các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, các khoản phải thu ngắn hạn, hàng tồn kho và tài sản ngắn hạn khác”. Như vậy, dù có rất nhiều quan điểm về tài sản ngắn hạn hoặc dùng ngôn từ diễn đạt có khác nhau, song ta có thể hiểu một cách khái quát: Tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp là những tài sản thuộc quyền sở hữu và quản lý của doanh nghiệp, có thời gian sử dụng, luân chuyển, thu hồi vốn trong một 1 Thư viện ĐH Thăng Long kỳ kinh doanh hoặc trong một năm. Tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp có thể tồn tại dưới hình thái tiền, hiện vật (vật tư, hàng hóa), dưới dạng đầu tư ngắn hạn và các khoản nợ phải thu.

Cũng như tài sản dài hạn, tài sản ngắn hạn là bộ phận không thể thiếu của mỗi doanh nghiệp. Trong lĩnh vực sản xuất tài sản ngắn hạn được thể hiện dưới hình thái như nguyên vật liệu, vật đóng gói, phụ tùng thay thế. Trong lĩnh vực lưu thông nó tồn tại thay thế cho nhau, vận động không ngừng nhằm đảm bảo quá trình tái sản xuất được thực hiện liên tục. Đặc điểm của tài sản ngắn hạn Trong quá trình sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp, tài sản ngắn hạn được phân bổ trong tất cả các khâu, các công đoạn để đảm bảo hoạt động được diễn ra ổn định và liên tục.

Do vậy, đặc điểm của tài sản ngắn hạn là vận động không ngừng, luôn thay đổi hình thái biểu hiện qua các khâu và giá trị được chuyển dịch toàn bộ một lần vào giá trị hàng hóa khi kết thúc một chu kì sản xuất kinh doanh. Ngoài ra, vì có tính lỏng nên tài sản ngắn hạn dễ dàng đáp ứng các khả năng thanh toán của doanh nghiệp, tuy nhiên có thể chuyển hóa linh hoạt từ dạng vật chất sang dạng tiền tệ nên tài sản ngắn hạn cũng vận động rất phức tạp và khó quản lý. Các đặc điểm của tài sản ngắn hạn cụ thể như sau: Được hình thành từ nguồn vốn kinh doanh của doanh nghiệp: Nguồn vốn kinh doanh là điều kiện mà các doanh nghiệp phải có để bắt đầu quá trình hoạt động kinh doanh. Trong quá trình kinh doanh, doanh nghiệp sử dụng nguồn vốn để mua sắm hàng hóa, nguyên vật liệu để hình thành lên tài sản ngắn hạn.

Vì vậy, tài sản ngắn hạn được hình thành từ nguồn vốn kinh doanh và tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh, tạo ra lợi nhuận cho chủ doanh nghiệp. Toàn bộ giá trị được chuyển một lần vào thành phẩm và thu hồi thông qua doanh thu bán hàng: Theo PGS. Nguyễn Năng Phúc: “Tài sản ngắn hạn tham gia vào quá trình kinh doanh, phần lớn chuyển vào thành phẩm và thu hồi về thông qua doanh thu bán hàng. Khi đó thời gian bán và tiêu thụ hàng hóa của các doanh nghiệp là khác nhau phụ thuộc vào ngành nghề kinh doanh và loại hình doanh nghiệp, song đa phần chỉ cần mất thời gian là một năm để toàn bộ tài sản ngắn hạn đó có thể luân chuyển một vòng và thu về bằng tiền” [5, tr.

Tồn tại dưới nhiều hình thái biểu hiện khác nhau: Vì tài sản ngắn hạn tham gia vào tất cả các khâu trong quá trình sản xuất kinh doanh. Do đó, tài sản ngắn hạn tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau để đáp ứng cho quá trình sản xuất kinh doanh diễn ra liên tục, thuận tiện. Tài sản ngắn hạn có thể được biểu hiện dưới nhiều hình thái khác nhau như: tiền mặt, khoản phải thu, hàng tồn kho. 2 Được phân bổ trong tất cả các khâu: Tài sản ngắn hạn phục vụ cho toàn bộ quá trình sản xuất kinh doanh.

Do đó, khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh, tài sản ngắn hạn được phân bổ vào tất cả các khâu và luôn vận hành, thay thế, chuyển hóa cho nhau qua các công đoạn của quá trình sản xuất kinh doanh. Có tính thanh khoản cao: Tài sản ngắn hạn chia làm năm loại và được sắp xếp theo tính thanh khoản từ cao đến thấp như sau: tiền mặt, đầu tư ngắn hạn, khoản phải thu, các khoản ứng trước ngắn hạn và hàng tồn kho. Trong đó, tiền mặt có tính thanh khoản cao nhất, luôn được dùng trực tiếp để thanh toán, lưu thông, tích trữ, hàng tồn kho có tính thanh khoản thấp vì phải trải qua giai đoạn phân phối và tiêu thụ chuyển thành khoản phải thu, rồi mới chuyển thành tiền mặt. Dù các tài sản này có thể chuyển đổi ngay thành tiền hay mất thời gian chờ đợi thì thời gian chuyển đổi cũng diễn ra trong vòng 1 năm hay một kỳ kinh doanh.

Do vậy tài sản ngắn hạn có tính thanh khoản cao. Phân loại tài sản ngắn hạn 1. Phân loại theo quá trình tuần hoàn và chu chuyển vốn  Tài sản ngắn hạn trong khâu dự trữ Là toàn bộ tài sản ngắn hạn tồn tại trong khâu dữ trữ của doanh nghiệp mà không tính đến hình thái biểu hiện của chúng bao gồm tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng, tiền đang chuyển, hàng mua đi đường, nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ trong kho, trả trước cho người bán…  Tài sản ngắn hạn trong khâu sản xuất Là toàn bộ tài sản ngắn hạn tồn tại trong khâu sản xuất của doanh nghiệp bao gồm: giá trị bán thành phẩm, chi phí kinh doanh sản xuất dở dang, chi trả trước.  Tài sản ngắn hạn trong khâu lưu thông Là toàn bộ tài sản ngắn hạn tồn tại trong khâu lưu thông của doanh nghiệp bao gồm: thành phẩm tồn kho, hàng gửi bán, các khoản nợ phải thu của khách hàng.

Theo cách phân loại này giúp các nhà quản lý doanh nghiệp xác định được các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình luân chuyển của tài sản ngắn hạn để đưa các ra các biện pháp quản lý thích hợp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn một cách cao nhất. Phân loại theo các tài khoản trong bảng cân đối kế toán  Tiền và các khoản tương đương tiền Tiền bao gồm tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng, tiền đang chuyển, tiền dưới dạng séc các loại. Tiền là loại tài sản có tính thanh khoản cao nhất, đứng đầu tiên bên tài sản trên bảng cân đối kế toán. Loại tài sản này có thể dễ dàng chuyển đổi thành các 3 Thư viện ĐH Thăng Long tài sản khác hoặc thanh toán các nghĩa vụ tài chính cho doanh nghiệp, bởi vậy nó cho phép doanh nghiệp duy trì khả năng chi trả và phòng tránh rủi ro thanh toán.

Bên cạnh đó các tài sản dạng đặc biệt như: vàng, bạc, đá quý, kim khí quý được dùng chủ yếu cho mục đích dự trữ. Tuy nhiên, tiền mặt cũng là loại tài sản không hoặc gần như không sinh lời, bởi vậy việc giữ tiền mặt ở mức độ nào để vừa đảm bảo an toàn vừa tiết kiệm vốn lại là một câu hỏi cần nhà quản trị tài chính chú trọng giải quyết.  Các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn Mục tiêu của các doanh nghiệp là việc sử dụng các loại tài sản sao cho hiệu quả nhất. Các loại chứng khoán gần như tiền mặt giữ vai trò như một “bước đệm” cho tiền mặt vì nếu số dư tiền mặt nhiều, doanh nghiệp có thể đầu tư vào chứng khoán có khả năng thanh khoản cao, nhưng khi cần thiết cũng có thể chuyển đổi chúng sang tiền mặt một cách dễ dàng và ít tốn kém chi phí.

Do đó trong quản trị tài chính, chứng khoán có khả năng thanh khoản cao được sử dụng để duy trì tiền mặt ở mức độ mong muốn. Song vẫn đảm bảo tạo thu nhập cho doanh nghiệp.  Các khoản phải thu ngắn hạn Các khoản phải thu ngắn hạn của doanh nghiệp là một loại tài sản mà doanh nghiệp tính dựa trên tất cả các khoản nợ, các khoản giao dịch chưa thanh toán. Các khoản phải thu được kế toán doanh nghiệp ghi lại và phản ánh trên bảng cân đối kế toán, bao gồm tất cả các khoản nợ doanh nghiệp chưa đòi được, tính cả các khoản nợ chưa thanh toán.

Các khoản phải thu được ghi nhận như tài sản của doanh nghiệp vì chúng phản ánh các khoản tiền sẽ được thanh toán trong tương lai.